00:14Jeśli chodzi o postępowanie karne, tak naprawdę, tak jak już mówiłam,
00:21głównym inicjatorem dowodowym na początku postępowania karnego
00:26i głównie tak naprawdę cały proces opiera się o dowody zebrane przez organy ścigania,
00:35czyli prokuratora, czy też policję, czy też inny upoważniony do tego organ.
00:44Ale to nie znaczy, że oskarżony nie może zgłaszać własnych wniosków dowodowych.
00:50Podobnie jak w procesie cywilnym mamy do czynienia z wyjaśnieniami oskarżonego,
00:56to się inaczej nazywa, tam mamy przesłuchanie w cywilnym, mamy przesłuchanie stron,
01:02strony, tutaj mamy wyjaśnienia oskarżonego.
01:05Oskarżony ma również prawo do tego, by takich wyjaśnień odmówić.
01:12To jest jego uprawnienie i tutaj sąd nie może wyciągać z tego negatywnych konsekwencji dla oskarżonego.
01:20Jeżeli oskarżony zatem powie, że nie będzie zeznawał,
01:26to to kończy niejako możliwość zadawania mu pytań jako takich.
01:32Natomiast zeznanie mamy również świadków, mamy też opinię biegłych,
01:37jakichś specjalistów czy tłumaczy, jeżeli będzie trzeba.
01:40Tu mamy jeszcze oględziny w postaci otwarcia zwłok.
01:44Możemy zrobić eksperyment procesowy, czyli na przykład możemy zobaczyć,
01:51sprawdzić, czy wersja podawana przez oskarżonego, czy też przez pokrzywdzonego
01:55mogła się rzeczywiście wydarzyć.
01:59Najczęstszymi eksperymentami obecnie procesowymi są w ramach opinii biegłego
02:05eksperymenty w odtworzeniach wypadków drogowych.
02:12Również tu możemy się posługiwać dokumentami, czy też innymi dowodami rzeczowymi,
02:18typu na przykład, jeżeli ktoś coś komuś ukradł, jakiś telewizor
02:23i ten telewizor był znaleziony, to jest to dowód na kradzież.
02:31Są też dowodami rzeczowymi, może być na przykład telefon,
02:35który służył do popełniania przestępstw, a został zatrzymany przez organy ścigania.
02:44Jeżeli chodzi jeszcze o gwarancje procesowe, to w postępowaniu karnym,
02:57tak jak już mówiłam, oskarżony może odmówić składania wyjaśnień,
03:02może odmówić odpowiedzi na poszczególne pytania, natomiast świadkowie,
03:06co do zasady, nie mają prawa odmowy zeznań, chyba że dotyczy to ich osoby najbliższych.
03:18Jest sytuacja w postępowaniu cywilnym, jest trochę inna,
03:24bo tam świadkowie muszą opowiedzieć to, co wiedzą w danej sprawie.
03:32Postępowanie dowodowe, już raz umując, są niejako sercem każdego procesu sądowego.
03:43W polskim systemie prawnym łączą one elementy kontradyktoryjne,
03:48czyli w procesie cywilnym mamy, czyli strony muszą udowadniać tezy,
03:54które przytaczają przed sądem, jak też elementy inkwizycyjne w procesie karnym,
04:00czyli że organ ścigania zbiera praktycznie cały materiał dowodowy,
04:08ale zarówno tu i tu głównym celem postępowania dowodowego
04:13jest ustalenie prawdy przy poszanowaniu praw strony.
04:19Poprawna realizacja oczywiście zasady swobodnej oceny dowodów i bezpośredniości
04:27powinna gwarantować sprawiedliwe rozstrzygnięcie sprawy.
