00:00Merhaba, yeni incelememize hoş geldiniz.
00:02Bugün siyasi analist Hasip Sarıgöz'ün Türkiye'de son 10 yıla damgasını vuran o meşhur siyasi saf değiştirmelerini ele aldığı oldukça
00:11ses getiren
00:11''Ne buluyorlar?'' başlıklı makalesini masaya yatırıyoruz.
00:15Biliyorsunuz Türk siyaseti her zaman hareketlidir ama bu makale o karmaşık manevraların arkasındaki psikoloji ve iddiaları gerçekten çok çarpıcı bir
00:23dille inceliyor.
00:24Gelin yazarın argümanlarını adım adım objektif bir şekilde birlikte irdeleyelim.
00:28Haritamız oldukça net.
00:31Önce U dönüşleri dönemine bakacağız, ardından milliyetçi kanattaki kırılmalara ve muhalefetteki kopuşlara değineceğiz.
00:37Sonrasında yazarın çok tartışılan Truvoata teorisini inceleyip o can alıcı soruyla finali yapacağız.
00:43Peki ama ne buluyorlar?
00:45Birinci bölümümüz U dönüşleri çağ, yani sert eleştirmenlikten sadık destekçiliğe geçiş.
00:51Sarıgöz makalesine siyasette yaşanan o baş döndürücü gitkelleri hatırlatarak adeta bir temel atarak başlıyor.
00:57Yazar bu siyasi savrulmanın en net prototipi olarak Süleyman Soylu'yu merkezi alıyor.
01:03Şöyle bir düşünün, bir zamanlar iktidar partisinin en tavizsiz, en sert muhalefetlerinden biriydi değil mi?
01:09Ancak Sarıgöz'e göre bu süreçte o kadar keskin bir U dönüşü yaşandı ki,
01:14yazar Soylu'nun siyasi omurgasını tamamen yitirdiğini ve sonuçta iktidarın en sadık, en sarsılmaz sesi haline geldiğini iddia ediyor.
01:23Bu aslında makaledeki tüm diğer örnekler için bir başlangıç noktası.
01:27Şimdi milliyetçi kanattaki eksen kaymalarına geçiyoruz.
01:31Yazar bu dönemi Türkiye'deki milliyetçi cephenin ilk büyük sosyolojik kırılması olarak adlandırıyor.
01:38Olayların ne kadar dramatikleşebileceğini görmek için Tuğrul Türkeş örneğine bakmak yeterli.
01:44Düşünün MHP'nin kurucusunun oğlu.
01:47MİT tırları meselesinde çıkıp vallahi ve billahi o silahlar Türkmenlere gitmiyordu diyerek inanılmaz sert bir suçlama yapıyor.
01:54Fakat Sarıgöz'ün dikkat çektiği o büyük ironi şu,
01:57bu çıkıştan çok kısa bir süre sonra 2015 yılında Türkeş hepimizi şoke eden bir kararla iktidar partisine katılıyor.
02:05Yazar için asıl büyük şok ise MHP lideri Devlet Bahçeli'nin tutumu.
02:102014 yılında dönemin başbakanına yönelik o inanılmaz sert sözlerini, o zehir zemberek konuşmasını belki hatırlarsınız.
02:17Sarıgöz, o dönem bu ifadeleri kullanan Bahçeli'nin,
02:20bugün iktidarın adeta en hayati ve en ateşli savunucusu olmasını tam anlamıyla baş döndürücü bir zıt dönüşüm olarak nitelendiriyor.
02:28Ve aslında tüm bunlar bizi bu ivmenin ne kadar sistematik olduğunu gösteren bir tabloya götürüyor.
02:34Yani ortada tekil olaylar yok.
02:372015'te Türkeş ile başlayan bu dalga,
02:392021'de Mehmet Ali Çelebi ile devam ediyor,
02:422023'te Sinan Oğan ile zirve yapıyor ve 2024 yerel seçimlerine kadar uzanıyor.
