- 23 hours ago
Değerli takipçilerimiz bizi izleyip takip ettiğiniz için çok teşekkür ederiz.
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/live/kACSYjRFtGo
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Dileriz izledikleriniz ilgi , alakanıza göre olup keyifli vakit geçirmenizi sağlar.
Yayınlarımızı;
https://www.youtube.com/live/kACSYjRFtGo
https://jintv.net/tr/
adreslerinden,
Twitter @jintvofficial_t
Instagram jintvofficialtr
Telegram JinTvOfficial
Bluesky @jintvofficialtr.bsky.social
Digital Medya hesaplarımızdan takip edebilirsiniz
Category
📺
TVTranscript
00:28Transcription by CastingWords
00:42Transcription by CastingWords
01:00Transcription by CastingWords
01:06Transcription by CastingWords
01:10Transcription by CastingWords
01:18Transcription by CastingWords
01:21Transcription by CastingWords
01:28Transcription by CastingWords
01:31Kısaca hatırlarsak 2002'de AKP'nin tek başına iktidar olmasıyla başlayan yeni bir dönem ve hala devam eden ne yazık ki.
01:39Yeni bir dönem ama aynı zamanda internetin hem Türkiye'de hem dünyada internet kullanımının yaygınlaştığı yıllar.
01:49Dolayısıyla pek çok etken var 2000'lerin popüler kültürüne bir giriş yapalım.
01:59Neydi en temel özellikleri sence?
02:29Kazandığını görüyorsunuz.
02:31Yani şimdiye kadar marjinal olmuş olan, görünmez kılmış olan, köşede bucakta olan her şeyin yavaş yavaş aslında popüler kültüre ve
02:47toplumsal görünürlüğe doğru çekilmesi.
02:51Şimdi burada bir tane amaç tabii ki bu marjinlerin de ekonominin içine katılarak aslında kar sağlayabilecek bir şeye döndürülmesi, bir
03:09zemine döndürülmesi var.
03:10İkincisi şöyle bir fantezi var, hakikaten yani Sovyetler Birliği yok olduğu, işte alternatif yok olduğu ve kapitalizm artık bütün bu
03:21kapitalizm ve liberal politikalar gerçekten herkesi ve her şeyi kapsamalı, dışarıda hiçbir muhalefet kalmamalı, bu muhalefetin hepsi hegemonyanın içine çekilmeli.
03:35Böyle bir fantezi var ve bu hegemonyanın içine çekilmek daha önceden de konuştuğumuz gibi yani tamamen dönüştürerek olmuyor, hegemonyayı da
03:46dönüştürerek oluyor.
03:47Yani hem marjini dönüştürüyor hem hegemonyayı dönüştürüyor biraz.
03:50Bundan dolayı aslında böyle hani sanatta hem yüksek sanat dediğimiz daha böyle işte sergi alanları vesaire oralara bakarsak, müzik alanına
04:04bakarsak, görsel kültüre bakarsak ve aslında siyasi popüler kültüre bakarsak,
04:11buraların hepsinde bir yeni grupları sokmak ve eskiden sahne dışında bıraktıklarımızı sahneye çıkarmak.
04:24Bu yoksulluk konusunda böyle, etnik meselelerde böyle, kadınlık böyle, LGBTİ böyle, her konuda böyle kategorize edilerek, sistemle barıştırarak iki çekme
04:39var bir taraftan.
04:40Şimdi bunu tabii 2000'ler Türkiye'sinde çok görmek mümkün.
04:452000'ler Türkiye'sinde birkaç büyük değişim oluyor.
04:49Bunlardan bir tanesi hakikaten daha önceden bir hafıza patlaması var bir kere.
04:57Bu popüler kültürde de var, işte şeyde de var, daha diyebileceğimiz elit kültürde de var ama aynı zamanda yerel kültürlerde
05:07de var.
05:08Her yerde bir hafıza patlaması, acıyla bir karşılaşma, bir cumhuriyetle hesaplaşma.
05:14Şimdi hatırlarsanız şu anda da sürüyor ama o dönemdeki kadar şey değil.
05:19Fethiye Çetin'in kitap vardı, işte Araf yayınları, ondan sonra Avesta,
05:27bütün bu yayınların kendi okuyucularını, kendi tüketicilerini oluşturdukları,
05:37yavaş yavaş dediğim gibi hafızayı böyle şeyin içine soktukları,
05:42hem pazarın içine soktukları hem de hayat içinde görünür kıldıkları,
05:48işte Diyarbakır Cezaevi'den çok bahsedilmeye başlandı,
05:53ondan sonra işte Erdoğan'ın meşhur konuşması Diyarbakır Cezaevi ile ilgili.
05:59Yani hem siyasette bu dönüşümler oluyor,
06:01hem işte daha önceden bahsetmiştik hatırla sevgilimler,
06:05suskunlar gibi böyle geçmişle bir şekilde hesaplaşmaya çalışılan meseleler,
06:122007'ye gelinceye kadar bir hranting fenomeni ve hrantingin çevresinde gelişen bir Ermeni meselesiyle hesaplaşma,
06:25yine işte özür metni o meşhur birçok entelektüelin imzalamış olduğu özür metni.
