Oynatıcıya atlaAna içeriğe atla
  • 11 saat önce
Kanal 7 Genel Yayın Yönetmeni Mehmet Acet’in hazırlayıp sunduğu Başkent Kulisi, yeni yayın döneminde de siyaset gündemini yakından takip eden izleyicilerle buluşuyor. Türkiye ve dünyada yaşanan gelişmelerin masaya yatırıldığı program, siyasetin önde gelen isimlerini ve alanında uzman konukları ağırlıyor.

Mehmet Acet’in moderatörlüğünde gerçekleşen Başkent Kulisi, Ankara kulislerinin nabzını tutarak siyaset sahnesindeki en sıcak gelişmeleri gündeme taşıyor. Programda gündeme yön veren olayların perde arkası, liderlerin siyasete dair mesajları ve bu mesajların toplumsal yansımaları tüm ayrıntılarıyla ele alınıyor. Türkiye’nin iç politikasından dış politikaya, ekonomi başlıklarından toplumsal tartışmalara kadar merak edilen tüm gelişmeler kapsamlı bir şekilde değerlendiriliyor. Başkent Kulisi, izleyiciye sadece gündemin sıcak gelişmelerini aktarmakla kalmıyor; aynı zamanda olayların arka planını ve siyasetin geleceğine dair ipuçlarını da ortaya koyuyor.

Siyasetin ve gündemin nabzını tutan Başkent Kulisi, her pazar 11:45’te Kanal 7 ekranlarında…
Döküm
00:09Müzik
00:18Ankara'dan hepinize güzel bir pazar gününü, güzel bir hafta sonu diliyorum efendim.
00:22Başkent Kulüsü'ne hoş geldiniz.
00:24Bugün Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek Başkent Kulüsü'nde konuğumuz olacak.
00:30Gündem konular malum konuşulacak çok konu var, sorulacak çok soru var.
00:35Ben o nedenle vakit kaybetmeden hoş geldiniz demek istiyorum Sayın Bakan.
00:40Ve çok teşekkür ediyoruz bize vakit ayırdığınız için bu kadar yoğunluğunuz içerisinde.
00:46Şimdi tabii çok soru var ama önce bu COP'la alakalı, COP31'le alakalı bir soruyla başlayalım.
00:54Geçen hafta bütün gündemin merkezinde orası vardı, Antalya vardı.
01:00Siz de oradaydınız, dünyanın önüne gelen finans kuruluşlarının başkanlarıyla görüşmeler yaptınız, anlaşmalar da yaptınız.
01:08Bu anlaşmaların mahiyeti nedir, ne kazandıracak Türkiye'ye? Böyle bir soruyla başlayalım.
01:13Evet, teşekkür ediyorum. Öncelikle COP31 oldukça başarılı gidiyor.
01:19Yani başarının ölçütü nedir diye sorabilirsiniz.
01:22Sadece katılımcı sayısı anlamında konuşmuyorum.
01:26Aslında bu COP'un güzel bir özelliği var.
01:32Yıllardır ülkeler hedefler ortaya koyuyorlar, planlar koyuyorlar.
01:37Fakat uygulama zayıf kalıyor.
01:40Dolayısıyla COP31, yani Türkiye'nin başkanlığını yaptığı COP31'de, biz uygulamayı merkeze oturttuk.
01:48Ve bununla ilgili önemli bir inisiyatif aldık.
01:51Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı ile birlikte dedik ki,
01:55İklim Uygulama Köprüsü kuralım.
01:59Yani ülkelerin uzun yıllardır ortaya koyduğu planları, vizyonu, kağıt üzerindeki hedefleri,
02:07uygulanabilir projelere nasıl dönüştürürüz?
02:11Yani somuta nasıl taşırız?
02:14Ve bunun için finansman konularını.
02:18Dolayısıyla esas gündem oydu.
02:21O nedenle de yoğun bir...
02:23Konuşup dağılma formatından...
02:25Değil, değil.
02:26Mesela 35'e 35 diye bir hedef ortaya okunuldu.
02:31Yani şu demek, 2035'e kadar bütün kullanılan enerjinin yüzde 35'inin elektrifikasyon,
02:40yani elektrikten elde edilmesi ve bunun da tabii ki yenilenebilir enerjiden elde edilmesi.
02:47Bu çok önemli bir hedef.
02:49Aslında uzun yıllar sonra geriye bakıldığı zaman kodosuz 1'in çok önemli bir zirve olduğu ortaya çıkacak.
02:56Bizim açımızdan tabii somut çıktılar da var.
03:01Biz uluslararası çok taraflı, kalkınma bankalarıyla çok güçlü bir diyaloğumuz var Türkiye'nin.
03:07Özellikle son 3 yılda zirveye taşıdık bunu.
03:11Son 3 yılda 50 milyar doların üzerinde uygun koşullu, uzun vadeli kredi imkanı devşirdik.
03:18Bu bayağı ciddi bir rakam.
03:21Ve Dünya Bankası grubunda birinci sıraya yükseldik.
03:25EBRD'de, yani Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası'nda son 6 yıldır ilk sıradayız.
03:32Ondan sonra Asya Altyapı Kalkınma Bankası olsun, Asya Kalkınma Bankası olsun bütün bu bankalar, İslam Kalkınma Bankası bütün buralarda ilk
03:423 sıraya yükselmiş durumdayız.
03:45Dolayısıyla bu zirvenin de marjında onlarla bir araya geldik tabii.
03:51Onlarla 10 anlaşma imzaladık, 10 kredi anlaşması.
03:555.1 milyar dolar.
03:57Bu kaynak nereye gidecek?
03:59İklime dayanıklı tarıma gidecek.
04:01Yani çiftçimizin tarımın gelişmesine gidecek.
04:06Rekabet gücümüzü artıracak, altyapıya gidecek.
04:09Yani demir yollarına gidecek.
04:11Örnek olarak.
04:12Sağlığa gidecek.
04:14Yenilenebilir enerjiye gidecek.
04:17Dolayısıyla bir sürü başlık var.
04:19Ama Kobi'lere gidecek.
04:21Kalkınma odaklı bir perspektif.
04:24Yani bu tamamen kalkınma kredileri.
04:27Tamamen.
04:28Yani bütçe desteği değil, finansman desteği değil.
04:31Tamamen kalkınmaya yönelik.
04:33Mesela Kobi boyutu çok önemli.
04:35Kadın girişimciler boyutu çok önemli.
04:37Onun için 10 tane anlaşma imzaladık.
04:415.1 milyar dolar.
04:43Somut çıktı da var.
04:43Peki.
04:44Hayırlı olsun diyelim.
04:45Şimdi tabii bu fon meselesi, fon krizi bu konuya gelmek istiyorum.
04:51Bu konuyla alakalı epeyce sorularım da olacak.
04:53Son 2 ay oldu artık.
04:55Türkiye'nin ana gündemi bu mesele.
04:59Şimdi bu tasfiye süreci yürütülüyor.
05:02Cuma günde belli bir takım ödemeler yapıldığını biliyoruz.
05:06Bu tasfiye süreci ne aşamada?
05:09Sizin öngördüğünüz, beklediğiniz çerçevede ilerliyor mu?
05:13Gidişattan bu anlamda yani planladığınız gibi gittiğini düşünüyor musunuz?
05:18Bir de tabii önümüzdeki dönem için çok sorulan bir soru bize dün akşamdan beri özellikle yoğunlaştı.
05:25Nasıl bir takvim ve nasıl bir perspektifle ilerleyeceksiniz?
05:28Öncelikle şunu söyleyeyim.
05:32Dünyadakine benzer durumlara oranla oldukça hızlı gidiyoruz.
05:39Yani esas Türkiye'deki uygulamaya gelmeden önce şunu söyleyeyim.
05:44Mesela bu konuda en çok bilinen vakalardan bir tanesi Madoff vakasıdır.
05:51Amerika'daki vakadır.
05:532008 yılında tabii bu ortaya çıktı.
05:57İlk ödeme 2011 yılında yapıldı.
06:00Üç yıl sonra.
06:01Bakın vaka 2008'de ilk ödeme 2011 yılında.
06:06Ve ödemeler hala devam ediyor.
06:102017'de ödemelerin önemli bir kısmı yapılmıştı.
06:13Ama bakın yıllar almış.
06:15Bırakın aylar, haftalar, yıllar almış.
06:18Şimdi Türkiye'ye dönerim müsaade ederseniz.
06:20Bu tasfiye süreci planlandığı gibi gidiyor.
06:26Hatta hız anlamında öngördüğümüzden daha iyi gidiyor.
06:31Bu birinci konu.
06:32İkinci konu biz bir takım ilkeler belirledik.
06:35Bu ilkelerin başında şeffaflık, etkinlik, adalet var.
06:41Kamu kaynağını kullanmama var.
06:43Yani bu fonlara, bu fonların pay sahiplerine yapılacak ödemelerde hiçbir şekilde hazineden,
06:51bütçeden milletin parası kullanılmıyor.
