Oynatıcıya atlaAna içeriğe atla
  • 3 gün önce
Üretim Zamanı ekibi bu hafta hattat Levent Karaduman'ın atölyesine konuk oldu. Çocukken okuduğu bir kitapla hat sanatıyla ilgilenmeye başlayan Levent Karaduman'ın ilham dolu hikayesini izliyor, geleneksel hat sanatını çağdaş bir dille nasıl yorumladığına tanıklık ediyoruz. Üretim Zamanı her pazar 10.35'te CNN TÜRK'te.

Kategori

🗞
Haberler
Döküm
00:03Müzik
00:09Ortaokul yıllarında Sonatlaplar isminde bir kitapla karşılaştım ve hat sanatıyla tanışmış oldum.
00:1513 yaşındayken elime aldığım bu kitabın benim hayatımı değiştireceğini tahmin bile edemezdim.
00:21Müzik
00:22Sanat benim için aldığım nefes gibidir.
00:25Nasıl ki nefes almadan yaşayamazsınız, işte bu sanat olmadan da ben kendimi yaşayabileceğimi zannetmiyorum.
00:32Müzik
00:34Ben Levent Karaduman, 1978 yılında Bartın'da doğdum.
00:38Klasik hat sanatını çağdaş sanatla buluşturup, Türkiye'de çağdaş hat sanatı konusunda bir yol açılmasına vesile oldum.
00:50Müzik
00:51Ortaokul yıllarında 13 yaşlarındayken,
00:55Yurttaki bir kütüphanede Sonatlaplar isminde bir kitapla karşılaştım ve hat sanatıyla tanışmış oldum.
01:0113 yaşındayken elime aldığım bu kitabın benim hayatımı değiştireceğini tahmin bile edemezdim.
01:05Gönlüme bu sanatın ateşi düştükten sonra kendi çabamla, kendi aklımca bazı şeyler denemeye koyuldum.
01:12Kaleminin kesik ağızlı olduğunu öğrendim.
01:15Bu minvalde kaldığım yurtta karefer dairesine gidip bir pazar tahtasından kendime tahtadan bir kalem yaptım.
01:22Bazı denemeler yaptım ama tabii bunun böyle olmayacağını bir ustadan, bir hocadan mutlaka eğitim almam gerektiğini fark ettim ve hoca
01:29arayışına giriştim.
01:30Daha sonraki bir zamanda sahaflarda gezerken bir dükkanın önünde bir hat levhası gördüm.
01:36Kıymetli hocam Fuat Başar oradaymış.
01:38Benim hayatımın asıl dönüşüme başladığım nokta tam da burasıydı.
01:46Bana dedi ki bu sanatı niçin öğrenmek istiyorsun dedi.
01:50O zaman hocama şunu söylemiştim ben.
01:52Kelime-i şadeti dil ile ikrar ve kalb ile tahsikten sonra elinle de yazarak ölmek isterim.
01:58O yüzden öğrenmek istiyorum dedim hocama.
02:00Hocam o gün bana dedi ki bu yazıyı bir daha bırakırsan kalemi on parmağım yakanda olur dedi.
02:07O günkü duygularım neyse bugün de aynı duyguları ile yaşıyorum.
02:17FotoCudan derse başlamış olduk o gün itibariyle ve sonrasında uzun bir müddet serüvenimiz devam etti.
02:24Yalnız artık ailemi geçindirmem gerekiyordu.
02:27Dolayısıyla çalışmamız gerekiyor.
02:29Mobilya sektöründe bir firmada göreve başladım.
02:32Uzun yıllar boyunca yani 4 yıl kadar orada çalıştım.
02:35Bu süre zarf içerisinde FotoCudan'da 5 gün devam etti.
02:39İcazitimi aldım ve bir ay sonra işi bırakıp atölyemi açtım.
02:48Cebimde 5 liram var.
02:49Atölyenin kirası 70 lira.
02:51Kirayı vermek için borç aldım.
02:53Boyasını kendim yaptım.
02:54Bir tane masa bulduk bir yerlerden.
02:56Bir tane sandalye buldum.
02:57Ve böylelikle atölyem hazır oldu.
02:59E tabi bizi kim tanır ilk zamanlarda?
03:02Kimse tanımadığı için eser alan da yok.
03:04Bu sefer başka yan işler yapmak zorunda kaldım bir müddet.
03:08Yine atölyeye geliyorum her gün.
03:10İşte atölye kapatıyoruz akşamüstü başka bir işe koşuyorum.
03:12Yokluk içerisinden çıkıp bir şeyleri var etme derdiyle bu yolda yürümeye çalıştım.
03:25Ben bu hat sanatını çağdaş sanata adapte edemez miyim diye bir düşünceye daldım.
03:31Dedim ben hilye şerifler üzerinde bir farklılıklar, değişik kompozisyonlar kurmak istiyorum.