06:33Ama dediğim gibi bunlar hep sisteme büyük bir, nasıl diyeyim, özellikle bölüşüm,
06:42yani maddi bölüşüm, üretim konularında hiçbir şekilde gerçek bir tehdit oluşturmamaları gerekiyor.
06:50İçeri alınmaları için.
06:53Zaten çok da öyle bir mesele de yok.
06:57Kürt meselesinde dahi aslında açılımların olduğu, popüler kültürde özellikle açılımların olduğu.
07:05İşte hatırlarsınız 90'ların sonu 2000'lerin başında Sezen Aksu'nun Işık Doğu'dan Yükselir albümü
07:11ve Işık Doğu'dan Yükselir albümüyle aslında Kürdistan'a bir selam çakılması,
07:17Sezen Aksu'nun Kürdistan Nevroz'una gitmesi,
07:21işte şeylerin Uğur Yücel'in yazı tura filmini çekmesi,
07:27vesaire vesaire yani Kürtlerle de bir, Kürt gerçekliğiyle de aslında bir karşılaşma.
07:36İşte hani şeyler çıkmaya başlıyor.
07:39Tabii diziler ancak bunu çok daha kapalı bir şekilde,
07:42yani çok daha, nasıl diyeyim, çok daha şablonlu bir şekilde çıkıyor, yapıyor.
07:48En tipik şey daha böyle bir hani saldırgan Kürt erkekliğinin,
07:55yani Türklerin fantezisini kurduğu diyeyim.
08:00Gerçek veya gerçek değil, şöyle gerçek değil, bu Kürdistan'a has bir şey değil.
08:06Aslında Türkiye'nin her tarafında bu erkeklik var.
08:09Bu erkekliğin işte bir şehirli kadın tarafından şey yapılması, ehlileştirilmesi
08:18ve o dışarıda agresif olan erkeğin eve geri döndürülmesi üzerine
08:24en az 5-6 tane dizi hatırlayabiliriz.
08:29Bunların çoğu erkek ya Kürdistan ya Kürdistan imli.
08:33Yani Kürdistan'da olduğu açıkça söylenmese bile Kürdistan imli.
08:38Yani diyelim ki asmalı konak Kürdistan'da geçmiyor ama
08:42orada canlandırılan her şey aslında bir Kürt evini imliyor.
08:49Ama öbür tarafta Sıla var mesela.
08:52Sıla tamamen Kürdistan'da geçiyor.
08:55Bunlar var.
08:57Evet bunlar var.
08:58Tabii bir Bülent Arınç fenomeni var.
09:00Ben buna az gerçekten altını çizmek istiyorum.
09:05Bülent Arınç fenomeni, Abdullah Gül fenomeni yeni bir erkeklik ortaya çıkmaya başlıyor.
09:11Ne yazık ki 2010'lardan sonra bunun aynı çıktığı hızla yok edileceğini de göreceğiz.
09:18Fakat bu erkeklik biçimi şefkatli, işte ağlayabilen evine bağlı.
09:25Çok önemli bu.
09:26Çünkü erkeğin, ya burada hep tabii ki ekonomiyle bağları var.
09:32Erkeğin gelirinin eve ve ev tüketimine geri döndürülmesi gerekiyor.
09:37Bu hem kadınların bir derdi ve AKP'nin oy biliyorsun tabanını oluşturan en geniş kesim kadınlar.
09:45Niye?
09:46Çünkü AKP kadınlara dedi ki ben size kocalarınızı eve döndürmeye yardımcı olacağım.
09:51Çünkü ben o zamanlar çok da sahada olan biriydim.
09:56Kocalar işte Luna Parklar işte şey içkiler, alkol, kumar bütün bu alışkanlıklar içerisinde AKP dindarlıkla ve kadına verdiği güçle şunu
10:13vaat ediyordu.
10:14Bu erkekler eve gelecekler hem size bakacaklar hem ev tüketimini evin yaptığı masrafın artmasına yardımcı olacaklar ki Türkiye'nin o
10:25zaman ekonomisi biliyorsun inşaat sektöründen dönüyor.
10:28Ve inşaat sektörü herkese bir kredi yoluyla yuva, yuva şey var, sözü var.
10:39O yuva sözünün içine erkekleri de alan yeni bir erkeklik oluşuyor.
10:48Bence bunun kahramanı Bülent Arınç'tır ama Abdullah Gül de az değil tabii.
10:52Yani böyle bir hani sakin şey ne derler şefkatli böyle bir hane erkeği aslında Selahattin Demirtaş'ı düşünürsek bu erkekliğin
11:07Kürt versiyonu tabii ki genç, dinamik, muhalif.
11:12Ama o da bir şey, hane parçası olarak her zaman popülerliğini ve sevgisini ayakta durdu.
11:25Bu onun planı değildi, onun hayatı böyleydi.
11:28Aynı şekilde Bülent Arınç'ın da planı olduğunu sanmıyorum.
11:32Ama bunlar yani bu kültürün içinde şey yapan, zemin bulan daha erkeklik biçimleri.