06:54Kullanılmadı, kullanılmayacak.
06:56Dolayısıyla bu birinci konu.
06:57Altını çiziyorsunuz.
06:58Bu temel ilke.
06:59Fon, pay sahiplerine yapılan ödemelerden bahsediyorum.
07:03Peki nasıl gidiyor konusu?
07:06Şöyle büyük resme önce bir bakalım.
07:0917 Eylül'de 131 fonu biz tasfiye kapsamına aldık.
07:15131 fon.
07:16Türkiye'de o gün itibariyle yaklaşık 2900 fon vardı.
07:22Bu fonların tabii ki tekil yatırımcı sayısı, yuvarlıyorum ben, yaklaşık 456 bin kişiydi.
07:30Bu fonlardan bugüne kadar biz 7 portföy yönetim şirketi vardı.
07:36Yani 7 portföy yönetim şirketi, 131 fon ve 456 bin civarı müşteri.
07:42Tekil müşteri.
07:43Şimdi bu fonların bir kısmının yapısı çok bozuk değildi.
07:48Bir kısmının bozuk.
07:50Çok bozuk olmayanları normal tasfiyeye tabi tuttuk.
07:53Yani 7 portföy yönetim şirketinin 4'ü normal tasfiye sürecine tabi tutuldu.
08:00Ne oldu öyle olunca?
08:01Geleceğim.
08:023'ü de portföy yönetim şirketi olarak olağanüstü tasfiyeye tabi tutuldu.
08:08Şimdi rakamlara geçerken müsaade ederseniz notlarıma bakacağım.
08:11Tabii buyurun.
08:12Yanlış rakamlar vermeyeyim diye.
08:13Daha da iyi olur.
08:14Tabii.
08:15Şimdi olağan tasfiye, 131 fonun 97'si olağan tasfiyeye tabi tutuldu.
08:24131 fonun 97'si.
08:26Bu olağan tasfiye kapsamında bugüne kadar 94 fonda 55 bin 821 kişiye 68 milyar lira ödendi.
08:36Bu olağan tasfiye.
08:38Dikkat edin.
08:397 portföy yönetim şirketi var.
08:41Bunun 4'ü olağan tasfiyede.
08:44Bunların ödemeleri yapıldı.
08:46Sadece 3 tane küçük kapalı fon var.
08:493 tane.
08:51Bunlarda da 37 kişi var.
08:53Sadece 37 kişi.
08:55Evet.
08:55Buna ilişkin tasfiye henüz tamamlanmadı.
08:58Bunlar kapalı özel fonlar.
09:00Tamam mı?
09:01Evet.
09:02Ama olağan tasfiyeye tabi fonların tasfiyesi büyük oranda yani %99.9 oranda tamamlandı.
09:10Burada özellikle para piyasası fonları için söylüyorum sadece paralarını almadılar.
09:18Nemasını dahi aldılar.
09:20Yani o süreçte.
09:22Elde ettikleri kazancı da.
09:23Kazanç dahil olmak üzere yani neması derken o tasfiye sürecinde elde ettikleri nemayı bile ödedik.
09:30Evet.
09:31Dolayısıyla 131 fonun 97 fonuna ilişkin tasfiye süreci büyük oranda tamamlandı.
09:38Ve burada ödemeler yapıldı.
09:43Bu süreç tamamlanmış sayılır.
09:463 tane kapalı fon var.
09:4837 kişi var.
09:49Onu da muhtemelen bakıyorlardı.
09:52Ha bu arada tasfiyeyi kim yapıyor?
09:54Tasfiyeyi yapmakla biz İş Bankası'na görev verdik.
09:58Evet.
09:59Ve Ziraat Bankası'na görev verdik.
10:01Şimdi gelelim olağanüstü tasfiyeye.
10:043 tanesi de olağanüstü.
10:07Yok.
10:08Evet.
10:08Şimdi olağanüstü tasfiye.
10:09Mesela ben de araya girmeyeyim.
10:10Evet.
10:10Portföy yönetim şirketleri 7 taneydi.
10:133'ü doğru söylüyorsunuz.
10:143'ü olağanüstü tasfiye'den.
10:15Şimdi burada bugün yani cuma günü itibariyle 25 fonda olağanüstü tasfiye kapsamındaki 25 fonda 415.955 kişiye 93 milyar lira
10:30para ödendi.
10:30Şimdi dolayısıyla olağanüstü fonların toplamına gelirsek tasfiye de bugüne kadar 131 fonun 119 fonuna 444.987 kişiye 161 milyar lira
10:52ödendi.
10:52Şimdi öyle bir anlatılıyor ki sanki fonlardaki her şey kayboldu bir şey ödenmeyecek.
10:58Böyle bir şey yok.
10:58Bakın 161 milyar lira cuma günü itibariyle ödenmiş.
11:04Ve peki kaç kişi vardı hatırlarsanız.
11:08456 bin.
11:08Toplamda yaklaşık yuvarlıyorum 456 bin.
11:12Peki net yatırım tutarının tamamını alıp sistemden tamamen çıkan kaç kişi var?
11:19456 bin kişinin 371 bin 21 kişisi sistemden çıkmış durumda.
11:26Yani çıkartılan tasfiye kanununa göre net yatırım tutarının tamamının ödendiği 371 bin 21 kişi var.
11:38Alacaklarını aldılar ve onlarla ilgili mevzu kapandı.
11:42Evet.
11:43Büyük oranla kapandı.
11:44371 bin kişiyle alakalı.
11:46371 bin kişi.
11:47455 bin.
11:48Geriye kalıyor 85 bin kişi.
11:5184 bin civarında.
11:5285 bin civarında evet.
11:53Dolayısıyla bu rakam çok daraltıldı şimdi.
11:56Dolayısıyla tasfiye nasıl gidiyor diye sordunuz ya.
11:59Evet.
11:59Öngörüldüğü gibi.
12:00Yani bu rakamlara baktığınız zaman ve dünya uygulamalarıyla karşılaştığınız zaman oldukça iyi gidiyor.
12:09Oldukça hızlı gidiyor.
12:10Tamamen şeffaf.
12:12Dikkat edin.
12:12Tasfiyeyi kim yapıyor?
12:14İş bankası yapıyor.
12:15Evet.
12:15Tasfiyeyi kim yapıyor?
12:16Ziyaat bankası yapıyor.
12:18Sadece tasfiyenin kurallarını Türkiye Büyük Millet Meclisi belirledi.
12:23ve onun uygulama tebliğlerini veya kararlarını sermaye piyasası kurulu veriyor.
12:32Yani dolayısıyla burada oldukça...
12:35O bir milyona kadar denmişti.
12:37Bir milyona kadar şöyle.
12:39Bir milyona kadar ödemeye çok az kaldı.
12:42Şimdi bu fonların...
12:44Dikkat edin.
12:45Ben tekrarlamak istiyorum.
12:47Biz kamu parası kullanmıyoruz.
12:49Yani kamu kaynağı kullanmıyoruz.
12:51Dolayısıyla fonların kendi kaynakları...
12:53Kendi kaynakları.
12:53Bir de o faiz kazanç elde edip iade eder herhalde değil mi?
12:57Evet.
12:57Bir de TMSF nezdinde oluşturulan iade ve geri kazanım hesapları var.
13:02İade ve geri kazanım hesaplarında da rakamı vereyim.
13:07Cuma günü itibariyle.
13:09İade ve geri kazanım hesabında bugüne kadar 35.6 milyar liralık bir birikim olmuş.
13:1835.6 milyar lira.
13:20Bunun büyük bir kısmı Cuma günü itibariyle bu fonlara aktarıldı ve ödendi.
13:26Yani yanlış hatırlamıyorsam 2.6 milyar liralık bir kısmı nakit olarak duruyor.
13:33Şimdi biz nakit oluştukça ödemeleri yapıyoruz.
13:37Peki nakit nasıl oluşuyor?
13:39Şimdi bu fonların içerisinde özel sektör tahvilleri var.
13:42Onların vadeleri var.
13:44Yani vade hemen gelmiyor ki.
13:45O gelince.
13:46Bu bir.
13:47İkincisi likiditesi yüksek olan hisseler var.
13:50Bunlar o günkü piyasa değeri üzerinden bir şekilde nakte çevriliyor.
13:58Likiditesi düşük olan hisseler var.
14:01Şimdi onlarla ilgili süreçler devam ediyor.
14:04Şimdi eleştiriler var.
14:06Şu fiyat bu fiyat.
14:07Kurallar net.
14:09Kanunda da çok net.
14:10Semaye piyasası kurumunun ortaya koyduğu kararlarda da çok net.
14:16tasfiyenin yapılacaksa ondan 2 gün önce piyasa fiyatı neyse o fiyat üzerinden o varlıklar nakte çevriliyor.
14:27Ve o nakit aktarılıyor ilgili bankalara yani İş Bankası'na ve Ziraat Bankası'na.
