Jak jednym filmem oszukano propagandę

tvfilmy

Kiedy ktoś zaprasza Cię na nakręcenie filmu, która ma być materiałem propagandowym, najlepsze co można zrobić to... kręcić wtedy, kiedy się nie powinno. --- ✔ Facebook TvFilmy: https://www.facebook.com/Filmomaniakpl-104320947717013/ ✔ Instagram TvFilmy: https://www.instagram.com/tvfilmy.yt/ ✔ Nasz główny kanał: https://www.youtube.com/user/TVGRYpl

Transcript

00:00Na naszym kanale stosunkowo rzadko poruszamy temat filmów dokumentalnych.

00:04Jest to niejako odbicie sytuacji widocznej zarówno w polskim, jak i światowym box-office,

00:08gdzie królują blockbustery, czyli typowo rozrywkowe filmy fabularne.

00:12Dokumentów raczej nie ogląda się dla rozrywki, tylko ze względu na zainteresowanie danym tematem,

00:16czy twórczością danego reżysera.

00:18Dzisiaj jednak porozmawiamy o filmie dokumentalnym, i to od nie byle jakim,

00:21bo stworzonym w Korei Północnej, na zlecenie północno-koreańskiego rządu.

00:25Film opowiada o modelowej koreańskiej rodzinie, żyjącej w najwspanialszym kraju na świecie,

00:29czy raczej pierwotnie miał o tym opowiadać, bo rzeczywistość okazała się trochę inna.

00:43Pod opieką Wiecznego Słońca, bo o tym filmie mowa,

00:46opowiada historię ośmietniej dziewczynki o imieniu Xin Mi i jej rodziców.

00:50Jej tata jest inżynierem i pracuje w fabryce produkującej odzież,

00:53a mama w wytwórni mleka sojowego.

00:55Rodzina mieszka w Pjongjangu.

00:56Xin Mi jest uczennicą najlepszej szkoły w kraju.

00:58Pilnie się uczy i uczęszcza na lekcje tańca.

01:01Jej największym marzeniem jest wstąpienie do koreańskiej Unii Dzieci.

01:04Marzenie staje się rzeczywistością w Duniu Słońca,

01:06który ma upamiętniać urodziny Kim Ir-sena.

01:09Xin Mi składa przysięgę, że będzie postępować zgodnie z duchem wielkich generalist Simusów

01:13i nauczaniem czcigodnego przywódcy Kim Jong-una

01:15dla budowy komunizmu z pokolenia na pokolenie.

01:18Zapewne mniej więcej tak prezentował się scenariusz,

01:21który dostał od Koreańczyków reżyser, Vitali Manski.

01:23Postanowił podjąć się realizacji filmu,

01:25jednak nie wspomniał Koreańczykom o jednym drobnym szczególe.

01:28Koreańczycy zaplanowali wszystko od A do Z

01:30i wydawało im się, że mają pod kontrolą każdy detal.

01:33Większość scen, które można zobaczyć w filmie,

01:35zostało zaplanowane na etapie pisania scenariusza i zainscenizowane.

01:38Jednak reżyserowi udało się przechytrzyć przedstawicieli rządu

01:41i kiedy ci myśleli, że kamera jest wyłączona,

01:43to w rzeczywistości rejestrowała dalej,

01:45ukazując skalę manipulacji całego przedsięwzięcia.

01:47Jakimś cudem nikt się nie zorientował,

01:49a Manski i cała ekipa, która współpracowała z nim przy filmie,

01:52wrócili bezpiecznie do domu.

01:53Okej, ale możecie zapytać, kim w ogóle jest ten reżyser.

01:56Vitali Manski jest Rosjaninem.

01:58Urodził się w 1963 roku we Lwowie

02:00i studiował w szkole filmowej w Moskwie.

02:03Od 1989 roku stworzył ponad 30 filmów,

02:06które były wyświetlane na ponad 500 festiwalach na całym świecie,

02:09m.in. też w Polsce.

02:11Jest laureatem rozmaitych nagród i zwycięstwem wielu festiwali,

02:13w tym 13. edycji Dogs Against Gravity,

02:15gdzie w 2016 roku otrzymał nagrodę właśnie za film

02:18Pod Opieką Wiecznego Słońca.

02:20A skąd w ogóle wziął się pomysł, żeby pojechać do Korei?