11:40Sonradan biz bu erkeklik biçimlerinin dediğim gibi korkunç bir imhaya maruz kalacağını
11:48ve daha sonra işte şeylerde iç çamaşırları, kadınların iç çamaşırlarını giyen saldırgan Kürdistan'da, Kürdistan evlerinde.
12:01Yani bunu İsrail erkekleri yaptı ama şeyde de Türk askerleri de o çamaşırları böyle hatırlıyorsanız çekmeceleri boşaltıp
12:10Twitter'a şeyler yani kadınlığı, erkekliği her şeyi, agresif bir şekilde normları jok eden erkekliğin tekrar sahneye çıkacağını göreceğiz.
12:25Çünkü ama dediğim gibi böyle bir büyük erkeklik dönüşümü var.
12:30Bir şey daha var, 2000'lerde altın çizmek isteyeceğim.
12:34Dedim ya sahanın arkası öne çıkıyor, bu yoksulluk programlarıyla oluyor.
12:40Şimdi hatırlarsan bütün sürekli Türkiye'de bir yoksullar için, 99 depreminden sonra böyle televizyonda kampanyalarla başladı bu iş.
12:53İşte yardım kampanyalarıyla.
12:56Fakat daha sonra daha sabah programlarına dönüştü.
12:59İnsanların yani yoksulluk kaynaklı acılarını anlatması,
13:04bütün yoksulluğun ve işçi sınıfının, emekçi sınıfının ve emek sorunlu göçe mağduru,
13:13yani aslında Türkiye politikalarından ve Türkiye ekonomisinden dolayı bu hale gelmiş olan bütün insanların
13:21kişisel kader anlatılarıyla Türkiye'nin diğer yerlerinden yardım istemesi.
13:30Hayatların bir yara olarak anlatılması artık.
13:36Bir sınıfsal mesele gibi değil ya da Türkiye siyasetinden kaynaklanan sorun gibi değil.
13:42Kimileri kadersiz doğmuş.
13:45Biraz da yoksullar var olanla yardım etsin.
13:48Nazan bunun şeyde de tezahürü var.
13:50Yani devlet katında da işte belediyelerin yardım alanları,
13:56işte UNICEF'ten gelen paraların kadınlara,
14:00aslında hani yurt dışından gelen para ama işte ben size veriyorum diye eğitim yardımı adı altında verilmesi.
14:08Hani bir de böyle bir şey sonra tabii ki cemaatlerin,
14:12tarikatların yardım ağları bunlar da çok yaygınlaştı o sırada.
14:19Elbette yani elbette öyle bir şey var ve bütün bunun tabii altyapısı buradan besleniyor ama
14:26beni daha çok ilgilendiren, yani bunları hep söylüyoruz Filiz.
14:31Ama burada fırsat bulmuşken söyleyeyim ben anlatıların nasıl dönüştüğü meselesi de çok önemli.
14:38Yani anlatının talep şey nasıl diyeyim bir toplumsal analizden veya talep eden veya bu arabeskte hani kaderiniz böyle ama kaderinizin
14:52böyle olması şey yani toplumsal bir mesele.
14:58Arabesk ne olursa olsun bir kültürün parçası bir yani isyan eden şehrin ritmine, şehrin onu dışlayışına isyan eden bir şeyi
15:10anlatırken ve buna erkeklik üzerinden anlatırken,
15:13şimdi böyle yara olmuş çeken, çile çeken kadın anlatıları.
15:20Yani kadınlar çıkıyor bu programlara genellikle ve büyük bir kurban anlatısı ve nasıl bir yara olmuş, bütün hayat bir yara.
15:31Yani bunu ben şey, altını çok çizmek istiyorum.
15:35Çünkü bu anlatı aslında hem AKP dediğin gibi bu Türkiye'deki yeni kültürel rejimi temelini oluşturuyor.
15:46Ama aynı zamanda kadınlığı, kadınlar arasındaki ilişkileri, kadınlık bilincini de son derece radikal biçimde değiştirmiş.
15:54Ama öbür taraftan da bütün bu arka planda diyelim ki yani sahnenin dışına atılmış insanları doğrudan talep sahibi de kılmış.
16:09Yani bir şey, yani televizyona çıkıyorsun ve talep ediyorsun.
16:14Para istiyorsun, iş istiyorsun.
16:17Yani bu bireysel yapıyorsun bunu.
16:20Sistemi de eskisi gibi değil yani.
16:23Fakat artık herkes de aşırı talepkar.
16:26Onun arkasında işte bu doktorlara olan nefret, öğretmenlere olan nefret, entelektüellere olan nefret.
16:34Bunun hep altını biraz bu sahneye çıkartıp, bireysel talep ettirip,
16:40o talebi de işte şeyde muhafazakar ağlarda burdurtan ve herkesi böyle bir şikayet eden, yaraya dönüştüren anlatının altyapısı olduğunu söyleyebiliriz.
16:55Diğer sınıflar ve sınıflarla nazan şey var.
17:00Yani başarı, kariyer çalışırsan olur hani böyle bir şey yırt, tırnak içinde yırtma ihtimali din de olduğu yıllar bu yıllar.
