- 9 saat önce
Kanal 7 Genel Yayın Yönetmeni Mehmet Acet’in hazırlayıp sunduğu Başkent Kulisi, yeni yayın döneminde de siyaset gündemini yakından takip eden izleyicilerle buluşuyor. Türkiye ve dünyada yaşanan gelişmelerin masaya yatırıldığı program, siyasetin önde gelen isimlerini ve alanında uzman konukları ağırlıyor.
Mehmet Acet’in moderatörlüğünde gerçekleşen Başkent Kulisi, Ankara kulislerinin nabzını tutarak siyaset sahnesindeki en sıcak gelişmeleri gündeme taşıyor. Programda gündeme yön veren olayların perde arkası, liderlerin siyasete dair mesajları ve bu mesajların toplumsal yansımaları tüm ayrıntılarıyla ele alınıyor. Türkiye’nin iç politikasından dış politikaya, ekonomi başlıklarından toplumsal tartışmalara kadar merak edilen tüm gelişmeler kapsamlı bir şekilde değerlendiriliyor. Başkent Kulisi, izleyiciye sadece gündemin sıcak gelişmelerini aktarmakla kalmıyor; aynı zamanda olayların arka planını ve siyasetin geleceğine dair ipuçlarını da ortaya koyuyor.
Siyasetin ve gündemin nabzını tutan Başkent Kulisi, her pazar 11:45’te Kanal 7 ekranlarında…
Mehmet Acet’in moderatörlüğünde gerçekleşen Başkent Kulisi, Ankara kulislerinin nabzını tutarak siyaset sahnesindeki en sıcak gelişmeleri gündeme taşıyor. Programda gündeme yön veren olayların perde arkası, liderlerin siyasete dair mesajları ve bu mesajların toplumsal yansımaları tüm ayrıntılarıyla ele alınıyor. Türkiye’nin iç politikasından dış politikaya, ekonomi başlıklarından toplumsal tartışmalara kadar merak edilen tüm gelişmeler kapsamlı bir şekilde değerlendiriliyor. Başkent Kulisi, izleyiciye sadece gündemin sıcak gelişmelerini aktarmakla kalmıyor; aynı zamanda olayların arka planını ve siyasetin geleceğine dair ipuçlarını da ortaya koyuyor.
Siyasetin ve gündemin nabzını tutan Başkent Kulisi, her pazar 11:45’te Kanal 7 ekranlarında…
Kategori
📺
TV ve DiziDöküm
00:01Efendim Başkent Kulisi'ne hoş geldiniz.
00:04Hepinize güzel bir pazar günü, güzel bir hafta sonu diliyorum.
00:08Bu hafta Sanayi ve Teknoloji Bakanı Sayın Mehmet Fatih Kacır Başkent Kulisi'nde konuğum olacak.
00:15Esasen önemli bir program olacak, önemli sorularımız var.
00:19Zira etrafımız savaşlarla dolu, ateş çemberinin içerisinde diyebiliriz Türkiye için.
00:26En son büyük bir Orta Doğu Savaşı 15. günü devam ediyor.
00:31Amerika Birleşik Devletleri, İsrail ve İran arasında bütün bölgeye yayılan bir savaş devam ediyor.
00:38Haliyle böyle bir ortamda biz ne durumdayız?
00:40Türkiye'nin savunma kabiliyetleri ne durumda?
00:43Savunma sanayi projeleri hangi aşamada?
00:47Bu gibi pek çok önemli sorularımız var ve biz bu soruları Sayın Bakan'a yönelteceğiz.
00:53Hoş geldiniz.
00:54Öncelikle Sayın Bakan çok teşekkür ederim.
00:56Teşekkür ediyoruz bize yoğun programlarınız arasında vakit ayırdığınız için.
01:00Sağolunuz.
01:01Şimdi tabii önce bunu sormak isterim size.
01:04Bu savaş 15 gün önce Cumartesi günü başladı ve hala devam ediyor.
01:10Siz hangi gözle izliyorsunuz bu savaşı?
01:14Yani eksiklikleri görme, burada işte devam eden projeler, savunma sanayi,
01:20bunların hepsi sanayi bakanı olarak nezaret ettiğiniz projeler aynı zamanda.
01:24Neler düşünüyorsunuz, neler geçiriyorsunuz içinizden bu savaşları böyle izlerken?
01:29Evet, ben de size teşekkür ediyorum ve tüm izleyicilerimize hayırlı pazarlar, hayırlı Ramazanlar diliyorum.
01:37Teşekkür ediyoruz.
01:37Ramazanı uğurlamaya hazırlanıyoruz.
01:40Tabii biz Türkiye'de Ramazan'ı gerçekten çok güzel geçiriyoruz, idrak ediyoruz.
01:45Özellikle bu sene okullarda gençlerimiz, çocuklarımızla Ramazan heyecanını çok daha farklı yaşadılar, yaşattılar.
01:53Üniversite kampüslerinde binlerce gencimiz iftar sofralarında buluştular.
01:59Bu heyecanı üniversitelere taşıdılar.
02:01Bu anlamda Türkiye hamdolsun huzur içerisinde bir Ramazan idrak etmiş oldu.
02:07Ama siz de ifade ettiniz maalesef tüm dünya için aynı şeyi söyleme imkanına sahip değiliz.
02:13Dünya'da uluslararası sistem adeta çatır diyor.
02:19Tabii bunun aslında ayak sesleri daha evvelden gelmeye başlamıştı.
02:24Özellikle bu 80 yıldır 2. Dünya Savaşı'ndan sonra kurulmuş olan uluslararası düzenin
02:30aynı istikamette devam etmeyeceği, liberal ekonomik düzenin, serbest ticaretin artık sonuna gelindiği
02:39ve yeni bir paradigmanın oluşmakta olduğu görülüyordu.
02:43Maalesef ki bu hukuk alanına, uluslararası güvenlik alanına da yansıdı
02:48ve bugünün dünyasında neredeyse bir uluslararası hukuktan bahsetme imkanı orta yerde kalmadı.
02:55Dolayısıyla böyle bir dönemde...
02:57Kurala dayalı uluslararası sistem çatır diyor.
03:00Çatır diyor.
03:01Çatır diyor.
03:02Yani bugün Birleşmiş Milletler, Uluslararası İnsan Hakları Kurumları, Adalet Divanı gibi kurumlar
03:07etkin şekilde dünyanın düzenini muhafaza etme konusunda fonksiyon icra edemiyor.
03:14Şimdi bunun bize ve bütün dünyaya söylediği bir hakikat var.
03:18Bugünün dünyasında istiklaliniz için, istikbaliniz için öz yeterliliğiniz, kendi milli kabiliyetleriniz en kıymetli unsurlar.
03:26Yani sizin hakkınızı, hukukunuzu başkaları savunacak diye bir beklentiyle hareket edemezsiniz.
03:33Bu bütün dünya için en somut ve yakıcı gerçeklik haline geldi.
03:37Kimsenin kimseye hayrın olmadığı bir dünyaya mı gidiyoruz?
03:40Maalesef ki, hakkın uluslararası bir düzenle muhafaza edilmediği bir dünyaya gidiyoruz ve aslında bu dünyayı yaşıyoruz.
03:54Bunun tabii bize de söylediği en temel şey şudur.
03:59Milli teknoloji hamlesi, savunma sanayinde yerli milli kabiliyetlerimiz, en önemli güç unsurlarımız
04:05ve bu alanda daha hızlı, daha etkin işler yapmak için daha çok çalışmalıyız.
04:10Bize verdiği ana mesaj bu.
04:11Bizim de bakanlık olarak tüm paydaş kurumlarımızla bütün bu olan bitenden,
04:15siz de ifade ettiniz, işte 15 gündür Orta Doğu'da bir savaş yaşanıyor.
04:19Komşumuz İran'a, uluslararası hukukta yeri olmayan bir saldırı gerçekleştirildi.
04:25Maalesef şu anda bu ateş bölgeyi de etkisi altına aldı.
04:29Körfez ülkeleri.
04:31İran'ın bölge ülkelerine yaptığı saldırılar da ateşin bölgeye yayılmasına şu anda neden oluyor.
04:40Dört yıla yakın zamandır kuzeyimizde bir savaş devam ediyor.
04:43Rusya-Ukrayna savaşı.
04:44Bir milyondan fazla insanın öldüğü tahmin ediliyor.
04:49Bütün bunlar aslında sizin de ifade ettiğiniz gibi ülkemizin çevresinin bir ateş çemberine dönüştüğünü gösteriyor.
04:56Tabii biz teknik olarak bu savaşlarda ortaya çıkan gelişmeleri de büyük bir dikkatle takip ediyoruz.
05:08Burada yine en görünür unsurlardan biri,
05:13bugün artık otonom sistemlerin, insansız sistemlerin daha hantal, pahalı, geleneksel sistemlere galebe çaldı.
05:24Onlardan daha üstün oldu.
05:26Mesela?
05:27İşte savaşlarda en çok konuşulan unsurlardan biri kamikaze, insansız hava araçları.
05:33Evet.
05:33Çok hızlı üretebilen, çok adetli kullanılabilen, sürü halinde görev yapabilen otonom sistemler.
05:40Bu savaşlar artık cephe savaşları olarak yapılmıyor.
05:43Çok uzaktan ülkelerin birbirlerine saldırı düzenleyebildikleri savaşlar gözlemliyoruz.