02:22Jak wspomina Manski ze względu na to, że sam dorastał w ZSRR,

02:25ważne dla niego było zrozumienie w jaki sposób

02:27i z jakiego powodu człowiek może zostać pozbawiony wolności.

02:30Chciał zrozumieć, jak ludzie w ogóle mogą się na to zgadzać

02:33i pokazać, jakie mogą być skutki ograniczenia wolności.

02:36Ale przede wszystkim próbową pokazać to swoim rodakom,

02:38żeby przekonali się, do czego prowadzi nadmierne podporządkowanie władzy.

02:41To, co się dzieje w tej chwili w Rosji,

02:44on ocenia jako taką drogę z powrotem,

02:47jako odwrotny proces historyczny,

02:49który z powrotem od demokracji

02:51pcha Rosję w stronę autorytaryzmu i totalitaryzmu.

02:55I film o północnej Korei,

02:57która jest szczytową formą totalitaryzmu,

02:59on uznaje za ostrzeżenie dla swoich współobywateli,

03:03jako ostrzeżenie przed tym,

03:05do czego teoretycznie tego typu rządy mogłyby prowadzić.

03:09Ten sam reżyser kilka lat wcześniej nakręcił film o Dalajlamie

03:13i wtedy Chiny powiedziały,

03:15że nie chcą, żeby ten film był w Rosji wyświetlany.

03:18Na co władze rosyjskie powiedziały,

03:21że ich obywatel nakręcił film zgodnie z prawem

03:25i to nie jest w ogóle sprawa Chin.

03:27Natomiast w podobnej sytuacji,

03:29kiedy Korea Północna zwróciła się do Rosji,

03:32powiedziała, że Alemanski ich oszukał,

03:35że nie wywiązał się z umów.

03:37Korea Północna zaprotestowała,

03:39napisała oficjalnie do Rosji,

03:41że nie chcą, żeby ten film był pokazywany

03:44i faktycznie rząd rosyjski tutaj w dużej mierze

03:47się do tej prośby przychylił

03:49i przeszkadzał w publikowaniu tego filmu.

03:52Dlatego sam Manski w wywiadzie dla BBC mówił,

03:55że w Korei Południowej film dało się obejrzeć

03:58w około 150 kinach,

04:00w Niemczech w około 35-40,

04:02w Polsce w 25,

04:04w Czechach w ponad 20,

04:06a w Rosji on powiedział,

04:07że maksymalnie udałoby się znaleźć

04:1020 takich niewielkich kin,

04:12które jego film pokazały,

04:14a to nie były żadne multiplexy,

04:15tylko takie małe kina studyjne.

04:17Na dodatek żadna z rosyjskich telewizji

04:20nie była zainteresowana

04:21pokazywaniem tego filmu,

04:23co jest to tyle dziwne,

04:24że temat jest nośny

04:25i Rosjan Korea Północna

04:27interesuje nie mniej niż ludzi

04:30gdzie indziej na świecie,

04:31więc to raczej byłby temat,

04:33który miałby szansę,

04:34oczywiście to jest kino dokumentalne,

04:36ale myślę, że miałby szansę

04:38na chociażby sukces w telewizji,

04:40więc owszem,

04:42były poczynione starania,

04:43żeby jak najmniej Rosjan

04:44ten film zobaczyło.

04:45Maski i jego operator

04:47odwalili kawę o dobrej roboty,

04:48bo obraz koreańskiego społeczeństwa,

04:50jaki ukazuje film,

04:50jest po prostu wstrząsający.

04:52Byłby wstrząsający nawet,

04:53gdyby pozbawić go

04:54nagranego nielegalnie materiału.

04:56Zresztą reżyser sam wylicza,

04:57że około 80% filmu

04:59stanowią fragmenty,

05:00które zostały nagrane za zgodą

05:01i pod okiem koreańskiego rządu.

05:03Jednak te 20%,

05:04które skrzętnie ukrywał

05:05przed wzrokiem Koreańczyków,

05:07nadają filmowi dodatkowy kontekst,

05:08którego brakuje wcześniejszym produkcjom

05:10poświęconym Korei Północnej.

05:11Pokazują bardziej szczegółowo

05:12niż kiedykolwiek wcześniej

05:13mechanizmy indoktrynacji

05:15koreańskiego społeczeństwa,

05:16a kamera jest tak blisko obywateli,

05:18jak się tylko da.

05:19Oglądając jego film

05:20mogłoby się wydawać,

05:21że przenosimy się do innego świata

05:22i faktycznie trochę tak jest.

