- 2 gün önce
Işın Eliçin ile Sınırsız her cumartesi ve pazar saat 15.00'te Halk TV'de!
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:04Merhaba ben Işın El İçin Sınırsız'a hoş geldiniz.
00:07Bugün dünyanın iki başat gücü Amerika Birleşik Devletleri ve Çin'i konuşacağız.
00:12Biliyorsunuz Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump Çin'deydi, Pekin'deydi.
00:17Muhatabı, mevkidaşı Xi Jinping ile bir araya geldi.
00:22Washington temsilcimiz Serra Karaçağın ve Çin uzmanı akademisyen Veysel Tekdal bu yayında benimle olacaklar.
00:30İki ülke beraber küresel ekonominin ekonomik üretimin %40'ından fazlasını temsil ediyor.
00:37Bir kere ekonomik olarak çok güçlüler.
00:39Aralarındaki güç mücadelesi de aslında küresel düzeni yeniden şekillendiriyor.
00:45Ve Amerika Birleşik Devletleri Çin'in yükselişini durduramıyor.
00:49Çin de Amerika Birleşik Devletleri'nin küresel gücünü tamamen yer iletemiyor.
00:55Böyle bir durumdayız.
00:57Bu zirve çok önemliydi ya da bütün dünya izledi ne olacak diye bu iki önemli gücün bir araya gelmesinde.
01:05Ve biraz aslında Tayvan, Çin ve Amerikan medyasından nasıl bakıldı?
01:12Her bir ülke kendi zaviyesinden bu zirveyi nasıl gördü konuşmak mümkün.
01:17Şimdi Çin'in devlet medyası, tabii İngilizce yayın yapan China Daily, liderler Pekin'de kritik uzlaşıya vardı vurgusu yapıyor.
01:29Yani o marşeti atmış.
01:30Aslında eşit bir muhatap alındığına vurgu yapıyor.
01:35İstikrar, uzlaşma ve eşit iki güç arasında diyalog, vurgusu bu.
01:41Washington Post gazetesinde Amerika Birleşik Devletleri'ne bakarsak aslında o da aynı şeyi söylüyor.
01:48Yani Xi Jinping'in ya da Çin'in uzun süredir istediği şeyi elde ettiğini,
01:53yani Şi'nin eşit düzlemde iki eşit güç olarak bu zirveyi yönettiğini söylüyor.
02:01Bu da önemli bir vurgu bence.
02:03Dolayısıyla ortak nokta artık Amerika için Çin bir diz çöktürülecek rakip değil.
02:10Öyle kolay değil işler ve birlikte yaşamak zorunda olduğu,
02:14hatta eşit bir muhatap almak zorunda olduğu bir güç.
02:18Tayvan tabi basını biraz o daha farklı.
02:22Çünkü bu zirvede de aslında onu gördük ya,
02:25Amerika Birleşik Devletleri Tayvan'ın bağımsızlığına artık eskisi gibi destek vermeyecek.
02:31Bu gazete Çin'e yakın.
02:32Muhafazakar bir gazetenin manşetini sizinle paylaşıyorum.
02:37Trump iki nokta üst üste Tayvan'ın bağımsızlığını desteklemiyorum diyor.
02:43Tabi onların geleceği açısından bu yaklaşım önemli.
02:46Bütün bunları konuşacağız ama öncesinde bir haber hazırladık.
02:51Onu sizlerle paylaşmak istiyorum.
02:53Bilmiyorum protokol ve diplomaside, dil ne kadar önemlidir?
02:59Daha önce benzerlerini gördük mesela.
03:01İşte koltuk krizi kavramı biliyorsunuz.
03:04Çin'de de sosyal medyaya bakarsak böyle bir şey yaşandı.
03:08Haberimizi izleyelim sonra konuklarımla konuşacağız.
03:17Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump'ın Pekin ziyaretinde en çok konuşulan detaylardan biri,
03:24Çin Devlet Başkanı Xi Jinping'le kameraların karşısında yan yana oturdukları bu görüntüler oldu.
