00:00Herkese merhaba.
00:01Bugünkü incelememizde uluslararası diplomasinin tam kalbine gerçekten büyüleyici bir konuya dalıyoruz.
00:06Gazeteci Fakir Yılmaz'ın kaleme aldığı ve yakın zamandaki Birleşmiş Milletler Zirvesi'nin perde arkasını aralayan o çok konuşulan köşe
00:13yazısını hep birlikte mercek altına alacağız.
00:16Özellikle Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Donald Trump arasındaki o eşine az rastlanır, oldukça karmaşık ve çok boyutlu dinamiğe odaklanıyoruz.
00:23Yani sadece mikrofonlara söylenenleri değil, yazarın gözünden işin arka planını tarafsız bir şekilde adım adım çözeceğiz.
00:31Hazırsanız hadi başlayalım.
00:33Peki bu büyük resmi nasıl okuyacağız?
00:35Hızlıca şu altı adımdan geçeceğiz.
00:38Zirve öncesi yapılan diplomatik hamlelere bakacağız.
00:40Ardından o meşhur Erdoğan-Trump ilişkisini analiz edeceğiz.
00:44Fox News röportajlarına değineceğiz.
00:46ABD'den Rubio'nun verdiği o tartışmalı yanıta bakıp yazarın jeopolitik eleştirisini inceleyeceğiz.
00:52Ve son olarak Ankara'dan beklenen resmi yanıtla toparlayacağız.
00:56Hemen birinci bölümümüzle başlayalım.
00:58Zirve öncesi hamleler.
01:00Biliyorsunuz diplomasi de hiçbir şey tesadüf değildir.
01:04Zirve için Amerika'yı uçulmadan önce Türkiye masayı nasıl hazırladı dersiniz?
01:09Yılmaz'ın yazısına göre iki kritik adım atıldı.
01:12Birincisi İran Mellat Bankası'nın faaliyet lisansı iptal edildi.
01:16İkincisi Amerikan menşeli bazı ürünlere uygulanan o ek gümrük vergileri kaldırıldı.
01:21Bunları birer iyi niyet göstergesi olarak düşünün.
01:24Yani Türkiye aslında müzakere masasına oturmadan önce pozitif bir atmosfer yaratmak, elini yapıcı bir şekilde güçlendirmek istedi.
01:32Adeta bir satranç hamlesi gibi.
01:34Geldik bence işin en ilginç ve kritik kısmına ikinci bölümümüze Erdoğan ve Trump ilişkisi.
01:41Dünya siyasetini az çok takip ediyorsanız bu ikili arasında gerçekten kuralları aşan, bürokrasiyi çoğu zaman bypass eden bir yapı olduğunu
01:49bilirsiniz.
01:49Trump'ın şu meşhur sözünü hatırlayalım.
01:52Erdoğan benim dostum, sert bir adam ama yine de onu seviyorum.
01:56İşte fakir Yılmaz bu alıntıyı yaklaşan medya fırtınası öncesinde diplomasinin dayandığı o sert ama dostane temeli çerçevelemek için kullanıyor.
02:04Bu sıradan bir müttefiklik değil, kurumları devreden çıkaran tamamen liderler arası bir kimya.
02:10Ama işte asıl soru şu, bu kişisel dostluk kameralar açıldığında ne kadar dayanıklı?
02:16Bunu görmek için üçüncü bölümümüze Fox News reportajlarına geçiyoruz.
02:20Erdoğan, Amerika'daki muhafazakar kitlenin adeta kalesi sayılan Fox News'e çıkıyor ve çok keskin, son derece net bir kırmızı çizgi
02:29çekiyor.
02:30Haması bir terör örgütü olarak değil, bir direniş örgütü olarak görüyorum diyor.
02:34Şimdi köşe yazarı Yılmaz'a göre, Amerikan dış politikasıyla taban tabana zıt olan bu ifade, doğrudan manşetleri sarsmak için yapılmış
02:42bir hamleydi.
02:43Yani o bahsettiğimiz kişisel diplomasinin sınırlarının nerede bittiğini ve ülkelerin kırmızı çizgilerinin nerede başladığını burada çok net görüyoruz.
02:52Ama durun, röportaj bununla da kalmıyor.
02:55Erdoğan, o çok güvendiği dostu Trump'a doğrudan kameralar önünde bir sitemde bulunuyor.
02:59Trump'ın Rusya-Ukrayna ve Gazze savaşlarını bitireceğine dair sözlerini hatırlatıp, bitti mi, hala devam ediyor diyerek oldukça net bir
03:07hayal kırıklığını dile getiriyor.
03:09Yazarın burada dikkat çektiği nokta şu, Erdoğan sırf aralarındaki o kişisel dostluğa güvenerek yerine getirilmeyen bu devasa küresel vaatleri böylesini
03:18açıkça eleştirebiliyor.
03:19Liderler arası bağın ne kadar belirleyici olduğunu bir kez daha görüyoruz.
03:23Dördüncü bölümümüz Rubio'nun tartışmalı yanıtı.
03:26Çünkü ABD tarafı bu sisteme sessiz kalmıyor.
03:30Fox News ekranlarında adeta bir diplomatik pingpong maçı yaşanıyor.
03:34Bir yanda Erdoğan'ın liderler arası kişisel bir dille ilettiği sözünü tutmadığını sitemi var.
03:40Diğer yanda ise aynı kanala çıkan ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun Trump'ı koruyan savunması var.
03:46Rubio, Trump'ın bu konulara herkesten daha fazla zaman ve enerji harcadığını söylüyor.