05:50Ve bu savaşlarda milyonlarca dolarlık pahalı büyük sistemler ile onlarla mukayese edildiğinde çok daha ucuz ama etkin görev icra edebilen
06:00otonom sistemlerin,
06:01yapay zeka destekli sistemlerin, ağ merkezli bir anlayışla yönetilen sistemlerin,
06:08yani farklı katmanlarda farklı görevler icra edebilen sistemlerin bir arada olduğu bir cephenin aslında.
06:15Çok tam yeri geldi, görüntüyle getirdi arkadaşlar.
06:18İki gün önce Baykar kamikaze drone bir sahur sürprizi yaptı Selçuk Bey, Selçuk Bayraktar.
06:26Tam da işaret ettiğiniz hususlarda nitelikleri olan yeni bir proje bu.
06:32Evet, şimdi tabii Türkiye bu insansız sistemler konusunda şu anda dünyada en ileri tecrübeye sahip ülke.
06:39Çünkü insansız havacılığa Türkiye terörle mücadelede öncelik verdi.
06:44Ve Baykar gibi, TUSAŞ gibi şirketlerimiz, şimdi artık farklı ürünlerde farklı roller üstlenen diğer girişimler adım adım Türkiye'yi bu
06:55alanda dünya liderliğine taşıdı.
06:56Bugün dünyada insansız hava aracı pazarının, askeri insansız hava aracı pazarının yüzde 65'i Türkiye'nin elinde.
07:03Bunun da çok büyük bir kısmı Baykar'ın geliştirdiği, ürettiği insansız hava araçları.
07:08Biliyorsunuz bu çok küçük insansız hava araçlarıyla başlamıştı, mini insansız hava aracıyla.
07:15Ama özellikle Bayraktar TB2, taktik sınıfı bir insansız hava aracı olarak hem Türkiye'nin terörle mücadelesinde çok büyük bir kırılma,
07:23büyük bir başarı ortaya koydu.
07:26Hem de görev icra ettiği diğer cephelerde...
07:29Libya'da, Karabağ'da...
07:30Harp paradigmasını değiştirdi aslında.
07:34Peşinden Akıncı, Kızıl Elma bunlar da çok daha ileri kabiliyetlere ait platformlar oldu.
07:39Şimdi yüksek teknolojide Mehmet Bey tabii kabiliyet aslında adım adım gelişiyor.
07:46Her başardığınız iş sizi bir sonraki başarıya taşıyor.
07:51Yetkinliğiniz derinleşiyor.
07:52Üstüne koyarak gidiyorsunuz.
07:53Ve bir ekosistem oluşuyor.
07:56Bütün bu sistemler aslında çok sayıda paydaşın da katkı verdiği projelerin çıktıları.
08:02Dolayısıyla Türkiye adeta bir zincirleme reaksiyonu tetikledi bu alanda.
08:09Yani Türkiye'nin şu anda ürün geliştirme hızı çok yüksek.
08:14Yani birkaç haftada bir Türk savunma sanayinden yeni bir özgün ürün neşet ettiğini doğduğunu görürsünüz.
08:22Çünkü artık ekosistem o kadar derinleşti ki inovasyon Türkiye'de çok hızlandı.
08:28Bu kadar hızlı inovasyon yapan dünyada zannederim ikinci bir ülke yok bu alan için söylüyorum.
08:34İnsansız hava aracı alanı için söylüyorum.
08:36Bu tabii Türkiye'yi bu yeni harp paradigmasında lider ülke haline getirmiş oldu.
08:42O anlamda önümüzdeki dönemde tabii biz hem insansız sistemlerde hem füze sistemlerinde radar sistemlerinde mevcut kabiliyetlerimizi derinleştirmeyi
08:53ama bir yandan da özellikle seri üretimi daha ileri bir seviyeye taşımaya amaçlıyoruz.
08:59Bu seri üretim sayısal adet olarak da sanıyorum çok önemli değil.
09:04Mesela Kamikaze, İHA şimdi bu Baykar'ın açıkladığı bu K2 Kamikaze 2000 kilometre menzili var.
09:13Sürü halinde yapay zeka destekli ama biz başlangıç anındayız bir bakıma.
09:20Bu envantere girecek seri üretimi olacak binlerce on binlerce olacak ki savaşa hazır caydırıcılık üretmiş bir araç haline gelsin değil
09:30mi?
09:30Tabii bazı sınıflardaki ürünlerin özellikle sizin de ifade ettiğiniz gibi binlercesini hemen birkaç günde ülkelerin kullandığını görüyoruz.
09:41Yani hem Rusya-Ukrayna savaşında bunu görüyoruz.
09:46Her gün bine yakın Kamikaze insansız hava aracını karşılıklı olarak kullanıyor bu ülkeler.
09:52Hem de şu anda İran'a yapılan saldırı sonrasında ortaya çıkan bölgesel çatışmalarda bunu görüyoruz.
09:59Dolayısıyla burada seri üretim çok önemli hale geldi.
10:02Bizim bu konuda da aslında Türkiye olarak kabiliyetlerimiz ileri seviyede çünkü Türkiye bir sanayi ülkesi.
10:09Yani Türkiye evet savunma sanayinde şu anda çok öne çıktı.
10:1410 milyar doların üzerinde ihracat yapan bir ülkeyiz savunma sanayinde dünyada ilk ona savunma sanayi ihracatında girdiğimizi öngörüyoruz.
10:222025 rakamları henüz açıklanmadı ama biz muhtemelen 2025'te dünyanın ilk 10 savunma sanayi ihracatçı ülkesinden biri olduk.
10:3010 milyar doların üstüne çıktı zaten.
10:32Evet 10 milyar doları aştık.
10:333500 şirketimiz var 100 bin çalışan var savunma sanayinde büyük bir ekosistem var.
10:37Ama bunun yanında Türk sanayi genel olarak farklı sektörlerde de çok kabiliyetli.
10:43Dolayısıyla o sanayi kabiliyetlerimizin ülkemize getirdiği imkan ve yetkinliği savunma sanayine taşıyabilmek ve oradaki tecrübeden yararlanabilmek de
10:53Türkiye'nin özellikle seri üretim kabiliyetlerini savunma sanayinde daha ileri seviyeye taşımasına imkan tanıyor.
10:59O anlamda tabii milletimiz müsterih olsun.
11:04Türkiye gerçekten güçlü, kuvvetli, kudretli bir ülke.
11:07Tabii tecrübeli bir ülke.
11:09Sayın Cumhurbaşkanımız çok tecrübeli bir lider.
11:11Şu anda dünya siyaset sahnesinde de en tecrübeli liderlerin başında geliyor.
11:18Teenniyle hareket ediyoruz.
11:19İtidalle hareket ediyoruz.
11:20Bütün bu ateşin Türk milletinin tek bir ferdine, Türkiye'nin tek bir çakıl taşına dahi zarar vermemesi için hem diplomatik
11:29alanda yapılması gerekenleri yapıyor
11:31hem de bir yandan savunma sanayi adımlarıyla caydırıcılığımızı en üst seviyeye çıkarıyoruz.
11:37Tabii elektronik harp şu anda harp sahasının ana unsurlarından biri haline geldi.
11:41Orada da Türkiye'nin kabiliyetleri elektronik destek sistemlerinde, elektronik harp sistemlerinde çok ileri düzeyde.
11:47Radar sistemleri.
11:48Hava savunma sistemleri ve radar sistemleri çok önemli bir cephe unsuru haline geldi.
11:55Malumunuz burada Türk...
11:56Ama henüz bir caydırıcılık üretmiş değil değil mi?
11:59Çelik kubbenin biraz zamana ihtiyacı var.
12:02Ne durumdayız mesela orada?
12:03Çelik kubbe tabii bir sistemler sistemi.
12:06Yani farklı tehdit unsurlarına karşı geliştirilen farklı radar ve füze sistemlerinden müteşeklilir bir sistemler sisteminden söz ediyoruz.
12:16Burada tabii daha alt katmanlarda diyebileceğimiz tehditlere karşı Türkiye'nin güçlü unsurları var.
12:27Korkut önemli bir unsurdur.
12:29Kısa menzilli.
12:30Göksür önemli bir unsurdur.
12:32Daha kısa menzilli unsurlara karşı önemli bir savunma enstrümanı bunlar.
12:37Ama bunun yanında orta ve uzun menzilli sistemlerde de hisar projeleri, siper projeleri artık seri üretime girdi.
12:442025 yılında çelik kubbenin ilk 100 sistemi silahlı kuvvetlerimizin envanterine kazandırıldı.
12:52Aktif mi şimdi onlar mesela?
12:54Tabii.
12:54Hava savunma sistemi.
12:55Tabii tabii.
12:56Radarlar, antenler açık.
12:58Tabii tabii.
12:58Yani teslim edilen envanteri alınan hava savunma sistemlerimizin tamamı aktif.
13:03Ama tabii burada sayıyı arttırmak istiyoruz.
13:06Türkiye büyük bir coğrafya.
13:08Dolayısıyla biz bu yıl 2027-2028 yıllarında çok büyük ölçekli inşallah üretim ve teslimatları silahlı kuvvetlerimize tamamlayacağız.
13:18Tabii burada büyük ölçekli yatırımlar yapıyor şirketlerimiz.
