00:00Üretilen şey illa ki değerini bir yerde bulur.
00:13Yavaş adımlarla damlaya damlaya göl olur.
00:16Önemli olan bir yerden başlamak.
00:25Merhaba ben Aylin Demirhan.
00:27Sınaveli Kadın Girişimi Üretim ve İşletme Kooperatifi kurucu üyesiyim.
00:31Burada Sinop'un Kılıçlı Köyü'nde kadınlarla birlikte dokuma yapıyoruz.
00:37Buranın hikayesi ailemin 2014-15 yılları civarı İstanbul'da yaşarken emekli olup Sinop'a taşınmasıyla başladı.
00:46Annem emekli ilkokul öğretmeni.
00:48Kendisi şu anda içinde bulunduğumuz binada, bu okul binasında ilk defa öğretmenliğe başlamış.
00:53Öğretmenlik stajını burada yapmış.
00:55Buraya taşındığı zaman bir içinden geçirmişti.
00:58Bize de söylemişti, şu okul binası çok virane durumda bir el atsak istemişti.
01:03Çünkü bu bina taşımalı eğitime geçildiğinde terk edilmiş.
01:07Ve uzun yıllardır bırakılmış, atıl bir halde duruyordum.
01:11O sıralar ben İstanbul'da özel okullarda İspanyolca ve ekonomi öğretmenliği yapıyordum.
01:15Ve bir fırsat buldum.
01:16Gönüllü öğrencilerle, gönüllü öğretmenlerle bir sosyal sorumluluk projesi başlattık.
01:20Bu binayı yeniledik.
01:23Öğrenciler kurabiyeler yaptılar.
01:25Kermes düzenlediler, sattılar, para kazanmaya çalıştılar kendilerince.
01:29Ama daha da önemlisi büyük sponsorlar buldular.
01:33Çok çalıştılar gerçekten.
01:34Ve bu binanın çatısını, kapılarını, döşemelerini, pencere camlarını, boya badanasını, her şeyi tekrar yaptılar.
01:41Bittiği zaman da biz bu binayı köylüye teslim ettik.
01:53Burası iki derslik.
01:55Dersliklerden bir tanesini hem kütüphane gibi hem de küçük çocukları oyun odası gibi tasarladık.
02:00İkinci odada da hanımlara bir şeyler yapalım istedik.
02:02Yine annem devreye girdi burada.
02:04Ve dedik ki burası Sinopluların çullarını getirip, yani eski kumaşlarını getirip kilim dokuttuğu yerdi.
02:10Bir yerlerde mutlaka tezgahlar duruyordur dedi.
02:13Hanımlarla birleştiler, konuştular.
02:15Tezgahlar tavan aralarından indirildi.
02:18Ve hanımlara kilim dokuma kursu açmak için halk eğitimine başvurduk.
02:23Öyle başladı kilim dokuma hikayesi aslında burada.
02:30Pandemi sonrasında ben de artık büyük şehirden küçük şehire yavaş değil hızlı bir şekilde gelmek istiyordum.
02:35Ben de köye taşındım.
02:36Bana da öğrettiler.
02:37Dokumayı ben de onlardan öğrendim.
02:392023 yılının Mart ayında 7 kadın bir araya gelip kooperatifimizi kurmaya karar verdik.
02:45Çünkü burada büyük emekler vardı.
02:47Ve boşa gitmesini istedik.
02:48Kooperatifimizin adı Sınaveli.
02:50Bu da Çayeli, Tunceli, Türkeli der gibi aslında Sinopeli.
02:55Sinop şehri demek.
02:57Ama Sinop'un yerel ağızla söyleniş şeklinden geliyor.
03:00Biraz Sınaveli.
03:01Sınav, Sinop demek yani.
03:03Bunun hem buraya çok özel olması hem de buranın adı olması, buranın ağzıyla söyleniş şekli olması bizim çok hoşumuza gitti.
03:09O yüzden bu kelimeyi seçtik.
03:10Hiç zor olmadı hanımları bir araya getirmek.
03:19Gerçekten de zaten hazırdılar.
03:21Özellikle Hatice ablamız lokomotif olarak sağ olsun.
03:24Motive eden kişi oldu çoğunlukla.
03:26Biz yaparız diyen kişi oldu.
03:28Niye yapamayacakmışız diyen kişi hep o oldu sağ olsun.
