00:15Jeśli chodzi o postępowanie już stricte dowodowe, to stanowi one najważniejszy etap procesu sądowego.
00:23To właśnie na jego podstawie sąd powinien ustalić stan faktyczny sprawy, który następnie podaje ocenie prawnej.
00:35Środki dowodowe służą wykazaniu okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a ich prawidłowe zastosowanie gwarantuje realizację zasady sprawiedliwego procesu, w tym
00:48prawa do obrony i równości stron.
00:51Według prawa polskiego żaden ze środków dowodowych nie jest dowodem ważniejszym w sprawie,
01:03Natomiast w praktyce dowód z opinii biegłego jest dla sądu wiążący i sąd nie może tutaj wybiegać poza opinię biegłego
01:20w niektórych rodzajach spraw.
01:22Oczywiście biegły nie decyduje jaka będzie treść wyroku, ale na przykład jeżeli mamy sprawę o podział majątku i jest biegły,
01:32który wycenia nieruchomość,
01:34to sąd nie może ustalić, że ta nieruchomość jest więcej warta lub mniej warta niż to co mamy w opinii
01:41biegłego.
01:41Także w teorii każdy dowód jest równy, ale w praktyce są dowody, które mają rangę.
01:51Przez to, że nie można zmienić treści opinii na przykład biegłego, to takie dowody są ważniejsze.
02:02Tak samo będzie w postępowaniu karnym, tam również katalog tych środków dowodowych nie ma hierarchii,
02:10natomiast jeżeli biegły stwierdzi, że dana osoba w chwili popełnienia czynu była poczytalna,
02:20bądź to będzie trwał normalnie proces, natomiast jeżeli biegły stwierdzi, że dana osoba była niepoczytalna,
02:28to znowu sąd umorzy, najprawdopodobniej postępowanie, ewentualnie nakaże wdrożenie leczenia,
02:35natomiast sąd nie może sobie sam stwierdzić, że jednak on uważa, że ktoś był poczytalny,
02:42a opinia biegłego jest taka, że ktoś był niepoczytalny.
02:52Jeśli chodzi o zasady związane z postępowaniem dowodowym,
02:56to sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania
03:01na podstawie wszechstronnego rozważenia całego materiału dowodowego.
03:09Dodatkowo dowody powinny być przeprowadzone bezpośrednio przed sądem orzekającym.
03:16Oczywiście są od tego wyjątki, przy tej zasadzie bezpośredniości.
03:22Wyjątkiem jest, jeżeli dany na przykład świadek mieszka bardzo daleko od sądu,
03:28można skorzystać z prawa pomocy,
03:31czyli przesłać pytania do sądu miejsca zamieszkania danego świadka.
03:38Na szczęście mamy już XXI wiek i bardzo zaawansowane rozwiązania elektroniczne,
03:50a po COVID-zie również otwartość sądów na te rozwiązania.
03:56I istnieje również możliwość w związku z tym połączenia się zdalnego świadka z sądem,
04:05czy też strony bezpośrednio z sądem.
04:11Występuje się w takim przypadku o-link do sądu, do systemu
04:15i w odpowiedniej dacie i godzinie łączymy się z sądem
04:19przy użyciu środków programu do komunikowania się na odległość.
04:27Jeśli chodzi o zasady kontradyktoryjności,
04:31inicjatywa dowodowa spoczywa w główniej mierze na stronach,
04:36choć sąd zawsze może zarządzić dowód z urzędu,
04:41jeżeli uzna, że taki dowód jest niezbędny do wyjaśnienia okoliczności sprawy.
04:49Jeśli chodzi o zasadę koncentracji materiału dowodowego,
04:54to dowody powinny być zgłaszane w odpowiednim terminie.
04:58Jeżeli chodzi o postępowanie cywilne,
05:02dowody zgłaszamy w pozwie oraz w odpowiedzi na pozew.
05:05Inne dowody mogą być dopuszczone przez sąd w wyjątkowych przypadkach.
05:12Natomiast w postępowaniu karnym zasada jest troszeczkę inna,
05:17ponieważ dowody w pierwszej kolejności zbiera organ ścigania,
05:21czyli ten organ postępowania przygotowawczego,
05:25a obrona ma prawo tak naprawdę zgłaszać wnioski dowodowe
05:30praktycznie do końca postępowania,
05:33jeżeli nie służą one przewlekłości postępowania,
05:37a mają na celu dojście do prawdy materialnej.
05:44Jeśli chodzi o środki dowodowe,
05:46to one będą bardzo podobne zarówno w postępowaniu karnym,
05:51jak i w postępowaniu cywilnym i administracyjnym.
05:58Do katalogu środków dowodowych w postępowaniu cywilnym
06:02zaliczamy zeznania świadków, dowody z dokumentów,
06:06z opinii biegłego, z nagrań albo z zeznań stron.
06:11Jeżeli chodzi o dowody z dokumentów,
06:16to najczęściej w praktyce składane są do sprawy jakieś dokumenty.