13:21Radar tarafında biliyorsunuz Aselsan'ın muazzam bir kabiliyeti oluştu ve 1,5 milyar dolarlık çelik kubbe projelerine yönelik bir yatırımı
13:30Aselsan gerçekleştiriyor.
13:32Aşağı yukarı benzer ölçekte bir yatırımı Roketsan yine hayata geçiriyor.
13:36Bunlar tabii burada seri üretim kabiliyetini çok arttıracak.
13:40Bütün bu sistemlerin envanterimizdeki hacmi, ölçeği, sayısı inşallah çok ileri bir seviyeye gelmiş olacak.
13:47Bütün bunlar Türkiye'nin milli kabiliyetlerini ileri düzeye taşıyan adımlar.
13:52Tabii burada bazen şunların konuşulduğunu görüyorum ben.
13:56Yani bir yandan NATO ülkesiyiz biz.
13:59Bir yandan da milli teknolojiye yatırım yapıyoruz.
14:02Bu ikisi arasında bir tenakuz var mı gibi sorular duyuyorum.
14:06Bu asla böyle değerlendirilmemeli.
14:08Türkiye NATO'nun en güçlü...
14:09Güzel bir soru ben soracaktım.
14:11Siz formül ettiniz.
14:13Çok karşılaştığımız bir tartışma bu.
14:16Ama biz NATO üyesi olmakla beraber elbette ki milli kabiliyetlerimizi geliştireceğiz.
14:22Daha ileriye taşıyacağız.
14:24NATO ittifakındaki ortaklarımız da bundan memnun olmalılar.
14:27Böyle bir madde yok değil mi?
14:29Hani NATO üyesiysen bunları yapamazsın diye.
14:32Elbette yok.
14:32Örtülü bazen şeyler engelleyici faktörler oluyor ya.
14:36Türkiye bütün bu süreçlerde tabii kendi özgün yolculuğunu icra ediyor.
14:42Yani şunu açıklıkla ifade edelim Mehmet Bey.
14:44Şimdi bu alanlarda biz hangi konudan bahsedersek bahsedelim.
14:483 ülkenin, 5 ülkenin, bakın dünyada 200'e yakın ülke var.
14:51Ancak 3-5 ülkenin kabiliyeti olan işleri konuşuyoruz.
14:55Yani Türkiye bunu başarabildi, bunu gerçekleştirdi dediğimiz işlerin önemli bir kısmı dünyada ancak 3-5 ülkenin en fazla 10 ülkenin
15:04yapabildiği işlerdir.
15:05Ama Türkiye'nin buradaki özgün yolculuğu şu.
15:08Diğerleri, pek çok ülke bu sistemleri, bu platformlara benzer platformları çoğunlukla ortaklaşa geliştiriyorlar.
15:17Yani bir platformun bir bileşenini A ülkesi geliştiriyor, bir başka bileşenini B ülkesi, bir başka bileşenini C ülkesi geliştiriyor ve
15:27onlar da birbiriyle bunu paylaşıyor ve ortaklaşa kullanıyorlar.
15:32Biz arzu ederiz ki müttefiklerimizle biz bunları daha güçlü şekilde yapabilelim.
15:37Ama hakikat ne diye sorarsanız, Türkiye bütün bu imkan ve kabiliyetleri büyük ölçüde tümüyle çekirdek teknolojilerinden itibaren kendi geliştirerek, üreterek
15:48bu noktalara geldi.
15:49Hatta gizli açık engellemelerle, ambargolarla baş ederek, onların üstesinden gelerek Türkiye bu başarı hikayesini ortaya çıkardı.
16:00Dolayısıyla Türkiye'nin hikayesi hem daha zorlu bir yolculuk hem de çok özgün bir yolculuk.
16:05Ama bunun şöyle bir kazanımı beraberinde geldi.
16:09İşte bugün Türkiye en yenilikçi teknolojilerde, paradigma değiştiren teknolojilerde liderlik elde eden bir ülke haline geldi.
16:17Drone teknolojisinde, insansız sistemlerde, insansız hava aracı sistemlerinde, elektronik harp sistemlerinde Türkiye gerçekten özellikle operasyonel tecrübe anlamında da dünyanın en
16:33başarılı öncü ülkesi haline geldi.
16:35Bu tabii bizim çok da cephede bu sistemleri geliştirmiş olmamızın da bir sonucu.
16:42Yani Türkiye bunları sadece laboratuvarlarda, ARGE merkezlerinde, atölyelerde değil, fiilen sahada kullana kullana bu düzeye getirdi.
16:50Yani Türkiye terörle mücadelede başkalarından çoğunlukla destek görmedi.
16:55Terörle mücadeleyi kendi imkan ve kabiliyetleriyle icra etti ve başarıya eriştirdi.
17:01Bu tabii Türkiye'ye bütün bu sistemlerin sahada kullanımı anlamında da büyük kazanımlar getirdi.
17:06Tabii bir yandan da özellikle yapay zeka destekli sistemler çok yaygınlaşıyor.
17:12Bu alanda da şimdi Türkiye'nin kabiliyeti derinleşiyor, ilerliyor, gelişiyor.
17:17Dolayısıyla yeni nesil harp paradigmasına dair ne varsa Türkiye bu alanların hepsinde yarışta var ve öncü ülkelerden biri.
17:26Peki efendim şimdi burada görüyoruz ki bu füzeler çok önemli.
17:31Yani İran füzelerle şu anda büyük bir direniş sergiliyor.
17:34Yani oraya atıyor, buraya atıyor, Amerikan radarlarını vuruyor, Tel Aviv'e ulaşıyor, süpersonik, hipersonik ve buna bir direnç gösteriyor.
17:43Zaten öbür türlü hava savunması kevgire dönmüş durumda.
17:48İsrail savaş uçakları İran hava sahasını rahatlıkla kullanabiliyor.
17:52Hani füzeleri olmasaymış İran'ın gardı çoktan düşermiş diyoruz biz dışarıdan bakınca.
17:58Biz ne durumdayız bu anlamda?
18:00Yani burada çıkarılan dersler anlamında ha bak burada füze demek ki çok önemliymiş.
18:06Tavruzi füzeye sahipseniz bu bir caydırıcılık üretebilir gibi bir duygu, düşünce ortaya çıkıyor.
18:12Dolayısıyla biz ne durumdayız sorusu karşımıza çıkıyor.
18:16Ne durumdayız?
18:17Evet, tabii Türkiye'nin bu alanda çalışan önemli müesseseleri var.
18:21Roketsan ve TÜBİTAKSAGE Türkiye'nin özellikle stratejik unsurlar olarak tarif edebileceğimiz füzelerinin geliştirilmesi ve üretilmesi konusunda çok ileri düzeyde kabiliyetler
18:35geliştirdiler.
18:36Tabii bunlar çok uzun erimli projeler oldu.
18:39Yani 20 yıla yakın zamandır Türkiye milli füze projeleri geliştiren üreten bir ülke.
18:46Ve neticelerini de artık almaya başladık.
18:50Şimdi burada yine cephede gördüğümüz, sizin de ifade ettiğiniz temel hususlardan biri şu.
18:57Evet, hava savunma sistemleriyle füzelerin ve kamikaze İHA'ların çarpışması aslında şu anda görünen en somut fotoğraf.
19:07Şimdi burada hava savunma sistemlerinin çalışma prensibi radar sistemleriyle, farklı yerlerde konuşlandırılmış radar sistemleriyle tehditlerin mümkün olduğunca uzakta ve erken
19:19tespiti.
19:20Ve yine bunlara karşı tedbirlerin çoğunlukla da yine füzelerle, hava savunma füzeleriyle oluşturulabilecek tedbirlerin de en hızlı şekilde harekete geçirilmesi
19:31ve eğer saldırı yapan füze, balistik füze ise onu aslında 100 kilometrenin üzerinde karşılayabilmesi ve nihayetinde bir koruma sağlayabilmesine yönelik
19:45bir çaba.
19:45Ama tabii savunma sistemlerinin bir kapasitesi var, hava savunma sistemlerinin.
19:50Yani bu kapasite sınırsız değil.
19:53Radarlarla tespitler yapacaksınız.
19:56Her bir saldırıya muhtemelen birden fazla koruyucu unsurla mukabele etmeye çalışacaksınız.
20:01Dolayısıyla saldırıyı yapan taraf ne kadar fazla unsuru ve ne kadar farklı çeşitli unsuru harekete geçirebilirse,
20:10hava savunma sistemlerinin o kadar yorma ve etkisiz hale getirme fırsatı elde ediyor.
20:17Taarruz savunmadan daha öne çıkıyor.
20:20Taarruz kabiliyetinin caydırıcılığı çok ileri düzeyde.
20:23Savunma olmazsa olmaz ama taarruz kabiliyetinin mutlaka bulunması lazım caydırıcılık için.
20:30Şimdi bizim Türkiye olarak tabii burada hem balistik füzeler konusunda milli ürünlerimiz var.
20:36Burada tabii en ileri ürünümüz şu anda Tayfun.
20:40Hipersonik balistik füzemiz ve Türkiye'nin 2000 kilometre menzilli bir füze programı var.
20:45Burada da ileri bir düzeye geldik.
20:48Tayfun'un hali hazırda seri üretimi de yapılıyor.
20:52Bunun yanında tabii seyir füzeleri farklı bir unsur olarak harp sahasında çok önemli.
