00:00İstanbul'un Anadolu yakasında 2017 yılında yapımına başlanan ve 8 yılda tamamlanan finans şehir projesi
00:06bankalar başta olmak üzere birçok finans kuruluşuna ev sahipliği yapmaya başladı.
00:11Türkiye'nin yeni finans şehri mottosuyla faaliyetlerine hız verilen İstanbul Finans Merkezi
00:16141 bin metrekare arsa alanında 2500'den fazla konut ve ticari alanı kapsayan büyük bir proje olarak tanıtılıyor.
00:24Cumhurbaşkanı Erdoğan Nisan ayında yapılan Türkiye 100 yılı yatırım için güçlü merkez programında yaptığı konuşmada
00:30ABD-İran savaşının oluşturduğu bölgesel güvenlik kaygılarını ifade ederek artık ne bölgemizin ne de dünyanın eskiye dönemeyeceğini
00:39büyük bir sarsıntının sebep olduğu kırılmaların yansımalarını zaman içinde daha net görüleceğini söyledi.
00:47Bu açıklama İstanbul Finans Merkezi ile ilgili bize bazı tüyolar veriyor.
00:51Hatta Cumhurbaşkanı'nın şu açıklaması daha açık emareler sunuyor.
00:56Türkiye kabuk değiştiren ve çok kutupluluğa doğru evrilen dünyanın yeni kutup başlarından biri olmaya en güçlü namzettir.
01:06Bunu hem biz görüyoruz hem de dost, komşu ve rakiplerimiz görüyoruz.
01:11Ülkemizi yeni döneme hazırlayacak stratejileri şimdiden planlıyor, altyapısını kuruyor, en küçük bir boşluk bırakmıyoruz.
01:19Cumhurbaşkanı Türkiye'nin yeni küresel sistem içinde köşe taşı olacağını, finansal ekonomi modeline geçerek dünyadaki para arzının transfer noktası olacağını
01:29ve bunu global borsalarda karşılığı olan bir yatırım merkezine dönüştüreceğini vaat ediyor.
01:35Peki küresel şirketler, dünya borsalarında hisseleri olan firmalar ve devleşen markalar Erdoğan'a neden inansınlar?
01:43Ekovizyon'un bu bölümünde ne karşılığında burada yatırım yapacaklar, finans merkezi projesinin gerçek mahiyeti nedir sorularına cevap bulacağız.
01:52Erdoğan, küresel şirketleri ikna faaliyetlerine öncelikle vergi muafiyetiyle başladı.
01:58Finans merkezi içinde yürütülen ticaret için %100, merkez dışında yapılan tiyaretin ise %95 vergi muafiyeti alacağını ifade etti.
02:06Dövizin ülke içine nasıl sokulduğunu sorgulamayacağını, kazancın nereden ve nasıl elde edildiği konusunun araştırma dışında kalacağını ilan etti.
02:15Bu aynı zamanda gayri meşru para transferini meşru kılan bir karardı.
02:20Zira ülke içine sıcak paranın girmesi her şeyden daha önemli.
02:24Bu konuda yaptığı açıklamaya bakalım.
02:26Konuyu nasıl formülize etmiş bir görelim.
02:29Yurt dışında yaşayan ve son 3 yılda ülkemizde vergi mükellefi olmayan kişilerin ülkemize gelmeleri halinde 20 yıl boyunca yurt dışı
02:40kaynaklı gelir ve kazançları için Türkiye'de vergi almayacağız.
02:45Yalnızca varsa ülke içi gelirlerini vergilendireceğiz.
02:49Türkiye'de bu kişiler için veraset yoluyla intikal vergisini %1 olarak uygulayacağız.
02:56İşte bu açıklama Türkiye'nin yeni bir vergi cenneti haline geleceğinin göstergesidir.
03:01Yurt dışında kara para aklamak isteyen milyarderlerin yeni durağı burası olabilir.
03:05Zira yapılan açıklamalar bir nevi offshore bankacılık sisteminin Türkiye'de yaygınlaşacağı anlamına geliyor.
03:11Yani Türkiye ismini herkesin bilmediği ada ülkelerinin yerine geçmeye aday.
03:17Orta ölçekli şirketlerin ya da dar gelirli halkın kayıt dışı ekonomi sürecini en ince ayrıntısına kadar araştıran ve önleyen maliye
03:25küresel şirketlerin ve sermaye zenginlerinin illegal kazançlarına göz yumacak.