03:31Onun sayesinde 10 kişiye ulaşabildik.
03:33Bazıları tam zamanlı gelebiliyorlar, maaşlı çalışabiliyorlar.
03:36Ama bazılarının küçük çocukları var ya da yapmak istedikleri başka işler var.
03:41Yapmak mecburiyetinde oldukları başka işler var.
03:43Hayvanları var, bahçeleri var, köyde iş çok.
03:46Onlar da yarı zamanlı gelebiliyorlar.
03:49Zamanlarını, saatlerini istedikleri gibi ayarlayabiliyorlar.
03:51Şevkle geliyorlar ve inatla geliyorlar hatta.
03:55Hayatta üzerlerindeki bütün sorumlulukların yanında böyle bir şey yapabilmek hiç kolay değil.
03:59Çoğu için ama her şeye rağmen geliyorlar.
04:01Ve burada çok güzel işler başarıyorlar.
04:08Burada eski zamanlardan biri yapılan dokuma aslında çul dokuma.
04:12Yani eski kumaş ürünlerin şeritler halinde kesilerek ip olarak kullanılmasıyla yapılan dokuma.
04:19Ve böylece de elinizde ne varsa rengarenk bir şey çıkıyor ortaya, bir renk cümbüşü çıkıyor.
04:24Biz bunu özellikle yaşatmak istedik.
04:27Tekstil fazlası atık kumaşlar kullanıyoruz fabrikalardan.
04:31Ne renk bulabilirsek her renk kilim dokuyoruz.
04:34Kilimin dışında da farklı boyutlarda yine aynı şekilde çullar dokuyup bunları da çanta, kırlent gibi değerlendiriyoruz.
04:40Bu kavram şimdi biraz da moda gibi hayatımıza geri geldiği ileri dönüşüm.
04:45Biz bunu da desteklemek istiyoruz.
04:47Burada yaptığımız bütün üretimin aslında sürdürülebilir, ileri dönüşümü destekleyen bir üretim olduğunu da bilinmesini istiyoruz.
04:55Dokurken içimizden geldiği gibi bir şeyler ortaya çıkarmaya çalışıyoruz.
05:04Yani o günkü ruh halimizin renklerini yansıtmaya çalışıyoruz.
05:07Daha çok renklerle ve şekillerle oynuyoruz diyebilirim.
05:10Dokumaya gelen kişi o gün ne renk dokumak istiyorsa, o gün içinden ne renk geçiyorsa, onu alıyor, onu dokuyor.
05:17Onunlar renkli bir şeyler ortaya çıkarmaya çalışıyor.
05:20Mümkün olduğunca neşeli şeyler ortaya çıkarmaya çalışıyoruz.
05:23Enerjik şeyler ortaya çıkarmaya çalışıyoruz.
05:32İlk başladığımızda hem sadece 4 kişiydi aktif olarak dokuyanlar.
05:38Ayda en fazla 3 kilim civarı çıkarabiliyorduk.
05:40Şimdi hem tezgahlarımız daha fazla, hem dokuyan kadın sayımız daha fazla, hem biz ne yapmak istediğimizde biraz daha hakimiz.
05:47Ayda 20 kilime kadar çıkarabilecek bir kapasiteye sahibiz sanırım.
05:55Dokuma aslında kolay bir şey değil.
05:58İlk başlayan için, biz de yeni başlayanlar olduğumuz için, ipi sağdan sola, soldan sağa atmak bile bir öğrenim süreci gerektiriyordu.
06:06Ama hep üzerine gittiğiniz zaman tabii ki her şey gibi bunu öğrenmek de hiç zor olmuyor.
06:11Ve müthiş zevkli bir şey.
06:13Gerçekten stres atıyor insan.
06:15Bir nevi terapi gibi bir şey gerçekten.
06:16Ve bir de bir şey üretiyorsunuz, o büyük tatmin veriyor insana.
06:26Biz bu işe giriştikten sonra yavaş yavaş tabii etrafımızda duyulmaya başlandı.
06:31Sinop'a yabancı turist zaten hiç gelmez.
06:33Yerli turist nadiren gelir, Kılıçlıköy'üne turist gelmez.
06:37Dolayısıyla insanların bize gelemeyeceğini bildiğimiz için biz insanlara gitmek zorunda kalacağımızı biliyorduk.