17:14Hani onun biraz kışkırtıldığı yıllar.
17:17Mesela ben yarışmaları da hani beyaz yakalılar için bunu diyorum.
17:21Ama mesela yarışmaların da bunu barındırdığını düşünüyorum.
17:24İyi sesin varsa bilinci olursun, herkes seni tanır, önün açılır, şöhret olursun.
17:31Hani müzik yarışmalarının bu kadar yoğun ilgi görmesi falan biraz da oradan kaynaklanıyor.
17:37Yani yoksullar için en alttasın, talep ediyorsun, acıyor herkes sana tırnak içinde.
17:43Ama daha bir üst sınıflar açısından da daha başarılı olabilmek, kariyer sahibi olabilmenin de kapılarının açılığını demeyeyim ama umudunun aşılandığı
17:56dönemler bu dönemler.
17:57Doğru diyorsun, bunun yanı sıra da bu yarışma programları, özellikle ses yarışması programları demin bahsettiğim çok kültürlülüğün de ortaya çıktığı
18:12yarışmalar.
18:13Yani mesela kürt sesi, kürt şarkıları, Ahmet Kaya televizyonda söyleniyor artık, Ahmet Kaya'nın şarkıları söyleniyor.
18:21İşte bir Bayhan çıkıyor, hem şey anlatabilirim, çok alt sınıftan gelmiş, cinayet işlemiş, işte Bayhan'la şeyin karşılaşması, deniz, unuttum.
18:34Daha böyle bir Deniz Seki'nin, evet Deniz Seki daha bir sistemi temsil eden Deniz Seki'yle Bayhan'ın karşılaştırması,
18:46transların çok daha fazla görünür olması,
18:49yani Fatih Ürek'le işte Mustafa, unuttum, gene Kürt bir şarkıcının birlikte program yaptığını, geleneksel Kürt kıyafetleri giyip çiğ köfte
19:04yoğurduğunu kim unutabilir yani?
19:07Hani böyle anlatabiliyor muyum?
19:10Bir herkes birbiriyle karşılaşıyor, bir karşılaşma sahne.
19:13Ondan da aslında hani niyetlerin çok üstünde bir dinamizm doğuruyor toplumda.
19:20Bu hani daha böyle belki neoliberal ekonominin gerektirdiği ideolojiyken bu birdenbire o kadar çok karşılaşma alanı,
19:32o kadar çok fazla bilinç, o kadar hafızanın yeniden gelmesi.
19:37Tabii ki çünkü insanlar bunu illa ki sunulduğu terimlerle algılamıyor, çok başka algılıyor.
19:45Başka şeyler, başka zevkler, başka keyifler buluyor.
19:49Hakikaten Türkiye'de böyle keyfin çok çeşitlendiği, neşenin çok çeşitlendiği, dinamikleşen,
19:56herkesin birbirini daha çok merak ettiği, bunun siyasette de artık iyice şey olduğu,
20:06o 2013'e, 2013'ü hazırlayan damar diyebiliriz.
20:12Zaten dünyanın her yerinde bu böyle.
20:14Ve 2010'larda bunun kamusal alana çok daha radikal bir biçimde giriş olduğunu gören bütün ülkelerde bildiğim gibi bir çeşit
20:26karşı darbe oluyor.
20:28Latin Amerika'dan işte Arap Baharı'na, çünkü Arap Baharı da bakarsan yani işte en antidemokratik dönemde olmuyor.
20:39Biraz Esad'ın hani bazı reformlar yapmaya karşı kalkıştığı Suriye'de, aynı şekilde Tunus'ta, aynı şekilde Mısır'da yani hafif bir reform
20:52havası varken oluyor.
20:54O yüzden yani o insanlarda bu evet özgür olabiliriz, evet her şey şahane olabilir fikrini son derece besleyen bir popüler
21:05kültür bu.
21:05Herkesin birbirinden öğrendiği, dediğim gibi internetin bunun için çok yaygın olarak kullanıldığı ve 2013 şeyine Türkiye'de ama başka yerlerde daha
21:19erken daha geç hazırlayan altyapı bu.
21:23Sonra biz bunun 2013'ten sonra dediğim gibi her ülkede korkunç bir karşı devrim, sansürleşme, hapse atma ve bütün bu kültürü
21:37imha etme, yeni erkeklikleri besleme, yeni zevkler ortaya çıkarmayla şey yapılacağını, tarımar edeceğini görüyoruz.
21:46Evet, önemli bir tanışma oldu hem Türkiye'deki çeşitli sınıflar, halklar açısından hem dünya açısından ve belki de o tanışıklığın, zenginliğinin
21:58yansımalıydı.
22:00Bunu söylerken Gezi'yi nereye oturtuyorsun Nazan? Bu anlattıkların içinde Gezi'nin de bir şeyi var mı?
22:07Hani her yerde bir özgürlük arayışı, Gezi'yi de bu bağlamda ele alabilir miyiz?
22:13Tabii ki. İşte zaten Gezi'yi kastediyorum ve barış sürecini kastediyorum.
22:19Bu ikisini birlikte okumak gerektiğini düşünüyorum.
