- 4 minutes ago
AWANI Borneo Isnin 5 Oktober 2026 bersama Farhan Hakimi
- Penambahan kerusi parlimen Sabah, Sarawak, kerajaan sudah bincang dengan SPR
- Kampus data AI Sarawak bakal dibangunkan di Tanjung Embang
- Laporan Ketua Audit Negara sahkan 10 pakej kerja LPB Sarawak siap sepenuhnya
- Penambahan kerusi parlimen Sabah, Sarawak, kerajaan sudah bincang dengan SPR
- Kampus data AI Sarawak bakal dibangunkan di Tanjung Embang
- Laporan Ketua Audit Negara sahkan 10 pakej kerja LPB Sarawak siap sepenuhnya
Category
🗞
NewsTranscript
00:01Assalamualaikum dan salam sejahtera Wani Borneo Jamini bersama saya Farhan Hakimi
00:05Terterus saja ke tajuk utama
00:12Penambahan kursi Parlimen Sabah Sarawak
00:14Perbincangan awal dengan SPR sudah bermula
00:18Sarawak rancang bangunkan kampus data AI di Tanjung Embang
00:2610 pakej kerja lebuh raya Pen Borneo Sarawak siap sepenuhnya
00:36Usaha menambah bilangan ahli Dewan Rakyat dari Sabah dan Sarawak
00:40Memasuki peringkat perbincangan awal dengan suruhan jaya pilihan raya SPR
00:45Menteri di Jabatan Perdana Menteri Sabah dan Sarawak Datuk Mustafa Sakbut berkata
00:50Langkah itu bagi mendapatkan input SPR mengenai tindakan yang perlu dilaksanakan seterusnya
00:58Mustafa turut mencadangkan jawatan kuasa khas di bawah jawatan kuasa teknikal
01:02Majlis Tindakan Pelaksanaan Perjanjian Malaysia 1963
01:06MTPMA 63 ditubuhkan
01:08Bagi memperincikan kaedah pelaksanaan penambahan kursi Parlimen Sabah dan Sarawak
01:13Beliau berkata jawatan kuasa khas itu dicadang dipengurusikan bersama oleh beliau
01:17dan Menteri di Jabatan Perdana Menteri Undang-Undang dan Reformasi Institusi
01:21Datuk Seri Azalina Osman Said
01:23Namun perkara tersebut masih pada peringkat perbincangan awal
01:27Susulan daripada keputusan tersebut
01:31Saya sendiri telah mengadakan perbincangan awal
01:35dengan Suruhan Jaya Pilihan Raya untuk mendapat input-input daripada SPR
01:42dan apa tindakan yang perlu dibuat selepas ini
01:48dan saya juga mencadangkan untuk diadakan jawatan kuasa khas di bawah jawatan kuasa teknikal
01:58untuk memperincikan
02:00saya canangkan supaya dipengurusikan bersama dengan Menteri Undang-Undang dan juga saya sendiri
02:07untuk kita perincikan kaedah pelaksanaannya
02:10cuma ini baru perbincangan awal
02:13Beliau berkata demikian ketika menjawab pertanyaan Ahli Parlimen Puncak Borneo
02:17Datuk Willy Mungin di Dawan Rakyat pada Isnin
02:22Sementara itu, isu royalti minyak dan pembayaran tunai petrolium
02:26antara lima perkara berkaitan Perjanjian Malaysia 1963 atau MA63
02:30yang kini dirujuk ke peringkat tertinggi
02:32Mustafa berkata perkara berkenaan akan dibincangkan
02:36antara Perdana Menteri Datuk Suri Anwar Ibrahim
02:38Premier Sarawak Tan Sri Abang Johari Tun Openg
02:41dan Ketua Menteri Sabah Datuk Suri Haji J. Nur
02:46Perkara berkaitan royalti minyak dan pembayaran tunai petrolium
02:50minal minyak dan medan minyak
02:52akta wilayah laut
02:54duty stem dan hak negeri ke atas pelantar benua
02:57merupakan perkara di bawah MA63 yang telah dikategorikan
03:01sebagai perkara yang kini dirujuk kepada keputusan atau perbincangan
03:06peringkat tertinggi
03:07Mustafa berkata lima perkara itu akan terus dipantau
03:11Majlis Tindakan Pelaksanaan MA63, MTP MA63
03:15serta jawatan kuasa teknikal di bawahnya
03:18Kerjaan madani beriltizam untuk menyegerahkan penyelesaian
03:22kepada semua perkara di bawah MA63