14:34İş Bankası ve Ziraat Bankası MKK'dan yani Merkezi Kayıt Kurumu'ndan gelen hak sahipleri listesine ve miktarlarına göre o ödemeleri
14:44yapıyorlar.
14:45Şimdi 1 milyon TL'ye kadar ödeme süreci devam ediyor.
14:50Önümüzdeki birkaç hafta içerisinde inanıyorum ki peyderpey gerek bu tahvillerin, badelerinin dolması veya yeni kaynaklar gelecek.
14:59Yeni kaynaklar geldikçe veya TMSF'nin iade ve geri kazanım hesaplarında birikim oldukça bu ödemeler yapılacak.
15:09Burada para piyasası fonlarıyla ilişkili tekrar söylüyorum.
15:14Olağan tasfiyede süreç çok iyi işledi.
15:16Olağanüstü tasfiye tabi bulaşıcılık etkisi var.
15:20Teknik detaylara girmek istemiyorum ama sonuçta orada kaynak üretildikçe o ödemeler önceliklendirilecek.
15:28Şimdi kimi önceliklendirdik biz?
15:30Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne çıkan kanunda da çok net.
15:33Önce en küçük, yani pay sahiplerinden, en küçüklerinden başladık.
15:40Ve 1 milyon TL'ye kadar pay sahiplerine ödemeyi biz önceliklendirdik.
15:44Tabi bu tartışılıyor ama...
15:46Küçük yatırımcı ağırlıkları...
15:48Küçük yatırımcıyı önceliklendirdik.
15:51Kaynaklar oluşturdukça diğer hak sahiplerde ödemeler...
15:54Devam edecek.
15:541 milyon TL ve daha sonra ödemelerde yapılacak kaynaklar.
15:58Kaynak nedir?
16:00Fonların birikimleridir.
16:02Bir, ikincisi bu iade hesaplarıdır.
16:05Yani daha doğrusu TMSF nezdinde açılan hesaplar var.
16:09İadeler var ve geri kazanımlar var.
16:12Şimdi tabi semayet piyasası kurulu son yıllarda bu fonların istismar ettiği veya manipülasyona uğrayan hisselerde de incelemeleri yapıyorlar.
16:22Bu incelemeleri de biz hızlandırdık.
16:25Bu arada semayet piyasası kurulunu güçlendirdik.
16:28Atamalar yaptık.
16:30Şimdi 25 tane vergi müfettişini de Maliye Bakanlığı'ndan SPK'ya, semayet piyasası kuruluna aktardık.
16:37Ve bütün bu denetim, gözetim, geriye doğru incelemeleri hızlandırıyoruz.
16:41Bu ayın sonuna kadar büyük oranda bu incelemeler tamamlanmış olacak.
16:47Sonra ne olacak?
16:49O incelemelerin çerçevesinde piyasa bozucu veya manipülasyona bulaşmış kişiler hakkında suç duyurularında bulunuyor.
16:58O hala o süreç devam ediyor o zaman.
17:01Haksız kazanç elde edenlerden geri iade talebinde bulunuyor.
17:07Süreç devam ediyor ama büyük oranda bu ay sonu itibariyle tasfiye süreci 6 aylık bir süreç belirledik ama o zaman
17:16alacak.
17:17Fakat bütün tasfiyenin tamamı.
17:21Ama bu bahsettiğimiz hisse bazında ve diğer incelemeler, geriye dönük incelemeler büyük oranda bu ay sonu itibariyle tamamlanmış olacak.
17:29Bu verdiğiniz bilgi.
17:31Şimdi tabii bu işin bir maliyeti, ekonomiye olan maliyeti, bir olgu tarafı var.
17:37Burada işte yoluna gizli ilerliyor diyorsunuz.
17:40Bir de algı, ekonomiye olan güven etkisi vs.
17:43Şimdi muhalefet mesela 180-190 milyar dolarlık bir maliyet rakamından bahsediyor.
17:50Böyle bu kadar yüksek bir şey oluştu mu gerçekten maliyet?
17:54Şimdi tabii bu rakamlar çok afaki rakamlar.
18:00Öncelikle bu fon meselesinin Türkiye ekonomisine etkilerini birlikte inceleyelim.
18:08Birinci etki kanalı servet kanalıdır.
18:12Yani servetteki erime.
18:15Şimdi dünyadaki borsaların düşüşü, borsanın düşüşü birbirine denk geldi.
18:22Muhalefet tabii bu borsadaki düşüşü alıyor.
18:25Burada şöyle bir kayıp var diyor.
18:27Ama işte son kaç gündür üst üste borsaya yükseliyor.
18:32Şimdi bu argümanlar belki üç ay sonra tamamen boşa çıkacak.
18:36Yani birinci konu o.
18:37Şimdi servet etkisine bakalım isterseniz.
18:392025'in sonunda Türkiye borsasının yani borsasında işlem gören bütün şirketlerin piyasa değeri 409 milyar dolar.
18:52Yani bütün şirketlerin piyasa değeri bu.
18:5516 Eylül itibariyle bu 428 milyar dolar.
19:00O 333 milyar dolar.
19:03Tabii ki bir miktar piyasa değerinde erime var.
19:08Ama ben birkaç rakam vereyim.
19:12Bakın 16 Eylül ile 13 Kasım arası dünya borsaları ne iş?
19:17Mesela gelişmekte olan ülkelerin borsalarındaki düşüşle Türkiye'deki borsanın düşüşünü karşılaştıralım sizinle.
19:22Mesela Güney Kore borsası %21 düşmüş.
19:28Endonezya borsası %17 düşmüş.
19:31Aynı tarihler arasında.
19:33Mısır borsası %10 düşmüş.
19:35Devam edeyim.
19:37Bütün gelişmekte olan ülkelerin ortalama borsa düşüşü %8.
19:42Peki Türkiye'deki borsanın düşüşü bakın şeyden bahsediyorum 16 Eylül'den bu yana.
19:4813 Kasım'a kadar.
19:4913 Kasım'a kadar ne kadar?
19:51%9 düşmüş.
19:52Türkiye borsası işte bu bahsettiğimiz elbette ki erime %9.
19:57Bakın bütün gelişmekte olan ülkeler borsa endeksinin ortalama düşüşü %8.
20:05Yani Türkiye'deki fon meselesinin etkisi bugün itibariyle yani cuma gün itibariyle bir puan.
20:11%1'lik.
20:12Şimdi devam edeyim.
20:14Aynı dönemde mesela hiç burayla ilgisi olmayan Brezilya.
20:17Brezilya borsası %7 düşmüş.
20:20Türkiye borsası %9 düşmüş.
20:22Mesela Malezya, Şili, Filipinler %6 düşmüş.
20:26Niye?
20:26Genel evet iyi düştü.
20:28Ne oldu?
20:29Bakın bu dönemde yani 16 Eylül'den bu yana ne oldu?
20:34Bir, Avrupa Merkez Bankası, Amerika Merkez Bankası, Japonya Bankası'nın faiz artı beklentiler bozuldu.
20:43Faizlerin artacağı beklentisi.
20:45İki, uzun vadeli faizler yani Amerika'nın 10 yıllık tahvilleri, Fransa'nın 10 yıllık tahvilleri, Almanya'nın 10 yıllık tahvilleri,
20:53Japonya'nın 10 yıllık tahvil faizleri son 20-25 yılın zirvesine çıktı.
20:58Devam edelim.
21:01Savaşın yeniden başlama riski konuşuldu.
21:04Ciddi ciddi hatta nükleer bomba bile kullanılabileceği hususu tartışıldı.
21:09Hala da var o dönem.
21:10Tartışıldı.
21:11Hala bu.
21:11Petrol fiyatları 90 dolar civarından, o dönemden bahsediyorum, neredeyse 120 dolar civarına kadar çıktı.
21:19Şimdi geri geldi 96'ya, 95 dolara.
21:22Şimdi şunu anlatmaya çalışıyorum.
21:24Yani fon meselesiyle küresel ve bölgesel olumsuz konjöktür üst üste geldi.
21:33Tekrar söylüyorum.
21:34Güney Kore borsasında bir fon meselesi var mı?
21:38Yok.
21:38Yok.
21:39Bu saydığınız faktörler o zaman.
21:40Güney Kore borsası %21 düşmüş.
21:42Peki Endonezya borsasında var mı?
21:45Var.
21:46O da %17 düşmüş.
21:48Mısır'da peki fon meselesi var mı?
21:50Hayır %10.
21:50Türkiye'de düşmüş ne kadar?
21:52%9.
21:53Gelişmekte olan ülkelerin ortalama düşüşü ne kadar?
21:56%8.
21:57Şimdi bu birinci konu.
21:59Servet erimesi bu, yani yanlış anlamayın, sonuçta sizin bir borsada bir hisseniz var veya bir portföyünüz var.
22:09Onun değeri iner çıkar.
22:10Ama nihai kertede 3 ay sonra, 5 ay sonra belki Türkiye borsası belki 16 Eylül'ün seviyesine bile gelebilir.