20:57Çünkü onların malumunuz yere ya da denize daha yakın hareket eden ve dolanan şekilde hedefe yönelen füzeler, seyir füzeleri.
21:08Bunların hava savunma sistemlerine karşı etki gücü de daha yüksek olabiliyor farklı senaryolarda.
21:15Dolayısıyla bunlarda da milli kabiliyet geliştirmeniz çok önemli.
21:19Burada tabii son Türkiye'nin önemli bir kabiliyeti.
21:22Atmaca füzeleri, çakır füzesi gibi füzeler Türkiye'nin farklı seyir füzesi sınıfları.
21:27Tabii bir de hava unsurlarının hem kendilerini koruyabilmek hem de diğer hava unsurlarını elimine edebilmek için hava hava füzeleri kullanması
21:35çok değerli.
21:36Burada tabii uçaklarda kullanacağınız radar sistemleri önemli.
21:40Ama bunun yanında hava hava füzeleri de geliştirmiş, üretmiş olmanız lazım.
21:45Malumunuz burada Aselsan'ın Murat-Ayasa radarı menzilli çok ileri düzeyde olan ve çok hassas çalışabilen bir radar sistemi.
21:54Şu an çalışıyor mu mesela?
21:57Murat radarı etkin olarak kullanılabiliyor.
22:00Malumunuz biz...
22:01Yani görüyor mu şu an Orta Doğu'da uçan kaçan cisimleri...
22:04Kabiliyeti var.
22:05Füzeleri...
22:06Kabiliyeti var.
22:08Ben tabii harp ortamıyla ilgili bütün detayları belki burada paylaşmam doğru olmaz.
22:14Ama bizim radar sistemlerimizin bu anlamda kabiliyetleri ileri seviyede.
22:17Bazı sorularımız sessizlikle karşılayabilirseniz.
22:20Evet buyurun.
22:23Gökdoğan ve Bozdoğan.
22:25Havadan havaya.
22:26Havadan hava.
22:26Havadan hava tarafından geliştirilen hava hava füzelerimiz.
22:29Yani bir uçağın bir diğer uçağı elimine etmesini sağlayacak füzelerden bahsediyoruz.
22:34Biliyorsunuz Türkiye bir silahlı insansız hava aracından hava hava füzesi...
22:42Akıncı'dan değil mi?
22:43...kullanabilen ilk ülke oldu.
22:45Bu tabii aslında bizim açımızdan yeni bir seviye.
22:49Akıncı'dan, havadan havaya...
22:50Bayraktar, Akıncı, Murat Ayasaradar'ı ve TÜBİTAK SAGE tarafından geliştirilen Gökdoğan füzesi Türkiye'yi dünyada bir ilki başarma düzeyine taşıdı.
23:05Kaç kilometre gidiyor bu füze havadan?
23:08Tabii bunların farklı menzil sınıfları var.
23:11Şimdi biz 100 kilometreye yaklaştık hava hava füzelerinde.
23:13Ama daha ileriye çok hızlı geleceğiz.
23:16Onu da ifade edeyim.
23:18Burada tabii seri üretime artık bu füzeler geçti.
23:22Roketsan da seri üretimde rol oynuyor.
23:25Bütün bunlar yani bir yandan hava savunma füzeleriniz.
23:29Az önce konuştuk.
23:30Hisar füzeleri, siper füzeleri.
23:32Bir yandan hava hava füzelerimiz Bozdoğan, Gökdoğan ve daha fazlası.
23:38Şimdi daha ileri menzilde daha hızlı hava hava füzeleri de geliştiriyoruz.
23:44Bir yandan balistik füzeler, orada Tayfun tabii şu anda hipersonik füzemiz en önemli kabiliyetimiz.
23:53Bir yandan seyir füzeleri, Çakır, Atmaca, Som gibi füzelerimiz ve daha fazlası.
23:58Bütün bunlar aslında Türkiye'nin füze ürün ailesindeki farklı kabiliyetlerini ifade ediyor.
24:04Bunların çeşitliliği özellikle caydırıcılık anlamında çok kıymetli Mehmet Bey.
24:09Yani bir çeşitlilik gerçekleştirmiş olmamız bu anlamda çok önemli.
24:13İnşallah bunların seri üretiminde de hem 2026 hem de sonrasında çok hızlı neticeler alacağız.
24:21Şu anda bütün odağımız hem Savunma Sanayi Başkanlığı hem Sanayi Teknoloji Bakanlığı olarak bizler şirketlerimizi harekete geçiriyoruz.
24:31Yatırımlarını teşvik ediyoruz, destekliyoruz, finansman imkanlarını artırıyoruz ki envanterimiz bütün bu farklı enstrümanlarla çok ileri bir düzeye taşınsın.
24:44Tabii Türkiye'ye az önce de ifade ettim.
24:48Bir yandan da Savunma Sanayi'ne bir ihracat kabiliyeti elde etti ve 23 yılda 240 milyon dolardan 10 milyar dolara
24:55getirdik.
24:55Bu tabii şirketlerimiz için 40 misli ihracat yapıyoruz.
25:00Burada tabii sayısal düzeyin yükselişinden daha da önemlisi biz o gün 240 milyon doları da yerli milli özgün ürünlerimizde değil
25:14çoğunlukla başka sistemlere bileşen geliştirerek üreterek yapıyorduk.
25:18Şu anda bizim ihracatımızın ana unsurları araştırma geliştirmesini bizim yaptığımız bize ait fikri mülkiyeti olan ürünler sistemlerden müteşekkil.
25:29Dolayısıyla katma değer çok daha fazla.
25:31Yani o 240 milyon dolar dediğinizdeki katma değerle bugünkü 10 milyar doların içerisindeki katma değer oransal olarak da daha fazla.
25:38Yani orada belki 100 misli bir katma değer artışından bahsediyoruz.
25:42Tabii bu şirketlerimizi de güçlendiriyor.
25:45Şu anda dünyanın en büyük savunma sanayi şirketleri arasında artık Türk şirketleri de var.
25:49Aselsan 30 milyar doların üzerinde bir değerlemeye erişti.
25:53Biliyorsunuz halka açık bir şirket Aselsan.
25:55İlk 50'de değil mi?
25:56Ve Türkiye'nin en değerli şirketi haline geldi.
26:01Dünyanın da bildiğim kadarıyla ilk 20 savunma sanayi şirketi arasına geldi.
26:08Belki daha da ileri düzeyde.
26:09İlk 50'lerde olduğunu biliyordum ben birkaç sene öncesinde.
26:11Evet şu anda ilk 20'de belki de ilk ona girmişizdir.
26:14O anlamda da bu şirketler güçlendi.
26:18Aselsan'da bugün 13 bine yakın insan çalışıyor.
26:22Türkiye'de en fazla mühendisin istihdam edildiği şirket Aselsan.
26:26Keza, Roketsan, TUSAŞ, Baykar.
26:28Bunlar çok nitelikli insan kaynağı ile çalışan ve yıldan yıla daha fazla ihracat yapan.
26:35Biliyorsunuz Baykar'ın gelirlerinin %95'den fazlası neredeyse ihracat gelirleri.
26:40Ve her yıl 2 milyar dolara yakın ihracat yapan bir girişim Baykar.
26:47Dolayısıyla bunlar şirketlerimizi güçlendiriyor.
26:50Yatırımlarımızı hızlandırıyor.
26:52Bütün bu alanlarda hem yenilikçi RG'yi hem de seri üretim altyapılarını daha hızlı hayata geçirmemizi sağlıyor.
26:59Dolayısıyla adeta surda bir gedik açtık.
27:03Yani buradan sonra Türkiye'nin hızlanması çok daha kolay olacak.
27:08Allah'ın izniyle Türkiye bu coğrafyada huzur ve istikrar adresi olarak yoluna devam edecek.
27:16Milletimiz hiç endişe etmesin.
27:18Türkiye çok kuvvetli bir ülke.
27:20Sayın Cumhurbaşkanımız sıklıkla ifade ediyor.
27:22Biz ülkelerden bir ülke, milletlerden bir millet değiliz.
27:25Tarih boyunca bir misyon icra etmiş Türk milleti.
27:29Bizim misyonumuz insanlığı adaletle, merhametle buluşturmak.
27:34Bunun için güçlü olmamız gerektiğini biliyoruz.
27:37Milletimizi korumak için, istiklalimiz için kuvvetli olmalıyız.
27:40Bizim geleneğimizde önemli bir söz var.
27:42Hazır ol cenge istiyorsan surdü salam.
27:45Şimdi bizim kimsenin toprağında gözümüz yok.
27:48Biz barış istiyoruz.
27:49Yurdumuzla barış istiyoruz.
27:51Dünyada barış istiyoruz.
27:52Ama biliyoruz ki hiç kimsenin bizim toprağımızda gözü olmaması için
27:59caydırıcı kuvvetimizi de en üst düzeye taşımak durumundayız.
28:03Allah'ın izniyle kimse Türk milletine zarar vermeye cesaret edemez.
28:07Böyle zamanlarda işin kıymeti daha çok anlaşılıyor herhalde değil mi?
28:12Yani dört bir tarafta savaşlar patlayınca.
28:15Evet, geriye döndüğünüzde Türkiye'de savunma sanayi muazzam bir hızla gelişirken
28:21pek çok tartışmanın da konusu olmuştu.