05:24Ludzie są ubrani dość staromodnie,

05:26jednak, jak w jednym z wywiadów

05:27wspomina sam reżyser,

05:29podróż do Korei Północnej

05:30nie jest jak podróż wehikułem czasu.

05:32Maski porównuje to raczej

05:33do jakiejś alternatywnej rzeczywistości,

05:35w której Stalin nigdy nie umarł

05:36i od lat pogłębia swoją dyktaturę.

05:38Przede wszystkim warto podkreślić,

05:40że on sam w wywiadzie powiedział wprost,

05:43że nie wierzy w to,

05:44żeby Rosja kiedyś mogła stać się

05:47Koreą Północną w takim kształcie,

05:49w jakim ona istnieje teraz,

05:50że to raczej według niego

05:52nigdy nie dojdzie aż do tego poziomu.

05:53Ja się z nim zgadzam,

05:55ale z drugiej strony

05:56on widzi, że współczesne rosyjskie władze

05:59dążą do takiej kompletnej kontroli życia,

06:02przede wszystkim ekonomicznego.

06:04Obecny system rosyjskiej władzy

06:06jest często określany jako kleptokracja,

06:09no i przede wszystkim jako system korupcyjny,

06:11więc on widzi,

06:13że to nie jest ten sam poziom totalitaryzmu.

06:16I tu zresztą u wielu badaczy się zgadza,

06:18to nie są rządy oparte tak jak

06:19w Korei Północnej na ideologii,

06:22tylko bardziej na kwestiach zysku

06:24i samej kontroli,

06:25która pozwala te zyski zachować.

06:27Ale jednak dostrzega bardzo wyraźnie,

06:29że ten obecny putinowski system

06:32jest po prostu niekorzystny

06:33dla samych obywateli

06:35i on dość wyraźnie się temu sprzeciwia.

06:37Dla mnie najbardziej szykujące

06:39były chyba pierwsze minuty filmu,

06:40gdzie zostały przedstawione zajęcia szkolne.

06:42Poświęcono oczywiście postaci Kim Il-Sena.

06:44Wydawał się on przedstawiony

06:45niemal jako postać z mitologii greckiej,

06:47wciskająca głazami w Japończyków

06:49i koreańskich zdrajców.

06:50Dzieciom mówi się wprost,

06:51że mają nienawidzić Japończyków

06:52i Amerykanów jako wrogów narodu,

06:55którzy chcą ich skrzywdzić.

06:56Z drugiej strony opowieść nauczycielki

06:57przypomina też trochę formę

06:59nowotestamentowej przypowieści,

07:00którą najpierw sama czyta dzieciom,

07:02a potem wyrywkowo pyta o szczegóły.

07:04I zatwarzające jest,

07:05z jaką dokładnością dzieci odpowiadają na pytania,

07:07niemal słowo w słowo,

07:08cytując jej słowa sprzed chwili

07:09i wychwalając czcigodnego generalissimusa,

07:12jak nazywają Kim Il-Sena.

07:14Brzmią jakby były zaprogramowane.

07:16Oglądając to miałem wrażenie,

07:17jakbym znów czytał fragment Ferdy Durka,

07:19gdzie nauczyciel próbuje przekonać ucznia

07:21o tym, że słowacki wielkim poetą był

07:23i że powinien go zachwycać.

07:24Zresztą to, co dzieje się na sali lekcyjnej,

07:26to nie wszystko.

07:27Bardzo mocne jest też zestawienie tłumu

07:28maszerujących dzieci

07:29i obwieszonych medalami wojskowych.

07:31Albo scena przed wejściem do szkoły,

07:33gdzie dzieci i dorośli

07:34kłaniają się wizerunkowi wodza.

07:35Manipulacja umysłami Koreańczyków

07:37rozpoczyna się jeszcze w dzieciństwie,

07:38na etapie edukacji szkolnej,

07:40a poza szkółą wcale nie jest inaczej.

07:41O co dbają północno-koreańskie media?

07:43Bedy słów manskiego?

07:44Nawet dobranącki są poświęcone

07:45głównie dokonaniom Kim Il-Sena,

07:47a w telewizji nie ma reklam,

07:54ale one zostały najdrobniejsze szczegóły.

07:56Pamiętacie, jak mówiłem,

07:57że tata Zin Mi jest inżynierem,

07:58a mama pracuje w wytwórni mleka sojowego?

