00:00.
00:02Matapos ang nangyaring magnitude 7.8 na lindol na tumama sa southern Mindanao,
00:07makikita ang mga coral at yamang dagat na dati ay lubog sa tubig,
00:11ngayon ay nakaangat at naka-exposed na bunsod ng pag-urong ng tubig.
00:15Naobserbahan ng DOST Philippine Institute of Volcanology and Seismology o DOST-PHEVOX
00:20at ng Mines and Geosciences Bureau Region 12
00:23sa isinagawa nilang aerial survey noong June 11
00:26ang tinatawag na Coast Seismic Coastal Uplift o pag-angat ng lupa sa ilang baybayin
00:31particular sa timog na bahagi ng Glan Sarangani at Jose Abad Santos sa Davao Occidental.
00:37Ang mga kuha na ito ay mula sa dalampasigan ng Barangay Pangyan, Glan Sarangani
00:41kung saan batay sa paunang obserbasyon ay tinatayang umangat ang dalampasigan
00:45ng humigit kumulang dalawang metro at umatras naman ang baybayin o shoreline
00:49ng humigit kumulang dalawandaang metro.
00:51Ayon kay Dandy Camero, Science Research Specialist ng PHEVOX,
00:55ang Coastal Uplift ay ang pagtaas o pagbaba ng bahagi ng baybayin o coastal area
01:00dahil sa paggalaw ng crust ng mundo sa kahabaan ng isang fault o subduction zones
01:04at ang pinakamalapit na natukoy dito ay ang Cotabato Trench
01:08na pinagmulan ng malakas na lindol noong June 8.
01:10Yung constant, yung biglaan na pag-angat niya, yun yung cause naman ng earthquake.
01:18So, kailangan ng malaking earthquake like what happened nga noong Monday,
01:25intensity 8 yung naramdaman ng ating babayin dyan.
01:32So, dahil dun sa earthquake na yun, kaya lumitaw yung bahagi ng shorelines.
01:37Dagdag pa ni Camero, permanente na ang naging pag-angat ng lupa sa mga lugar na ito
01:41at sa ngayon ay nagpapatuloy ang assessment ng mga taga PHEVOX na nasa field
01:45upang alamin kung may kapareho pang insidente sa iba pang mga lugar.
01:49Pinayuhan niya rin ang mga residente na malapit sa mga natukoy na baybayin
01:53na iwasan muna ang paglapit sa mga coastal area na ito lalo at nagpapatuloy pa ang mga aftershocks.
01:59Pahanggat maaaring sana, iwasan muna nilang magbalik o bumalik o manatili
02:04doon sa mismong baybayin na nakitaan nila ng coastal uplift.
02:13Para naman, baka kasi hindi natin alam na baka may mga bitak-bitak pa dyan na maliliit
02:18at maging cause pa ng pagkasugat o kung anuman.
02:24So, yun, kasi continuous pa rin yung mga aftershocks natin.
02:28Carlo Luis Candelaria para sa Bayan.
Comments