03:31Sosyal medyada binlerce kullanıcı aynı noktaya dikkat çekti.
03:35Trump'ın oturduğu koltuk, Xi'nin koltuğundan daha alçakta görünüyordu.
03:39Trump, Xi'den yaklaşık 10 santim daha uzun olmasına rağmen kameralara daha küçük ve daha kısa yansıdı.
03:49Pek çok yorumcu iki koltuğun aslında hemen hemen aynı olduğunu ama
03:53Trump'ın koltuk minderinin Xi'ninkine göre daha yumuşak seçildiğini savundu.
04:01Yorumlara göre amaç Trump'a oturduğu anda birkaç santim aşağı çekmekti.
04:09Özellikle Çin siyasi kültüründe sembollerin, oturma düzenlerinin ve kamera açılarının tesadüf olmadığı yorumları yapıldı.
04:21Trump akşam yemeğinde ise bu kez sandalyesine konan ekstra menderi kaldırtırken görüntülendi.
04:28Ama bu kez de mindersiz sandalyede Xi'den yine daha kısa göründü.
04:34Sosyal medyada paylaşılan bir yorumda Çin devlet başkanı küçük bir yastıkla Trump'ın boyunu santim santim hesapladı ama
04:42Trump yastığın kaldırılmasını isteyince otururken Xi'den yine daha kısa göründü denildi.
04:48Diplomaside oturma düzeni tartışmaları yeni değil.
04:51Geçen yıl yayınlanan bu fotoğrafta günlerce tartışılmıştı.
04:55Trump'ın oval ofiste Avrupalı liderleri ağırladığı görüntülerde Amerikan başkanı masasının arkasında oturuyor,
05:03Avrupalı liderleri ise karşısında sandalyelere dizmiş görülüyordu.
05:09Bazı yorumcular bu görüntüleri müdür odasında azar işitmeyi bekleyen öğrencilere benzetti.
05:15Aşağılayıcı bir güç gösterisi olarak tanımlandı.
05:22Pekin'deki akşam yemeği sırasında çekilen ve sosyal medyada viral olan bir başka görüntüde ise
05:28Xi Jinping konuşma yapmak üzere masadan kalktığı sırada Trump'ın onun dosyasına göz attığı anlar yer aldı.
05:37Sosyal medyada bazı kullanıcılar bu anı sınavda yan sıradakinin defterine bakan öğrenciye benzetti.
05:43Bazı paylaşımlılardaysa Trump'ın Xi'nin dosyasını açtıktan sonra Çince yazıları anlamadığı için hemen kapattığı yönünde espriler yapıldı.
06:00Evet hemen konuklarıma merhaba diyeyim.
06:03Veysel Tekdal, Serra Karaçam hoş geldiniz, merhaba.
06:08İyi yayınlar.
06:10Veysel Hocam sizinle başlayalım bir yıl önce de aslında değil mi aşağı yukarı tam bir yıl önce yine bu ekranda
06:17buluşmuştuk ve yine Çin Amerika Birleşik Devletleri ilişkilerine de beraber bakmıştık.
06:22Ben ilk olarak aslında bu protokol meselesini sormak istiyorum.
06:26Böyle yorumlar var hani bu boy farkı bilinçli mi yapıldı diye böyle bir geleneği var mı Çin'in?
06:33Aslında bütün liderler de yapıyor olsa gerek ne dersiniz?
06:39Açıkçası Çin resmi medyasına biraz baktım bu hani ön plana çıkarılan bir şey değil yani kasıt ne kadar kasıtlı yapıldı
06:46ya da arkasında duruluyor falan ona dair o anlamda bir şey söylemek zor.
06:51Ama Çin bunlara dikkat eder, formel eşitlik hikayesine dikkat eder yani aslına bakarsanız.
06:57Değil mi yayının girişinde de ben söylemiştim aksine o dengeyi tam kurmak isteyebileceğini düşünüyoruz.
07:05Bir de tabii orada bir gezide bir özel bahçe var galiba gül bahçesi 400 yıllık işte tarihi çok önemli.