02:4810 yıla yayılan, giderek hızlanan ve farklı seçim döngülerini içine alan koca bir saf değiştirme sessilesinden bahsediyoruz.
02:55Üçüncü bölümümüz, muhalefet kanadındaki kopuşlar.
02:58Yazar haklı olarak şu noktaya vurgu yapıyor,
03:01bu enteresan fenomen sadece milliyetçilerle sınırlı kalmadı,
03:06merkez sağ ve seküler muhalefet bloklarını da derinden sarstı.
03:10Buradaki en can alıcı nokta,
03:12Sarıgöz'ün işaret ettiği Mehmet Ali Çelebi ironisi.
03:15Kendisi Ergenekon kumpasları mağduru,
03:18hapis yatmış Mustafa Kemal'in askeri kimliğiyle öne çıkan bir isimdi.
03:22Ancak 2021'den o oldu, CHP'nin HDP'ye yaklaştığını öne sürerek kendi hapsa atılmasından sorumlu tuttuğu o sistemin tam da
03:30merkezine yani iktidar partisine katıldı.
03:33Makale bu dönüşümü gerçekten akıl almaz buluyor.
03:36Benzer bir tabloyu Sinan Oğan vakasında da açıkça görüyoruz.
03:41Oğan, mülteci krizini ve IŞİD politikalarını kıyasıya en sert perdeden eleştiren bir isimdi.
03:47Ancak yazar, onun 2023'deki ikinci tur seçimlerinden hemen önce iktidara verdiği o ani desteğin,
03:55Türk siyasetinde son yılların en büyük seçmen şokunu yarattığının altını çiziyor.
04:00Herkes onun muhalefet çizgisini koruyacağını sanırken,
04:03bu beklenmedik geçiş makaleye göre hala büyük bir muamma.
04:06Tabi Sarıgöz, İYİ Parti'nin entelektüel tabanının aldığı ağır darbeleri de es geçmiyor.
04:11Nebi Hatipoğlu ve partinin eski sözcüsü Kürşat Zorlu gibi çekirdek isimlerin,
04:16iktidara karşı o en sert söylemleri üretip, sonra aniden saf değiştirmelerini inceliyor.
04:22Hatta makalede şöyle çarpıcı bir iddia var.
04:24Zorlu'nun özel bir sohbette yazara bizzat,
04:27biz bu iktidarı nasıl yıkarız bana bunu söyleyin dediği,
04:30fakat hemen ardından aynı partiye katıldığı anlatılıyor.
04:33Çelişkinin boyutu inanılmaz, giyme.
04:35Bu durum bizi doğrudan 2024 yerel seçimlerinin hemen sonrasına, bugüne getiriyor.
04:41Sarıgöz makalesinde Topuklu Efe, lakaplı Özlem Çeriçioğlu ve Afyon Karahisar Belediye Başkanı Burcu Köksel gibi,
04:49CHP'li isimlerinde bu fırtınaya kapıldığını veya bir şekilde kapılmak zorunda bırakıldığını öne sürüyor.
04:55Hatta yazar burada iddialarını bir adım öteye taşıyarak,
04:58bazı isimlerin eşlerinin ticari ilişkileri üzerinden resmen şantaj yoluyla saf değiştirmeye zorlandıklarını belirtiyor.
05:05Dördüncü bölümümüz, Truva atı teorisi ve merkeziyi içeriden ele geçirmek.
05:10İşte burada yazar, o bireysel saf değiştirmelerin çok ötesine geçerek,
05:14muhalefet liderliğinin bizzat kendisini hedef alan, oldukça karanlık ve sistemik bir teori ortaya atıyor.
05:20Sarıgöz, bu karmaşık durumu açıklamak için zekice bir biyolojik metafor kullanıyor.
05:25Guguk kuşu yumurtası.
05:27Belki bilirsiniz, guguk kuşları kendi yumurtalarını başka kuşların yuvasına bırakır.