03:24namun tempoh masa bagi penyelesaian setiap tuntutan
03:27adalah tertakluk kepada proses perundangan yang berkaitan
03:31Selain itu tahap kesediaan kerjaan gelisabah dan kerjaan Sarawak
03:35dari sudut operasi sumber manusia dan kewangan juga
03:39merupakan di antara aspek yang perlu diambil kira
03:42sebelum suatu tuntutan di bawah MA63 dapat diselesaikan
03:50Pembangunan kampus data kecerdasan buatan AI kucing
03:54di Tanjung Embang bakal menjadi pemangkin
03:57kepada fasa seterusnya pembangunan AI di Sarawak
04:00Premier Tan Sri Abang Johari Tunopeng berkata
04:02kampus berkenaan akan dilengkapi infrastruktur khusus
04:06termasuk bekalan tenaga dan air
04:08kemudahan pengkomputeran AI
04:11serta not kesaling hubungan digital
04:14menurut Abang Johari pembangunan itu akan
04:17dilaksanakan menerusi pendekatan kerjasama awam swasta
04:20atau PPP sekaligus menyediakan asas fizikal
04:24kepada pembangunan grid AI di Sarawak
04:27By bringing data, computing, and AI capabilities
04:35under a more integrated and locally governed environment
04:41it can reduce dependence on external platforms
04:47while strengthening Sarawak's capacity to develop
04:53and deploy AI for its own priorities
04:58This is not only about data protection
05:02it is about turning data into a strategic asset
05:09for better decision making and service delivery
05:17Pada masa yang sama, AI grid yang sedang dibangunkan
05:19akan menghubungkan sumber pengkomputeran
05:21dan memanfaatkan kapasiti tenaga boleh baru Sarawak
05:24Katanya gabungan infrastruktur berkenaan merupakan
05:27perkembangan daripada peringkat strategi
05:29kepada pembinaan infrastruktur dan seterusnya aplikasi AI
05:32yang boleh digunakan secara bertanggungjawab
05:34bagi memenuhi keperluan Sarawak
05:36Bila berkata demikian ketika menyampaikan ucap pertama
05:39pada Konvensyen Ekonomi Digital Antarabangsa Sarawak
05:42atau IDEX 2026
05:43di Pusat Konvensyen Borneo Kuching
05:45pada Isnin
05:48Sistem ialah si Sarawak yang membolehkan
05:51transaksi tanah diselesaikan dalam tempoh satu hari
05:54kini bersedia dikongsi dengan Kerajaan Persekutuan
05:57Timbalan Premier Datuk Amar Awang Tengah Ali Hassan
06:00berkata sistem yang digunakan sejak 2009 itu
06:03bukan sahaja melibatkan urusan pemilikan tanah
06:06malah merangkumi kira-kira 67 jenis transaksi
06:11termasuk kaviat, cagaran dan sub-pajakan
06:15Menurut Awang Tengah, Sarawak bersedia berkongsi
06:18pengalaman dan kepakaran dalam pembangunan sistem berkenaan
06:22sekiranya dapat membantu meningkatkan
06:24kecekapan pentadbiran tanah di peringkat persekutuan
06:27Beliau mencadangkan perkara berkenaan
06:30menerusi perkara yang dibangkitkan
06:32dalam mesyuarat Majlis Tanah Negara ke-83
06:35di bangunan Parlimen Malaysia Kuala Lumpur pada Isnin
06:39Dalam mesyuarat sama beliau mencadangkan
06:42agar Sarawak dan Sabah diberikan insentif sewajarnya
06:45termasuk menerusi mekanisme pemindahan fiskal ekologi
06:49atas sumbangan kedua-dua negeri dalam sasaran negara
06:52untuk mengekalkan sekurang-kurangnya 50%
06:55kawasan negara sebagai kawasan berhutan
06:59Ujarnya Sarawak telah menanam kira-kira 67 juta pokok
07:03menerusi program penghijauan Malaysia
07:05dan mencapai sasaran tersebut lebih awal
07:08sekaligus menjadikan kira-kira 62%
07:11kawasan Sarawak masih diliputi hutan
07:13dan usaha itu katanya akan diteruskan sehingga 2030
07:18dengan sasaran baharu penanaman 50 juta pokok