06:25Dokumenty te możemy podzielić na dokumenty urzędowe,
06:28jak też dokumenty prywatne.
06:31Dokumenty urzędowe zazwyczaj są uznawane przez sąd
06:37jako wskazujące na to, co jest w danym dowodzie zawarte.
06:46Natomiast jeżeli chodzi o dokumenty prywatne,
06:49to tutaj mamy znowu zapiski różne.
06:53Mogą być też to wydrukowane SMS-y,
06:58mogą to być, czy też zgrane na płycie zrzuty z SMS-ów.
07:03Mogą to być dowody właśnie wydrukowane z rzuty ekranu,
07:08wydrukowane maile.
07:10Wszystko to, co jest w formie papierowej,
07:15którą przekazujemy do sądu jako dowód,
07:19to będzie dowód prywatny na okoliczności,
07:22które sobie chcemy udowodnić,
07:24to taki dowód zgłaszamy.
07:29Kolejnym środkiem dowodowym jest zeznanie świadków.
07:33To oczywiście, tak jak już mówiłam,
07:38można, zasadą jest, że składamy zeznania ustnie na rozprawie.
07:45Można też zarządzić składanie zeznań na piśmie.
07:49W prostszych sprawach, w sytuacjach,
07:53kiedy świadkowie mieszkają daleko,
07:55można skorzystać z tak zwanego prawa pomocy
07:58i napisać do sądu, który sprawę prowadzi,
08:00że chcielibyśmy być przesłuchani w miejscu zamieszkania,
08:05w sądzie w miejscu zamieszkania,
08:07albo możemy też złożyć do sądu wniosek o to,
08:11żeby udostępnił nam link do sprawy
08:15i połączyć się zdalnie.
08:18O opinii biegłego również już zaczęłam,
08:22wspomniałam Państwu,
08:23natomiast opinie wywołuje się w momencie,
08:31kiedy w danej sprawie potrzebna jest
08:34tak zwana wiedza specjalistyczna.
08:37Biegły wydaje opinię pisemną,
08:42następnie, jeśli strony zgłoszą zastrzeżenia do opinii,
08:47może on zostać wezwany do złożenia opinii ustnej
08:52lub też innej na piśmie uzupełniającej opinii,
08:56o ile sąd będzie miał taką wolę
09:00i strony też będą zgłaszały taki wniosek.
09:06Oględziny rzeczy lub miejsca,
09:08sąd dokonuje takich oględzin,
09:11mogą to być oględziny wyjazdowe,
09:14mogą to być oględziny, jeżeli chodzi o rzeczy,
09:17na miejscu, na sali sądowej.
09:20Oględziny najczęstsze na tak zwanym wyjeździe
09:24dotyczą nieruchomości i praw z tym związanych,
09:29czyli mogą dotyczyć naruszenia posiadania,
09:33mogą dotyczyć służebności,
09:35czyli to, jak sąd chce coś,
09:39jeżeli my chcemy, żeby sąd coś zobaczył na gruncie,
09:43na naszej działce, czy na działce sąsiada,
09:46czy na granicy działek,
09:49to wnosimy do sądu o to,
09:51żeby dokonał oględzin miejsca.
09:58Innym środkiem dowodowym jest przesłuchanie stron w postępowaniu.
10:03Każda ze stron powinna złożyć swoje zeznania.
10:12Jeśli strona uchyla się od stawiennictwa,
10:15to sąd może odstąpić od jej zeznań,
10:17z tym, że w postępowaniu rozwodowym
10:23sąd powinien przesłuchać strony,
10:27znaczy ma obowiązek przesłuchać strony,
10:29a odstąpić może w sytuacji,
10:31kiedy tylko jedna strona uporczywie się nie stawia,
10:34więc ma chociażby jedną ze stron ma przesłuchaną,
10:37wtedy może odstąpić od dalszych czynności przesłuchania stron.
10:43Natomiast w innych sprawach sądowych
10:46sąd w ogóle może odstąpić od przesłuchania stron,
10:52jeżeli strony te nie będą takiego wniosku składały.
10:56Czyli różnica między postępowaniem rozwodowym jest taka,
10:59że tam jest obowiązek przesłuchania stron,
11:01czyli nawet jeżeli takiego wniosku nie złożymy w pozwie rozwodowym,
11:05że chcemy, żeby sąd nas przesłuchał,
11:08to sąd i tak nas przesłucha, bo taki ma obowiązek.
11:10Natomiast w innych postępowaniach cywilnych,
11:16jeżeli takiego wniosku nie złożymy,
11:18to sąd nas najprawdopodobniej nie przesłucha,
11:22o ile oczywiście jest to proces,
11:23bo w postępowaniu znowu nieprocesowym,
11:26jeżeli sąd uzna, że to jest potrzebne,
11:29to z urzędu nas również przesłucha.
11:33Inne środki dowodowe to badania np. DNA,
11:38dowody z akt, z innych spraw
11:40i ekspertyzy instytutów naukowych.