22:22Bu belirsizlikler azalır.
22:25Bakın tekrar azalırsa ki azalır.
22:28Şimdi geri devam edelim.
22:30İkinci kanal likidite kanalı.
22:32Evet.
22:33Likidite kanalına neyi kastediyoruz?
22:34Şimdi bu dönemde para piyasası fonlarında veya borsada birikimi olup da bu koşullar aleyhte geliştiği için veya fonlarda para kaldığı
22:46için o birikimine, o likiditeye erişemeyenlerin tüketim tabii ki etkilemiş olabilir.
22:55Ama tasfiye ile birlikte bu da ortadan kalktı.
22:58Az önce rakamlar verdim ben size.
23:00Yani toplamda, bakın toplamda 444.987, yani 456.000 kişinin yaklaşık 445.000'i bir miktar para ödeme aldı.
23:14Şimdi bu geriye kalan 5-6.000 kişi niye almadı diye sorabiliyoruz.
23:18Onlar hesapları bloke olanlar.
23:20Yani ne demek?
23:21Bu işin içinde olanlar.
23:23Ha.
23:23Yani bir şekilde.
23:25Bir şekilde bu bazı hesaplar bloke.
23:28Pahişkar elde edenler falan da onun.
23:30Evet.
23:30Tedbir olanlar.
23:31Tedbir olanlar.
23:32Şimdi devam edelim.
23:35Bankacılık mesela bunun bankacılık sektörüne etkisine.
23:39Şimdi teker teker gideceğiz.
23:43Yani servet etkisini konuştuk, likidite etkisini.
23:45Bankacılık sektörünün büyüklüğü yaklaşık yuvarlıyorum ben 56 trilyon lira.
23:51Peki bankaların bu fonlara doğrudan riski ne kadar?
23:55Yani bu fonlardaki ne kadar kredisi veya işlemi var?
24:011.3 milyar lira.
24:02Peki 1.3 milyar.
24:0456 trilyon.
24:05100.000'de 2'den bahsediyorsunuz.
24:07100.000'de.
24:08Bakın 100'de değil.
24:09Oraya da 1.
24:101.000'de değil.
24:1110.000'de değil.
24:12100.000'de 2.
24:13Yani bankacılık sektörüne bu krizin sirayet etmesi diye bir şey söz konusu olamaz.
24:18Şimdi devam edelim.
24:19Real sektöre.
24:20İşte oraya geleceğim.
24:21Real sektörün bu fonlara olan bütün riski 116 milyar lira.
24:29116 milyar lira.
24:31Peki bu 116 milyar liranın riski olan firmalara baktık.
24:36Bu firmaların cirodaki payı ne?
24:39Real sektörün.
24:40Bu firmaların istidamdaki payı ne?
24:42%1'in altında.
24:43Peki yüksek şöyle maruziyet taşıyan şirketler var.
24:50Yani bu işin onlara baktık.
24:52Bunların cirodaki veya kredilerdeki ticari kredilerdeki payı 10.000'de 2.
24:59Dolayısıyla tekrar söylüyorum.
25:00Beklenti kanalı ayrı.
25:02Aman işte bir sorun var.
25:04Bundan dolayı bir duralım demek ayrı bir şey.
25:06Yani vadesi geldi borcunu ödeyemeyecek.
25:09Oradaki kilitlenmeler nedeniyle.
25:11Oraya geleceğim.
25:11Şimdi sizin bahsettiğiniz konu özel sektör tahvilleri.
25:17Yani şirket tahvilleri.
25:18Şimdi şirket tahvil piyasası Türkiye'de 1 trilyon liralık bir piyasa.
25:231 trilyon lira.
25:24Peki bu tasfiye kapsamındaki fonlar ve onlarla ilişkili bütün şirket tahvili miktarı ne kadar?
25:3455 milyar lira.
25:3555.2 milyar tam rakam.
25:37Yani %5.2.
25:39Burada bazı temerlütler yaşanıyor.
25:43Biz ne yaptık?
25:44Oturduk.
25:45Buradan etkilenen firmaların krediye erişimini kolaylaştırdık.
25:50Kredi büyüme limitlerinin dışında tuttuk.
25:53Dolayısıyla devam edeyim etki kanallarına.
25:56Onlara öyle bir destek mi sağlanacak şimdi?
25:58Destek şöyle likidite desteği sağlanıyor.
26:00Yani krediye erişebilmeleri için aylık kredi büyüme limitleri var.
26:06Bunlar için o limiti esnettik.
26:09Şimdi devam edelim.
26:10Dolarizasyon.
26:11Normalde Türkiye'de bu türden büyük bir sorun yaşandığı zaman ciddi bir...
26:16...kert bir kurata olabilir.
26:18Tabii dolarizasyon olur.
26:20Şimdi dolarizasyonda anlamlı bir artış yok.
26:24Fonlardan çıkan paranın neredeyse tamamı mevduata gitti.
26:28TL olarak gitti.
26:30Büyük bir kısmı.
26:31Şöyle.
26:31Zaten şu anda sistemdeki bütün birikimlerin yüzde bu mesele başladığında...
26:37...yüzde 61.8'i TL'deydi.
26:40Şu anda da yüzde 61'i TL'de.
26:42Yani değişen çok anlamlı bir şey yok.
26:44Yani dolarizasyon da olmadı.
26:46Dolarizasyon belası demiştiniz siz ilk geldiğinizde hatırlıyorum ben.
26:50Evet buyurun.
26:52Başka bir konu.
26:53Merkez Bankası'nın rezervleri.
26:55Onu soracaktım.
26:56Merkez Bankası.
26:57Birteyi düştü o.
26:58En son açıklanan...
26:59Geleceğim oraya.
27:00En son açıklanan rezervleri 161 milyar lira.
27:03Yuvarlıyorum.
27:03Dolar.
27:04Pardon 161 milyar dolar.
27:05Şimdi bu 161 milyar dolar ne kadar düşmüş?
27:1016 Eylül'e göre 15.9 milyar dolar düşmüş.
27:14Yani 16 diyelim.
27:15Evet.
27:16Yuvarlıyorum.
27:1616 milyar dolar düşmüş.
27:18Bunun yüzde 42'si altının fiyat düşüşünden kaynaklanıyor.
27:23Çünkü Merkez Bankası'nın rezervlerinin yüzde 65-70'i altın.
27:26Altın fiyatı düşünce merkezin rezervlerin değeri dolar bazında düşüyor.
27:30Bu fon kriziyle...
27:32Artık fon kriziyle alakası yok.
27:34Rezervlerin, Merkez Bankası rezervlerinin gerilemesinde fon krizinin bir etkisi olmadı mı diyorsun?
27:40Geleceğim işte.
27:41Oraya geleceğim.
27:42Fon krizin etkisini de...
27:43Şimdi dolayısıyla rezervlerde ne kadar düşüş var?
27:4615.9 milyar dolar.
27:48Bunun...
27:49Bunun altının fiyatıyla ilgili diyorsunuz.
27:50Bunun yüzde 42'si...
27:51Yüzde 42'si...
27:53Yüzde 42'si altın fiyat düşüşünden kaynaklanıyor.
27:57Tamam.
27:57Geriye kalan diyeceksiniz ki yüzde 58'i ne?
28:00Yüzde 58'inin büyük bir kısmı yabancıların çıkışıdır.
28:05Yabancılar niye çıkıyor?
28:07Bir, biz yerli yabancı ayırmaksızın bütün fonlara biz vergi getirdik.
28:16Evet.
28:17Vergiden kaçınıyorlar.
28:19Bu birincisi.
28:20İkincisi, tabii ki bu gelişmeler nedeniyle hisse senedi satan veya para piyasası fonlardaki birikimlerini dışarı çıkartan fonlar var.
28:35Yabancı fonlardan bahsediyorum.
28:36Çünkü biz uzun bir süredir carry trade'i istemediğimizi, bunu vergileyeceğimizi, bunu pahalılaştıracağımızı ortaya...
28:46Bu arada Merkez Bankası da faiz indirdi.
28:48Yani carry trade daha az cazip hale geldi.
28:51Anladım.
28:52Dolayısıyla...
28:53O vergi meselesi onunla ilgiliydi.
28:54Evet.
28:55Bir de vergi getirdik.
28:56Tamam.
28:56Yani yerli yabancı ayırmak...
28:58Carry trade'i önlemek için bu tedbirleri aldık.
29:01Dolayısıyla bizim bu konuda, biz bu konuda da çok rahatsız.
29:04Yani rezervlerdeki düşüşün çok büyük bir kısmı, çok büyük bir kısmı tekrar söylüyorum.
29:10Bu dönemde altın fiyat düşüşünden artı bizim fonlara getirdiğimiz vergi artı faiz indirimi yoluyla carry trade'in daha az cazip
29:21hale gelmesinden kaynaklanıyor.
29:23Peki, peki bu yani yurt dışına çok para çıkmadı mı bu kriz nedeniyle?