28:23Kimi zaman Türkiye niçin bu alana bu kadar yatırım yapıyor diye sorgulandı.
28:30Kimi zaman bu alanda çalışan şirketlerimize ithamlarda, iftiralarda, karalamalarda bulunuldu.
28:38Ama bugün zannediyorum milletçe bütün bunların ortak kazanımımız olduğunun herkes farkındadır.
28:45Yani Türkiye'nin Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde son 23 yılda bu alanı önceliklendirmesi,
28:51böyle bir savunma sanayi altyapısı kurması bu kadar farklı sınıfta.
28:55Tabii bugün az önce hep havacılığı konuştuk, füzeleri konuştuk, hava savunma sistemlerini konuştuk ama
29:00Türkiye'nin denizlerdeki kabiliyeti çok ileri düzeylerde.
29:03Ve bakın biz bu füze sistemlerini deniz platformlarımıza da entegre ediyoruz.
29:10Denizaltılarımıza entegre ediyoruz.
29:12Dolayısıyla bunlar bizi denizlerde mavi vatanla güçlü kılıyor.
29:16Yine kara araçlarında Türkiye çok güçlü.
29:18Uzay uydu sistemlerinde Türkiye kendi uydularını geliştiren, üreten bir ülke haline geldi.
29:24Yüksek çözünürlüklü görüntüleme uydularımızı biz geliştiriyoruz, üretiyoruz.
29:28Onların elektrooptik sistemlerini de Türkiye'de üretiyoruz.
29:30Haberleşme uydusunu geliştirebilen, üretebilen dünyada 11 ülkeden biri olduk.
29:36Dolayısıyla aslında tüm katmanlarda Türkiye muazzam bir altyapı inşa etti.
29:41Zannediyorum herkes, Türk milletinin vatanını, bayrağını seven her bir ferdi
29:49bütün bunların milletin ortak kazanımı olduğunu özellikle böyle dönemlerde bir kez daha hatırlıyor, fark ediyor.
29:55Kaan projesi burada ne durumda?
29:59Yani bazı yine kamuoyuna da yansıyan tartışmalar da oldu.
30:04Kaan'ın motorları işte Amerika Birleşik Devletleri'nden bekleniyor.
30:09Yani ilk üretime girecek olan kaanlar için.
30:12Bir taraftan yerli üretim motor çalışması devam ediyor.
30:16Yetişecek mi, yetişmeyecek mi?
30:182028-2029 takvimi zikrediliyor.
30:22Buraya kadar biz ne yapacağız?
30:23Onun devamında acaba motoru geliştirebilecek miyiz?
30:27Pek çok soru da var aynı zamanda.
30:29Dolayısıyla ben hani değerli toplu bir cevap almak isterim izleyicilerimiz adına bu konuda sizden.
30:34Evet tabii Kaan Türkiye'nin yeni nesil, 5. nesil Milli Savaş Uçağı.
30:39Bizim en önemli gördüğümüz projelerimizden biri.
30:45Burada tabii TUSAŞ'ın da kabiliyetleri çok gelişti.
30:49Yani TUSAŞ, evet belki 50 yıla yakın deneyimi olan bir şirketimiz ama kendi milli platformlarını geliştirme, üretme anlamında TUSAŞ da
31:04son 20 yılda bambaşka bir seviyeye geldi.
31:09Bazen şunu duyuyoruz ya savunma sanayinden bahsediliyor.
31:14Öncesi yok muydu?
31:15Bunların öncesi yok muydu?
31:16Şey vardı geçen hatta, 80'lerde biz F-16 üretiyorduk.
31:21Şeyi bağlı bir açıklaması oldu biz siyasetçinin.
31:24Yani 80'lerde F-16'yı biz kendimiz geliştirip üretmiyorduk.
31:30Bize bizim satın aldığımız F-16'ların bazı bileşenlerinin üretimi ile ilgili bir fırsat tanınmıştı.
31:38Parçalarına biz.
31:39Onların çoğunlukla parçalarını üretiyorduk.
31:41Bakın bir uçağın kıymetli unsurları elektronik sistemlerindir.
31:47Yazılımlar değil mi?
31:48Aklıdır, beynidir, yazılımıdır.
31:51Bunları geliştiriyor, üretiyorsanız bu önemlidir.
31:55Bunun ötesinde bunların ARGE kabiliyetlerine sahipseniz bu değerlidir.
32:00Şimdi Türkiye özellikle son 20 yılda bütün bu alanlarda milli özgün ürünler geliştirme, üretme noktasına geldi.
32:10Dolayısıyla bu başarıyı küçümsemeye çalışmak,
32:13ya zaten biz bunları çok daha iyi eskiden yapıyorduk falan demek hem hakikatle bağdaşmaz
32:19hem de açıkçası bu kadar büyük başarıları ortaya çıkaran mühendislerin, teknisyenlerin, bilim insanlarının alın terine, akıl terine saygısızlıktır.
32:31Yani bütün dünya sizi büyük bir dikkatle takip ediyor.
32:35Dostlarınız takdirle, gıptayla izliyor.
32:38Hasımlarınız endişeyle bütün bu olup bitenleri seyrediyor.
32:41Sizin aranızdan birileri diyor ki, ya bunlar çok önemli işler değil.
32:45Efendim 40 yıl önce çok daha önemli işler.
32:48Buna kim inanır Allah aşkına?
32:49Şimdi Kaan'a gelelim.
32:50Tabii TUSAŞ, Hürkuş'la, Hürjet'le bu milli platform konusunda çok iyi bir noktaya geldi.
32:56Bir yandan helikopter platformlarında biliyorsunuz Atak, Gökbey, yine TUSAŞ'ın geliştirdiği, ürettiği sistemler.
33:02Ama tabii Kaan bütün bunların üzerinde, 5. nesil savaş uçağı olarak en kritik projemiz.
33:08Hedef 2028'de Kaan'ın ilk teslimatlarının yapılması.
33:12Bunun için inşallah 2026'da yeni uçuşlar da göreceğiz.
33:20Tabii 6 tanesi yan yana gördük mi geçenlerde?
33:23Yeni test uçuşları da inşallah 2026'da göreceğiz.
33:27Tabii burada motor meselesinin de bir polemik konusu yapılmaya çalışıldığını görüyoruz.
33:33Şimdi bizim bütün bu sistemleri geliştirirken yaptığımız şudur.
33:38Bir yandan kritik alt sistemlerle ilgili millileşme projeleri başlatırız.
33:42Yani kritik alt sistemleri de yerli milli olarak geliştirmeliyiz, üretmeliyiz diye düşünür.
33:48En başından buna yönelik proje başlatırız.
33:50Yani ana platformun yanında o alt sistemleri geliştirmeye dönükle projeler başlatırız.
33:56Bir yandan da en hızlı şekilde netice alabilmek için mümkünse alt sistem tedariğiyle ilgili de çalışmalar yürütürüz.
34:05Alabildiğimiz ölçüde başkalarından o alt sistemleri alır.
34:08Geliştirme projesini sekteye uğramaksızın hızlı şekilde tamamlamaya gayret ederiz.
34:13Ama bir yandan da her halükarda kendi kritik bileşenimizi üretiriz.
34:17Niçin?
34:18Bunu bize vermeyebilirler.
34:20Bunu bize bugün verseler dahi yarın vermeyebilirler.
34:23İleri de bakımında, onarımında dahi güçlük yaşanabilir.
34:28Bunları da bir tahmin olarak değil, tecrübelere dayalı olarak biliyoruz.
34:33Dolayısıyla biz her halükarda çift kanatlı olarak bu yaklaşımı sürdürürüz.
34:37Şimdi burada malumunuz Altay tankımızın motoru da çok tartışıldı.
34:42Şimdi Altay tankının motoru Batu'yu Türkiye kendi imkanlarıyla geliştirdi, üretti.
34:48Bayraktar TB3'ün motorlarını, TEİ, PD200 motorlarını geliştirdi, üretti.
34:54Bunlar kullanılıyor artık.
34:55Uçuyor şu anda değil mi?
34:56Anka'nın, Aksungur'un PD170 yine TEİ'nin geliştirdiği motor üretildi.
35:03Kullanılır hale geldi.
35:04Gökbey yine TEİ'nin geliştirdiği, TEİ bu arada TUSAŞ'ın bir iştirakidir.
35:10Eskişehir'de.
35:11Eskişehir'de faaliyet gösteren.
35:13Mahmut Akşit Hoca'nın başında oldu.
35:14Evet, Profesör Mahmut Akşit Hoca'nın genel müdürlüğünü yaptığı firmamız.
35:20Yine Gökbey'in TS1400 motoru geliştirildi, üretildi.
35:24Envantere girdi.
35:26Bizim füzelerimiz...
35:28Yapabiliyoruz, yaptığımızı gösterebiliyoruz.
35:31Seyir füzelerimiz, Atmaca'nın, SOM'un motorları.
35:33Biz bunları dışarıdan alıyorduk.
35:35Ama bir yandan da anlattığım şekilde yerli üretim projesini başlatmıştık.
35:40Şimdi onların motorları da Kale tarafından, Kale Havacılık tarafından geliştirildi, üretildi.
35:45KTJ-3200 envantere girdi, kullanılıyor.
35:49Anka 3, Kızıl Elma ve Kaan.
35:52Bunların motorları önemli.