07:21Selain itu, Sarawak turut sedia berkongsi pengalaman
07:25dalam penggunaan sistem geolokasi bagi sektor perhutanan
07:29termasuk untuk mengenal pasti lokasi dan spesies kayu
07:33sekiranya Kerajaan Persekutuan berminat menelitinya
07:36Awang Tengah berkata demikian selepas mewakili Premier Sarawak
07:40menghadiri mesyuarat Majlis Tanah Negara ke-83
07:43yang dipengerusikan Perdana Menteri Datuk Seri Anwar Ibrahim
07:48Baik, hukuman rotan di sekolah tidak pernah dimansuhkan
07:52dan masih dibenarkan terhadap murid lelaki
07:54bagi kesalahan tertentu mengikut peraturan yang berkuatkuasa
07:59Menteri Pendidikan Datuk Seri Fadina Siddiq menjelaskan
08:02hukuman rotan hanya boleh dilaksanakan guru besar
08:05atau pengetua atau guru yang diberikan kuasa secara nyata
08:09oleh guru besar atau pengetua
08:12Satu lagi perkara yang berulang kali dibangkikan
08:16ialah desakkan supaya hukuman rotan dikembalikan
08:19Jadi saya mau jelaskan
08:21hukuman rotan di sekolah tidak pernah dimansuhkan
08:25Itu kena jelas
08:27Hukuman rotan di sekolah tidak pernah dimansuhkan
08:31Peraturan sedia ada membendahkan hukuman rotan
08:34terhadap murid lelaki bagi kesalahan tertentu
08:36Hukuman tersebut hanya boleh dilaksanakan oleh guru besar
08:41atau pengetua atau guru yang diberikan kuasa secara nyata
08:45oleh guru besar atau pengetua
08:47Ahli Parlimen Nibung Tebal itu menambah
08:50Kementerian Pendidikan akan terus memperincikan
08:53tata cara berkaitan dari semasa ke semasa
08:55bagi memastikan pihak sekolah, ibu bapa dan masyarakat
08:58memahami dengan jelas perkara yang dibenarkan
09:01dan yang tidak dibenarkan dalam pelaksanaan hukuman tersebut
09:06Kerajaan Persekutuan mencatatkan kutipan hasil
09:09berjumlah 336.06 bilion ringgit pada 2025
09:14Angka itu meningkat 11.451 bilion ringgit
09:18atau 3.5% berbanding 324.61 bilion ringgit pada 2024
09:26Laporan Ketua Audit Negara LKAN 2 Palang 2026
09:30mengenai penyata kewangan Kerajaan Persekutuan tahun 2025
09:34memaklumkan hasil cukai yang berjumlah
09:37259.82 bilion ringgit menyumbang 77.3%
09:43kepada keseluruhan kutipan hasil pada 2025
09:49Tren kutipan hasil mengikut sukuan 2025
09:52menunjukkan peningkatan tertinggi dari suku tahun ke-2
09:56kepada suku tahun ke-3 iaitu sebanyak 18.31 bilion ringgit
10:01Laporan itu turut menjelaskan hasil cukai terdiri daripada
10:04cukai langsung yang diuruskan oleh lembaga hasil dalam negeri
10:08serta cukai tidak langsung yang diuruskan oleh
10:10Jabatan Kastam di Raja Malaysia
10:12Pada 2025, kutipan hasil cukai berjumlah
10:15259.82 bilion ringgit
10:19melebihi 6.42 bilion ringgit atau 2.5%
10:23berbanding anggaran 253.40 bilion ringgit
10:28Mengikut pecahan hasil, cukai langsung berjumlah
10:31180.55 bilion ringgit
10:34meningkat 8.86 bilion ringgit atau 5.2%
10:38berbanding 171.69 bilion ringgit pada 2024
10:43Komponen utama cukai langsung ialah cukai pendapatan
10:47berjumlah 166.45 bilion ringgit
10:50ia terdiri daripada cukai pendapatan syarikat dan individu
10:53cukai pendapatan petrolium, cukai pegangan korporat, cukai keuntungan modal, cukai pegangan individu, cukai pendapatan korporasi serta cukai pendapatan lain
11:03Pada 2025, kutipan cukai tidak langsung berjumlah 79.26 bilion ringgit
11:09meningkat 10.77 bilion ringgit atau 15.7% berbanding 68.49 bilion ringgit pada 2024
11:21Sebanyak 10 pakej kerja bagi projek Lebuh Raya Pan-Burnio atau LPB Sarawak