29:29Şimdi yurt dışına...
29:31Öncesinde yani bu şeyleri kastediyorum.
29:34Yani buradan bu fonlardan kazanç elde edip de yani bir sermaye çıkışı...
29:40Şimdi mesela orada yine muhalefetin verdiği bir rakam doğrudan sormak istiyorum.
29:46Bir 16 Eylül arasında sistemden 440 milyar lira çıktığı iddiası var.
29:51Bu doğru mu bu rakam?
29:53Şimdi bu rakam doğru değil.
29:55Bunu Plan Bütçe Komisyonu'nda da çok net bir şekilde komisyon üyelerini bilgilendirdim.
30:04Şimdi olay şu.
30:05Bir iddia ortaya atıldı.
30:06Ha bu arada bütün iddiaları biz çiftçilikle inceliyoruz.
30:09Bütün iddiaları.
30:11Hatta sermaye piyasası kurulu yani şimdi onlar bir ekip kurmuşlar.
30:17Bu türden iddiaların tamamı inceleniyor.
30:19Şimdi bu iddia ortaya atılınca Masak MKK'dan verileri aldı.
30:25Bu bahsi geçen işte 440 kişinin 401 milyar lira çıkarttığı iddiası.
30:35Öncelikle incelediğimizde şu resim çıktı.
30:38401 milyar liranın 306 milyar lirası fon içi hareketlerden kaynaklanıyor.
30:46Yani grup içi işlemler portföy yönetim şirketleri arasındaki işlemlerden kaynaklanıyor.
30:53Dolayısıyla 306 milyar yani 401 milyardan iddia edilen 401 milyar liradan 306 milyar lirası kişilere bir çıkış söz konusu değil.
31:03O rakam doğru değil.
31:05Peki bu geriye kalan geriye kalanla ilgili olarak yani 401 milyar lira iddiası var ya onun 306 milyar lirası fon
31:15içi hareketler.
31:16Yani kendi grup şirketleri arası işlemler.
31:19Şimdi geriye kalanı da yaklaşık 95 milyar lira tamamı savcılıklar ve ilgili kurumlar tarafından incelemeye alındı.
31:29Tüm iddialar titizlikle incelendi.
31:32Ve bu çerçevede zaten bu TMSF geri kazanım hesaplarına da biliyorsunuz buradan da gelirler geliyor.
31:44Yani dolayısıyla bütün bunlar her şey kayıt altında.
31:47Bakın merkezi kayıt kuruluşundaki bütün veriler duruyor.
31:52Savcılıklarla bunlar paylaşıldı.
31:54Bizden destek istedikleri zaman Hazine Mali Bakanlığı'ndan Masak devreye giriyor.
32:00Bu 400 tekrar söylüyorum 40 kişi 401 milyar iddiasını Masak inceledi.
32:06Bu iddianın doğru olmadığı ortaya konuldu.
32:09Ve ben bütün bu verileri paylaştım.
32:11Şunun altını çizmek istiyorum.
32:13Bu süreçte Cumhurbaşkanımızın tavrı çok net.
32:15Bizim tavrımız son derece net.
32:17Hiç kimsenin makamına, ünvanına, bağlantılarına bakmıyoruz.
32:24Kim olursa olsun üzerine gidiyoruz.
32:27Kim olursa olsun gereken yapılıyor.
32:30Gereken araştırma ve incelemeler yapılıyor.
32:33Savcılıklarımız gereken işlemleri, tedbirleri, mesela mal varlıklarına tedbirler konuluyor.
32:39Dolayısıyla bu konuda son derece net yani.
32:42Yani sizin o biraz önce aktardığınız netleştikçe kim önceden bilerek manipülasyon yaptı, kim başka türlü hareket etti.
32:50Bu arkası devam edecek o zaman.
32:52Yani Semai Piyasası Kurumu bu dönemdeki bütün işlemleri mercek altına alıp yani önceden diyelim ki edinilen bilgiler üzerinden bu işlemler
33:04yapıldıysa da zaten biliyorsunuz.
33:06Cuma günü bile bir sürü kişi hakkında veya işlem yapıldı, suç duyurularında bulunuldu.
33:13Bu süreç dediğim gibi bu ayın sonuna kadar devam edecek.
33:16Edecek. Peki.
33:18Şimdi yurt dışına ne kadar para çıktı bunu tespit ettiniz?
33:21Her şey belli madem.
33:22Bu konuda da bayağı ciddi iddialar var.
33:24O iddiaları da inceledik.
33:25Böyle bir çıkış yok.
33:27Bakın anlatayım ben size.
33:29Yani yurt dışına bu fon krizi patladıktan sonra ya da önce buna bağlı olarak sermaye çıkışı olmadı mı?
33:35Anlatayım ben size.
33:37Buyurun.
33:37Şimdi yurt dışına sermaye çıkışı üç kanaldan olur.
33:42Bir, uluslararası bankacılık yani swift kanalı üzerinden olur.
33:46İkincisi kripto üzerinden olur.
33:49Kripto varlıklar üzerinden.
33:50Üçüncüsü de ödeme kuruluşları.
33:53Bu elektronik ödeme kuruluşları var.
33:55Onlar üzerinden olur.
33:56Hepsini görüyorsunuz.
33:57Üçüne ilişkin de biz bir çalışma yaptırdık.
34:01Olağan dışı, sıra dışı bir çıkış var mı diye.
34:04Şimdi teker teker rakamları sizinle paylaşayım.
34:07Şimdi 1-16 Eylül arası oturduk baktık.
34:14Çıkışların tamamı dış ticaretle ilişkin.
34:17Peki anormal bir çıkış var mı?
34:19Mesela bu yılın, bu yılın, bu fon meselesi başlamadan önceki aylarında,
34:27diyelim ki ilk 9 ayında örnek olarak.
34:29Mesela ilk 9 ayın ilk 16 gününde ne kadarlık işlem çıkış var Türkiye'de?
34:37Mesela Swift üzerinden 14.7 milyar dolar ile 7 milyar avro, bunların hemen hemen, bunlar ortalama,
34:48Eylül ayında da çıkan benzer rakamlar ve tamamı ticaretle ilişkili.
34:53Yani ithalatla ilişkili.
34:55Şöyle bir daha net söyleyeyim izleyicilerimiz açısından.
34:57Burada hani bu fonda bir koyup 100 elde ettiler.
35:03Sonra da bunların bir kısmı bu parayı yurt dışına kaçırdı.
35:06İddiası var.
35:07Evet.
35:08Biz bu iddiaları inceledik diyorum.
35:10Tamam evet.
35:11Bakın tekrar söyleyeyim size.
35:13Bu yılın, yani fon meselesi ortaya çıkmadan önceki bütün aylarına,
35:17ilk 16 gününe, ilk 17 gününe baktık.
35:20Ortalama ne çıkmış Türkiye'den?
35:23Dış ticaret ödemeleri için, ithalat ödemeleri için.
35:25Ödeme, evet.
35:27Buradaki ödemelerle, Eylül ayındaki ödemeler arasında bir fark yok.
35:32Yok.
35:32Bu Swift kanalı.
35:34Tamam.
35:34Şimdi devam edelim.
35:35Kripto kanalı.
35:36Böyle bir iddia ortaya attılar.
35:38Dediler ki 8 milyar dolar kripto piyasası üzerinden yurt dışına kaçılmış.
35:42İnceledik.
35:44Türkiye'deki bütün kripto varlık hizmet sağlayıcılarının aktiflerinin toplamı 4 milyar dolar.
35:51Tamamının.
35:52Bakın çıkışlardan bahsetmiyorum.
35:54Dolayısıyla fiilen burada da böyle bir rakam yok.
35:58Temmuz, Haziran, Ağustos oraları da bakmak gerekmiyor mu?
36:01Hani o büyük fahiş kazançlar o dönemde elde edilmiş birazdan.
36:06Şimdi bütün yılın tamamına baktık.
36:09Tamamına.
36:09Peki.
36:10Ama iddia 1-16 Eylül arası olduğu için ona özellikle baktık.
36:15Şimdi devam edeyim.
36:16Ödeme kuruluşları.
36:18Ödeme kuruluşlarını da inceledik.
36:19Mesela bütün yılın 1-16 Eylül dahil olmak üzere ilk 15 gününde yani her ayın ilk 15 gününde ne kadarlık
36:29ortalama çıkış olmuş?
36:31Yaklaşık 8 milyar TL.
36:32Yani 200 milyon dolar.
36:35Bakın.
36:36Evet.
36:36200 milyon dolardan bahsediyoruz.
36:38Ve bunlar tekrar söyleyeyim.
36:40Bunlar ha masa'ın yaptığı incelemelere göre bu 131 fonun 131 fondan yurt dışına virman yoluyla başka yollarla çıkışlar bugüne
36:52kadar tespit edilen toplam miktar 8.3 milyar TL.
36:56Yani yaklaşık bugünkü fiyatlarla 200 milyar dolar bile değil.
