00:00Herkese merhaba. Bugünkü incelememizde çok konuşulan, oldukça iddialı ve açıkçası kelimelerini hiç sakınmayan bir metni.
00:07Mehmet Edip Öğren'in kaleminden çıkan o çarpıcı köşe yazısını masaya yatırıyoruz.
00:11Yazarın Türk kimliğinden bölgesel ittifaklara, oradan da iç siyasete uzanan o sert tezlerini tamamen tarafsız bir gözle ve doğrudan kendi
00:19argümanları üzerinden adım adım inceleyeceğiz.
00:22Bakalım yazar bize tam olarak ne anlatmak istiyor.
00:24Yazar analizine doğrudan Abdürrahim Karakoç'un bu meşhur, oldukça vurucu dizeleriyle giriyor.
00:30Neden mi? Çünkü bu sözler aslında yazarın siyasi ve dini ittifaklara karşı takındığı o derin şüpheci tavrın adeta bir özeti.
00:38Yani bize daha en başından ikiyüzlülükler ve çıkar ilişkileri hakkında epey sert bir ön mesaj veriyor diyebiliriz.
00:44Bu geniş çaplı, bir nevi manifesto niteliğindeki metni daha rahat sindirebilmemiz için argümanları dört ana sütuna ayırdık.
00:51Türk kimliği, jeopolitik ittifaklar, dinin siyasallaşması ve yazarın iç eleştirileriyle seçim öngörüleri.
00:57Vakit kaybetmeden birinci bölümle yani Türk kimliğiyle başlayalım.
01:01Alt başlığımız kökler, cumhuriyet ve bir oğlusu isimlendirmek.
01:06İsimlendirme meselesi yazarın çok ilginç bir okuması.
01:09Biliyorsunuz Mustafa Kemal Atatürk ülkeye Kemali'ye diyebilirdi.
01:13Sonuçta kendi inisiyatifindeydi değil mi?
01:15Ama Ören'e göre Türkiye isminin seçilmesi basit bir tercih değildi.
01:19Aksine ülkeyi sadece bir sınır devleti değil, tüm Türk dünyasının amiral gemisi, bir rol modeli olarak kalıcı bir şekilde konumlandırmak
01:27için atılmış son derece bilinçli ve stratejik bir adımdı.
01:31Yazar daha sonra bu güçlü kimliğin tarihsel yansımalarına bakıyor.
01:35Teoman'dan, Mete Ana, Fatih Sultan Mehmet'ten Atatürk'e kadar uzanan bir liderlik silsilesini önümüze koyuyor.
01:41Argümanı şu, bizim bu sağlam ulusal kimliğimiz tarih boyunca batılı emperyalist güçlere hep kışkırtmış.
01:47Ama işin enteresan tarafı, tam da bu düşmanlık, ulusun en çıkvaza girdiği anlarda adeta refleks gibi bir dünya lideri çıkarma
01:55genetikimizi tetiklemiş.
01:57Geçiyoruz ikinci bölüme.
01:59Jeopolitik ve pragmatik ittifaklar.
02:01Odak noktamız Kafkasya'da ideoloji yerine çıkarlar.
02:04Şimdi yazarın oluşturduğu bu tabloya bir bakalım.
02:07Ören, Azerbaycan'ın İsrail ile olan o tartışmalı ilişkisini katı bir faydacılık, yani tamamen pragmatizm üzerinden savunuyor.
02:14Düşünün, bir yanda topraklarınızı işgal eden Ermenistan var, diğer yanda dindaşınız olmasına rağmen tarihi olarak sizi değil Ermenistan'ı destekleyen
02:22bir İran var.
02:24Yazara göre böylesi bir tehdit haritasında Azerbaycan'ın İsrail ile hizalanması bir tercih falan değil, basbayağı bir savunma zorunluluğudur.
02:32Hani uluslararası ilişkilerin o altın kuralı vardır ya, devletlerin dostu düşmanı olmaz, çıkarları olur.
02:38İşte yazar tam da buradan vuruyor.
02:40Azerbaycan'ın dış politikasını sadece din, ideoloji veya dindaşlık gözlüğüyle yargılayanların son derece gerçek dışı bir hayal dünyasında yaşadığını savunuyor.
02:49Üstelik yazarın çok daha çarpıcı, adeta alem veren bir iddiası var.
02:53Ören diyor ki, Azerbaycan'da İran sınırına yakın bölgelerde adeta tıpkı PKK gibi içeriden bir tehdit oluşturan Fars eğilimli gizli bir
03:01ayrılıkçı grup var.
03:02Ve işin can alıcı noktası, bu grup asıl niyetini dini kıyafetleri bir üniforma gibi kullanarak saklıyor.
03:09Yazara göre, Azerbaycan'ın iç güvenlikte bu kadar sert önlemler almasının asıl sebebi de tamamen bu demografik tehlike.
03:16Ve sonra lafı Türkiye içindeki eleştirmenlere getirip o meşhur sözü yapıştırıyor.