35:54Burada tabii turbofan sınıfı motorları T'yi geliştiriyor.
35:57TF6000, TF10000 ve TF35000.
36:01TF35000 de Kaan'ın motoru olacak.
36:03Bunların da geliştirme süreci devam ediyor.
36:05Mutlaka başaracağız Mehmet Bey.
36:07Yani biz bu geliştirmelerden şimdiye kadar hep netice aldık.
36:10Allah'ın izniyle bundan da netice alacağız.
36:12Çünkü biz burada temel kabiliyetleri kazanarak geldik buraya.
36:17Yani bu motor geliştirme projeleri...
36:18Üstüne koyacağız.
36:19Tabii, özellikle malzeme teknolojisiyle çok ilgilidir.
36:23Buralarda altyapıları oluştu.
36:25Bilgi birikimi elde ettik.
36:26Bilim insanlarımız, araştırmacılarımız yetişti.
36:28Tecrübe kazandı.
36:30Mühendislik kabiliyetlerimiz birikti.
36:32Ve nihayetinde biz bu turbofan motorlarını da inşallah tamamlayacağız.
36:36Bir yandan da iyi ilişkilerimiz var.
36:40ABD ile Türkiye arasında son dönemde özellikle Sayın Cumhurbaşkanımızın ortaya koyduğu liderlikle iyi bir diyalog zemini, iyi bir iletişim zemini
36:51yakalandı.
36:52Oradan da bir takım tedarik süreçleri inşallah önümüzdeki dönemde hızlanabilir.
36:57Ama senaryo hangi şekilde olursa olsun.
37:01Yani onlar bize bugün verilir, yarın verilir.
37:05Biz buna takılmaksızın bu projeleri hayata geçireceğiz.
37:08Ama bir 20 tanesi mesela belli bir program doğrultusunda 2028'e kadar Amerika'dan gelecek motorlarla yapılacak ve teslim edilecek.
37:19Onların hali hazırda zaten elimizde bir miktar motor var.
37:23Yani bu uçuşları da gerçekleştiriyoruz.
37:28Bunlar ilk etap için, ilk seri üretim, ARGE fazı için değil, ilk seri üretim fazı için onların da gelmesi mümkün
37:35olabilir.
37:35Ama biz de bu geliştirme projelerinde en hızlı şekilde netice almak için de gayret göstermeye devam edeceğiz.
37:41Ne zaman?
37:422028 sonu diye açıklanmış.
37:442028'de inşallah ilk teslimatların yapılması gerekiyor.
37:47Yerli motorda, TF35.000'de.
37:50Bakın bizim ekiplerimiz, şirketlerimiz burada mesai mefhumu gözetmeksizin çalışıyorlar.
37:57Gece gündüz gayret gösteriyorlar.
38:00Dolayısıyla yani hiç kimse bu gayretleri küçümsemesin.
38:03Bu elde edilen başarılar hep bu ekiplerin muazzam bir özverisiyle bugünlere kadar geldi.
38:10Umuyoruz, gayret gösteriyoruz.
38:12Bunların tasarım süreçleriyle ilgili çok ciddi mesafe kat edildi zaten.
38:16Bunlar en hızlı şekilde tamamlansın.
38:18Bize düşen ne?
38:18Bu işlerin önünde bir engel varsa onu kaldırmak.
38:22Bize düşen ne?
38:23Herhangi bir yavaşlatıcı unsura izin vermemek.
38:27Bunları desteklemek, himaye etmek, önlerini açmak, finansman ihtiyacı varsa bu ihtiyacı karşılayabilmek, insan kaynağını güçlü tutabilmek.
38:36Bakın beyin göçü konuşuluyordu.
38:38Şimdi dikkat ediyorum son dönemde artık beyin göçü çok gündemde değil.
38:42Niçin?
38:43Çünkü bu milli projelerin her biri adeta bir mıknatıs gibi dünyanın dört bir yanından nitelikli Türk bilim insanlarının Türkiye'ye
38:50gelmesine vesile oluyor.
38:51Yeniden araştırmacılarımız, mühendislerimiz, bilim adamlarımız, bilim insanlarımız bu projelere dahil olabilmek için bunu hem ülkesine milletine hizmet etmek hem de
39:03kendi araştırmacı mühendis kabiliyetini en ileri projelerde icra edebilmek için geliyorlar.
39:11Bu şirketlerimize katılıyorlar, bu projelere dahil oluyorlar.
39:16Şu anda bu şirketlerimizden yurt dışına giden mühendis sayısının her yıl 4-5 misli mühendis Türkiye'ye dönüş yapıyor.
39:24Dolayısıyla Türkiye bu alanda bir seriyenin üzerine çıktı.
39:30İnsan kaynağında bir eksiğimiz yok.
39:33Başkaları bunları yapabilmişse Türkiye Allah'ın izniyle bunları başarır.
39:37Bu konuda özgüvenimiz olsun.
39:39Yani bunları artık başaramayız, yapamayız diyerek tartışmayı geride bırakalım.
39:45Bir de bunları günlük siyaset konusu yapmaktan da vazgeçsin herkes.
39:50Yani burada her adımda bunlar polemik konusu yapılmaya çalışılıyor.
39:57Ben hatırlıyorum Karabağ harekatı döneminde biz tabii Azerbaycan'a destek verdik.
40:05O dönemde bizim İHA'larımıza kamera satan Kanadalı firmanın artık bize kamera vermeyeceği konuşuldu.
40:14Ya bundan maalesef ki, üzülerek söylüyorum bunu, içeride adeta memnun olanlar oldu.
40:21Yani bunu böyle bir hadi bakalım şimdi ne olacak falan diye haberleştirenler olduğunu gördük.
40:26Böyle ifadelerde bulunanlar olduğunu gördük.
40:28Ne oldu?
40:29O kaderifer feseyi demişlerdi.
40:31Biz o İHA kameralarını ASELSAN tarafından geliştirdik, ürettik.
40:36Şimdi çok daha iyisini üretiyor ASELSAN.
40:39Bakın birkaç yıl içerisinde çok daha iyisini üretecek noktaya geldik.
40:42Üretiyoruz.
40:42Seri üretimde, envanterimizde olan ürünlerden bahsediyorum.
40:46Kaybeden kim oldu?
40:47Bize İHA kameralarını vermeyen firma oldu.
40:51Kanadalı firma oldu.
40:53Dediğiniz çok doğru.
40:55Kaan'ın ilk bileşeni ortaya çıktığında bunu alaya almaya kalkanlar oldu.
40:59Ama Kaan uçtuğunda Türk milleti bu ülkeyi seven tüm fertleriyle muazzam bir iftihar gurur yaşadı.
41:06Dolayısıyla bu yıl inşallah yeni üretilen uçuşlar göreceğiz.
41:13İnşallah biliyorsunuz burada TÜBİTAK'ın da çok ciddi bir rolü var.
41:17Yani özellikle Kaan'ın tüm kritik bilgisayarları ve yazılımları konusunda TÜBİTAK Bilgem'de çalışan araştırmacı grubumuzun çok önemli bir görevi var
41:29ve başarısı var.
41:30Onların da zikredilmesini önemsiyorum çalışma arkadaşlarımız.
41:35Gerçekten onlarla da gurur duyuyoruz.
41:37Dolayısıyla bunların hepsi bizim kurumlarımızın bir araya geldiği, sırt sırta verdiği, gece gündüz çalışarak ortaya çıkardığı işler.
41:44Peki.
41:45Yapay zeka konusunda biraz geri mi kaldık?
41:48Siz teknoloji bakanısınız aynı zamanda.
41:51Bu konuda bir ekosisteme ihtiyaç yok mu?
41:55Hani bu savunma sanayindeki bu hikayeyi biraz da oraya taşıma ihtiyacı yok mu?
42:02Şimdi yapay zekada geri kaldığımız söylenemez.
42:06Önce onu ifade edeyim.
42:07Türkiye'nin yapay zeka alanında özellikle özel sektörde çok kabiliyetli şirketleri, girişimleri var.
42:15Tabi yapay zeka aslında sıradan bir teknoloji alanı değil.
42:20Bütün alanları yatay olarak kesen, her alanı etkileyen bir teknoloji başlığından bahsediyoruz.
42:29Yani benzetecek olursak belki elektriğe benzetebileceğimiz bir teknoloji başlığından bahsediyoruz.
42:36Dolayısıyla bunun tüm katmanlarında bir şeyler yapmayı önemsiyoruz.
42:43Tüm katmanlarından kastım nedir?
42:45Şimdi burada altyapı önemli.
42:46Veri merkezi altyapısı önemli.
42:49Çünkü yapay zekanın gelişmesi için süper bilgisayar diye tarif edebileceğimiz adlandırılan veri merkezi altyapılarına, yüksek performanslı veri merkezi altyapılarına ihtiyaç
43:04var.
43:04Büyük ölçekli veri merkezi altyapıları.
43:06Şimdi burada Türkiye'nin tabi çok akıllıca hareket etmesi lazım.
43:09Şimdi bir yanda Amerika Birleşik Devletleri var.
43:14Çok büyük ölçekli yatırımlar yapıyor bu alana.
43:18Yani trilyon dolar üzerinde yatırımlarla bu hiper ölçek veri merkezlerini kurmaya yöneldi.
43:25Çin belli düzeyde yatırım yapıyor ama Çin ile Amerika Birleşik Devletleri arasında dahi veri merkezi yatırımı açısından birkaç misli fark
43:34var.