06:42Ve bir sosyal medya hesabı açtık.
06:44Sosyal medya üzerinden satış yapmaya çalışıyoruz.
06:47Bu bizim için çok yeni bir şey.
06:48Bebek adımlarıyla gidiyoruz hala.
06:50Çünkü iki yılda hem dokunmayı tam anlamıyla öğrenmek, oturtmak, hem ürün çıkarmak, hem de bunun pazarlamasının satışını yapmak çok kolay olmuyor.
06:59Zor oluyor ama hep beraber yapıyoruz.
07:01İnatla devam ediyoruz biz de hanımlarımız gibi.
07:10Yıllarca ilkokuldan liseye birçok seviyede öğrencilerle çalıştım.
07:15Şimdi de büyüklerle çalışıyorum.
07:17Bu sefer birlikte çalıştığım kişiler benden büyük çoğunluğu.
07:21Müzik eksik olmaz burada.
07:23Gün misali öğlen yemekleri eksik olmaz.
07:26Soba hep yanar.
07:28Özellikle kışın üzerinde çorba kaynar.
07:30Aralarında dertleşebildikleri bir ortam da var.
07:33Hem kendilerinde bir değişim, onların farkındalıklarında da bir değişim olduğunu düşünüyorum.
07:38Hem de bir yandan tabii ki hepsinin para kazanması çok farklı bir aslında yere getiriyor insanı.
07:44Kendi ihtiyaçlarını kendisi karşılayabilecek olması, o parayı kendi istediği gibi,
07:48isterse kızına, okuyan kızına, isterse araba alacak oğluna veriyor olması aslında onları hem kendi gözlerinde hem de ailelerinde ama en önemlisi kendi gözlerinde farklı bir noktaya koyuyor.
08:00Kendilerine önem vermeye başlayacaklar, daha fazla önem vermeye başlayacaklar diye düşünüyorum.
08:04Annem buraya ilk geldiğinde, burayı gördüğünde, burası viraneyken çok üzülmüştü ve şimdi buraya tekrar geldiğinde buranın çok farklı bir yere dönüştüğünü görüp mutlu oluyor.
08:20Burada zaten bir şeyler olacaktı, ben bunun parçası oldum.
08:23O yüzden de mutluyum.
08:24Birlikte yaptığımız şeylerle çok gurur duyuyorum ve beğeniyorum.
08:28Ben beğeniyorum, onların da beğendiğini görüyorum.
08:30Bittiği zaman ailem bu çok güzel oldu diyorlar.
08:33Ben de diyorum, birçok şeyi çok güzel yaptığımızı düşünüyorum.
08:36Hanımların da bazen dediği gibi, başımıza iş açtık aslında.
08:40Evimizde ne güzel oturuyorduk, televizyonumuzu izliyorduk hatta ama buraya geldik şimdi.
08:45Ailen bizi topladın başına, Ailen delileri topladın buraya diyorlar arada.
08:49Ondan sonra da dönüp, ne yapacaktık başka da diyorlar.
08:52Ben ne yapacaktım da diyorlar.
08:55Evde mi oturacaktın?
08:56Evet, devam ediyordu, hayat bir şekilde akıyordu ama değişiklik oldu, güzel oldu ve bir işe yaradı.
09:01Çünkü üretmek, bir şeyleri var etmek enerji veriyor insana.
09:06Üretmek, çalışmak, hareket etmek.
09:09Buraya geldiğimiz zaman beraber kurduğumuz iletişim de birçok şey katıyor insana.
09:15Memnun oluyor insan.
09:16Onu görüyorum.
09:17Bu tarz bir girişimde bulunmak isteyen kadınlara, üretmek isteyen kadınlara benim tavsiyem bir yerden başlamaları olur.
09:29Bir girişimde bulunmak zorunda değiller.
09:31İlk adım o olmak zorunda değil.
09:33Ellerine bir şey alıp onu yapmayı iyice öğrendikleri takdirde ve kendileri gibi bir kişi daha buldukları takdirde o çember büyür.
09:41Üretilen şey illaki değerini bir yerde bulur.
09:45Yavaş adımlarla damlaya damlaya göl olur diye düşünüyorum.
09:49Önemli olan bir yerden başlamak.
09:50Nereden olursa olsun.
Yorumlar