08:01Prawda jest taka, że jej ojciec jest dziennikarzem,

08:03a matka pracuje w stołówce.

08:04Nie przeszkadzało to twórcom

08:05w nakręceniu całych sekwencji

08:07z ich fikcyjnych miejsc pracy,

08:08gdzie ich fikcyjni współpracownicy

08:09gratulują im przyjęcia córki

08:11w szereg koreańskiej Unii dzieci.

08:13Oglądając ten film złapałem się na tym,

08:14że zastanawiałem się,

08:15co zostało wyreżyserowane

08:16przez koreańskich urzędników,

08:18a co było elementem

08:24Ale czy to samo można powiedzieć

08:25o sekwencji z poranną grupową gimnastyką?

08:28Czy to, co przedstawione jest w filmie

08:29jako szkoła, naprawdę jest szkołą?

08:31Trudno stwierdzić,

08:32ale to też stanowi osile tego filmu.

08:34W pewnym momencie człowiek już nie wie,

08:35co jest prawdą, a co mistyfikacją.

08:37Tym, co było najbardziej realne,

08:38z pewnością było poczucie zagrożenia,

08:40jakie czuła ekipa filmowa.

08:41Wszystkie nagrane materiały

08:42były udostępnione do wglądu

08:44krajskiej władzy,

08:45więc zarejestrowane pliki

08:46trzeba było niepostrzeżenie skopiować.

08:48Reżyser opowiada,

08:49że wraz z operatorem filmu

08:50wymyślili nawet specjalny kod

08:54były zabarykadowane,

08:55na wypadek, gdyby ktoś próbował

08:56niepostrzeżenie wejść do środka.

08:58Niektóre środki ostrożności

08:59okazały się trochę przesadzone,

09:00ale dobrze obrazuje to,

09:01jak czujni na każdym kroku

09:02musieli być twórcy filmu.

09:03Zresztą w jednym z wywiadów

09:05Marski stwierdza,

09:05że gdyby postanowił ponownie

09:07wybrać się do Korei Północnej,

09:08to pewnie już by stamtąd nie wrócił,

09:10odsiadując do żywocie

09:10w koreańskim więzieniu.

09:12Pod opieką Wiecznego Słońca

09:13zdecydowanie warto obejrzeć

09:14i serdecznie Wam to polecam.

09:15Nie będzie to pewnie

09:16najlepszy film,

09:17jaki kiedykolwiek zobaczyliście.

09:18Zapewne nie będzie to nawet

09:19najlepszy dokument,

09:20jaki mieliście okazję obejrzeć

09:22i definitywnie nie będzie to

09:23dla Was łatwy seans.

09:24Ale przedstawia on pewną rzeczywistość,

09:26która nam,

09:27mieszkańcom Zachodu,

09:28wydaje się być czymś,

09:29co przeszło do historii.

09:30Powiem więcej,

09:31czymś, co nie miało prawa się stać,

09:32chyba że w jakiejś

09:33równoległej rzeczywistości.

09:35Jednak to, co nagrywał

09:35Witalij Manski,

09:36mimo ogromu zarejestrowanej

09:37manipulacji, jest prawdą.

09:39To, co dla nas wydaje się niemożliwe,

09:40dla tamtego społeczeństwa

09:41jest codziennością.

09:42Oni codziennie biorą udział

09:44w wyreżyserowanym spektaklu,

09:45w swoistym Truman Show.

09:46Myślę, że naprawdę warto

09:47poświęcić te niecałe dwie godziny

09:49na obejrzenie tego filmu,

09:50bo przynosi on nas do innego świata

09:52i trochę zmienia sposób

09:53patrzenia na rzeczywistość.

09:54No jest dostępny za darmo

09:55i całkowicie legalnie

09:56w serwisie Ninateka,

09:58więc możecie go obejrzeć

09:59w każdej chwili

09:59i nie wydacie na to ani grosza.

10:01Jeśli chcielibyście więcej materiałów

10:03na temat kina dokumentalnego,

10:04następnym razem może trochę lżejszych niż ten,

10:06albo sami znacie jakieś filmy dokumentalne,

10:08które warto obejrzeć,

10:09koniecznie dajcie nam o tym znać w komentarzach.

10:11Kino dokumentalne jest naprawdę bogate

10:13i myślę, że długo można by o nią opowiadać,

10:15ale to już może innym razem.

10:17Do usłyszenia.

Category

Transcript

Comments

Recommended