07:13Oraya gittiğinde de Trump soruyor işte ya buraya başkalarını da getiriyor musunuz diye.
07:18Çok nadir getirdiğimiz liderler diye orada da bir jest yapıyor aslında Şii.
07:25Birazdan daha sonra konuşuruz Putin de gelecek herhalde onu da oraya götürürler onu bilmiyorum.
07:32Ama Serhan sana da sormak istiyorum konuşuldu mu bu Amerika Birleşik Devletleri'nde yoksa bu sosyal medyanın kendi kendine eğlencesi
07:39mi?
07:40Açıkçası büyük kredibel networklerdeki haberlerde böyle bir şeye yer verilmedi Işın.
07:46Ama ufak tefek bir iki online web sitesinde haber şeklinde detay olarak bu yer aldı doğru.
07:54Sosyal medya yorumcuları da bundan bahsetti.
07:57Tabii Trump'ın oturması ve başka konulara dair alaya alınan çok fazla başka husus da var.
08:04Liderlerin önünde olan veya olmayan o açıdan bakanlar için böyleydi.
08:09Fakat tabii bu görüşmelerde sandalye yüksekliği, kamera açıları uzun zamandır başka liderlerle de görüşülüyor.
08:17İşte Putin'le, Şii'yle başka Beyaz Saray görüşmelerinde bu tür yorumları aslında görüyoruz.
08:24Ve genel olarak uzmanların buna verdiği cevap hani sembolik mesajların önemli olduğu ama bazen de gerçekten teknik düzenlemelerden kaynaklı.
08:33Ve kişilerin fiziksel oturma açısı, ağırlığı o yüzden biraz daha aşağıda veya öne eğilmiş görünebildikleri şeklinde açıklanıyor.
08:41Kasıtlı bir aşağılama anlamına gelmediği vurgulanıyor hem uzmanlar hem yetkililer tarafından.
08:48İşte çevre ekipmanlarının yerleşimi vesaire gibi şeyler söyleniyor.
08:53Biliyorsun Barack Obama döneminde yabancı liderlerle yapılan görüşmelerde oturma düzenleri çok dikkatle planlanıyordu.
08:59O zaman bunlar konuşulmuştu.
09:01Yine bazen daha yüksek sırtlı koltuklar oval ofiste dikkat çekiyor.
09:06Başkanın konumunu vurgulamak için kullanıldığını biliyoruz.
09:10Evet Amerika sanırım Trump'la bunlara daha çok önemsiyor.
09:14Çünkü Trump kendini hep çok büyük göstermek istiyor.
09:17Ben Veysel Hocam'a hemen döneyim.
09:19Aslında herhalde iki ikinci ziyareti yani daha doğrusu ilk döneminden sonra Trump'ın ilk ziyareti Çin'e.
09:28Bu iki ziyaret arasındaki farkları konuşmak herhalde bu krizden daha önemli ya da varsa kriz yoksa da bu koltuk meselesinden
09:39varsa da bir şey aslında daha iyi anlayacağız.
09:41O yüzden sizden bir karşılaştırma yapmanızı isteyeceğim.
09:44Ben hafta içinde işte yine Çin basın olsun dünya basın olsun baktığımda hep zaten Trump'ın bir kere eli daha
09:51zayıf gittiği söyleniyordu.
09:52Bir de Xi Jinping'in dokuz yıl sonra çok daha ülkesinde de iktidar açısından yani çok daha güçlenmiş olduğunu, küresel
10:01anlamda da daha güçlü olduğunu elinin söyleniyordu.
10:04Size bırakıyorum.
10:07Teşekkürler.
10:08Bir şey ekleyeyim önceki şeyle ilgili.
10:10Yani ziyaret boyunca Trump'ın gururuna okuşacak şeyler yaptı Xi'e aslına bakarsanız.
10:16O Jognel High bahçesinde gezdirmesi de onlardan biriydi yani.
10:19Yani o yüzden sosyal medya abartması ihtimal daha güçleniyor hani o koltuk hikayesinde.