37:02Ama tekrar söylüyorum bütün bu iddialar titizlikle incelenmeye devam ediyor.
37:08Ama buradaki bu dönen paralar içeride.
37:13Söylediklerinizden bunu anlıyorum.
37:14İçeride zaten onlarla ilgili bütün işlemler yürüyor.
37:18Peki.
37:19Şimdi biraz hızlanmak istiyorum.
37:21Çünkü genel ekonomiyle ilgili de sorular sormak istiyorum size.
37:24Vaktimizi verimli kullanmak için.
37:27Bir bu küresel endeks sağlayıcısı.
37:29Bu MSCI deniyor değil mi?
37:31Morgan Stanley.
37:32Bunlar uyarıları oldu borsayla ilgili.
37:35İşte sizi bir alt lig'e atarız.
37:37Ben vatandaşın diliyle söylüyorum.
37:41Bununla ilgili bir hangi tedbirleri alıyorsunuz?
37:44Yani onu ciddi bir tehdit olarak bir demokrasinin kılıcı olarak borsa üzerinde görüyor musunuz?
37:50İkincisi bu genel anlamda yani bu sermaye piyasalarında.
37:54Tekrar benzer bir şey yaşanmaması için ne yapıyorsunuz?
37:58Hem denetim hem de yaptırımlar anlamında.
38:00Şimdi tabii MSCI sizin de ifade ettiğiniz gibi bir küresel endeks sağlayıcı.
38:07MSCI'ın bu fonlar yani küresel fonlar yatırım yaparken bir takım referans ağırlıkları baz alırlar.
38:17Yani başılaştırıyorum.
38:18Diyelim ki sizin bir küresel fonunuz var 100 lira.
38:21Şimdi bunun yüzde kaçını gelişmekte olan ülkelere koyacaksınız.
38:25Yüzde kaçını gelişmekte olan ülkelerin hisse senetlerine, yüzde kaçını gelişmekte olan ülkelerin tahvillerine örnek olarak söyleyeyim.
38:32Ve onlara göre bir de ülkelere göre ağırlıklar belirleniyor.
38:35Dolayısıyla önemli bir referans.
38:38Endeks sağlayıcı Ekim ayında tabii ki bir açıklama yaptı ve bize süre verdi.
38:43Açıklama çok olumsuz algılandı.
38:47Endonezya deneyimi olduğu için çok olumsuz algılandı.
38:50Aslında ben o günde söyledim.
38:53Yani MSCI'nin açıklaması son derece makul, yapıcı.
38:57Bize de epey bir süre verdi.
38:59Biz de zaten bu konuda...
39:01Hazirana kadar.
39:02...tereddüt yok. Hazirana kadar.
39:04Şimdi MSCI ne diyor?
39:06Ya benim iki tane endişem var diyor.
39:09Benim değil aslında.
39:10Yatırımcıların endişeleri var diyor.
39:12Nedir bunlar?
39:12Bir, koordineli işlemler.
39:16Yani bazı şirketlerin, bazı portföy yönetim şirketlerin, bazı fonların, bazı bireylerin birlikte hareket ederek piyasa bozucu eylemlere girmesi, manipülasyon yapması
39:27gibi konular.
39:28Diyor ki buna karşı güvenilir sürekli yaptırım müessesesi istiyorum.
39:35Bu konu birinci konu.
39:38İkinci konu diyor ki ya halka açıklık oranları konusunda yatırımcıların endişeleri var.
39:45Yani örneğin bir şirket benim halka açıklık oranım %20 diyor ama o %20'nin %90'ı belli ellerde toplanmış.
39:53Örnek olarak.
39:54Buna ilişkinde diyor bunu teyit edecek, halka açıklık oranını teyit edecek bağımsız bir sistem, yani bağımsız teyit edecek bir sistem
40:03istiyorum diyor.
40:04Son derece makul talepler.
40:07Biz de zaten...
40:08Zorlayacak bir tarafı yok mu diyorsunuz?
40:10Yok.
40:11Yani yapma adamı bakar.
40:13Ben, gereğini biz şu anda yapıyoruz.
40:16Ne yaptık?
40:16Bir, bakan yardımcımızı, yani bu finansal piyasalara ilişkin, portföyde biz bakan yardımcılarımızın hepsine belli alanları tanımlıyoruz.
40:27Çünkü işi delege ediyoruz.
40:30Bütçe kısmı birisinde, gelir kısmı bir tarafta, idari bir takım şeyler bir tarafta, finansal piyasalar bir tarafta.
40:38Şimdi bakan yardımcımız, biz koordinatör olarak görevlendirdik.
40:42İlgili bütün kurumlar, yani Borsa İstanbul'dan tutun, SPK'ya kadar ilgili bütün kurumların bu alandaki tedbirlerini yapması gerekenleri koordine edecek.
40:53Bu birinci konu.
40:55İkinci konu, tabii ki biz fon rehberiyle, yani fonların anayasası diyelim, basitleştirmek için söylüyorum.
41:03Biz Ağustos sonunda yayınladık, onunla şeffaflığı artırdık.
41:07Onunla zaten ilişkili bir takım işlemler, yoğunlaşma riskleri, bütün bunları tanımladık.
41:15Ve bütün bunlara da önemli aşamalar kaydettik.
41:19Şimdi kalıcı bir reform çalışması var, oraya geleceğim.
41:23Kalıcı bir reform çalışması var.
41:26Aslında taslak büyük oranda tamamlandı, sektörün görüşleri alındı.
41:30Parti grubumuz da şimdi nihai şekli verilecek.
41:33Çünkü meclise kendileri sunacaklar.
41:36Şimdi ikincisi, biz bu dönemde sistem inşası üzerine duracağız.
41:43Ne demek istiyorum?
41:43Bir, yani gözetim, denetim daireleri bu Borsa İstanbul'da veya SPK'da veya başka tarafta.
41:52Burada sadece bireylerin inisiyatifine bırakmayacağız.
41:56Var zaten bu uygulamalar.
42:00Biz TÜBİTAK'la bu konuyu da konuşuyoruz.
42:04Yani oturup algoritmalar geliştirip, bunları anlık bir şekilde izleyip, piyasa bozucu faaliyetler içerisine girenler veya manipülasyon yapanlar.
42:16Yapay zekadan falan da mı?
42:19İçeriden bilgi alarak, iş ve işlem yapanlar.
42:22Bunları çok erken aşamada tespit edecek, uyaracak.
42:29Dolayısıyla bir taraftan denetim ve gözetim kapasitesini arttırıyoruz.
42:33Bakın 25 tane vergi müfettişini SPK'ya biz gönderdik.
42:40Evet.
42:40Dolayısıyla denetim, gözetim fonksiyonunu güçlendiriyoruz.
42:43Yeni yasayla birlikte, yasa gidecek meclise yakında, yaptırımları ciddi bir şekilde, özellikle koordineli işlemlerde, fonlar üzerinden yapılan manipülasyonlar, cezaları örgütlü
43:00suç gibi o kapsama alıp arttıracağız.
43:04Bir taraftan, sermaye piyasalarının sağlıklı işleyişi bizim için çok önemli.
43:08Sermaye piyasaları çok değerli.
43:10Ama bir taraftan da, milletin tabii ki birikimlerine, manipülasyon üzerinden zarar verenlere karşı da çok güçlü tedbirler geliyor.
43:23Devam edeyim. Bir son bir şey söyleyeceğim.
43:25Biliyorum acele ediyorsun.
43:26Estağfurullah, önemli şeyler anlatıyorsunuz.
43:29Şimdi şöyle.
43:33Aralık ortasında G20 zirvesine gideceğiz. Liderler zirvesine.
43:37Liderler zirvesine gittiğimde, Miami'ye gideceğiz evet.
43:41Ben şunu planlıyorum, şimdiden de diyaloğa geçeceğiz.
43:46Ben dönmeyeceğim hemen.
43:48New York'a geçip, MSCI'nin üst yönetimiyle bir araya geleceğiz.
43:52MSCI ile oturup,
43:54konuşacaksınız.
43:55Yaptıklarımızı, yapacaklarımızı konuşacağız.
43:57Ama onunla da yetinmeyeceğiz.
43:59Bu konularda endişeli olan,
44:02hem Türkiye'deki hem küresel yatırımcılarla da bir araya geleceğiz.
44:08Bu endişeleri nasıl gidereceğimize ilişkinde bir tür bir diyaloğa gireceğiz.
44:14Önemli tabii.
44:15Dolayısıyla aralık ortasında,
44:17ben inanıyorum ki,
44:19bir taraftan kalıcı reform şekillenmiş olacak.
44:23Bizim bu yapsal çabalarımız şekillenmiş olacak.
44:27İdari kapasite.
44:29Bu arada, bu kurumlarımızı da tabii ayağa kaldırmamız lazım.
44:33Güçlendirmemiz lazım.
44:35Özellikle,
44:36özlük hakları konusundan tutun.