03:20Sırça köşk dolturanlar komşusuna taş atmamalı.
03:23Yani yazar özetle şunu söylüyor, siz Türkiye'nin İsrail ile kapalı kapılar ardındaki ticari ve diplomatik bağlarını görmezden geleceksiniz,
03:31üstüne Filistinli'de Rabbası gidip Kıbrıs Rum kesiminde ziyaretlere yollayacaksınız, sonra da dönüp Azerbaycan'ı eleştireceksiniz.
03:39Yazar bunu tek kelimeyle ikiyüzlülük olarak tanımlıyor.
03:42Geldik en hararetli tartışmalardan birine.
03:45Üçüncü bölüm, dinin siyasallaşması.
03:48Alt başlığımız, başörtüsünün sosyolojisi.
03:50Burada yazar çok ince ama bir o kadar da keskin bir ayrım yapıyor.
03:54Bir yanda yüzyıllardır annelerimizin, ninelerimizin çene altından bağladığı, kültürümüzün bir parçası olan geleneksel Anadolu başörtüsü var.
04:03Yazarın kesinlikle buna bir itirazı yok.
04:05Ama diğer yanda onun deyimiyle türban var.
04:08Ören bunu tamamen dışarıda tasarlandığını iddia ettiği, siyasallaşmış ve meclise sokulmuş bir üniforma olarak tanımlıyor.
04:15Peki bu üniforma ne işe yarıyor?
04:17Yazarın tanımıyla siyasal İslam, tam da bu ayrımı kullanarak gücünü pekiştiriyor.
04:22Türbana yönelik her eleştiriye doğrudan dinsizlikle eşdeğer tutup, din elden gidiyor söylemiyle bir kutuplaşma yaratıyor.
04:28Hatayazar burada kelimeleri iyice sivriltiyor.
04:31Bu siyasallaşmanın aslında bir kalkan olduğunu, dindarlık maskesi ardında sakallı hırsızlar olarak tabir ettiği kişilerin yolsuzluklarını örttüğünü iddia ediyor.
04:38Yazar bu siyasal İslam pratiklerinin faturasını ise doğrudan eğitim sistemine kesiyor.
04:44İstediği şikayetlere bir bakın, pislik içindeki okullar, mesamlerde yaşanan o acı can kayıpları, atanamayan öğretmenler, bir öğün yemeğe bile hasret
04:54kalan o öğrenciler, sayıştaya takılan bürokratlar.
04:56Yazar, ideolojik nutukların gölgesinde aslında tamamen tel tel dökülen, asli görevini unutmuş bir eğitim sistemi tablosu çiziyor.
05:05Ve dördüncü son bölümümüz, iç eleştiriler ve öngörüler.
05:09Konumuz seçimlere bakış.
05:11Tam da bu eğitim sistemi eleştirilerinin üstüne, yazar oklarını doğrudan Eğitim Bakanı Tekin'e yöneltiyor.
05:16Şunu objektif olarak belirtmeliyim ki, öğrenin kullandığı dil burada inanılmaz derecede agresif.
05:21Bakanı mecliste maskaralık yapmakla, hatta terbiye fukarası olmakla itham ediyor.
05:26O koltukta oturduğu sürece vatandaşın rahat uyku uyuyamayacağını söyleyecek kadar da şahsi ve ağır bir eleştiri getiriyor.
05:33Tüm bu sert eleştirilerin ardından yazar, gelecekteki seçimlerle ilgili adım adım kurguladığı o oldukça alaycı ve karamsar senaryosunu paylaşıyor.
05:42Bakın nasıl bir tablo çiziyor.
05:43Birinci adım, tamamen tek adaylı bir yarış ortamı yaratmak.
05:47İkinci adım, bu adayı zorlayabilecek tüm gerçek muhalifleri bir şekilde oyun dışı bırakmak.
05:52Üçüncü ve en çarpıcı adımsa, iktidarın karşısına güya muhalefet ediyormuş gibi yapacak olan Turan Çömez veya Ümit Kocasakal gibi isimleri
06:00birer yedek ya da kontrollü aday olarak sahaya sürmek.
06:03İşte yazarın bize bıraktığı o en kışkırtıcı, akıllara durgunluk veren soru bu.
06:09Türkiye'nin bir sonraki seçimi gerçekten de tamamen tasarlanmış, kontrollü bir muhalefete karşı yarışan tek bir adayın sahnesi mi olacak?
06:17Tarihsel kimlikten girdik, Kafkasya'daki ceopolitik satrançtan geçtik, başörtüsü sosyolojisinden sandığa kadar geldik.
06:24Yazarın bu son derece iddialı argümanları Türkiye'nin demokratik geleceğine dair size ne düşündürüyor?
06:29Bu sorunun cevabını tamamen size bırakıyorum.
06:32Umarım kaynak metnin bu hararetli dünyasına yaptığımız bu tarafsız inceleme ufkunuzu açmıştır.
06:37Bir sonraki analizimizde görüşmek üzere, kendinize çok iyi bakın.