10:25Bu iki ziyarette gündemlere baktığımız zaman bile farkı görüyoruz.
10:322017'de ticaret dengesizliğiydi temel gündem ABD açısından baktığımızda.
10:38İşte Çin'i daha fazla ABD'den mal almaya zorlama çabası vardı.
10:422026'ya geldiğimizde ise bir kere gündem çok daha kalabalık.
10:48Yani ticaret arka planda kalmış gibi duruyor şu anda.
10:52İşte Tayvan konusu Çin tarafından çok öne çıkarıldı.
10:57Ve Çin Dışişleri Bakanı görüşme sonrasında yaptığı açıklamada Tayvan bu ikili işgelerdeki en önemli konudur diye net bir şekilde söyledi.
11:06Zaten şeyin bir konuşmasında da vardı.
11:09Tayvan konusunda el yükseltmiş olduğu 2017'den farklı olarak kritik mineraller bu sefer işin içine girmiş olduğu Çin'in elinde bir
11:18koz olarak.
11:21Velhasıl 2017'den 2026'ya daha kapsamlı ve gergin bir hatta girmiş ilişki görüyoruz.
11:26Ve bu ilişki tarafların güç pozisyonu Çin lehine değişmiş durumda.
11:29Çok net bir şekilde değişmiş durumda diye bir giriş yapabilirim.
11:35Biraz belki açanabiliriz.
11:37Yani Tayvan benim yine dünya medyasından takip edebildiğim kadarıyla şöyle bir beklenti vardı.
11:45Trump Tayvan konusunda biraz taviz verecek.
11:49Biraz değil baya verdi sanırım.
11:51Yani o eski pozisyondan geri adım atıldığını net bir şekilde dile getirecek.
11:55Karşılığında da Hürmüz konusunda destek alacak.
11:59Ama ben Hürmüz konusunda mesela destek alındığından çok emin değilim.
12:03Çünkü en azından kamuoyuna yapılan açıklamalar zaten herkesin söyleyebileceği.
12:08Tabii ki İran'ın da kabul ettiği nükleer silah sahibi olmayacak.
12:13İran da diyor ki ben zaten böyle bir amaç taşımıyorum.
12:16İşte Hürmüz Boğazı herkese açık olsun.
12:18İran belki biraz orada pozisyonu değiştirdi.
12:22Neler söyleyebilirsiniz?
12:24Burada tarafların yaptığı açıklamalarda farklılık var.
12:27ABD'nin yaptığı açıklamada Hürmüz Boğazı konusunda Çin'in desteğini sağladık gibi bu anlama gelen ifadeler var.
12:35Çin tarafının açıklamasında bu düzeyde kuvvetli bir ifade yok.
12:38Hürmüz Boğazı'nda istikrar, bölgede istikrar gibi daha genel bir ifade var.
12:42Dolayısıyla ABD belki de burada ya kamuoyuna kazandığından fazla kazandığını anlatmaya, göstermeye çalışıyor, satmaya çalışıyor.
12:53Ya da bundan sonraki halk seviye görüşmelerde belki Hürmüz konusunda bazı adımlar atılabilir ama Çin'in burada ne kadar gücü
13:02var bir tartışma konusu.
13:04Hani İran'ı ne kadar ikna edebilir onun kendisi bir tartışma konusu.
13:08Tayvan'a geldiğimiz zamansa yeni bir ifade yani yeni diyebileceğimiz bir ifade kullandı Çin tarafı.
13:16İlişkilerin göbeğindeki en riskli şeydir, çatışmaya kadar götürebilir.
13:21İki tarafta bu işi çok kontrollü yürütmeli gibi yani çatışma riskinden bahseden bir anlamıya düşük dozlu olsa da bu konuda
13:29ciddiyiz ve çatışabiliriz mesajını veren.
13:31Bu netlikte bir ifade, buna yakın ifadeler var ama bu bir seviye yükseltilmiş bir ifade.
13:37Yani bunu söylüyor.