22:23İkisi de çünkü bu şeyin mümkün kıldığı, bu on yılın mümkün kıldığı olaylar.
22:31Yani hakikaten hani böyle kamusal alanda görülmek, talep etmek, işte yeni yeni karşılaşmaları özlemek, birbirini merak etmek.
22:43Hani bütün bunlar böyle Gezi'nin zaten bahsettiğimiz şeyleriydi, duyguları.
22:51Tabii ki beyaz yakalılarda şey de var, yani korkunç bir gittikçe bunlar olurken tabii ki hani neoliberalizmin dönüşüsünü de unutmayalım,
23:04sömürünün korkunç arttığı bir dönemden bahsediyoruz.
23:08Yani insanların...
23:10İşsizliği, taşıranlaşma, işsizlik onlar da artıyor tabii.
23:16Evet, yani hem umut, yani hem umut hem hayal dünyası çok genişliyor.
23:23Ama öbür taraftan da gündelik yaş hakkındaki emek sömürüsü korkunç boyutlara ulaşmış durumda.
23:31Tabii ki politik baskılar da devam ediyor.
23:34Yani bunlar devam etmiyor değil.
23:37İşte KCK operasyonlarını hatırlayabiliriz vesaire.
23:42Ama şey, yani o bir umut, anlatabiliyor muyum?
23:47Yani başka türlü olabilir her şey.
23:50Umudu da o popüler...
23:52Şimdi çünkü böyle bir kültür yok.
23:54O yüzden insanlarda büyük bir dehşet, büyük bir hayal kırıklığı,
24:00anlatabiliyor muyum, hayal edememe yani var.
24:06Özellikle senin de bahsettiğin gibi işte beyaz yakalılardaki o sömürü,
24:11hani gezdiği bir anda böyle bir onlar için de bir isyan yeri haline geliyor.
24:17İşte Türkiye'de feminist hareket büyüyor.
24:19Türk hareketi çok daha görünür, çok daha herkesle ilişkili.
24:24Yani herkes tarafından biliniyor.
24:29Kürdistan bir marka haline gelmiş diyebilirim.
24:33Ahmet bir kültür merkezi oluyor.
24:36Nazan neredeyse Ahmet bir kültür merkezi oluyor.
24:40Kültür başkenti oldu.
24:41Herkes koşa koşa paneline, sergisine, konserine falan gidiyordu gerçekten yani.
24:47Evet aynen hani bunlar işte Osman Kavala figürü,
24:53Osman Kavala'nın birçok sivil toplumu içinde onları destekleyerek var olması Diyarbakır'a çok şey katmıştır.
25:03Yani bunları da hani insanların, aynı zamanda bir şeyde Barış Grubu'nun çalışmalarında ben cezaevinden çıktıkları günden itibaren sürekli entelektüelleri
25:17markaja alarak onlara Kürt meselesini anlatan işte Yüksel Genççi, Seydi Fırat'ta bunları da hani ne kadar büyük emek verdiklerini.
25:28Aynı şekilde bütün bu şeylerin belediye başkanlarının şeyin parti meclisinin genişlemesi çalışması yani bütün buna uygun politika üreten de yani
25:44bu kültürün muhalif bir vizyon sunabilmesi için politika üreten de tabii ki Kürtler burada.
25:53Biraz feministler ama çok daha şey bir şekilde Kürtler, gençler, LGBT yani bu gruplar Ahmet'te işte çıkıyor şeyde yani Türkiye
26:07'nin birçok yerinde büyük bir mücadele veriyor LGBTİ grupları da.
26:15Onların da yani görünürlüğü onların da kamusal alanları değiştirmesi bir taraftan da tabii bu sermaye kültürel sermaye aynı zamanda nişler
26:26de oluşturuyor.
26:27Mesela çok daha fazla bir ilahiler üzerinden olan bir yeni ses kültürü oluştu.
26:37Yeni radyolar değil mi vaazların verildiği böyle yek yeni bir hani başka ses, bambaşka bir ses ve bambaşka bir ritim
26:48içerisinde var olan bir kültür var.
26:50Çünkü ben hatırlıyorum mesela Adıyaman'da peygamberin sakalı yok hırkası mı sakalı mı sakalı galiba şey yapılıyordu sergileniyordu oradaydım ben Adıyaman'da
27:08Adıyaman'a gelmişti yani.
27:10Ve inanılmaz bir her bütün şey kent ilahilerle böyle çınlıyor.
27:19Ben ilk defa tanıştım mesela o sesle ve o sesin de büyüsüyle o sesin de kozmolojisiyle tabii ki.
27:27Ve böyle bir yeni ses kültürünün de ortaya çıktığını söylemek lazım.
27:33Daha sonra daha da yaygınlaşacak.
27:36Evet yani biraz...
27:38Cinsellik.
27:40Cinsellik.
27:41Cinsellik.
27:42Yani cinselliğin çok daha fazla konuşulduğu, çok daha fazla performe edildiği.
27:49Yani şimdi bak kamusal kültürde bunlar çok yasaklandı.
27:53Ama yerel kültürlerde çok daha fazla damga vuruyor yerel ilişkilere.