44:38Bir sürü konuya kadar,
44:39bütün bunlar çalışıldı.
44:41İnşallah bu kalıcı düzenlemeler kapsamında gerekeni yapacağız.
44:44Emek verenler için de diyorsunuz.
44:46Yani, evet.
44:47Artı bir hukuki bir güvence de tabii,
44:49onlar açısından,
44:51bu çalışmaları yürütenler açısından.
44:53Yok, o yok.
44:54Öyle mi?
44:55Yani,
44:55hukuki güvenceyi bu yeni giden yasadan bahsediyorsa,
44:59o sadece tasfiye kuruluşlarına.
45:01Onlara dönüyor.
45:02Bakın tekrar söyleyeyim,
45:03bu konuda maalesef,
45:05ne yaparsak yapalım,
45:07bir dezenformasyon süreci de yaşıyoruz.
45:11Hukuki koruma,
45:14bu konularla ilgisi olmayan,
45:16ama tasfiye görevini verdiğimiz,
45:19İş Bankası ve Ziraat Bankası'nın tasfiyeyle görevli elemanları.
45:25Çünkü bunların,
45:26bunların bu konuyla alakası yok.
45:28Biz bunlara bir görev vermişiz.
45:29Demişiz ki,
45:30ya bunların,
45:31saklama kuruluşu örneğin,
45:33diyelim ki Tera'nın,
45:34saklama kuruluşu İş Bank.
45:36Diğerlerinin,
45:36diyelim ki saklama kuruluşu,
45:38şu banka, bu banka.
45:39Ziraat Bankası'na ve İş Bankası'na,
45:41biz bir görev vermişiz.
45:43Kendi işleri değil.
45:44Şimdi bu işlerden dolayı,
45:45davalara muhatap olmasına,
45:47davaların muhatabı olan,
45:49kurumlara dava açılır.
45:51Bunlara dava açılmasın diye,
45:53sadece ve sadece,
45:54tasfiye eden,
45:56İş Bankası,
45:57Ziraat Bankası'na yönelik,
46:01bir koruma şeyi var,
46:03hukuki koruma düzenlemesi var.
46:04Ama,
46:05bu konuyu da eğer,
46:06istismar ediliyorsa,
46:08valla çok şaşırıyorum.
46:09Peki.
46:10Bunu da net bir şekilde,
46:11aslında,
46:12izah ettiniz.
46:13Şimdi ben,
46:14çok yoğun bir şekilde,
46:16gelen sorular oldu.
46:17Bu,
46:18vergi borcu,
46:19yapılandırmasıyla alakalı,
46:21bir,
46:22beklenti var,
46:23benim gördüğüm,
46:24esnafta,
46:25küçük esnafta,
46:26başta olmak üzere.
46:27Bu konuda bir,
46:28adımınız olacak mı?
46:29Şimdi,
46:30bu konuda,
46:31aslında,
46:32yazın,
46:33bir adım attık.
46:35Şimdi,
46:36yapılandırma ile,
46:36affı karıştırmayalım.
46:39Yani,
46:39yapılandırma bir kolaylıktır.
46:41Evet.
46:41Af ise,
46:42borçları silmektir.
46:43Borçların,
46:44biz,
46:45af konusunda,
46:47tavrımız çok net.
46:49Evet.
46:50Yani,
46:50af konusunda,
46:50sorular da hep,
46:51yapılandırma diye geliyor zaten.
46:53Şimdi,
46:53yapılandırma geliyorsa,
46:54onu açıklayayım.
46:55Evet.
46:55Şimdi,
46:56yazın,
46:57yapılan bir düzenleme ile,
46:58ödeme kolaylaştırması.
47:00Onu yapacağız.
47:00Evet.
47:01Yani,
47:01biz,
47:02bakın,
47:02bu dönemde,
47:03real sektörümüze her türlü desteği veriyoruz.
47:06Yapılandırma konusunda da gereken desteği vereceğiz.
47:09Şimdi,
47:10nasıl yapacağız ama?
47:12Şimdi,
47:13gelir idaresinin yetkisi var.
47:15Yani,
47:15Hazine Maliye Bakanlığı'nın,
47:17gelir idaresi başkanlığının,
47:19bütün bu tahsilatla uğraşan birimin,
47:22yetkisi,
47:22yetmiş iki aya kadar taksit,
47:25yetmiş iki aya kadar taksit yapacağız.
47:27Bu birinci.
47:28Ha,
47:29KDV,
47:30alacağı,
47:30genelde 9-10 ay,
47:3112 ay,
47:32taksit yapılabiliyordu.
47:33Onu da 36 aya çıkarttık.
47:35Yani,
47:36dolayısıyla,
47:37yani,
47:38ya ona ilişkin,
47:39düzenleme,
47:40gerekiyorsa yapılacak.
47:41Yani,
47:41dolayısıyla,
47:42yetmiş iki aya kadar,
47:43bir taksitlendirme.
47:44Bu bir.
47:45Baya uzun bir süre.
47:46Yetmiş iki ay demek,
47:47altı yıl,
47:48demek.
47:49Bu bir.
47:49İkincisi,
47:51taksitlendirmede genelde teminat isteniyor ya.
47:53Evet.
47:54Biz,
47:5510 milyon TL'ye kadar da teminat istemiyoruz.
47:58Ha.
47:59Dolayısıyla,
48:00küçük alacaklar için,
48:02Evet.
48:02Yani,
48:02siz esnaf dediniz,
48:03Evet.
48:04Bırakın esnafı,
48:05COBİ'ler düzeyine kadar bile,
48:06biz,
48:07teminat istemiyoruz.
48:09Ha,
48:1010 milyon TL'nin üzeri ise,
48:11%50 teminat istiyoruz.
48:13Onu da geçelim.
48:14Şimdi,
48:14geriye ne kaldı?
48:15Bu taksitlendirmeyi,
48:17hangi faizle yapacağımız konusu kaldı.
48:19O konuda da,
48:21faizleri ciddi bir şekilde indireceğiz.
48:23Yani,
48:24enflasyon hedefine,
48:25paralel bir şekilde,
48:26Örneğin,
48:26diyelim ki biz,
48:292027'de,
48:30enflasyonun %21 olmasını hedefliyoruz.
48:32Değil mi?
48:33Evet.
48:33Biz,
48:34yapılandırma faizini,
48:35bunun altına indireceğiz.
48:38dolayısıyla,
48:40real olarak,
48:40real olarak,
48:41enflasyonun,
48:43altında mı kalacak?
48:44Bir tık altına.
48:45Bu senede aslında,
48:46bakın,
48:47biz yazın,
48:48enflasyon 30'un üzerindeyken,
48:50biz,
48:51bu,
48:52taksitlendirmede,
48:53uyguladığımız faizi,
48:5429'a indirdik.
48:55Anladım.
48:56Şimdi,
48:56gelecek sene,
48:57diyelim ki,
48:57enflasyon hedefimiz,
48:58basitleşiyor,
48:59Merkez Bankası'nın enflasyon hedefi,
49:00%21.
49:01Bir bant var,
49:02ama,
49:03%21 orta nokta.
49:05Biz,
49:06belki alt noktayı baz alırız.
49:07Örnek olarak söylüyorum.
49:09Yani,
49:09bunları çalışıyoruz şu anda.
49:10Dolayısıyla,
49:11üç şey.
49:11Bir,
49:12uzun süreli taksitlendirme yapacağız.
49:14Uzun süreli.
49:15İki,
49:16teminat konusunda kolaylık sağladık.
49:18Tamam.
49:18Üç,
49:19faiz konusunda,
49:20enflasyonun üstünde olmayacak,
49:23altında olacak.
49:24Altında olacak.
49:25Dolayısıyla,
49:26bu kolaylığı sağlayacağız.
49:28Sadece bununla da yetinmeyeceğiz.
49:302027 yılında,
49:33real sektöre,
49:34finansmana erişim konusunda,
49:36çok güçlü destekler geliyor.
49:38Evet.
49:39Yani,
49:39biz ilk programı başlattık.
49:41Mesela,
49:42piyasa faizi,
49:43başıleştirmek için söylüyorum.
49:44Merkez Bankası'nın faizi,
49:45diyelim ki,
49:46şu anda %35.
49:47Bankalara gitseniz,
49:49diyelim ki,
49:50sizden,
49:51%36-37 isteyecekler.
49:54Biz,
49:5412 puanını,
49:55biz karşılayacağız.
49:56Ve,
49:57bu konuda da,
49:58paketi büyüteceğiz.
50:00Daha fazla kesimler,
50:02ayarlanabilir.
50:03İracatçıya zaten,
50:04%23.95'ten,
50:07kredi veriyoruz.
50:08Yatırımcılara,
50:09%12 ile,
50:1024 arası,
50:11faizle,
50:12kredi veriyoruz.
50:13Bakın,
50:13yani,
50:14yatırımcıyı destekliyoruz.
50:15Yatırımcılara falan da böyle yayacak mısınız?
