00:00Yo explorers!
00:01Alam nyo ba na sobrang taas ng bundok na tinataniman ng mga Aita farmers dito sa barangay na Boklod?
00:07Nasa 279 meters o 915 feet above sea level yung taas ng bundok na to.
00:13Grabe, nakakalula diba?
00:15Kaya bago sila magtanim ng gulay, sinisigurado muna nilang ligtas yung area na pagtataniman nila.
00:21Nilalagyan po namin ng bakod para po hindi po makapasok yung mga kambing para hindi po masira yung mga tanim
00:28namin.
00:29At saka proteksyon na rin po sa aming pamilya kasi unang-una po mataas po yung pinagtataniman namin baka maulog
00:37po sila.
00:38Tama! Dapat laging nag-iingat.
00:41Dito kung saan sila nagtatanim e may slope o may libis.
00:45Dapat talaga lagi mag-ingat para hindi ka madulas.
00:47Lalong-lalo na pag umuulan.
00:49Kaya dapat hindi mawawala ang mga malalaking puno sa kabundokan.
00:54At dahil ang mga katutubong Ayta ng Florida Blanca ang tagapangalagan ng kalikasan dito.
01:00Bawal po dito sa barangay na Buklod na kinakalbo yung mga puno.
01:05Kung alimbawa po magpoputul ka ng puno, dapat papalitan mo po yun.
01:11Kasi pag wala pong puno yung bundok, mas kadalasan pong naglalanslide po yung kabundokan.
01:17Kaya dapat hindi mawawala ang mga malalaking puno sa kabundokan.
01:21Kaya ngayon po dito sa barangay na Buklod po, yung ginagawa po namin,
01:27nagtatanim po kami ng puno para po hindi na po kami makaranas ng landslide.
01:33Dahil malalim na ang ugat ng malalaking puno, kumakapit ang lupa sa paligid ng mga ugat.
01:39Kaya kahit umulan, hindi gumaguho ang lupa.
01:41Ang mga puno ay nakakatulong para hindi magkaroon ng landslide sa bundok.
01:48Nasisip-sip din ng mga ugat ng mga puno ang sobrang tubig ulan.
01:52Kaya nakakatulong ito sa pagpigil ng baha sa kapatagan.
01:56Kaya kapag inalagaan natin ang kalikasan, ililigtas tayo nito sa kapamahan.
02:04Dahil magaling magluto ang mami ko, at lagi akong may mga kasamang enjoy din kumain.
02:10Ako pag nagtatravel talaga ako, hindi mawawala ang food trip.
02:15Kaya andito ulit kami ni Ate Ruth, magluluto kami ng sukit.
02:19Ano ba mga kailangan natin Ate Ruth?
02:20Yung unang gawin po natin ay yung babalatan po yung ube.
02:25Ube, yan yung pinag-uusapan po natin sa palengke.
02:28Opo, at saka yung kasama po niya, patane.
02:31Pinitas natin niya kahina.
02:32Opo, at saka yung sitaw at saka sigarillas.
02:35Kung napapansin nyo, explorers, hindi na kaya nakakailangan ng mantika.
02:40Talagang healthy talaga ito, Ate Ruth.
02:43Sige, o simulan natin ang paggawa ng sukit.
02:46At binalatan niya na ang ube, ang talim ng itak ni Ate Ruth.
02:49Kaya paalala, explorers, tuwing gagamit ng matatalim na bagay,
02:53dapat laging may mas nakakatandang umaalalay sa inyo para hindi kayo masusugatan.
02:58Ito po, kumisan, hindi na po kami mananangalihan ng kanin.
03:02Nakakabusog po ba siya?
03:04Mabigat po sa chan namin to, sir.
03:06Edo yung mga bata po dito.
03:08Sanay na po dito.
03:09Sanay po kumain ng gulay.
03:11Ginagawa na po nilang tinapay yung mga...
03:13Talaga po.
03:14Ano po ang ibig sabihin ng sukit?
03:16Sa Tagalog, pakbit.
03:18Ah, yun na po siya.
03:19Opo.
03:20So pakbit ay sukit.
03:23So ito, nilalagay po natin yung sitaw.
03:25Saka patani.
03:26Saka patani.
03:27Sa kasama ng ube.
03:30Opo, tubig asin.
03:31Sasalang na po natin itong sukit.
03:35Ayan, papakuluan ho, no?
03:37Papakuluan po natin.
03:39Pero syempre, yun yung pakit natin.
03:41Ulam, may ulam na tayo, pero walang kanin.
03:45Kaya nandito si Tatay Bert, si Tatay Ronnie, at Tatay Kennedy.
03:52Kasi sila, sagot nyo yung kanin, di ba po?
03:54Paano mo lutuan ng kanin dito?
03:56Ah, ganito yung paglulutuhan ng kanin.
04:00Sa kawayan ho?
04:01O, sa kawayan.
04:02Paano mo yun?
04:03Ah, ito ang kawayan.
04:07Ah, lagyan ng tubig dito para maluto yung bigas sa loob.
04:13Hmm.
04:14No rice cooker, no problem.
04:17Tinangangalagaan namin yung kawayan sa bundok.
04:20O, kasi mas malaga sa amin yung kawayan, bambu.
04:25Hmm.
04:27Tinaglulutuan.
04:28Pero hindi ko naibay yung lasa niya sa pag niluto nyo sa...
04:32Ah, masarap yung luto sa buho.
04:35Hmm.
04:37Kaysa kaldero.
04:38Mas may ekstra lasa ho, no?
04:41Manamis-namis siya.
04:42Huwag mong punin.
04:43Pag pinuno mo yan, hindi na maluluto.
04:46Yung...
04:47Bakit?
04:47Bakit?
04:48Itib mo ka na.