28:00Yani böyle 2000'ler aynı zamanda tabii ki cinselliğin de insanların kimliklerinin temel bir parçası olduğuna dair ideolojinin yaygınlaştırılıp oturduğu
28:15bir dönem.
28:15Bir de şunu unutmayalım.
28:172000'ler aynı zamanda Kürdistan'da özgürlük mücadelesine alternatiflerin de çok üretilmeye çalışıldığı zamanlar.
28:26Fakat bu alternatifler eskiden liberal alternatiflerdi.
28:33İşte kadın kurumları ondan sonra ne bileyim daha liberalizm arzulayan ve Türkiye'ye entegre olmak isteyen bireysel başarıları olan entelektüellerin
28:45bir araya getirilmesi,
28:46onlara toplantılar yapılması, onların böyle bir kültür işte vesaire olması şimdi onların yerine daha çok hani muhafazakar bir alternatif ve
28:57milliyetçi bir alternatif yaratılmaya çalışılıyor.
29:00Ama o dönemde o çok kuvvetliydi ve belki de özgürlük hareketinin en büyük başarısı bunu bertaraf edecek ideolojik dönüşümü yaşayıp
29:12demokratik konfederalizm fikriyle ortaya çıkıp tekrar hegemonyasını sağlamasıydı.
29:19Evet Nazan aslında şimdi bu konuştuklarımıza hakikaten hani 2013 diye tanımlıyorsun.
29:25Hani 2010'lardan sonra dünyada da böyle bir değişime gidiliyor.
29:30Yani belki o arayışların en yükseldiği andan sonra hakikaten otoriter rejimlere hızlı bir geçişle artık ondan söz edemiyoruz.
29:41İşte şimdi artık yaşadığımız dönemi belki biraz analiz etmek lazım.
29:45Popüler kültür açısından tabii ki siyasette her zaman işçi olduğunu söyledik zaten.
29:50Siyasi konjoktürle, gelişmelerle, işte neoliberalizmin aldığı yeni biçimlerle şimdi ne yaşıyor dünya ve Türkiye?
30:02Yani tabii yaratıcılığın çok çok azaldığı, minimalize olduğu ve yaratıcılığın aslında bir şekilde göçmellere geçtiği bir dönemden bahsedebiliriz.
30:17Yani kültürü üreten şu anda en büyük aktörler hakikaten göçmenler.
30:24Bu müzikte de böyle, işte şeyde de böyle, sanatta da böyle.
30:30Yani yaratıcılık, farklı dünyalar düşlemek.
30:36Çünkü şunu unutmamak lazım yani bu şey, karşı devrim diyebileceğimiz darbeler aynı zamanda herkesi kendi içine kapattı.
30:46Yani herkesi kendi meselesine kapattı.
30:49Ve herkesin kendi meselesine kapatması bir, ikincisi de birbirinden izole edilmesi,
30:54araya şey, bariyerler konulması, Alevi ile, Sünni, Kürt ile Türk, kadınla, erkek.
31:02Hani bunlar insanları son derece yaratıcılıktan uzak tutan şeyler.
31:09Yaratıcılığı mümkün kılan şey karşılaşmadır.
31:12Yani boşuna dengbejler her tarafı gezmiyorlardı.
31:19Karşılaşma olmayan yerde yaratıcılık olmaz.
31:22Karşılaşma olmayınca nerede oluyor?
31:25Göçmenler de en fazla, en büyük kar.
31:28Şey bu birinci.
31:30Bunu söyleyebiliriz yaratıcılık açısından.
31:33Sansür yani Türkiye'de ve dünyanın her yerinde.
31:36Türkiye'de daha erken başladı aslında sansür.
31:39Ama şu anda Türkiye ile kıyasla çok çok daha büyük sansür olan yerler var.
31:44Amerika Birleşik Devletleri'ni sayabiliyoruz bunların arasında.
31:48İsrail, Filistin, yani İsrail'in Filistin'e yaptığı soykırım saldırılarından sonra
31:55bütün Avrupa'da çok büyük bir sansür değil mi?
31:58Yani böyle sansürün yeniden hayatımıza girmesi,
32:04söyleyeceğiniz her şeyin böyle son derece, yani bu mesele.
32:08İki, üçüncüsü şey platformlar, platformlarla birlikte milyonlarca aynı şablonun, aynı şeyin üretildiği
32:22ama kamusal kültür tüketiminin de tamamen evlere çekildiği yeni bir tüketim durumu.
32:32Yani artık hani eskisi gibi böyle ne bileyim bir hatırla bir yani işte asmalı konak,
32:40hani o akşam herkes konuşur değil mi?
32:42Ertesi gün asmalı konak.
32:44Öyle bir şey yok.
32:45Yani herkes kendi evinde, kendisini kendi zamanında seyrettiği,
32:51böyle tamamen platformlar üzerinden geçen bir şey.
32:55Önce daha bu tür kültürlere bakarsak, kamusal alanların korkunç küçük yerlere sıkıştığı.
33:05Yani Amerika ve Türkiye ve Uganda, hani üçün birbirinden çok çok farklı gibi duran yerler,
33:12üçünde de aynı şey oluyor.