50:16Yatırımcıları destekliyoruz.
50:18Tekrar söyleyeyim.
50:19Yatırımcıları,
50:20yani,
50:21YİTAK kapsamında,
50:22750 milyar liralık bir imkan var.
50:24Ve faiz,
50:25piyasa faizinin,
50:26üçte biriyle,
50:27yarısı düzeyinde.
50:28Biz,
50:29ihracatçıya,
50:29piyasa faizinin,
50:30çok altında bir faizle,
50:33kredi veriyoruz.
50:33Şimdi,
50:34imalat sanayi kobilerine,
50:36imalat sanayi kobilerine,
50:38işletme sermayesi olarak,
50:40Merkez Bankası'nın referans faizi artı birin,
50:4412 puanını biz karşılayacağız.
50:4612 puanını.
50:48Dolayısıyla,
50:48%20'li rakamlarla,
50:51hem ihracatçıya,
50:52hem yatırımcıya,
50:53hem de,
50:55işletme sermayesi,
50:56yani,
50:57finansmanı erişimde biz,
50:58real sektörün yanındayız.
51:00Bu arada şunu da söyleyeyim,
51:01bazı sektörlere,
51:02ücret desteği veriyoruz biliyorsunuz.
51:03Bazı sektörler.
51:04Mesela,
51:05tekstil,
51:06konfeksiyon gibi,
51:07deri,
51:07ayakkabı,
51:08turizm,
51:09yani büyük sektörler.
51:11Bunların,
51:12asgari ücret desteği veriyoruz.
51:14Bu destekleri daha da artıracağız.
51:16Peki.
51:172027 yılında.
51:18Onun için,
51:19yani,
51:19real sektör,
51:20tabii ki zorlu bir süreç.
51:22Savaşın etkileri var.
51:24Petrol fiyatları,
51:26ham madde fiyatları yükselmiş.
51:28Biz,
51:29gerek finansmana erişim konusunda,
51:31gerekse diğer konularda,
51:33real sektörümüze çok güçlü destekler vermeye devam edeceğiz.
51:37Son sorun.
51:37bir şey daha yaptım.
51:38Son bir cümle okurayım,
51:39bitiriyorum.
51:40Benim son bir sorum var.
51:42Ölemeyeyim.
51:43Tamam.
51:44Hemen devam edeyim.
51:46Şimdi,
51:47Merkez Bankamız da çok önemli adımlar attı,
51:49son dönemde.
51:50Merkez Bankamız bir faiz indirdi.
51:54Enflasyon düştükçe,
51:56inanıyoruz ki finansmana erişim,
51:58daha makul maliyetlerle devam edecek.
52:00Bu birinci konu.
52:01İkinci konu,
52:02Merkez Bankamız,
52:03Kobi'lere yönelik,
52:05kredi büyüme limitini,
52:07iki kez arttırdı.
52:09Şu birkaç ay içerisinde.
52:11Ve şu anda,
52:11yüzde beş buçuğa çıktı bu aylık.
52:13Yani,
52:14düşünün,
52:15gelecek sene enflasyon ne bekliyoruz?
52:17Yüzde yirmi bir.
52:18Yüzde beş olsa,
52:20yüzde altmışa denk geliyor.
52:21Başkaçtirmek için söylüyorum.
52:23Yani onun,
52:25dolayısıyla Kobi'lerde,
52:26aslında şu anda,
52:28kredi büyümesinin önünde bir sorun kalmadı.
52:31Büyük şirketleri içinde,
52:33TL, ticari kredilerde,
52:35orada da biz,
52:37kredi aylık büyüme oranını,
52:39yani limitini,
52:41yüzde iki buçuğa çıkarttık.
52:43yüzde ikiden.
52:44Dolayısıyla,
52:45bir taraftan finansman maliyetleri aşağı iniyor.
52:47Bir taraftan,
52:49krediye erişimin önündeki,
52:51makro ihtiyati tedbirler gevşetiliyor.
52:54Biz,
52:55çünkü niye?
52:57Gerek bu savaşın etkisi,
52:59gerekse altın fiyatlarındaki düşüş,
53:01bakın,
53:01altın fiyatlarında,
53:03bu savaşın başından bu yana,
53:05yaşanan düşüş,
53:06şu servet etkisi,
53:08neredeyse,
53:09yüz elli milyar dolar civarı olduğu tahmin ediliyor.
53:11Yani,
53:11herkes borsayı konuşuyor,
53:13herkes fonları konuşuyor ama,
53:15esas servet etkisi,
53:16esas servet etkisi,
53:18aslında altından kaynaklanıyor.
53:20Dolayısıyla,
53:20böyle bir dönemde,
53:21real sektöre çok güçlü destek vermeye,
53:23devam edeceğiz.
53:24Ekonomide büyüme,
53:26ekonomide,
53:27tabii ki,
53:28dezenflasyonla birlikte,
53:29büyümenin,
53:30devamı önemli.
53:31süremiz bitti ama,
53:32ben yetkimi kullanarak,
53:33iki dakika uzattım.
53:35Emekliyi,
53:35onu sormadan,
53:36kapatmak istemiyorum.
53:37Emeklilere ne yapacaksınız,
53:39ne zaman yapacaksınız,
53:40oranlar,
53:41belli olmadı mı,
53:43şey ne olacak,
53:44seyyahane mi,
53:45refah payı mı,
53:46iki dakikalık bir cevap mümkün.
53:48Yazın,
53:48yazın bütçeyi hazırlarken,
53:50tabii bu emekli konusu,
53:53bizim için en kritik konu,
53:54ve önemli bir gündem maddesiydi.
53:58Ve Sayın Cumhurbaşkanımızın,
53:59talimatıyla,
54:01biz bir alan açtık.
54:02Yani,
54:032027 bütçesi ve sonrasına bakmak lazım.
54:06Yani,
54:062027 ve 28 sonrası bütçelerine baktığımız zaman,
54:09bir,
54:09deprem harcamalarında bir miktar azalma olacak.
54:13Orada bir alan var.
54:14Maliye alan.
54:15Bu sene,
54:15Eşel Mobil uygulaması yaptık.
54:18Gelecek sene uygulamayı,
54:20devam ettirmeyi düşünmüyoruz.
54:21Yani,
54:22savaşın biteceğini varsayıyoruz.
54:24Orada da bir alan var.
54:26Kayıt dışılıkla mücadele anlamında da,
54:28önemli mesafeler katlettik.
54:30Aslında ortada büyük bir başarı var.
54:32Ve,
54:32oradan da ufak bir alan var.
54:34Şimdi,
54:34bu üç alanı biz,
54:36öncelikli olarak,
54:38emeklilerimize,
54:39bütçeyi bozmadan,
54:41yani,
54:41finansal istikrarı,
54:43tehlikeye atmadan,
54:45ülkemizin,
54:46kazanımlarını,
54:47heba etmeden,
54:49özellikle,
54:51emeklilerimize yönelik,
54:52bir iyileştirme yapacağız.
54:54Bu iyileştirmenin,
54:55nasıl olacağına ilişkin,
54:57teknik çalışmalar,
54:58büyük ihtimalle,
54:59aralık içinde tamamlanacak.
55:01Şimdi sordunuz,
55:01tamamlandı mı diye.
55:03Nasıl bir şey öngörüyoruz?
55:05Daha önce,
55:06Plan Bütçe Komisyonu'nda da söyledim.
55:08bir kere,
55:09kapsayıcı olacak.
55:11Ama,
55:12ama,
55:13adil olması lazım.
55:15Adil olacak.
55:15Nasıl?
55:16Herkesin içerisinde,
55:17yaşa,
55:17yaşa,
55:18ve ödenen prim gün sayısına göre,
55:21yapılacak ödemenin,
55:23farklılaştırılması.
55:24Çünkü,
55:25adalet de çok önemli.
55:27Yani,
55:27dolayısıyla,
55:27herkese dokunulacak değil mi?
55:29herkese dokunulacak.
55:30Bazılarına daha fazla,
55:32bütün emeklilere dokunulacak,
55:33bazılarına daha fazla,
55:35destek sunulacak.
55:35Pozitif ayrımcılık yapılacak.
55:37Çok teşekkür ediyorum.
55:38Bize vakit ayırdığınız için,
55:40bu kadar yoğun programınız arasında,
55:42tekrar sağolunuz.
55:44Efendim,
55:44izlediğiniz,
55:45Hazine ve Maliye Bakanı,
55:46Sayın Mehmet Şimşek ile,
55:48bu hafta,
55:48Başkent Kurusu'nu yaptık.
55:50Bütün planladığımız,
55:51sorularımızı da sorduk.
55:53Cevaplarımızı aldık.
55:54Kanaat oluşturma hakkı,
55:55elbette sizlere aittir.
55:57Bizi izlediğiniz için,
55:58hepinize çok teşekkür ediyorum.
56:00Haftaya tekrar görüşmek ümidiyle.
56:02Hoşçakalın.

Önerilen