00:00İnsanlık tarihi aslında bir nevi kendi sınırlarını zorlama hikayesidir değil mi?
00:04Ama bu hikayede hep aynı sarsıcı temayı görürüz.
00:07Kendi yarattığımız o mutlak gücün gölgesinde kalmak.
00:10Bugün Dr. Alper Sezener'in o ufuk açıcı makalesini temel alarak harika bir inceleme yapacağız.
00:15İnsanlığın elindeki en yeni, en parlak ve dürüst olmak gerekirse belki de en korkutucu güce yani yapay zekaya çok farklı
00:23bir mercekten bakacağız.
00:24Ama hayır, felsefi teorilerden ya da o şaşalı silikon vadisi sunumlarından bahsetmiyorum.
00:30Bu kontrolsüz gücün gezegenimize, şu an üzerinde yaşadığımız tek eve, ödettiği devasa ve çok somut bedellere odaklanacağız.
00:37Hazırsanız hemen başlayalım.
00:39Pekala, hadi bu konuya hemen dalalım.
00:42Mitolojide Prometheus'un ateşi çalmasıyla başlayan o meşhur hikaye,
00:46Oppenheimer'ın o devasa nükleer mantar bulutuna bakıp titreyerek söylediği sözlerle adeta vücut bulmuştu hatırlarsınız.
00:53Bugün de benzer bir feryat duyuyoruz ama bu kez nükleer santrallerden değil, o sessiz soğuk veri merkezlerinden yükseliyor.
01:00Derin öğrenmenin babası sayılan 2024 Nobel Fizik Ödülü sahibi Jeffrey Hinton'ın tüm dünyayı şoke eden o uyarısını düşünün,
01:08insanlığın geri dönüşü olmayan yepyeni bir eşikte olduğunu söylüyor.
01:11Kısacası dostlar, ateş bir kez daha çalındı.
01:15Baruttan nükleer fiziğe kadar tarihte icat ettiğimiz her büyük araç önce gücümüzü arttırdı,
01:21sonra da yıkımı daha önce hiç görmediğimiz bir seviyeye taşıdı.
01:25Fakat yapay zeka sadece işlerimizi kolaylaştıran sıradan bir asistan değil.
01:30O, yaratıcısından çok daha zeki olma ve günün sonunda bizi tamamen alt etme potansiyeline sahip.
01:37Yani bugüne kadar elimizde tuttuğumuz en tekinsiz güçten bahsediyoruz.
01:41Şimdi hepimizin zihnine kazınan o pürüzsüz, büyülü bulut illüzyonunu bir kenara bırakalım.
01:48Verilerimiz gökyüzünde süzülmüyor.
01:50Asıl can alıcı gerçek şu ki,
01:52yapay zeka dediğimiz şey devasa ve inanılmaz derecede suya aç fiziksel veri merkezlerinde yaşıyor.
01:59İşte burası en kritik nokta.
02:026,6 milyar metre küp.
02:04Araştırmayı okurken beni kelimenin tam anlamıyla dehşete düşüren detay buydu.
02:09Bu sadece kağıt üzerinde duran bir istatistik değil.
02:12Bu, küresel yapay zeka altyapısının sadece çalışmak ve soğumak için her yıl ihtiyaç duyacağı öngörülen su miktarı.
02:19Durumu şöyle somutlaştırayım.
02:21ChatGPT'ye sorduğunuz her 10 ila 50 soruluk bir sohbet yaklaşık yarım litre temiz suyu buharlaştırıyor.
02:28Sizce de gezegenin fiziki damarlarını korkunç bir hızla kurutmuyor muyuz?
02:33Rakamı biraz daha perspektife oturtalım.
02:35Bir yanda yapay zekanın o akıl almaz yıllık su tüketimi, diğer yanda Londra veya New York gibi koca metropollerin bir
02:42yıllık tüm su ihtiyacı.
02:43İnanabiliyor musunuz?
02:44Sadece yapay zekayı soğutmak için harcanan su bu dev şehirlerin toplam ihtiyacını bile aşıyor.
02:50Temelde haritadaki küçük bir ülkenin tüm tatlı su kaynaklarını kelimenin tam anlamıyla buharlaştırıyoruz.
02:56Biz daha akıllı sohbet botları eğittiğimizi sanırken gezegenin en hayati kaynağı sessizce yok oluyor.
03:01İşin asıl trajikomik hatta ikiyüzlü tarafı neresi biliyor musunuz?
03:06Dünyanın tam da benzeri görülmemiş bir iklim kriziyle boğuştuğu şu günlerde teknoloji sektörünün bu dizginlenemeyen iştahının nasıl görmezden gelindiği.
03:15Bir tarafa bakın, dünya ülkeleri Paris Antlaşması'ndaki o kritik bir buçuk derece hedefini tutturmak için çırpınıyor,
03:21COP zirvelerinde karbon salınımını kısmaya çalışıyor.
03:23Ama diğer tarafa baktığınızda lansmanlarda sürdürülebilirlik kelimesini dilinden düşürmeyen teknoloji devleri iş kendi veri merkezlerine gelince adeta ekolojik bir dokunulmazlığa
03:33sahip.