03:35Klasikte bilinenin dışında.
03:37Hat sanatında yazı yazıldıktan sonra etrafı cetvelle sınırlanır.
03:41Belirli bir kompozisyon, grafiği ortaya çıkartılır geometrik olarak.
03:44Fakat benim düşüncem şuydu.
03:46Şimdi hilye şerife peygamberimizi anlatan bir haserden rivayet edilen bir konu olduğu için bir metin olduğundan.
03:52Ben o hilyeleri yazdığımda ben niye peygamberin etrafına bir cetvel çekeyim,
03:57onun sınırların içerisine hapsedeyim, bütün alemlere hitap etsin,
04:01bütün yüzeyi, çerçevenin içindeki bütün her şeyi kapsasın.
04:05Düşüncesiyle ilk yaptığım şey cetvel olayını kaldırmak oldu.
04:08Cetvel olayını kaldırınca tasarımlar kendiliğinden açılmaya başladı.
04:13Bir kompozisyonla renk cümbüşleri bir şeyler yapmaya gayret ettim
04:17ve bu renklerde tamamen insanın psikolojik olarak ele alıp
04:21onun bakış açısına göre hangi renkler onda, hangi izleri bırakır,
04:25hangi duyguları çağrıştırır tarzında bazı incelemeler de yapıyorum bu sıra.
04:29Ve böylece artık çağdaş hat yolu açılmaya başlandı.
04:41O zamanlarda ben çağdaş hat sanatı derken ve bu çalışmaları yaparken çok büyük eleştiriler aldım.
04:46Sanat ortamlarından, sanat insanlarından çok büyük eleştirileri aldım.
04:50Ama iyi ki de almışız o eleştirileri.
04:52O eleştiriler yine beni hep kamçıladı.
04:55Hani böyle koşmak bilmez bir at vardır da arkasından kırbacı vurduğunuz zaman koşmaya başlar ya.
05:01İşte ben tam da oydum.
05:02Nasıl koşacağımı bilmiyordum.
05:04Klasikle eğitim almışız.
05:05Kendimize geliştirmemiz lazım.
05:07İşte ressamların, bazı ressamların atölyelerine,
05:10işte cebimde param olmadığı için atölyelerine giriyorum,
05:12workshoplar var kenardan köşede onları izliyorum, bakıyorum.
05:15Teknik olarak bilgi ediniyorum, denemeler yapıyorum.
05:18İşte kara kalem, kömürlü resimler, işte boyalar, işte kille şeyler.
05:23Farklı heykel atölyelerine gittim, tanıştım.
05:26Oturdum ne yapıyorsunuz, seramitler yapıyorlar.
05:28İşte başka bir sürü sanat dallarında birçok atölyeye gittim.
05:32Birçok sanatı elimle işleyerek öğrendim hepsini.
05:35Ve bugün çağdaş hat eklentisi olarak bunu soyut olan harfleri
05:40kağıt üzerinden ya da duvardaki tablo olmaktan çıkartıp
05:43yerden yükselen mücessem bir forma dönüştürme yolunu izledim.
05:48Gece gündüz durmadan çalışıyorum.
05:49Bu şekilde eserler hep birikti.
05:52Ve gün geldi, 2012 senesinde ilk sergimi açtım.
05:55Bu zamana kadar olan sanat hikayem, bu sergide aslında bir araya geldi.
05:59Serginin ismi Zahirin Sırrı idi.
06:02Yeni kompozisyonlar, işte çağdaş hattın ilk defa ortaya çıktığı,
06:06yapılmaya gayret edildiği, ilk eserlerinin ortaya çıktığı bir süreç.
06:10Ve burası hakikaten görünenin arkasındaki sır perdesini aralamak gibidir.
06:13O yüzden serginin ismi Zahirin Sırrı idi.
06:15Bir, bir buçuk sene sonra bir sergi daha açtım ben.
06:18Yine o da bir tevafuk oldu.
06:20İnziva isminde bir sergi açtım.
06:22İnziva da şuydu, hani kendi halinize kalırsınız,
06:25köşenize çekilirsiniz, ne yapacağınızı düşünürsünüz.
06:29Tam da çağdaş hatt konusunda, artık tamam buraya kadar ilk eserler yapıldı ama
06:33bunun da artık devam etmesi gerekiyor.
06:35Ve ne yapmam gerekiyor diye, bunu incelemeye çekildiğim bir süreç var benim.
06:39Yine eserler ürettiğim ama kendi içime kapandığım, başka başka farklı teknikleri bir araya getirerek
06:45kullanmaya gayret ettiğim bir dönem.
06:47İşte İnziva sergisi de Sakarya'da bu şekilde yapıldı.