43:36Avrupa bu konuda bunların daha gerisinde ama Avrupa'da kendini has önceliklendirdiği alanlara yönelik adımlar atıyor.
43:47Şimdi bizim bu veri merkezlerine sonsuz bir kaynak ayırmamız çok akıllıca değil.
43:56Bunun yerine biz kritik ihtiyaçlarımızı karşılayacak ölçekte veri merkezi yatırımlarını hayata geçiriyoruz.
44:02Yapay zekanın farklı dikeylerde uygulanmasını kolaylaştıracak ve yaygınlaştıracak projeleri hızlandırıyoruz.
44:12Türkiye'de özellikle TÜBİTAK bünyesinde süper bilgisayar kapasitesi oluşturduk.
44:17Ve geçtiğimiz yıl ismi de Arf, Cahit Arf'in ismini verdik TÜBİTAK'taki altyapımıza.
44:23Arf süper bilgisayarının kapasitesini üç misline çıkardık.
44:27Daha da artıracağız sürekli bu alana yatırım yapıyoruz.
44:30Yine Avrupa yüksek performanslı bilgisayar ağına dahil olduk.
44:37Dünyanın en güçlü süper bilgisayarların ortağı Türkiye.
44:40Dünyanın en güçlü 20 süper bilgisayarından biri Mare Nostrum 5 projesi var.
44:45İspanya'da konuştu.
44:46Bu projeye ortak olduk.
44:48Bu şu demek Avrupa'daki süper bilgisayarlardan Türkiye'deki araştırmacılarımız ve şirketlerimiz yararlanabiliyor.
44:54Bizim aracılığımızla bütün Avrupa'daki altyapıları şirketlerimize açtık.
44:59Bunun yanında Türkiye'de hiper ölçekli veri merkezi yatırımlarını önceliklendirdik.
45:04Bunlara yönelik bir yüksek teknoloji teşvik programı çağrısına çıktık.
45:09HİT30 Türkiye'nin yüksek teknoloji alanında 2030 yılına dek 30 milyar dolar kamu desteğiyle hayata geçirmeye öncelik verdiği yüksek teknoloji
45:19başlıklarını ifade eden bir program.
45:21Burada veri merkezi ve yapay zeka çağrılarına çıktık.
45:25Bunlara 3 milyar dolara yakın kaynak ayırdık.
45:28Ve hedefimiz 10 milyar dolarlık veri merkezi yatırımını 2030 yılına kadar tamamlamak.
45:33Burada başlayan süreçler de var.
45:36Bir telekom operatörümüz bir küresel teknoloji şirketiyle birlikte ismini de söyleyebiliriz.
45:43Turkcell Google ile birlikte 3 milyar dolarlık bir yatırımı hayata geçirecek.
45:48Bütün bu yatırımlar için uygun altyapıları hazırlıyoruz.
45:52Tabi yapay zeka veri merkezi yatırımlarında enerji tedariği çok önemli.
45:57Yapay zeka veri merkezleri çok büyük ölçekli enerji tüketen altyapılar.
46:02Dolayısıyla bunlara sürekli enerji kaynağı temin edebilmek önemli hale geldi.
46:08Buna yönelik hazırlıklarımızı sürdürüyoruz.
46:11Tabi burada endüstri bölgeleri, organize sanayi bölgeleri bu yatırımlar için de önemli adresler haline geldi.
46:17Dolayısıyla bu katmanda yani altyapı katmanında Türkiye'nin bir yol haritası var.
46:23Ve biz bu yol haritasını gerekli finansman imkanlarını da sağlayarak hayata geçiyoruz.
46:28Geride kalmadık diyorsunuz.
46:29Hayır.
46:30Şimdi bunun ötesinde esasen yapmaya çalıştığımız hem kamu verisinden,
46:37kamunun elindeki büyük veriden yapay zeka geliştiricilerin yararlanmasını sağlamak,
46:44böylelikle daha fazla projenin farklı alanlarda eğitim gibi, sağlık gibi, ulaştırma gibi, finans gibi alanlarda hızla çoğalmasını mümkün kılmak.
46:56Hem de özel sektör firmaları arasında bu alandaki işbirliklerini tetiklemek.
47:00Bunun için de TÜBİTAK olarak çağrılar başlatıyoruz, çağrılara çıkıyoruz.
47:04Bu projeleri hayata geçiriyoruz.
47:05Yani bir örnek olsun diye söyleyeyim kolay anlaşılması için.
47:08Bakın bizim TÜBİTAK'ta geliştirdiğimiz büyük dil modelimiz var.
47:14Türkçe büyük dil modeli.
47:15Yani bu bizim şimdi artık uygulamaları yaygınlaşan, dünyada bilinen biliyorsunuz yapay zeka uygulamaları var.
47:24Büyük dil modeli uygulamaları.
47:25İnsanların eskiden arama motoruna sorduğu soruları, şimdi daha fazla sordukları uygulamalardan bahsediyorum.
47:32Biz kendi büyük dil modelimizi geliştiriyoruz TÜBİTAK'ta.
47:35Ve kendi geliştirdiğimiz büyük dil modeliyle, örneğin Milli Eğitim Bakanlığımızda bir proje yaptık.
47:41Ve yazılı sınav sorularını, yani açık uçlu yazılı sınav sorularını, kendi geliştirdiğimiz büyük dil modeliyle değerlendirmeye yönelik bir proje gerçekleştirdik.
47:53Ve şu anda çok başarılı.
47:56Yani bunların sonuçları nasıl yaygınlaşacak?
48:00Yararlanmaya başladı yapay zeka adam.
48:03Şu anda bakın yargı hukuk sistemi, eğitim sistemi, sağlık.
48:08Türkiye sağlık da dünyada çok az sayıda ülkenin sahip olduğu düzeyde bir veri altyapısına sahip.
48:15Biliyorsunuz E-Devlet ve E-Nabız çok gelişmiş altyapılar.
48:19Çok uzun zamandır sağlık sistemimizde muazzam bir veri birikti.
48:24Tabi burada kişisel verilerin korunması çok önemli ama bu verinin anonimleştirilerek yapay zeka geliştiricilerinin istifadesine sunulması Türkiye için büyük fırsatlar
48:33ortaya çıkarıyor.
48:35Biz şu anda kamu kurumlarıyla, paydaşlarımızla birlikte bunları yapıyoruz.
48:39Çağrılara çıkıyoruz bakanlık olarak.
48:41Rekabet öncesi işbirliği programlarıyla büyük dil modeli çağrısına çıktık.
48:45Orada çok nitelikli projeler yürüdüğünü gördük.
48:50Dolayısıyla Türkiye burada özellikle sektörel uygulama tarafında fark ortaya çıkarabilecek işler yapıyor.
48:58Bir yandan da altyapıyı kendi ihtiyaç duyduğu ölçekte kuruyor.
49:02Ve yapay zeka geliştiricilerinin, yapay zeka şirketlerinin hizmetine sunuyor.
49:09Bilim insanlarının, akademisyenlerin hizmetine sunuyor.
49:11Dolayısıyla doğru yoldayız.
49:13Yakında 2030 yapay zeka stratejimizi de kamuoyuyla paylaşacağız.
49:17Bir adım daha attık.
49:18Yapayzeka.vizyonu.sanayi.gov.tr adresini kamuoyuna duyurduk.
49:24Ve 2030 yapay zeka eylem planımız için tüm vatandaşlarımızın, tüm paydaşlarımızın da görüşlerini açtık.
49:31Dolayısıyla sizler, gençlerimiz, girişimcilerimiz, herkesin bu konuya katkı vermesini istiyoruz.
49:39Ortaya çıkacak vizyon milletimizin ortak vizyonu olsun istiyoruz.
49:42Ama doğru yolda, doğru adımlarla ilerlediğimizi açıklıkla ifade ediyoruz.
49:48Geride kalmadık diyorsunuz.
49:49Bütün bu anlattıklarınızdan bu işi sürdürdüğünüzü ifade ediyorsunuz.
49:54Vaktimiz de tükeniyor.
49:56Birkaç dakika kaldı.
49:57Şu hep böyle konuşulur.
49:59Yani ekonomi bağlamında bu yüksek teknolojili ürünler ve bunların ihracattaki payı bir ara yüzde üçlerde, üç buçuklarda sabitlenmişti neredeyse.
50:10Hiç artmıyordu.
50:11Hala öyle mi?
50:13Yani savunma sanayinde bu ihmelenme yakalandı.
50:15Diğer alanlarda da, sivil alanda da Türkiye yüksek teknolojili ürün ve özellikle ihracat kapasitesi anlamında da soruyorum.
50:23Bir ilerleme kat edebildik mi?
50:25Şimdi tabii değerlendirmeyi yaparken neredeydik, nereye geldik bunu çok iyi anlamamız lazım.
50:33Bakın Türkiye 2002'de 36 milyar dolar ihracat yapıyordu.
50:38Bunun içerisinde yüksek teknoloji ve orta yüksek teknolojinin payı da 10 milyar dolardı.
50:46Yani yüzde 30'a yakın, yüzde 30'un altındaydı.
50:50Bugün Türkiye 273 milyar dolar ihracat yapıyor.
50:53Bunun içerisinde yüksek ve orta yüksek teknolojili ürünlerin payı 112 milyar dolar.
