00:18Rozpoczniemy trochę od informacji ogólnych o wymiarze sprawiedliwości.
00:25Każdy element wymiaru sprawiedliwości ma swoje odrębne cechy i odrębne role.
00:44Profesjonalni w obrocie wymiaru sprawiedliwości osoby profesjonalne noszą w sądzie strój urzędowy jakim jest toga.
01:01I tak macie Państwo od lewej poczynając togę zieloną, to jest toga, którą noszą adwokaci, toga czerwona to jest toga,
01:16którą noszą prokuratorzy, niebieska to toga radców prawnych, a fioletowa to jest toga sędziowska.
01:26W obrocie często też widzimy osoby, które mają togę bez koloru.
01:33Najczęściej są to pracownicy sądu, którzy protokołują przebieg posiedzenia,
01:40ale też istnieje jeszcze toga z kolorem szarym.
01:48Ta należy do prokuratorii generalnej skarbu państwa i te osoby, które mają togę z kolorem szarym reprezentują skarb państwa w
01:58postępowaniach odszkodowawczych.
02:03Elementem również wymiaru sprawiedliwości są ławnicy.
02:08To są niezawodowi członkowie składu orzekającego, czyli osoby, które są wybierane przez ludzi jako czynnik społeczny i zasiadają obok sędziów
02:21w określonym rodzaju spraw.
02:26Po drugiej stronie niejako mamy powodów wnioskodawców, pozwanych i uczestników w postępowaniu cywilnym.
02:36Powodem jest osoba, która proces rozpoczyna poprzez złożenie pozwu.
02:43Natomiast pozwany jest osobą, której wytoczono powództwo.
02:49Jak sama nazwa wskazuje powód oraz pozew, postępowanie takie jest postępowaniem procesowym.
03:00W postępowaniach nieprocesowych mamy do czynienia z wnioskodawcą oraz uczestnikiem.
03:09Wnioskodawcą jest osoba, która postępowanie nieprocesowe inicjuje, czyli składa wniosek,
03:16a uczestnikiem będą wszystkie osoby, które też powinny być stroną w postępowaniu nieprocesowym, ale same nie złożyły wniosku.
03:29Uczestnikiem może być osoba zarówno, która popiera wniosek, jak i taka, która takiego wniosku nie popiera.
03:40Z założenia pozwany jest osobą, która pozwu nie popiera, natomiast w przypadku nieprocesowego postępowania
03:49uczestnik może popierać wniosek w całej rozciągłości i bardzo często się zresztą też tak zdarza.
03:58Do postępowań takich typowych, klasycznych, procesowych to są to postępowania o zapłatę,
04:05natomiast nieprocesowe najczęstsze sprawy w Polsce to sprawy spadkowe.
04:12Różnią się one też właśnie koniecznością przeprowadzenia dowodów.
04:18W sytuacji, kiedy mamy do czynienia z procesem, to strona inicjuje postępowanie dowodowe,
04:24czyli obowiązkiem strony, czy to powoda, czy pozwanego, jest zgłaszanie wniosków dowodowych
04:32celem wykazania twierdzeń swoich własnych, natomiast wnioskodawca oraz uczestnik
04:39oczywiście mają też prawo składać wnioski dowodowe, natomiast w postępowaniu nieprocesowym
04:46to sąd ma obowiązek dojść do prawdy tak zwanej materialnej i przez to główna inicjatywa dowodowa
04:55tak naprawdę leży po stronie sądu.
05:01Jeżeli chodzi o proces karny, to mamy do czynienia z podejrzanym, oskarżonym oraz skazanym.
05:10Podejrzanym jest osoba, wobec której wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów,
05:16oskarżonym jest osoba, wobec której wniesiono akt oskarżenia,
05:20a skazanym będzie osoba, wobec której sąd wydał wyrok skazujący.
05:26Jeżeli chodzi o oskarżycieli, możemy mieć oskarżycieli publicznych, posiłkowych lub prywatnych.
05:35Oskarżycielem publicznym będzie prokurator, ale też inne upoważnione do tego organy,
05:42takie jak policja na przykład albo straż graniczna, może to być też pracownik urzędów skarbowych.
05:56Oskarżycielem posiłkowym jest pokrzywdzony, który chce działać w tym charakterze,
06:02czyli jest to osoba pokrzywdzona, która chce działać obok prokuratora jak strona postępowania.
06:10Jeżeli chcemy być oskarżycielem posiłkowym, musimy złożyć w odpowiednim terminie
06:16wniosek o chęci działania jako oskarżyciel posiłkowy.
06:21W takim przypadku będziemy mogli uczestniczyć w całym procesie jako strona procesu.
06:29Jeżeli takiego wniosku nie złożymy, to po złożeniu zeznań jako osoba pokrzywdzona
06:35kończy się nasza rola.
06:37W sprawie oczywiście możemy przychodzić na sprawę, natomiast tracimy możliwość
06:42zgłaszania własnych wniosków ewentualnych dowodowych.
06:47Ostatnią osobą występującą w procesie karnym jest oskarżyciel prywatny.
06:53Jest to osoba, która jest pokrzywdzona przestępstwem, ale która samodzielnie
06:59wniosła akt oskarżenia. W polskim prawie karnym występują przestępstwa
07:09tak zwane publiczno-skargowe, jak i przestępstwa prywatno-skargowe.
07:15W sytuacji przestępstw publiczno-skargowych to organ publiczny, czyli właśnie prokurator
07:22czy też inne organy upoważnione składają akt oskarżenia, a w przestępstwach
07:29prywatno-skargowych mamy samodzielnie złożyć akt oskarżenia.
07:36Jeżeli chodzi o oskarżenia prywatne, czyli akty oskarżenia prywatne, do takich należą,
07:43jeżeli ktoś popełnił przestępstwo z niesławienia, z niewagi lub naruszenia
07:49nietykalności cielesnej.
Comments