13:38İşin ilginci yani bunu kıymetli yapan şey ABD tarafı burada şey yapmıyor.
13:44Trump buna dair Tayvan'ı teskin edecek, Tayvan hakkındaki ABD'nin askeri güvencelerinin altını çizecek bir açıklama yapmıyor.
13:52Bir anlamıyla burada son sözü Çin'e bırakmış gibi oluyorlar.
13:57Fakat Rubio şey diyor tabii hani o Rubio yine arkasını topluyor galiba Trump'ın.
14:02Yani Tayvan konusunda pozisyonumuz değişmedi.
14:04İşte 1979'dan beri güvence veriyoruz Tayvan'a askeri destek anlamında.
14:11Bunu tam aslında Serra'ya sormak lazım.
14:15Ne dersin?
14:17Trump kamuoyuna yine başarı hikayesiyle dönmek istediği için her şeyi abartıyor mu?
14:22Ve Trump'la Rubio arasındaki farkı neye bağlamak lazım?
14:25Evet Rubio gerçekten bu dönem boyunca sürekli Trump'ın herhangi bir boşa düşmemesi için çabalarıyla dikkat çekti.
14:36Trump da onun o çabalarını hep boşa çıkarttı aslında.
14:39O açıdan öyle tabii Tayvan'la ilgili açıklamalar olsun İran konusunda Çin'den yardım isteyeceğiz diyerek gittiler.
14:46Sonra yolda onu değiştirdi Rubio çeşitli şekillerde işte sürekli pozisyon kazanmaya çalışıyorlar.
14:53Çünkü eleştiriler geliyor hemen verdikleri cevaba göre.
14:57Amerikan medyasında tabii bu son zirve haberlerinde hani Çin daha güçlü çıktı yorumcuların yorumlarına yansıyan buydu.
15:06Ve temel soru da buydu.
15:07Hani analistler de hep neden bu kadar çok övgü dolu bir dil kullanıyor Trump diye sorguladılar ve dikkat çektiler.
15:14İşte çok harika bir ülke Şii çok saygı duyulan bir lider demesi.
15:18İşte sürekli tarihi bağlarla ikilinin ilişkilerinin kopmamasının öneminin hayati olduğunu söylemesi.
15:25Ticari işbirliğini vurgulaması.
15:27Bunun tabii belli nedenleri var.
15:29Yani hem siyasi ve ekonomik açıdan zirvenin başarılı görünmesini istedi Trump.
15:34Hem de boğazın açık tutulmasını da Çin'in desteğine ihtiyaç duyduğunu zaten biliyoruz.
15:39Öbür taraftan da Boeing satışları, soya fasulyesi alımları, Amerikan tarım ürünleri satışları ve başka ekonomik kazanımlar için yatırım anlaşmaları söz
15:48konusuydu.
15:49İşte Mastercard'ın Çin'e açılması falan gibi.
15:53Gümrük tarifeleri ve Tayvan konusuysa hani biraz daha gerilimden kaçınmak için mesajların çok dikkatli verildiği bir alandı.
16:02Çin daha netti.
16:03Amerikan tarafı Beyaz Saray gitmeden önce Tayvan politikamız değişmeyecek demişti.
16:08Bir arka plan toplantısı yaptılar.
16:09Gazetecilerin sorularını cevaplandırdılar.
16:12Orada bir değişiklik yok ifadesi kullanılmıştı.
16:14Bir de Tayvan'la Amerika'nın bir anlaşması var.
16:17Tayvan'a mühimmat sağlama desteğinin Çin'le müzakere edilmemesini içeren bir anlaşma bu.
16:22Trump uçakta dönüş yolunda kendisine soru soruldu.
16:26Bu anlaşma hatırlatıldığında o çok eski bir anlaşma diyecek kadar işi ileriye vardıktırdı.
16:32Hani hiç taviz vermeyeceğiz bu konuda bir değişiklik yok diyerek gittikleri yerden.
16:35Bu şekilde dönüşte konuştu.