05:31O yumurtadan çıkan yavru da yuvadaki asıl yavruları aşağı atarak yuvayı tek başına ele geçirir.
05:37Yazar da, CHP'nin içine yerleştirildiğini iddia ettiği bazı siyasi aktörleri,
05:42partiyi içeriden çürütmekle görevlendirilmiş bu guguk kuşu yavrularına benzetiyor.
05:47Ve makale burada, belki de en provokatif, en tartışmalı iddiasıyla zirveye ulaşıyor.
05:54Sarıgöz, eski CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu'nu aslında devlet bahçeliyle aynı korumacı amaca hizmet eden
06:00bir tür turuva atı, bir taşeron olmakla suçluyor.
06:04Yani yazarın o çok keskin analizine göre,
06:07her iki liderin de nihai amacı aslında sistemi korumak ve Cumhurbaşkanı'nı olası yargı süreçlerinden uzak tutmaktı.
06:14Gerçekten de son derece iddialı ve tartışmaya açık bir siyasi okuma.
06:20Tüm bu hararetli analizler bizim makalenin bel kemiğine,
06:24o nihai psikolojik boyuta ve aynı zamanda yazıya adını veren son bölüme getiriyor.
06:30On koca yıllık siyasi U dönüşlerini,
06:33inanılmaz eksen kaymalarını ve turuva atı teorilerini şöyle bir haritalandırdıktan sonra,
06:38Sarıgöz herkesin aklındaki o basit ama devasa soruyu soruyor.
06:42Peki ama ne buluyorlar?
06:44Bu siyasetçiler, onca söylediklerini yutma ve kendi ilkelerini çiğneme pahasına,
06:50iktidar partisinde diğerlerinin onlara veremediği tam olarak neyi buluyorlar?
06:54Yazarın bu soruya verdiği cevap,
06:56inanın çok sert ve eleştirel bir psikolojik analiz içeriyor.
06:59Sarıgöz'e göre, bu kişiler oraya gittiklerinde aslında ideolojik bir yuva falan bulmuyorlar.
07:04Tam aksine, kendi hukuksuzluklarıyla ve ikiyüzlülükleriyle mükemmel bir şekilde eşleşen bir ortam buluyorlar.
07:11Yazar durumu o kadar keskin bir şekilde özetliyor ki, bu siyasetçilerin eylemlerinin doğrudan omurgasızlık,
07:17riyakarlık ve hatta ihanet gibi çok ağır kelimelerle tanımlıyor.
07:21Tabii yazarın bu oldukça güçlü ve sert retoriğinden objektif mesafemizi koruyarak baktığınızda,
07:27aslında makaledeki şu sözler, Sarıgöz'ün tüm o temel tezini kusursuz bir şekilde özetlemeye yetiyor.
07:33Aynı aynadaki yansımaları gibi.
07:35Kendilerini buluyorlar.
07:37Yani özetle, yazar, bütün bu saf değiştiren politikacıların bir inanç ya da büyük bir dava uğruna değil,
07:43sadece ama sadece kendi o faydacı karakterlerini yansıtan bir sisteme entegre olduklarını savunuyor.
07:49Lasip Sarıgöz'ün çok konuşulan bu makalesine dair incelememizi tamamlarken,
07:53sizi düşünmeye sevk edecek şu can alıcı soruyla baş başa bırakmak istiyorum.
07:57Türkiye'de tam 10 yıla yayılan tüm bu siyasi saf değiştirmeler,
08:01gerçekten sosyolojik ve ideolojik bir yeniden yapılanmanın mı işareti,
08:05yoksa bize sadece modern siyasi dünyada hayatta kalmanın o pragmatik ve çıkar odaklı doğasını mı gösteriyor?
08:11Buna siz karar verin.
08:12Bu incelememizde bizimle olduğunuz için çok teşekkürler.
08:15Bir sonrakinde görüşmek üzere.
Yorumlar