03:33Sınırsız bir enerji ve soğutma talebiyle uluslararası regulasyonları adeta delip geçiyorlar.
03:38O havalı temiz enerji vaatleri mi ne yazık ki çoğu devasa bir yeşil aklama kampanyasından ibaret kalıyor.
03:44Bu korkunç ekolojik tüketim aslında bizi çok daha derin, felsefi bir uçurumun kenarına getiriyor.
03:49İnsanlığın biyolojik dünyası ile dijital ağların genişlemesi arasındaki o devasa uçuruma.
03:56Ve bu durum aslında şunu harika bir şekilde özetliyor.
03:59Bizim insan olarak tecrübemiz etten, kemikten ve zamanın o doğal yavaş ritminden oluşuyor.
04:05Oysa dijital zeka tamamen farklı bir boyutta.
04:08Anında veri aktarabilen, aynı anda milyonlarca kopyasını eş zamanlı olarak eğiten ve az önce bahsettiğimiz gibi fiziksel kaynakları vahşice yutan
04:16frensiz bir sistem.
04:17Bütün karar alma süreçlerimizi bu soğuk kod satırlarına devrettiğimizde, kendi inşa ettiğimiz dünyada tamamen edilgen, sıradan birer izleyiciye dönüşüme riskiyle
04:26karşı karşıyayız.
04:27Aslına bakarsanız bu varoluşsal kriz bizim için yeni bir sürpriz olmamalı.
04:32Neden mi?
04:32Çünkü en büyük edebiyat ve sanat eserlerimiz, insanın kendi kibriyle felakete sürükleneceğini bize yüzyıllardır haykırıyor.
04:41Şimdi gelin bunun nasıl adım adım inşa edildiğine bakalım.
04:451818'de Mary Shelley'nin Frankenstein'ı, insanın yarattığı şeyin kontrolünü kaybetmenin ilk büyük alegorisiydi.
04:53Sonra 1932'ye geliyoruz, Oldus Huxley'nin cesur yeni dünyası, sadece biraz daha konforlu yaşayabilmek için kendi özgür irademizi nasıl
05:02seve seve teslim edeceğimizi anlattı.
05:061984'de ise William Gibson, Neuromancer'da dijital ağların o fiziksel gerçekliği nasıl YouTube bitireceğinin kehanetini yazmıştı bile.
05:13Sonra sinema devreye girdi ve bu felsefi endişeleri göz alıcı kehanetlere çevirdi.
05:19Ex Machina'da bir makinenin kendi yaratıcısını nasıl o soğuk rasyonellikle manipüle ettiğini gördük.
05:25Blade Runner'da yapay varlıkların yaratıcılarından hesap sormasını izledik.
05:28Ama durun, aralarında en ürperticisi kesinlikle Matrix'ti. Neden biliyor musunuz?
05:34Matrix sadece makinelerin dünyayı ele geçirmesi değildi.
05:37Yapay zekayı beslemek uğruna ekolojinin mahvedilmesi, gökyüzünün kararması ve gezegenin devasa bir enerji tarlasına çevrilmesiydi.
05:45Az önce konuştuğumuz o 6,6 milyar metreküklük su ihtiyacını bir düşünün,
05:50Matrix'in o kabus gibi enerji tarlaları bugün inşa edilen veri merkezlerinin bir kurgusu değil de ta kendisi gibi görünmüyor
05:57mu?
05:57Peki onca edebi uyarının, onca çarpıcı filmin ve yüzümüze çarpan bu devasa ekolojik yıkım verilerinin tam ortasında biz ne yapıyoruz?
06:07İnsanoğlunun o trajik zafiyeti devreye giriyor.
06:11Aynadaki kendi tehlikeli yansımamıza aşık oluyoruz.
06:14Şunu çok net anlamamız lazım.
06:16Şu an kapıdaki asıl tehlike bilimkurgu filmlerindeki gibi robotların aniden silahlanıp dünyayı istila etmesi falan değil.
06:22Asıl dehşet verici olan biz dünyayı devasa bir sunucuya dönüştürürken kendi insanlığımızı içten içe oyu olmamız.
06:30Algoritmaların o soğuk, kusursuz rasyonelliğine hayranlıkla bakarken bizi insan yapan hatalarımızı, merhametimizi ve kendi hayatımız üzerindeki eylem gücümüzü usulca teslim
06:41ediyoruz.
06:41Dışarıdaki makineyi insanlaştırmaya uğraşırken farkında bile olmadan bizler makineleşiyoruz.
06:46Jeffrey Hinton gibi öncülerin bugün çaldığı alarm zilleri sadece o yangın merdivenini bulabilmemiz için elimizde kalan son birkaç saniyeyi haber
06:55veriyor.
06:56Günün sonunda ekranda gördüğünüz şu vurucu soruyu kendimize sormak zorundayız.
07:00Salt bir algoritmanın soğuk rasyonelliği uğruna kendi insani özümüzü, irademizi ve hatta gezegenimizi feda mı ediyoruz?
07:08Unutmayın, ateşi çalan el en nihayetinde o ateşte yanıp kül olacak ruhun son tanığıdır.
07:13Bir sonraki incelememizde görüşmek üzere.