16:38Tabii hani Trump'ın güçlü merkezi liderlik tarzına hayranlık duyduğu bilinen bir gerçek.
16:46Ve işte otoriter devletlerin daha uzun sürece kalıcı olduğu falan gibi görüş de yeniden popüler olmaya başladı.
16:53Bu hayranlık yorumları da tekrar yapılmaya başlandı.
16:56Hani Trump'ın bu otoriter liderlik hayranlığı.
16:59Dolayısıyla hani böyle kontrollü gösterişli şeylerden de rahatsız olmadığı için çatışmadan kaçınmayı seçtiği belirtiliyor diyebiliriz.
17:11Tabii eleştiriler de var.
17:12Somut tavizler alamadığı sadece işte Trump'ın Çin'e sembolik zaferler verdikleri hatırlatılıyor.
17:19İçerikten çok hani daha çok gösteriye dönüştüğü düşüncesine inananlar oldukça fazla.
17:25Çin'in de kendinden emin göründüğü yorumu yapılmakta.
17:29Şimdi her iki liderin iç politikadaki durumlarını da ayrıca soracağım ama galiba biraz İran konusunu açmakta yarar var.
17:39Sayın Tektaş siz bir vurgu yaptınız.
17:42Yani Çin'in İran'a etki edebilme gücü ne kadar diye.
17:48Bunu açmanızı isteyeceğim bu önemli ama mesela eskiden hatırlıyorum Çin Suudi Arabistan'la İran ilişkilerini düzeltmede aracı olabilmişti.
18:01Ve bu çok önemli bir nokta olarak çok konuşulmuştu.
18:06Yani Çin Orta Doğu'ya giriyor artık ülkelerin arasında bir anlamda ara buluculuk yapıyor diye.
18:12Tabi onu da İran'la olan ilişkisine dayanarak yapabildiği büyük ölçüde söyleniyordu.
18:18Elbette Suudi Arabistan'la da ilişkisi var ama İran'ın üzerinde o kadar bir nüfuzu yok.
18:23Tam tersine enerji ihtiyacından dolayı İran'ın eli daha mı güçlü?
18:31Ya şüphesiz ki belli bir etki gücü var fakat aralarındaki ilişki amir memur tipi bir ilişki değil.
18:38Yani Rusya ve Esed arasında gördüğümüz türden bir ilişki değil değil mi?
18:42Rusya Esed arasında öyle bir ilişki vardı neredeyse.
18:45İran o kadar bağımlı değil içine yani bunu baştan söyleyebiliriz.
18:49Suudi Arabistan İran ara buluculuğunda şöyle bir bence farklı nokta vardı.
18:54Orada iki tarafta barışmak istiyordu ama ikisiyle konuşabilen büyük bir güç ara buluculuk yapacak güç yoktu.
19:01Yani dolayısıyla güç şurada bence ortaya çıkar.
19:05Taraflar istemediği halde bir şey yaptırabiliyorsanız taraflara güç orada daha kıymetli olur.
19:10Şimdi bu durumda İran istemediği halde müzakere ya da belli tavizler almadan müzakere masasına oturmak istemiyor diyelim.
19:20Çin buna rağmen İran'ı zorlayabiliyorsa orada ciddi bir güçten bahsedebiliriz İran üzerinde.
19:26Bu düzeyde gücün olduğunu en azından şu anda söyleyemeyeceğini düşünüyorum.
19:30Çünkü zaten en kritik kaynak bu savaşta İran'ın en çok ihtiyaç duyduğu kaynak askeri silah konusunda Çin'e bağımlı
19:39diyemeyiz.
19:40Yani diyebiliriz ki evet Çin'den silah teknolojisinde kullanmak üzere parça ve ham madde alıyor doğru.
19:47Ama bir bütün olarak silah sanayisi ve askeri stratejisi Çin'e bağımlı diyemeyiz.
19:52Bir kere orada sınırlı bir etkisi var Çin'in.
19:57Orta vadeli daha orta vadeli ekonomik olarak baktığımızda elbette Çin İran petrolünün önlemli müşterisi Çin bunu söyleyebiliriz.