51:0111 mislinin üzerine çıkmışız.
51:04Dolayısıyla bu alanda muazzam bir gelişme var.
51:07Tabii bu RG inovasyon altyapısı sayesinde oldu.
51:10Yani Türkiye'de araştırma geliştirme kavramı büyük ölçüde son 20 yılda yaygınlaştı.
51:16Biz 22 yıl, 23 yıl öncesine gittiğimizde iki teknoparkın olduğu, bu teknoparklarda 56 şirketin faaliyet gösterdiği bir ülkeydik.
51:24Bugün 114 teknoparkımız var, 12 bin 500 şirket faaliyet gösteriyor.
51:28Türkiye'nin bütün RG harcaması 1.2 milyar dolardı Mehmet Bey.
51:32Şimdi 20 milyar dolar Türkiye'de RG harcaması yapılıyor.
51:35O 1.2'nin içerisinde özel sektörün payı 350 milyon dolardı.
51:39Şimdi 13 milyar doların üzerinde Türk özel sektörü RG faaliyeti yürütüyor.
51:44Milli gelirde RG'ye ayırdığımız pay %1.5'a yaklaştı.
51:48İtalya, İspanya gibi Avrupa ülkeleriyle benzer seviyelerde milli gelirimizden RG'ye pay ayıran bir ülke olduk.
51:54RG insan kaynağımız 29 binden 311 bine yükseldi.
51:58Bütün bunlar nereden nereye geldiğimizi gösteriyor.
52:01Tabii biz son dönemde özellikle teşvik sistemimizde de yüksek teknolojiyi önceliklendiriyoruz.
52:06Burada pek çok programın projeyi hayata geçiyoruz.
52:09Kritik alanlarda proje bazı devlet destekleri sağlıyoruz.
52:13Bugüne kadar 78 projeye, stratejik değer taşıyan 78 projeye proje bazı devlet desteği sağladık.
52:21Bunların toplam yatırım tutarı bugünkü değerlerle 1,9 trilyon lira.
52:26Yine Merkez Bankımızla birlikte yatırım taahhütlü avans kredisi programını uyguluyoruz.
52:31284 yüksek teknoloji ürünü ve 261 teknoloji başlığına yönelik projelere 2 yılı geri ödemesiz 10 yıl vadeli finansman imkanı sağlıyoruz.
52:41Burada da bugüne kadar 73 projeyi destekledik.
52:44Bunların toplam büyüklüğü 397 milyar lira.
52:47Yine teknoloji hamlesi programıyla önceliklendirdiğimiz 1126 ürüne yönelik çağrılara çıktık.
52:55Bugüne kadar bu programda da 216 projeyi destekledik.
52:59Bu 216 projenin toplam büyüklüğü de 197 milyar lira.
53:04Sadece bu hamle programındaki projeler tamamlandığında bizim ticaret dengemize yılda 12 milyar dolar katkı sağlayacaklar.
53:11Dolayısıyla yüksek teknolojide Türkiye'de ARGE inovasyon kabiliyeti çok ileri düzeye geldi.
53:19Yüksek ve orta yüksek teknoloji olarak baktığımızda 11 mislinin üzerinde bir artış yakaladık.
53:2523 yıl içerisinde yüksek teknolojinin payı %4'e yakın.
53:30Orta yüksek teknoloji ile birlikte %44'e yaklaştı ihracatımızda.
53:34Teknoloji seviyesi ileri düzeyde olan ürünlerin payı.
53:37Bu da rekordur.
53:38Yani yüksek ve orta yüksek teknolojili ürünlerin ihracatımızdaki payında 2025 yılında rekor kırdık.
53:45Dolayısıyla doğru yoldayız.
53:46Özellikle bu yatırımlar tamamlandığında yani bizim proje bazı devlet desteklerimiz,
53:50YITAK hamle programı gibi programlarla başlattığımız yatırımlar tamamlandığında bu ivmenin daha da arttığını göreceğiz.
53:58Resmi şöyle de tarif edebiliriz.
54:00Özellikle son 7-8 yılda ihracat artışımızın tamamına yakınını biz teknoloji seviyesi yüksek alanlardan elde ettik.
54:08Dolayısıyla Türkiye doğru yolda ilerliyor.
54:11Ama bu şu demek değil.
54:12Yani diğer sanayi sektörlerini görmezden gelelim.
54:14Düşük teknolojili işleri ihmal edelim.
54:17Gözden çıkaralım.
54:18Bakın bu da asla değil.
54:19Emek yoğun sektörler bizim için öncelikli olmaya devam edecek.
54:23Biz büyük bir ülkeyiz.
54:2432 milyona yakın toplam istihdamımız var.
54:26Emek yoğun sektörlerde de önemli istihdam seviyeleri var.
54:31Bir de bu sektörler bizim uzunca yıllar içerisinde deneyim kazandığımız, ihracat pazarları elde ettiğimiz sektörler.
54:39Yani tekstilde, hazır giyimde, ayakkabı, deri, mobilya gibi sektörlerde biz bir milyondan fazla insanı istihdam ediyoruz.
54:47Ama bir kan kaybı da var.
54:48Bu sektörlerde özellikle ciddi bir ihracat kabiliyetimiz de var.
54:53Avrupa'nın en önemli üretici ülkesiyiz.
54:56Şimdi tabii emek maliyetlerindeki artışlar bu sektörlerimizde bazı sorunları beraberinde getirdi.
55:04Ama bu sorunları aşabilmek için de biz bu sektörlere sahip çıkıyoruz.
55:07Bakın geçen yıl bu emek yoğun sektörlerimizde, bu emek yoğun dört sektörde istihdamı koruma programı başlattık COBI'lere yönelik.
55:1515 bin 800'e yakın COBI'de aylık 2500 lira çalışan başına istihdam desteği verdik.
55:23Ve bu COBİ'lerde 447 bin istihdamı koruduk, 17 bin ilave istihdamı oluşturduk.
55:29Şimdi bu yıl büyük ölçekli firmaları da koruma şemsiyemizin altına aldık.
55:33Ve bu dört emek yoğun sektörde hazır giyim konfeksiyon, tekstil, deri ayakkabı ve mobilya sektörlerinde hem COBİ'lerimizde hem büyük
55:43ölçekli firmalarda bu firmaların istihdamlarını korumaları şartıyla çalışan başına aylık 3500 lira destek vereceğiz.
55:52Ve böylelikle 1 milyondan fazla istihdamı korumayı önemsiyoruz.
55:57Tabii bu sektörlerin ülke içinde makul bir hızla yer değiştirmesini arzu ediyoruz Mehmet Bey.
56:02Yani Türkiye'de İstanbul gibi, Ankara gibi, İzmir gibi, Bursa, Kocaeli gibi sanayide, teknolojide öncü şehirlerimizin daha yüksek katma değerli alanlara
56:15odaklanmasını...
56:17Ama özellikle sanayileşmeyi hızlandırmakta olduğumuz Orta Anadolu'nun, Doğu-Güneydoğu Anadolu bölgelerimizin de emek yoğun sektörlerimize ev sahipliği yapmasını istiyoruz.
56:28Bunun için de biz sanayi alanları master planı hazırladık.
56:31Anadolu şehirlerimizi önceliklendirdiğimiz bir yaklaşımla yeni sanayi gelişim koridorları ilan ediyoruz.
56:39Ve toplam sanayi alanı büyüklüğümüzü de 160 bin hektardan 350 bin hektara çıkarmayı amaçlıyoruz.
56:46Burada Samsun-Mersin hattını ilan ettik.
56:49Bakın orada 13 mega endüstriyel bölge ilan ettik.
56:52Bunların toplam büyüklüğü 60 bin hektara yakındır.
56:56Ve ortalama büyüklükleri de bir organize sanayi bölgesinin 11 mislidir.
57:01Dolayısıyla biz emek yoğun sektörlerimizin başka ülkelere yönelmek yerine Anadolu şehirlerimize yönelmesini sağlayacak tedbirler alıyoruz.
57:09Bir yandan da bu geçişi yönetmek adına istihdamı koruma programlarıyla, finansman destekleriyle bu sektörlerimize de sahip çıkıyoruz.
57:17Çok teşekkür ediyorum.
57:18Efendim bize vakit ayırdığınız için sağolunuz.
57:22Gerçekten dolu dolu bir program oldu.
57:24Aynı zamanda sağolunuz.
57:27Ben çok teşekkür ediyorum.
57:28Şimdiden milletimizin Kadir gecesini ve yaklaşmakta olan Ramazan bayramını tebrik ediyorum.
57:33Rabbim inşallah bizi daha güzel günlere eriştirsin diyorum.
57:36Daha güzel Ramazanlar'da buluşmak dileğiyle.
57:39İnşallah.
57:40Çok teşekkür ediyoruz.
57:41Efendim izlediğiniz Sanayi ve Teknoloji Bakanı Sayın Mehmet Fatih Kacır bu hafta Başkent Kulisi'nde konuğum oldu.
57:48Önümüz Kadir gecesi ve bayram.
57:50Hem Kadir gecenizi hem Ramazan bayramınızı tebrik ediyoruz.
57:54Bizi izlediğiniz için de hepinize çok teşekkür ediyorum.
57:57Bayramdan sonra tekrar görüşmek ümidiyle.
58:00Hoşçakalın.
Yorumlar