33:14Yani belli mahalleler var.
33:15Minnesota, işte şey, California, New York.
33:23Bunun dışında çokluk artık yok.
33:28Herkes, yani bütün çoklu kültürler belli yerlere sıkışmış durumda.
33:34O karşılaşmalar kesilmiş durumda.
33:36İşte İstanbul'u düşündüğünüzde Taksim yok ediliyor ama bir Kadiköy çıkıyor.
33:41Kadiköy, Beşiktaş.
33:42İşte Karaköy, bunun dışında çokluk yok.
33:46Herkes kendi mahallesinde.
33:48Ahmet de bile öyle.
33:50Nazan, öte yandan da şimdi bu dijital haberleşme ağları,
33:55bir yandan da insanları, halkları, toplumları birbirine,
34:00yani aslında orada toplumsal olarak bir arada olmuyorsa ama bireysel olarak da olsa,
34:05başkalarının tanıma ve izleme imkanını da arttırmıyor mu bir yandan?
34:10Hayır arttırmıyor Filiz.
34:12Çünkü...
34:12Gözlükle olmuyorsun belki ama.
34:15Evet.
34:16Hayır arttırmıyor.
34:17Çünkü artık tamamen işte bu şey denilen,
34:20chamber denilen, yani sadece herkes kendine benzeyen insanlarla iletişim içerisinde.
34:26Yani bu algoritmalar sonucunda artık internet alanını,
34:30karşılaşma alanı olmaktan çıkartıldı.
34:32Yani gruplar arasında düşmanlık, düşmanlığın beslendiği,
34:39internetin kullanılarak artık eskiden söylenemeyecek.
34:44Yani işte faşizm, nazilik, hani kadın düşmanlığı olduğu için söylenemeyen şeylerin,
34:54artık internette kendinize benzeyen insanlarla rahat rahat söylediğiniz,
34:59bunun üzerinden motive olduğunuz, mobilize olduğunuz ve karşısındakini düşman olarak gördüğünüz için de
35:05gerçek bir karşılaşmanın hiç yaşanmadığı yerler internet.
35:09Hani belki oyun platformlarında.
35:13Zaten hani oyun çok önemli bir şey oldu.
35:17Ona yani ondan bahsetmek lazım.
35:20Bu televizyonda da, işte şeyde de, internette de aslında oyun janrı dışında bir karşılaşma alanı yok.
35:31Mesela Survivor, mesela işte şey, ne derler, Masterchef.
35:38Niye bunlar bu kadar hala seyrediliyor, rekorlar kırıyor?
35:42Çünkü burada birbirinden uzaklaştıran bir melodramatik hikayeler de var tabii.
35:51Kimcisin sen, ben bilmemciyim, şunu seviyorum, onunla o düşman falan.
35:55Ama bu taraf, bir taraftan da oyun oynanırken,
35:59ister istemez herkesin tekrar, bütün kartların tekrar karıştırıldığı
36:04ve birbirini sevmeyen insanların birlikte hareket etmeyi öğrendiği yerler bunlar.
36:12Hani o yüzden aslında oyun çok çok önem kazandı.
36:17Hem seyirlik hem yapmak açısından.
36:19Bunu da fark eden birçok örgüt, işte IŞİD, Kolombiya'daki şeyler, ne derler, genkler, eroin, yani şey mafyası, narkotik mafya,
36:37birçok şeyini bu oyunlardan devşiriyor, birçok üyesini oyunlara sızarak devşiriyor.
36:45Ama her yerde, dünyanın her yerinde bir oyun patlaması olduğunu,
36:51çünkü oyunun tek kontrollü karşılaşma olanı olarak karşımıza çıktığını görüyoruz.
36:59Ve tabii ki orada da büyük sermayeler dönüyor vesaire.
37:04Yo, yo, devam et. Yani bu önemli bir şey. Bitirsen.
37:12Yani çok değil, o yüzden çok büyük bir değişim.
37:16Yani bu çok büyük değişimi ve yani hani popüler kültüre bakarak dahi
37:22bu tekleşen, tekleşmenin nasıl yaratıcılığı sıfırladığını,
37:28nasıl insanlara büyük bir hüzün, büyük bir şey, nostalji bombası haline geldiğine,
37:36yani insanlar oturup diyor ki ben 90'ları özlüyorum.
37:39Ya 90'ların nesini özlüyorsun? 90'larda değil mi?
37:43İnsanlar şeyde, Kürtistan'da ne biçim, yani neler yaşıyorlar?
37:50Korkunç şeyler yaşıyorlar.
37:52Ama bu gene de işte bir çok sesliliğin başlangıcı olduğu için
38:00kendi içinde farklı bir dünyanın fantasisini kurabilişini özlüyor.
38:06Anlatabiliyor muyum?
38:0790'larda yaşadığını değil ama kendi halini özlüyor.
38:13Çünkü şu anda hiçbir şey yok.
38:15Birçok insan için.
38:17Gerçekten hiçbir kültürel neşe olayı, yani komusal alanı şey üreten hiçbir şey kalmadı.
38:31Çünkü karşılaşmalar yok oldu.