20:06Diplomatik olarak desteği önemli.
20:08Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ne bir yaptırım geldiği zaman yaptırım önerisi geldiği zaman Çin veto edebilir ama Çin'e ihtiyaç
20:15yok Rusya'da veto edebilir.
20:16Yani totalde baktığımızda İran'ın istemediği bir şeyi ne kadar zorlayabilir sorusuna şu anda çok zorlayabilir diyemiyoruz.
20:26Ama İran daha zora girer.
20:27Ekonomisi daha zora girer.
20:28Mühimmat stokları daha zora girer.
20:30Orada belki Çin'in İran üzerindeki etkisi daha fazla artabilir diyebiliriz.
20:35Ben o zaman İran'ı Serhasan'a da sorayım.
20:40Trump dönüşte de yine İran konusunda konuştu.
20:43Şimdi tabii böyle kırılgan bir ateşkes var.
20:46Yani çok tırmanmayacakmış da böyle sürüncemede kalacakmış hissi de sanırım piyasalar tarafından falan satın alındı.
20:54Elbette uzun vadede dünya ekonomilerinin çok olumsuz etkilediği ve etkileyeceği bilinse de.
20:59Ama bir de yine Amerikan basınında ya da İsrail'e yakın medyada yani şimdi İsrail'le Amerika Birleşik Devletleri yeni
21:08bir saldırı için hazırlanıyor.
21:10Pat diye işte İran'a büyük bir saldırı gelecek gibi haberler de var.
21:15Nasıl okumak lazım?
21:16Neler konuşuluyor Washington'da?
21:18Evet iznin olursa bir cümle Veysel Bey'e bir ekleme yapmak istiyorum.
21:22Bu hafta ön plana çıkan önemli istihbarat raporları hem Washington Post'a hem New York Times'de biliyorsun haberlerini de yaptın.
21:29İran'ın yansıdı.
21:30Gerçekten İran'ın kendi üretim kapasitesi var.
21:33Rubio'nun da %90'a kadar yok ettik dediği, Trump'ın zaman zaman söylediği,
21:38SENTCOM komutanı bu hafta Senat-ı Silahlı Kuvvetler Komitesi'ne konuştu.
21:43Biz yani kendi üretiyor zaten.
21:45Bu kendini savunacağı mühimmatları.
21:47Bunu bayağı düşürdük diyorlar.
21:49Ama öbür istihbarat raporlarına göre mühimmatları %20'ye düştü dediği Trump'ın yalan çıktı.
21:56Bunu da zaten SENTCOM komutanı Senat-ı da cevaplayamadı.
22:00Yani %20'ye düşmedi, %70 hala koruduğunu.
22:04Ama tabii şimdi tesisler vurulduğu için bu elindeki %70'le ne kadar gidebilir'e döndü iş.
22:09İşte Çin'in desteği o anlamda önemli.
22:11Bir de para kaynağı kesinlikle.
22:12Evet, İran konusu soruldu.
22:16Trump uçağa bindiğinde gerçekten bir şey alabildi mi, bir destek alabildi mi diye.
22:20O da iki liderin de savaşın nasıl sona ermesi gerektiği konusunda benzer düşündüklerini söyledi.
22:26Ve Şii'nin İran'a askeri ekipman sağlamamayı kabul ettiğini belirtti.
22:31Biz Çin tarafından yapılan, hep ki Dışişleri Bakanlığı üzerinden yapıldı açıklamalarda.
22:37Buna dair bir taahhüt göremedik.
22:39Onu söyleyebiliriz.
22:41Tabii bir politika değişikliği olacak mı?
22:43Boğaz'ın açılmasına katıldığını söyledi.
22:46Para alınmaması geçişlerden konusu aktarıldı.
22:49Çin bunlara katıldı.
22:50Ama Pakistan'la birlikte ortak hazırlanan hep barış planı vurgusu yapıldı bu süreçte.
22:57Çin Dışişleri Bakanlığı'ndan gelen açıklamalarda.