06:52Ve ben hemen bir sene sonra da, 2014'ün yarısında da,
06:55İnziva'dan sonra ne yapmak lazım, artık neye bir şeye karar verdiysen,
06:59yapacağımız bizim Mevlamız var, Mevlamız'a yönelmek.
07:01Yakarış sergisi açtım.
07:03Tamamen peygamber duaları ile alakalı bir sergiydi.
07:06Atölyemize çalışan müzeyip arkadaşlarla birlikte hazırladığımız bir sergiydi.
07:10Çağdaş hatt konusunda yeni bir sayfa açmanın vakti gelmişti.
07:15Ve 2015 senesinde Yeni Sayfalar isimli bir sergi açtım.
07:1910 tanesi çağdaş eserdi.
07:21Kenarlarını kıvrılan yaprakların olduğu, kağıtların olduğu,
07:24kendi kabuklarını kıran ve artık kendi içinden yeniden doğan bir sanat akımı vardı.
07:30Ve bu eserler kendini zaten, çağdaş hatt olarak kendini zaten izhar ediyordu.
07:42Hatt sanatını kendi içerisinde çok büyük bir disipline ve temel altyapıya sahiptir.
07:48Ve tamamen matematik ve biraz da fiziksel yapılara sahiptir.
07:52Ölçüler, oranlar mutlaka vardır.
07:54Bu ölçüler aslında tam da bir mimari yapı nasıl temelden başlayıp inşa ediliyorsa,
08:00aynı o şekilde inşa edilir.
08:02Her harfin noktayla ilgili bir ölçüsü var.
08:04İşte bu sanatın içerisindeki matematiğin yüksek seviyesini gösteriyor.
08:07Aynı zamanda matematik sadece düz bir matematik değil,
08:10müthiş bir geometri içinde barındırıyor.
08:12Ve bu matematik bilgisi, çağdaş hatt dediğimiz,
08:16hattla da birleştiğinde, o teknikle de birleştiğinde,
08:19bu sefer derinlikler, arka planlar ve perspektif matematiğe giriyor işin içerisine.
08:24Ve klasik hattın 5 matematik kuralı varsa,
08:27çağdaşla birleştiği zaman bu 20'ye yükseliyor.
08:30Çağdaş hatta yazma aracı olarak kullandığımız şey bir fırçadır.
08:33Yeri gelir spatuladır.
08:35Yeri gelir parmağınızla boyayı çekersiniz.
08:37Parmağınız yazma aracınız olur.
08:39Dolayısıyla materyal sınırlarınız da ortadan kalkmış oluyor.
08:42Ben boyalarımda genelde su bazlı boyaları tercih ediyorum.
08:46Yağ bazlı değil de su bazlı boyaları tercih ediyorum.
08:49Çünkü su bazlı boyaların geri dönüşümü de kolay.
08:51Heykelde de yine nasıl ki bir çizgi, kurdela gibi, kıvrımları gibiyse,
08:55bir şerit elde ediyorum.
08:57Büyük bir plaka alıp,
08:58yapacağım boyutlara göre 2 milim, 3 milim, 5 milim kalınlıklarında,
09:02kalınlık attıkça sertlik daha da arttığından,
09:04teknik, kıvırma tekniği biraz değişiyor.
09:06Şeritler elde edip bütün plakadan,
09:08o şeritleri işte mengenede,
09:10kendi vücut ağırlığımla birlikte,
09:12eğip bükerek bu heykelleri şekil vermeye çalışıyorum.
09:15Bu şekilde birçok materyalle yapabiliriz bunları.
09:17Ama bunda da değişmezse değişmez malzeme şudur.
09:22Bir, içinizdeki en büyük malzeme kendi ruhunuz.
09:26Klasik hattı bakış açınız ve o ruhunuzla birleşen klasik hattın,
09:30nesnel olarak bakışından mütevellit bir heykelin oluşma azmi.
09:35İşte heykeldeki malzeme budur.
09:47Sanat benim için aldığım nefes gibidir.
09:51Nasıl ki nefes almadan yaşayamazsınız,
09:53işte bu sanat olmadan da ben kendimi yaşayabileceğimi zannetmiyorum.
09:57Her insanın sanatçı olması gerekmiyor ama
10:00sanatlı bir şekilde yaşaması gerekiyor, düşünmesi gerekiyor.
10:04Her şeyi.
10:05Sanat insana olgunlaştırır.
10:06İşte yeni sanatla tanışacak olan insanlar bu konuda
10:09öncelikle ne yapacaklarını değil,
10:12nasıl olmaları gerektiğini düşünmeli.
10:14Ve o yol doğru girerlerse şundan çok emin olsunlar ki
10:18sanat onları bugününden daha iyi bir kıvama getirecek,
10:22daha iyi bir insan haline getirecek.
10:36İzlediğiniz için teşekkür ederim.
10:36İzlediğiniz için teşekkür ederim.
10:37İzlediğiniz için teşekkür ederim.

Önerilen