38:33Dediğim gibi herkes kendi problemlerine boğuldu.
38:36Nişlere ayrıldı.
38:37Araya beton ermeler çekildi.
38:39İşte internet alanı sadece bir düşmanlık ve enerji tüketimi alanı haline geldi.
38:48Yani böyle bir durumla karşı karşıyayız Filiz.
38:51Tabii ki demin de dediğim gibi erkeklik ve kadınlık çok çok değişti.
38:58Şimdi konservatif kadınlık biliyorsun.
39:00Yani böyle kadın işte şey olacak, muhafazakarlığı savunan kadın en fazla görünür kılınıyor ve saldırgan, kural tanımayan, hiçbir hukuku tanımayan
39:20erkeklikte son derece pohpohlanıyor, görünür kılınıyor.
39:25Bu dizilerde de böyle, her yerde böyle.
39:27Yani öyle patron olmuş, anlatabiliyor muyum?
39:31Ve o patronluğu içerisinde hani korkunç, konservatif ve kadın düşmanı olan kadınlar makbul.
39:43Ve işte dediğim gibi bunun ömür tarafında da hukuk tanımayan erkekler makbul.
39:49Evet, dayanışma yok o dizilerde.
39:54Hukuk zaten yok ama hani hiç değilse hukuka başvurma yok.
39:57Kendi adaletini tırnak içinde kendisi sağlar, gücünü kullanarak, adamlarını kullanarak, para verdiği kişileri kullanarak filan.
40:06Hani hakikaten tam bu değişimi anlatan şeyler.
40:10Nazan tabi zamanımız bitiyor ama bu yapay zekayı popüler kültürde bir yere oturtabilecek miyiz ya da nasıl etkileyecek?
40:20Yani son üç dakikamız neredeyse.
40:23Filiz ben yapay zekayı önce yokmuş gibi davranmayı çok istedim.
40:29Ama ne yazık ki yokmuş gibi davranmak mümkün değil.
40:35Ama yapay zekanın nasıl bir değişim gerçekleştireceğine dair herhangi bir yorum yapabilecek derecede bu konuyu araştırmış, içine girmiş, kendimi donatmış
40:53değilim.
40:54Ondan dolayı da bu konuda konuşmamayı tercih ediyorum.
40:57Kendimi birazcık bu konuda doldurup geliştirince tekrar bu konuya döneriz.
41:02Çünkü ben dediğim gibi biraz yok saymak istedim.
41:07Ama var.
41:09Evet, evet.
41:11Aynen öyle.
41:11Tekrar ise direniş.
41:12Fakat şimdiden bazı popüler kültür alanlarını çok etkilediği ortada biliyorsun işte Hollywood'da senaristlerin şey yapması, boykot yapması, yapay zekayı kullanmayı.
41:24Beste yapıyor, müzik yapıyor falan ama hani nasıl yapıyor, bütün bu bileşimden bütün bu zenginliği kullanarak mı yapacak bunları nasıl
41:35yön verecek?
41:36Valla ben de merak içindeyim.
41:38Peki Nazan, söyleyecek başka bir şey yoksa hani çok iyi özetledin.
41:43Gerçekten zor zamanlar yaşıyoruz.
41:45Beni en çok etkileyen yanı şu, böyle etrafında daha çok mutsuz insan olduğu, hani diyorsun ya hayal etmeyi, hayal kurmayı
41:54unuttuğu pek çok insan.
41:56Ben unutturdular ya da, beni mesela çok etkileyen o hayallerimiz varken daha mutluyduk hepimiz.
42:04Son cümlelerini de alalım, programı bağlayalım.
42:07Evet, yani neşesiz bir dönemden geçiyoruz.
42:11Bu kesin ama işte zaten o yüzden ben her zaman söylüyorum muhalif bir hareket, dünyayı değiştirecek muhalif bir hareket.
42:23O yüzden neşe üretmek konusunda, karşılaşmalar üretmek konusunda, çok çok şey kabiliyetli olmak zorunda.
42:36Bunu şu anda yerelde yaratmaya çalışan, gerçekten çok emekçi insan olduğunu da görmek mümkün.
42:45Yani sadece hani bizim hareketlerimizde değil, dünyanın her yerinde.
42:50Bununla dair, bunu isteyen, bunu arzulayan ve bunun altyapısını oluşturmaya çalışan,
42:56üstelik de hiçbir finansı olmadan, hiçbir şey olmadan binlerce insan var.
43:04Yani bazen hani sadece haber alanında bile bu insanların yaptıklarına gerçekten inanamıyorum, büyük bir emek.
43:15Ama bunları daha böyle bir görünür hale getirecek, daha toplumsal neşeye devşirecek köprülerinde kurulması gerekiyor.
43:25Evet, yeni köprüler kurma dileğiyle programımızı bitirelim Nazan.
43:32Önümüzdeki hafta yine buluşmak üzere.
43:35Hoşçakalın sevgili izleyiciler.
43:361 artı 1 ile her şeyin sonuna geldik.
43:40Hoşçakalın sevgili izleyiciler.
43:42Hoşçakalın zombies.
43:51Anin
Comments