00:00To be continued...
00:30Ang boses mo, pakingkaan sa pagtutok ni Darlene Kahn.
00:37Isang taon lamang ang pagitan ng kanilang edad pero magkaiba ang aksyong legal para sa kanila.
00:42Ang 15-anyos na suspect na namaril sa isang eskwelahan sa Tacloban, sinampana ng reklamong kriminal na murder at iba
00:49pa.
00:50Ang kanyang mas batang kasama na 14-anyos na ayon sa pulis ay nagpaputok ng mas maraming beses sa sa
00:56ilalim lamang sa juvenile intervention.
00:59Alinsunod dito sa bata sa Pilipinas na ang minimum age of criminal responsibility ay 15-anyos.
01:05Kaya nabuhay ang usapin kung dapat na bang iba ba ang edad kung kailan itinuturing ng may pananagutang kriminal ang
01:11isang bata sa Pilipinas.
01:12Sa pag-aaral ng GMA News Research sa 190 na bansa, pinakamarami ang nagtakda ng 14-anyos bilang minimum age
01:21of criminal responsibility gaya ng Germany, Italy at Japan.
01:25Ito ang edad na rekomendado ng United Nations Committee on the Rights of the Child.
01:30Pitong taong gulang naman ang pinakamababang minimum age of criminal responsibility gaya ng sa United Arab Emirates at sa India.
01:38Habang labing-anim na taong gulang naman ang pinakamataas gaya ng sa Argentina at Cuba.
01:42Sabi ni Assistant Professor Michael Thieu, ang head ng UP International Criminal Law Program, may kanya-kanyang rason ang bawat
01:49bansa sa pagtatakda ng kanilang minimum age of criminal responsibility na karapatan naman daw ng bawat estado.
01:55A lot of this really have to do with the experiences of these countries with respect to children in conflict
02:04with the law and of course, they take into account studies.
02:09By and large, mayroon talagang pagkakaiba pa rin culturally in these countries and whether they're conservative or progressive in their
02:19policies.
02:22Sa Pilipinas, may panukalang iba ba ang minimum age of criminal responsibility?
02:27Ten years old ang mukhay ni Sen. Robin Padilla.
02:30That is a valid debate. But I think you're right that it might be a retrogression.
02:37If we roll back the age of criminal responsibility, it's a very knee-jerk reaction.
02:44That's also only a band-aid solution.
02:47Ang maiging tanong ay, ano ba yung kaya pwede natin gawin bilang bansa na hindi sila at all magkocommit ng
02:55mga termen?
02:57Ibinigay na halimbawa ang bansang Denmark.
03:00Noong 2010, ibinaba nito ang minimum age sa 14 anyos mula sa dating 15 anyos.
03:05Pero itinaas ito muli sa 15 anyos matapos lang ang halos dalawang taon.
03:10But when they brought it down to 14, mas tumaas yung likelihood na nagre-re-offend or nagkocommit ulit yung
03:20child or yung minor ng crime versus doon sa when it's at 15.
03:26So, that's another example that shows na bringing it down to a lower threshold does not necessarily mean that you
03:38address the problem.
03:40Sometimes it can be the problem.
03:43Bukas naman daw sa usaping ito ang ahensya ng gobyernong Council for the Welfare of Children o CWC.
03:49Pero...
03:49Sabi ng United Nations na ang mga bakta kasi na below 15, below 14, hindi pa buo yung kanilang kaisipan,
03:56yung kanilang emotional quotient.
03:59Ang cerebral cortex nila dinidevelop pa rin yung pakikipagkapao nila.
04:03So, maaari hindi pa nila nauunawaan ng tama at mali.
04:08So, if we condemn them, if we imprison them, if we penalize them, baka po hindi yan ang solusyon sa
04:16problema po natin.
04:17We believe that really yung rehabilitation and eventual reintegration po nila sa ating society ay napaka-importante.
04:25Sa ngayon, ayon sa CWC, importanteng isama sa usapan ay kung ano ba ang nagtutulak sa mga bata na gumawa
04:31ng krimen.
04:32We strengthen the family. Yung child protection ho starts at home.
04:36Pero yung child protection, hindi lang naman para protektahan ang iyong anak.
04:39Kung hindi, turuan din siya na dapat hindi siya manakit ng ibang bata.
04:43And of course, the schools, pumapasok po ang dependyan. We have to make the schools safe.
04:49Darlene Kay, nakatutok 24 oras.
04:53Pakinggan naman natin ang boses ng ating mga kapuso online.
04:56Hati po ang opinion ng mga sumagot sa ating tanong kung dapat bang babaan ang criminal liability sa bansa.
05:03May mga pabor sa pag-amnyeda ng kasalukuyang Juvenile Justice and Welfare Act.
05:08Ang sabi po na isang nag-comment, kailangan matutunan at harapin ang mga bata ang consequence o yun pong bunga
05:14ng kanilang mga ginawa.
05:16At kapag kinunsitirao kasi ang maling kilos, e baka mas lalong mamali ng direksyon ang mga bata.
05:21Sa ngayon din po ang ilang netizen na ikulong ang mga menode edad na gumawa ng krimen, depende po sa
05:27bigat ng nagawa nila.
05:29Pero kung ikukulong, dapat hiwalay sa mga matatanda para hindi sila madaling mamanipula, bagay na siya rin sinasabi ng ating
05:36kasalukuyang batas.
05:38Ang sabi naman na iba, e kahit babaan pa ang edad ng kriminal na pananagutan, walang dapat ikatakot ang mga
05:44magulang basta nagagabayan ng tama ang mga anak.
05:47May mga hindi naman sa ayon, agit po na isa, baril ang pumapatay, hindi edad.
05:54Gabay at hindi raw pagtawag na kriminal ang kailangan ng isang bata.
05:58Nagsisimula raw ang disiplina sa tahanan kaya kahit babaan pa ang minimum age of criminal liability, walang mangyayari kung hindi
06:05raw tama ang pagpapalaki.
06:07Marami rin daw dapat gawing hakbang para hubugin ang tama ang isang bata.
06:11Ang sabi naman na isa pa, maganda na ang kasalukuyang batas.
06:16Naging kampante lang at nagkaroon ng pagkukulang sa pagpapatupad nito.
06:21Ang giit naman na isa pa, tapat strikto ang pagpapanagot sa mga nagmamayari ng bari.
06:26Mga kapuso, pwede nyo rin iparinig ang boses mo at sumali sa diskusyon sa social media accounts na 24 hora.
Comments