04:49Bukuwan sa kanin.
04:50Ngayon, pati niya.
04:51Nabubuksan natin.
04:52Sige.
04:53Oo, yung galing ho.
04:54Parang niluto rin sa rice cooker.
04:57Ang galing.
04:58So, paano ito?
04:59Bubuksan yung buong kawayan?
05:00Buksan yung buong kawayan?
05:02Ah, so...
05:02Parang bakita mo yung sa loob.
05:04So, kapag nagamit na, wala na.
05:06Wala na.
05:07Okay, sige nga tayo.
05:08Subukan natin yung buksan.
05:09Na-curious ako lalo.
05:10Anong lasa?
05:14Hmm.
05:14Amoy pa lang.
05:15Masarap na.
05:16Ang galing ho.
05:17Ayan.
05:18Tikman ko po ah.
05:19Anong tawag ulit dito?
05:21Patulang.
05:22Patulang.
05:23Patulang.
05:24Patulang.
05:24Patulang.
05:25Patulang.
05:25Patulang.
05:26Patulang.
05:31Patulang.
05:32Okay siya.
05:34Okay siya.
05:35Masarap tayo.
05:36Well played.
05:38Ano siya eh?
05:41Medyo may lagkit.
05:43Pero po, yung lasa niya...
05:45Lasa po?
05:46Mas mabango siya.
05:48Mabango yung luto sa buo.
05:50Hmm.
05:52Ayan.
05:53Mas masarap talaga kumain pag sabay-sabay.
05:55Oo.
05:56Tikman ko na tong sukit.
05:58Okay.
05:59Luto ni Ate Ruth to.
06:00Sarap to.
06:01Okay.
06:02Ito ang scuba.
06:04Ganakong lansin.
06:06Ganakong lansin.
06:07Ganakong lansin.
06:07Tapos.
06:08Biyang mo.
06:09Lagyan niyo ng sabaw yung ano natin ito.
06:12Oo nga.
06:13Lagang-alaga ako ni Ate Ruth ha.
06:18Hmm.
06:19Sarap yung sabaw.
06:20Sa kultura po kasi namin, hindi na po kami gumagamit ng plato.
06:24Ah, hindi na po?
06:24Hindi na po.
06:25Ganito na po.
06:26Yan.
06:27Masarap pong kamay po ang ginagamit.
06:30Ay, di kamay po tayo.
06:32Kahit ako nagulat na naparami yung kain ko.
06:35Sarap ha?
06:36Hmm.
06:37Yung totoo po niya, hindi po talagang mahilig sa kulay.
06:42Wow.
06:43Pero ito ang sarap nito, ha?
06:46Pwede po bang mahingi ng sigarilya, siya?
06:48Sigarilya, mamita.
06:50Galaway.
06:51Galaway.
06:51Hmm.
06:52Galaway yan.
06:54Galaway.
06:55In fairness, pati utak ko, nabubusog sa kalaman.
06:58Yung kinakain nyo, kahit simple man o magarbo, pero kung mahal mo sa buhay yung mga kasama
07:05kumain, mas sumasarap.
07:06Yan po.
07:07Mas sumasarap yun, yun.
07:08Ito po, pinapasan nyo po yung tradisyon nyo.
07:11Arunong po silang magluto ng ganito.
07:13Alibaba po, pag nasa school po sila, at naisama po sila doon sa, tinatawag po sa school na
07:21Sukit Festival.
07:23Hmm.
07:23May pamagay rin po nila sa mga teacher yung tradisyon po namin na ganito po yung
07:30Sukit.
07:31Ako, napansin ko simula ng pagdating ko po dito sa barangay nyo,
07:35yung mga tao sa barangay na Buklod, talagang masisipag.
07:39Parang lahat na nakikita ko, nakatrabaho, kunyari, lahat.
07:43Lalo na si Ate Ruth, kasi nakasama ko siya buong araw.
07:46At kaya naman din, nagtatrabaho sila is para sa mga mahal nila sa buhay, para sa
07:51future ng mga anak nila.
07:53So, masasabi natin na family-oriented at mapagmahal ang mga tao dito sa barangay nyo.
08:00Saludo ho ako sa inyo.
08:02Ano ko sabihin masarap?
08:04Manyaman.
08:05Manyaman.
08:06Manyaman.
08:06Manyaman yung sukit.
08:07Manyaman yung sukit. Masarap ang sukit.
08:12Yo, mission 3 accomplished.
08:15Nay, tay.
08:16Malakos, salamat, kamuyungan.
08:19Hindi lang ho sa inyong apat, pero sa buong barangay ng Nabuklod.
08:23Maraming maraming salamat.
08:24Maraming salamat.
08:26One destination.
08:28Three missions.
08:30Completed!
08:31Let's go!
08:34Yo!
08:36Adventure badge!
08:37Let's go!
08:38Grabe!
08:39Sobrang dami natin na gain na real-life XP today, explorers.
08:43Pakiramdam ko.
08:44Ang dami ko natutunan.
08:46Ang dami kong nakilala.
08:47At nag-level up talaga ang knowledge natin.
08:49One with nature.
08:51Ganyan ko i-describe yung mga pamumuhay ng mga kababayan natin dito sa barangay na Nabuklod.
08:57Nakita ko kung ano yung connection ng mga Aita dito sa Florida Blanca sa kalikasan.
09:02Makadepende sila dito mula noon hanggang ngayon.
09:05At malaking bahagi ang kalikasan hindi lang sa kanilang kabuhayan, kundi pati sa kanilang kalusugan.
09:12Patunay sila na kahit sa modernong panahon, may mapupulot pa rin tayong aral sa katutubong tradisyon.
09:19So explorers, let's explore the world.
09:22At walang absent sa next adventure natin dito sa Planet XP.
Comments