00:00Hemen Sosyolog Cemil Şahinoz'a sözü bırakalım.
00:03Evet, merhabalar Kibra Hanım.
00:05Evet, dünyanın en büyük kitap fuarı olan Frankfurt Kitap Fuarı 78. Refah düzenlerinde.
00:10Almanya-Frankfurt cekrinde 1949'dan itibaren düzenleniyor.
00:13Ve bu yılki Frankfurt Kitap Fuarı'na baktığımız zaman birkaç önemli noktayı öne çıkarabiliriz.
00:19Öncelikle tabii ki ziyaretçi sayısından başlayalım.
00:21Bu yıl yaklaşık 236.000 kişi fuarı ziyaret etti.
00:25Geçen yıl bu sayı 238.000 civarındaydı.
00:28Yani bir rekor kırılmadı ama ziyaretçi sayısı da ciddi bir düşüşle göstermedi.
00:33Geçmiş seneye nazaran.
00:36Katılım olarak işte 137 farklı ülkeden insanlar katıldı.
00:394.000 yayıncının ve katılımcıların yer alması ve 3.800'den fazla etkinliğin düzenlenmesi
00:47bize aslında fuarın uluslararası önemini de tekrar gösteriyor.
00:51Her sene olduğu gibi aslında.
00:52Ama bence burada asıl mesele kaç kişinin geldiğinden ziyade yani sayılardan ziyade
00:57kitapların ve edebiyatın hangi konuları gündeme taşıdı.
01:01Çünkü kitap fuarları artık yalnızca yeni kitapların tanıtıldığı yerler değil.
01:07Aynı zamanda toplumun hangi meseleleri tartıştığını,
01:10hangi konularda kaygı duyduğunu ve geleceğe nasıl baktığını da görebildiğimiz alanlardır.
01:16Bu açıdan baktığımızda bu yıl yapay zeka önemli konulardan biriydi.
01:20Aslında her alanda olduğu gibi şu an yapay zeka.
01:23Çünkü yapay zeka önemli bir düzeyde kitap yazımını, çeviriyi, yayıncılığı,
01:29telif haklarını etkiliyor Kübra Hanım.
01:32Evet yani şu an mesela bir metni çok kısa sürede oluşturabiliyorsunuz.
01:36Fakat burada şu soru ortaya çıkıyor.
01:39Bir metni oluşturmakla gerçekten bir şey anlatmak, üretmek, kendiliğinden yazmak aynı şeyler mi?
01:46Bunlar aynı şeyler mi mesela?
01:47Telif için de aynısı geçerli.
01:50Yapay zeka hangi eserlerden öğrenip bunları ortaya çıkıyor?
01:54Yani yazarların emeği nasıl korunacak?
01:56Bir gün yapay zeka tarafından üretilen kitapların sayısı çok daha fazla olursa,
02:02ki bugün bile çok daha fazla, online kitap satan bir şirketin açıklamasına göre
02:08her gün yüzlerce yapay zeka tarafından üretilen kitap sitelerine ekleniyor
02:13ve artık silmekle de baş edemiyorlar.
02:16Yani insanların yazdığı eserler nasıl bir konumda olacak gelecekte?
02:21Bunlar yayıncılık sektörünün geleceğini doğrudan ilgilendiren sorular olduğu için.
02:26Dolayısıyla Frankfurt Kitap Fuarı'nda teknoloji ile edebiyat arasındaki ilişkide önemli bir tartışma konusu oldu.
02:35Bir başka önemli nokta, her sene fuarda bir ülke onur konuğu oluyor.
02:39Türkiye mesela işte 2008'de onur konuğu olmuştu.
02:43Hatırlıyorum o zamanları, biz de katılmıştık.
02:45Bu yıl fuarın onur konuğu Çekya'ydı.
02:48Ve Çekya'nın bu yılki teması sahilde bir ülkeydi.
02:53Fakat işte ilginç olan şu, Çekya'nın denize kıyısı yok, sahili de yok.
02:58Ama edebiyat üzerinden bir kıyı fikri oluşturuluyor bu şekilde.
03:02Yani edebiyatın insanları, dilleri ve kültürleri bir araya getiren bir alan olduğu vurgulanıyor.
03:09Ve bu bağlamda da işte Çekya'dan yaklaşık 75 yazarın katılması,
03:14ülkenin edebiyatını ve kültürünü uluslararası okuyuculara tanıtması açısından önemliydi tabii ki Çekya için.
03:20Bunun dışında fuarda çok farklı dünyalar bir araya geldi Kübra Hanım.
03:26İşte romanlar, polisi eserler, fantastik eserler, dini kitaplar, çocuk kitapları, sesli kitaplar, bu da çoğalıyor.
