00:00Nako, kapag usapang utang, maraming relate dyan.
00:04Alam nyo na yan, pwedeng ikaw ang may utang o di kaya ikaw ang nautangan.
00:10Pero ano bang gagawin mo kung may nangutang sa'yo pero di mo masingil-singil?
00:14Dami talagang makarelate.
00:16Bago kayong magbalak, pakinggan nyo muna ang balitang ito.
00:20Dahil sa pananakot umano para makasingil ng utang,
00:24mahigit sandaang tauhan ng isang online lending company ang inaresto sa Pasig.
00:29Huli sa akto habang aktibo sa kanilang online lending operations ang isang daan at animnaputwalong tao.
00:44Todo tanggi pa ang supervisor na may pananakot silang ginagawa sa paniningil sa mga online pautang.
00:50Pero tumambad ang mga script na ginagamit ng kumpanya at pagmamakaawa ng kanilang mga umano'y ginigipit.
00:58Sumbong na isang dating empleyado ng kumpanya, patong-patong na pang-aabusa ang inaabot ng mga umuutang sa kanilang online lending app.
01:08Ano ba ang sinasabi ng batas tungkol dito?
01:10Ask me, ask Atty. Gabby.
01:19Atty, bawal sa batas ang panghaharas para makasingil ng utang.
01:24Kung ganon, ano ba ang legal na paraan para makasingil?
01:28Well, of course, sana hindi na kailangan pang makiusap para bayaran ka sa napag-usapang araw at oras.
01:36Marami sa nangungutang kapag nangungutang, ang bait-bait.
01:39Pero kapag sinisingil na, parang ikaw pa ang makikiusap at ikaw pa ang pagagalitan.
01:46Diba? Sila pa ang galit.
01:47Of course, hindi naman po natin nilalahat.
01:50Pero meron talagang umutang na nga, eh galit pa kapag pinagbabayad na.
01:55Unfortunately, kahit gigil, nagigil na kayo, kailangan na ikalma pa rin at sundin ang legal na paraan ng paniningil.
02:01Unang-una, of course, magandang friendly reminder muna.
02:06Baka naman madala sa magandang usapan.
02:09Well, kung wala pa rin, kailangan nyo nang magpadala ng tinatang nating demand letter
02:13na sinasabing kinokolektan nyo na at kung hindi pa magbabayad,
02:18ay gagawin nyo na ang any and all legal actions required.
02:22Which means, ang susunod na step ay magsasampa kayo ng kaso para makolekta ang utang.
02:28Of course, with interest at pagbabayarin nyo pa ng danyos
02:32kasi kukuha pa kayo ng abogado na kailangan bayaran at iba pang mga perwisyo.
02:38Tandaan, walang masama sa paniningil basta nasa ayos at naaayon sa batas.
02:42Pero kahit gigil na gigil na nga kayo, bawal pong takutin, murahin, pahiyain ang umutang sa inyo.
02:48Labag na po yan sa batas.
02:50Baka kayo pa ang makasuhan ng kasong kriminal sa ilalim ng batas natin.
02:55Na wala na nga kayo ng pera, e baka kayo pa ang makulong.
02:58Pwede kang makasuhan ng grave threats, unjust fixation o kahit libel sa ilalim po ng revised penal code.
03:05At kung ginamit nyo pa ang pangalan, litrato o konteks na isang tao para ipahiya siya,
03:11naku, pasok din po yan bilang violation ng Data Privacy Act or Republic Act 101.73.
03:20Attorney, paano naman kung ako ang may utang?
03:23Well, hindi po ako sana, diba?
03:25Tapos, hinaras ako, tinako at pinahiya, ano naman po ang habol ko?
03:30Well, kung ang katransact ninyo ay isang lending or financing company,
03:35banko, ibang kumpanya,
03:36ito ay sa ilalim ng SEC on ng BSP na talagang merong mga regulations na kunsaan nakalista
03:42ang mga tinatawag na illegal debt collection practices.
03:46Kasama na dito ang paggamit ng threats of violence at ibang criminal actions to harm individuals.
03:52Bawal ang paggamit ng pagmumura, pambabastos o nakaka-insultong lingwahe.
03:58Bawal ang isinasap publiko ang mga personal information ng nangutang.
04:02Bawal din yung tinatawagan kayo between 10 o'clock ng gabi at 6 o'clock ng umaga
04:07o yung tinatawagan ng opisina ninyo,
04:10ang mga kaibigan ninyo, para hiyain kayo, para magbayad.
04:13Bawal po yan.
04:15Makari silang parusahan at pagbayari ng mga multa
04:17o mabawian ng Certificate of Authority to Operate.
04:21At kung talagang inaabuso na kayo, tinatakot kayo ang pamilya ninyo ng kapahamakan,
04:27sinisigawan at ipinapahiyak,
04:29nagpo-post sa social media ng kung ano-ano laban sa inyo,
04:32pwede nga magkaroon ng kaso for grave threats, unjust vexation,
04:36libel sa ilalong revised penal code,
04:38and of course, kung ito ay sa social media,
04:40kaso nga ito for cyber libel.
04:43At kung ginamit pa ang inyong pangalan, litrato, or contacts,
04:45paglabagyan ng Data Privacy Act or Public Act 10173.
04:51Mga kapuso, tandaan natin,
04:52ang mga utang dapat bayaran.
04:56Pero hindi naman ibig sabihin na gumamit ng mga paraan na labag sa magandang asal
04:59at karapatang pantao.
05:01Mabuti pa, actually, itong sabi ng lola ko.
05:04Para sa mga mababait, para walang problema,
05:07huwag magpautang ng halagang iiyakan ninyo
05:11in case hindi magbayad ng umutang.
05:13Parang kawang gawa na lamang ninyo,
05:15di ba, kung ano yung pwede nyo ibigay
05:17nang hindi nyo iiyakan,
05:19eh, yun na lang ang ipautang ninyo.
05:21At huwag masyadong magpapadala sa mga kwento,
05:25di ba, ang dami kasing mga nakakaiyak na kwento,
05:27basta umuutang na.
05:29Sayang ang hard-earned pera ninyo
05:31kung mapupunta din lang sa wala.
05:34Basta ito sa pingbatas,
05:35bibigyan po natin ng linaw yan
05:37para sa kapayapaan ng pag-iisip.
05:39Huwag magdalawang isip,
05:41Ask Me, Ask Atuligat.
Comments