03:51Yılmaz, bu karşılıkla atışmayı çok kritik bir kırılma anı olarak konumlandırıyor.
03:55Farkındaysanız Erdoğan dostça ve kişisel bir siteme derken Rubio tamamen soğuk ve kurumsal bir dille yanıt veriyor.
04:02Fakat asıl bomba Rubio'nun şu cümlesinde patlıyor.
04:06Türkiye dahil, diğer tüm ülkeler müdahil olmamız için bize yalvarıyorlar.
04:11Kelime seçimine bakar mısınız?
04:14Yazar Yılmaz bu retoriği inanılmaz derecede ukalaca buluyor.
04:18Onun perspektifinden bakarsak bu cümle Türkiye'nin diplomatik ağırlığına ve bölgesel gücüne,
04:24kameralar önünde yapılmış açık hatta saygısızca bir meydan okuma.
04:28Üstelik Rubio hızını alamayıp söylemini daha da sertleştiriyor,
04:32günün sonunda bir şey yapılmasını istediklerinde Beyaz Saray'a gelmek istiyorlar diyerek noktayı koyuyor.
04:37Yani Washington, kendini adeta dünyanın yegane sorun çözücüsü tartışmasız merkezi olarak konumlandırıyor.
04:44Ve işte bu kibirli ton, o bahsettiğimiz sıcak dostluk rüzgarını bir anda donduruyor.
04:49Bu durum, bizi doğrudan yazarın olaylara getirdiği daha geniş çerçeveli jeopolitik eleştiriye yönlendiriyor.
04:56Beşinci bölümümüz, yazarın geopolitik eleştirisi.
04:59Büyük resimde neler oluyor?
05:01Fakir Yılmaz, meselenin sadece iki liderin atışması veya bir televizyon reportajı krizi olmadığını savunuyor.
05:08Yazarın argümanına göre, Amerika ve İsrail'in bölgede adım adım işleyen bir hedef listesi var.
05:14Irak, Suriye ve şimdi de İran.
05:17Yılmaz, bunların Büyük Ortadolu Projesi çatısı altında bölgeyi yeniden dizayn etme çabası olduğunu iddia ediyor.
05:24Hatta kendi kelimeleriyle aktarmam gerekirse, yazar açıkça Amerika'yı dünyanın jandarması, İsrail ise katil olarak tanımlıyor ve bu duruma yeterli
05:33direncin gösterilmediğini vurguluyor.
05:35O samimi görünen Trump-Erdoğan sohbetlerinin altında işte bu devasa jeopolitik hesaplaşmanın yattığını iddia ediyor.
05:42Peki, tüm bu jeopolitik gerçekler ışığında.
05:45İlk baştaki o diplomatik hamlelere geri dönersek sonuç ne?
05:49Hani o banka kapatma ve gümrük vergilerini kaldırma jestleri vardı ya, Yılmaz'ın analizi çok net.
05:55Bu yapılan tavizler ne Amerika'nın bölgedeki dizayn çabalarını yavaşlattı, ne Washington'ı memnun etti, ne de günün sonunda Türkiye
06:02'nin işine yaradı.
06:03Yazara göre, ortada çözülemeyen, Türkiye'nin aleyhine işleyen ciddi bir stratejik dengesizlik var.
06:09Ve geldik 6. son bölümümüze, Beklenen Resmi Yanıt.
06:14Yılmaz beklentisini açıklarken geçmişten çok çarpıcı bir örnek veriyor.
06:18Eski ABD Büyükelçisi Tom Barak'ın, Başkan Trump, Cumhurbaşkanı Erdoğan'a meşruiyet verecek şeklindeki o haddini aşan sözünü hatırlatıyor.
06:28Neden mi?
06:29Çünkü yazar, Amerikan tarafındaki bu üstenci ve kibirli tavrın bir tesadüf olmadığını, bir örüntü olduğunu söylüyor.
06:36Ve tam da bu yüzden Türkiye'nin Rubio'nun o bize yalvarıyorlar çıkışına kesinlikle ama kesinlikle sessiz kalmaması gerektiğini savunuyor.
06:44Bir de yazarın gözünden kaçmayan, Yapboz'un çok ilginç bir parçası var.
06:50Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın küresel sistemi eleştirirken yıllardır kullandığı adeta bir marka haline gelen o meşhur dünya beşten büyüktür sloganını bu
07:00zirvede duymadık.
07:01Yılmaz bu slogan eksikliğini bilinçli bir ton yumuşatma veya diplomatik mesajlaşmada dikkat çekici bir sapma olarak yorumluyor.
07:11Liderler diplomatik manevra alanı yaratmak için bazen en sevdikleri sloganları bile rafa kaldırabiliyorlar demek ki.
07:18Ve görsel analizimizi yazarın yazısını noktaladığı o çok can alıcı soruyla bitiriyoruz.
07:23Bu açıklamaların ardından Türkiye'den resmi bir yanıt bekliyor musunuz?
07:27Yılmaz bir gazeteci olarak her ne kadar karamsar olsa da Ankara'nın o bize yalvarıyorlar cümlesini yutup yutmayacağını merak ediyor.
07:34İşte uluslararası diplomasi tam olarak böyle bir şey.
07:37Arka odalardaki hesaplar, kişisel dostluklar, kameralar önündeki restleşmeler.
07:42Peki sizce ne olacak?
07:43Beyaz Saray'ın bu keskin retoriği karşısında Ankara'dan diplomatik bir fırtına mı kopacak?
07:47Yoksa derin bir sessizlik mi duyacağız?
07:49Bu soruyu düşünmeniz için size bırakıyorum.
07:52İzlediğiniz için çok teşekkürler.