03:33Manga ve Japon popüler kültürü, özellikle manga, cosplay ve K-pop gibi alanların fuarda yer bulması dikkat çekiciydi.
03:41Alışılık bir durum değildi.
03:43Dünyanın en büyük bilgisayar oyun fuarı olan Gamescom'da da aynı manzaralara rastlıyoruz artık.
03:48Çünkü burada bir değişim görüyoruz.
03:51Tabii gençler edebiyatla her zaman klasik bir kitap okuyarak ilişki kurmuyor.
03:56Bazen bir çizgi romanla, bazen bir oyunla, bazen de bir film veya diziyle tanışıyorlar.
04:02Daha sonra bu ilgi onları başka kitaplara, hikayelere yönlendirebiliyor.
04:07Dolayısıyla önemli olan gençleri edebiyattan uzaklaştırmak değil, onların ilgi duyduğu alanlardan hareket ederek okuma kültürü nasıl yakınlaştırabileceğimizi düşürmek.
04:19Bu da tabii ki önemli bir şekilde konu oldu.
04:22Bir de bu yılın dikkat çeken bir başka yönü de kitapların toplumsal ve siyasi tartışmalarla ilişkisi oldu.
04:30İşte dünyada savaşlar olsun, siyasi kutuplaşma, toplumsal gerilimler yaşanırken kitapların ve yazanların bu konulardan bağımsız tamamen dışarıda kalması mümkün değil.
04:42En nitekim Alman Kitapçılar Birliği Barış Ödülü, uluslararası hukuk alanında çalışan hukukçu ve yazar Philip Sanz'a verildi.
04:51Sanz konuşma da yaptı ve konuşmasında insan hakları ve uluslararası hukuk konularını ele aldı.
04:57Örneğin Almanya'nın İsrail'e yönelik tutumunu da eleştirerek uluslararası hukuk ihtimalleri karşısında daha açık bir tutum alınması gerektiğini savundu.
05:08Bu da bize edebiyat ve kitap fuarlarının yalnızca kültürel etkinlikler olmadığını,
05:14aynı zamanda güncel siyasi ve ahlaki meselelerin tartışıldığı kamusal alanlar olduğunu gösteriyor Kübra Hanım.
05:23Son olarak da fuarın sonunda bir görev değişimi vardı.
05:27İşte 21 yıldır Frankfurt Kitap Fuarı'nın direktörlüğünü yapan Jürgen Bosz bu yıl son kez fuarın başında yer aldı.
05:34Yerini Joachim Kaufmann'a bırakacak.
05:36Bu da aslında fuar açısından bir dönemin kapanması demek.
05:40Yani 21 seneden bahsediyoruz.
05:42Çünkü yayıncılık dünyası çok hızlı değişiyor.
05:45Demin bahsettim.
05:47İşte yönelik yönetimin önünde yapay zeka, dijital yayıncılık, gençlerin okuma alışkanları ve uluslararası rekabet gibi önemli meseleler olacak gelecek sene.
05:57Ve gelecek yılın onur konuğu da açıklandı.
06:00Hangi ülke olacaktı?
06:01Şili olacak.
06:02Yani bir sonraki fuarda 6 ve 10 Ekim 2027 tarihli arasında düzenlenecek olan da Şili onur konuğu olacak.
06:11Yani sonuç olarak baktığımızda bence bu yılki fuarın bize gösterdiği en önemli şey şunlardı Kübra Hanım.
06:18Teknoloji ne kadar gelişirse gelişsin insanların hikayelere, düşüncelere ve farklı hayatları anlamaya ihtiyacı devam ediyor.
06:28Yani bir kitap okuduğumuzda başka bir insanın dünyasına giriyoruz.
06:32Bazen hiç tanımadığımız bir toplumun sorunlarını anlıyoruz.
06:36Bazen kendi düşüncelerimizi yeniden sorguluyoruz.
06:39Yani özellikle insanların birbirinden uzaklaştığı, toplumların kutuplaştığı bir dönemde bu karşılaşmaların önemi daha da artıyor diye düşünüyorum.
06:49Dolayısıyla Frankfurt Kitap Fuarı'nın başarısını yalnızca ziyaretçi sayısıyla ölçemeyiz.
06:55Farklı ülkelerden insanların bir araya gelmesi, yeni fikirlerin tartışılması ve kitapların geleceğinin konuşulması da bu fuarın önemli kazanımları arasında diye
07:06düşünüyorum Kübra Hanım.
07:07Cemil Bey bizim için değerlendirdi.
07:10Bugünlük de İstanbul Stüdyosu'nun sonuna geldik.
07:12Yarın Türkiye saatiyle saat 13'de yeniden görüşmek dileğiyle.
07:16Hoşçakalın.