03:30Böylece gelir adaletsizliği körüklenecek, sosyal sınıflar barizleşecek ve orantısız vergi dağıtımı ile yoksulluk daha da büyüyecek.
03:38Diğer taraftan sıcak para iştahları kabartınca üretime ve istihdama dayalı ekonomi rafa kalkacak.
03:45Üretmeden, çalışmadan, emek harcamadan para kazanmanın yeni yolları keşfedilecek.
03:50Toplumun büyük kesimi borsalarda hisse kovalayacak, yatırımlar emtia üzerinde yoğunlaşacak ve maalesef yeni fabrikalar kurmak, inovasyon ve arge faaliyetleri önemini
04:00yitirecek.
04:01Bunu bizzat Cumhurbaşkanı Erdoğan söylüyor.
04:03Atacağımız bir diğer stratejik adım, Türkiye'yi sartap ve girişim sermayesi ekosisteminde bölgesel bir çekim merkezine dönüştürmektir.
04:14Çalışanlar için hisse opsiyonu teşviklerini daha etkin ve cazip bir yapıya kavuşturuyoruz.
04:21Hisseye dönüştürülebilir boşlanma mekanizmalarını sadeleştirmek suretiyle finansmana erişimi kolaylaştırıyoruz.
04:29İşte asıl felakette burada başlıyor.
04:33Çünkü bu söylem real ekonominin rafa kaldırılıp finansal ekonominin balon gibi şişirilmesine yol açar.
04:40Zira yeni fabrika hedefi yok, üretime teşvik yok, tarım ve hayvancılık yok ama şişirilmiş bilançolar var.
04:47Spekülatif sermaye ekonomisi var.
04:49Bu durum belirsiz ve kırılgan bir yapı inşa eder.
04:52Bugün dünyadaki birçok start-up şirket yıllarca zarar ediyor.
04:55Real karşılığı olmayan piyasa değerleriyle alınıp satılıyor.
05:00Sonra balon patlayınca binlerce insan işsiz kalıyor.
05:04Aynı şekilde bölgesel çekim merkezi söylemi çoğu zaman yabancı fonların rahat hareket edeceği bir piyasa oluşturmak anlamına gelir.
05:12Yani yabancı yatırımcı gelir, düşük maliyetli Türk mühendislerini kullanır, şirketin fikri mülkiyetini dışarı taşır.
05:20Kazancı yurt dışına aktarır ve sonuçta beyin gücü burada, emek burada ama servet transferi dışarıya olur.
05:28Bu da dijital sömürgeleşmenin yeni biçimidir.
05:31Yine benzer şekilde hisse opsiyonu teşvikleri ilk bakışta çalışanı şirkete ortak etmek gibi görünür.
05:37Fakat pratikte çoğu zaman düşük maaş, uzun çalışma saatleri, güvencesizlik.
05:42Asıl önemli olan da ileride zengin olursun vaadi anlamına gelir.
05:46Sonuç itibariyle tükenmişlik, yoğun çalışmanın verdiği yorgunluk ve hedefe bir türlü ulaşamayan çalışanın düştüğü umutsuzluk hali baş gösterir.
05:56Bu modelde sıcak para kutsanır, yatırım fonları belirleyici olur.
06:00Üretim ikinci plana düşer.
06:02Böyle ekonomiler dış sermaye kaçınca çökerler.
06:06Faiz ve döviz şoklarına açık hale gelirler.
06:08Ekonomik bağımsızlığını kaybederler.
06:10Bugün birçok körfez ve Latin Amerika ülkesi bu kırılganlığı yaşamaktadır.
06:17Sonuç olarak finans merkezi projesinin ortaya atılmasının tek bir sebebi var.
06:22O da Türkiye'de seçimlere parasız giren hükümetler kaybederler.
06:27Ülkede para suyunu çekmişse ne olacak?
06:29Deneme tahtasına dönen iktisat politikamız şimdi de finans merkezi hayaliyle sıcak parayı Türkiye'ye getirmeyi umuyor.
06:37Hükümetin Türkiye'yi finans merkezi yapma, ülkeye küresel sermaye çekme, start-up ve yatırım ekosistemi oluşturma yönündeki politikaları
06:46yalnızca ekonomik değil aynı zamanda ideolojik bir yönelimdir.
06:51Bu yönelim İslam'ın iktisat anlayışından biraz daha koparak kapitalist ekonomiden rol çalma girişimidir.
06:57Israrla ve inatla krizlerden başka sonucu olmayan liberal politikalardan çözüm arayışıdır.