11:26berjaya disiapkan sepenuhnya setakat 31 Mac 2026
11:32manakala 1 pakej kerja iaitu WP11
11:35berada pada tahap 99.9%
11:40Jabatan Audit Negara JAN dalam kenyataan mengenai laporan Ketua Audit Negara LKAN 2 Palang 2026 hari ini
11:47memaklumkan pencapaian objektif projek LPB Sarawak
11:51belum dapat dinilai memandangkan projek belum siap sepenuhnya
11:57Menurut kenyataan itu, pengauditan mendapati kelemahan dalam aspek pengurusan dan takbir urus kontrak yang kurang cekap
12:05Antaranya tuntutan pengalihan dan pemasangan semula utiliti belum dilaksanakan berjumlah 1.78 bilion ringgit
12:13dan bayaran berjumlah 32.07 juta ringgit telah dibuat bagi sistem maklumat projek
12:19namun sistem tidak dapat diakses selepas tamat tempoh perjanjian
12:23Sementara itu, projek LPB Sabah Fasa 1 yang telah dirancang sejak 2015
12:29meliputi 35 pakej kerja sepanjang 706 km masih belum disiapkan selepas lebih 10 tahun
12:37JAN memaklumkan sehingga 31 Mac 2026 hanya 4 pakej kerja iaitu 11.4%
12:45dengan jumlah kos asal 0.567 bilion ringgit telah disiapkan
12:50manakala baki 31 pakej kerja 88.6% bernilain 16.319 bilion ringgit masih dalam pelaksanaan
13:00Daripada 31 projek dalam pelaksanaan, sebanyak 9 pakej kerja merupakan projek sakit
13:0613 pakej kerja lewat jadual serta 9 pakej kerja mendahului jadual
13:12Antara isu pengurusan projek yang dikenalpasti sebagai ketidakteraturan serius
13:17ialah kelelusan arahan perubahan kerja APK melebihi had kuasa berjumlah 513.99 juta ringgit
13:25dan kelewatan tuntutan kos utiliti bagi projek SIAP berjumlah 41.37 juta ringgit
13:32LKAN 2-2026 memberi fokus kepada beberapa projek infrastruktur utama negara
13:38iaitu projek LPB Sabah Fasa I dan projek LPB Sarawak
13:45Bekas pengurus pemasaran dijatuhi hukuman 5 tahun penjara dan 24 sebatan
13:51selepas didapati bersalah oleh Mahkamah Magistret Tawau
13:54atas 26 pertuduhan menipu
13:57memabitkan kerugian wang syarikat 6.2 juta ringgit 3 tahun lalu
14:03Magistret Don Stewart Malanjung menjatuhkan hukuman itu terhadap Mok Chuang Leon 38 tahun
14:09selepas pihak pendawaan berjaya membuktikan kes melampaui keraguan munasabah
14:18Mengikut pertuduhan, bapa tunggal kepada seorang anak lelaki berusia 10 tahun itu
14:23didakwa memperdaya seorang kerani syarikat tempatnya bekerja
14:26sehingga menyerahkan wang menilai 6 juta 212,266 ringgit 84 sen
14:32dengan mengumumkakan penyata jualan bulanan palsu bagi minyak sawit
14:36yang dikeluarkan oleh Ampel Ejen dan Sawit Borneo Sendian Berhad
14:40Kesalahan itu didakwa dilakukan antara Februari 2023 hingga Februari 2024
14:45di sebuah premis di Pusat Komersial Perdana Square
14:48Batu 3 1 Palang 2 Jalan Apas Tawau
14:51Tertuduh didakwa mengikut Seksyen 420 Kanun Kesiksaan
14:55yang memperuntukkan hukuman penjara maksimum 10 tahun dan denda jika sabit kesalahan
15:00Kes dikendalikan Timbalan Perdawa Raya Will Dan Firdaus Ahmad Fazli
15:05manakala tertuduh diwakili Peguam Jesseni P. Kang dan Chen Wenjai
15:09Terdahulu Jesseni memohon penangguhan hukuman sementara
15:13pihak pembilaan memfalkan rayuan di Mahkamah Tinggi
15:16Mahkamah kemudian menetapkan hukuman penjara 5 tahun bermula hari ini dan 24 sebatan
15:22Mahkamah turut membenarkan penangguhan hukuman dan menetapkan jaminan RM26,000
15:26dengan 2 orang penjamin tempatan selain menyerahkan pasport kepada Mahkamah
15:31sehingga kes rayuan selesai
15:37Sekian Awani Borneo Jamini, saya Farhan Hakimi, salam hormat