07:03Öncelikle şunu netleştirmek gerekir.
07:05İslam'da ekonomi finans sektörünün büyümesiyle değil, real üretim, adil paylaşım ve toplumsal maslahat ile değerlendirilir.
07:13Kur'an'da servetin belirli zümreler arasında dolaşan bir güç haline gelmesi eleştirilir.
07:18Haşr suresi 7. ayette Rabbimiz,
07:20ta ki mallar içinizden yalnız zenginler arasında dolaşan bir servet olmasın buyurmuştur.
07:26Buna mukabil serveti bir grup zürbede tutmak isteyen küresel finans sistemi gelir dağılımını ciddi anlamda adaletsiz hale getirmiştir.
07:35Merkezlerde finans sektörü büyürken konut krizleri, yüksek yaşam maliyetleri ve sınıfsal ayrışmalar derinleşmiştir.
07:43Finansallaşma çoğu zaman real üretimden kopuk bir servet yoğunlaşması üretir.
07:48Oysa İslam iktisadı real ekonomik faaliyetlere esas alır.
07:52Klasik İslam hukukunda para kendi başına ticari meta olarak değil, değişim aracı olarak değerlendirilmiştir.
07:59Bu nedenle üretimden bağımsız şekilde paradan para kazanma anlayışı ciddi biçimde sınırlandırılmıştır.
08:06Kur'an'ın faiz yasağı da yalnızca bireysel ahlak meselesi değildir.
08:10Aynı zamanda ekonomik bir düzen eleştirisidir.
08:13Bakara suresi 276. ayette Rabbimiz,
08:15Allah faizi mahveder, sadakaları ise bereketlendirir buyurmuştur.
08:20Modern iktisatta da aşırı finansallaşmanın ekonomik kırılganlık oluşturduğu kabul edilmektedir.
08:262008 küresel finans krizi bunun önemli örneklerinden biridir.
08:29Real üretimden kopmuş finansal türevi piyasalarının büyümesi ciddi borç balonları, gelir eşitsizlikleri ve ekonomik istikrarsızlık üretmiştir.
08:38İslam ve ekonomik yaklaşımı ise riskin paylaşılmasını, üretime dayalı ortaklığı, emeğin korunmasını, servetin tabana yayılmasını hedefler.
08:47Bunun için klasik İslam tarihinde kar-zarar ortaklığı, ticaret, vakıf sistemi, kamu mülkiyeti, piyasa denetim gibi mekanizmalar geliştirilmiştir.
08:56Örneğin erken dönem İslam toplumunda temel kaynaklar tamamen özel tekellerin kontrolüne bırakılmamıştır.
09:03Su, otlak ve enerji benzeri kamusal nitelikli alanların toplum yararına kullanıma önem verilmiştir.
09:09Peygamberimiz Aleyhisselatü Vesselam Ebu Davut'la geçen rivayette şöyle buyurmuştur.
09:13İnsanlar üç şeyde ortaktırlar.
09:15Su, mera ve ateş.
09:17İslam hukukunda kamu yararı ekonomik yaklaşımın temel referanslarından biri olarak kabul edilir.
09:22Bu nedenle İslam açısından mesele sadece yatırım çekmek değildir.
09:27Sorulması gereken soru şudur.
09:28Bu ekonomik model toplumsal adaleti güçlendiriyor mu?
09:31Üretimi arttırıyor mu?
09:33Halkın refahını tabana yayıyor mu?
09:35Ekonomik bağımsızlığı koruyor mu?
09:37Eğer cevap hayırsa finansal büyüme tek başına kalkınma anlamına gelmez.
09:41Dolayısıyla bu perspektiften bakıyoruz diye sloganik bir modern ekonomi karşıtlığı yapmıyoruz.
09:47Hatta İslam iktisadı ile mukayese dahi etmiyoruz.
09:51Gün gibi açık, güneş gibi parlak bir şekilde suni finansallaşmanın toplum, üretim ve adalet üzerindeki etkilerine şahit oluyoruz.
10:01Somut bir fakirleşme, yapısal, köklü bir kriz yaşıyoruz.
10:05Bu durumu inatla görmek ve duymak istemeyenlere hatırlatıyoruz.
10:09Sorunların kaynağı olan kapitalist iktisattan yeni bir çözüm çıkaramazsınız.
10:14Seçimleri kazanırsınız ama kalıcı bir refah, sürdürülebilir bir kalkınmayı asla başaramazsınız.
Yorumlar