22:59Ama aynı düşünüyoruz dedi Trump.
23:02Tabii Çin gemilerinin Hürmüz Boğazı'ndan geçtiğinin haberleri geldi bu arada.
23:08İran medyasına yansıdı Trump'ın Şii'yle görüşmesinden sonra.
23:12Yani özetle Boğaz'ın askerileştirilmesine, geçişlerden ücret alınmasına karşı olduğunu söylüyor Çin.
23:19Bu Trump için bir zafer midir?
23:21Amerika'nın ablukası da askeri.
23:23Onun da çekilmesi gerekecek.
23:25Pakistan'la olan anlaşma da bunu öngörüyor.
23:27İran'ın asla nükleer silaha sahip olmaması gerektiği konusunda da senin de söylediğin gibi zaten uzlaşmışlardı.
23:34Boğaz konusu zaten bu savaştan önce bir kriz değildi.
23:38Dolayısıyla Tayvan ve İran konularında çok da hangi adımın önce geleceğini kestirmek çok kolay değil şu resimde.
23:47Ben liderlerin iç politikasına geçmeden önce bir de yaklaşan yani önümüzdeki hafta Putin'in Çin ziyaretini sormak isterim Veysel Hocam.
23:59Yani arka arkaya geliyor bu ziyaretler.
24:01Önceden planlı mıydı bilmiyorum tarihler.
24:03Ama tabii herkes o zirveyi de izleyecek.
24:06Yine İran konusunda da çok önemli olacağını düşünecek.
24:10Ukrayna Savaşı var onunla ilgili Putin geçtiğimiz günlerde bir tür barış anlaşmasına yanaşabileceğine dair bir açıklama ya da öyle yorumlanan
24:22açıklamalar yaptı.
24:24Başka ne gündemleri olabilir sözü size bırakayım bu zirve bir sonraki zirve yani sizce ne kadar önemli olacak?
24:32Bir de Tayvan Hürmüz kıyaslaması ile ilgili bir şey eklemek isterim.
24:37Şimdi Hürmüz hikayesi biraz hani kısa vadeli acil durum ama Tayvan orta vadeli bir hikaye değil mi?
24:45Yani Çin'in uzun vadede orta vadede birleşmek istediği buna yönelik uzunca bir zamandır kademe kademe yükselterek elini güçlendirmeye çalıştığı
24:54bir yerden bahsediyoruz.
24:55İşte ne oluyor mesela son yıllarda Tayvan'ın etrafında askeri tatbikatları normalde daha önceki zamanlarda işte 2019 öncesinde girmediği sulara
25:05girmeye başlıyor.
25:06Girmediği hava sahasına girmeye başlıyor ve bugün itibariyle 2019'da başlattığı bu yeni stratejiyle bugün itibariyle normalleşti.
25:16Yani adanın etrafında Çin uçuşu, Çin gemilerinin varlığı normalleşti.
25:21Seviye seviyeyi yükseltiyor, elini güçlendirmeye çalışıyor.
25:24Bu zirveyi de aslında bir anlamıyla bu Çin'in gri bölge taktiklerini bir anlamıyla yeşil ışık aldığını söyleyebiliriz.
25:33Dolaylı olarak yani.
25:34Dolayısıyla Tayvan'a hikaye bence buradan bağlanabilir.
25:39Rusya-Çin konusuna geldiğimizde gündemde ne olduğunu açıkçası ben çok Rusya gözünden takip edemedim.
25:47Ama Çin açısından baktığımız zaman Rusya kıymetli bir partner diyebiliriz.
25:54Yani çünkü Çin liderliği, Rus liderliği de 2000'lerin ortalarında şu fikre ikna oluyor.
26:00Yani bu iş iyi bir yere gitmiyor.
26:01Biz ABD ile askeri gerginlikler, jeopolitik gerginlikler yaşayacağız.
26:05Etraflarına bakıyorlar.
26:06Bu böyle bir durumda kime güvenebiliriz?
26:10Güvenebileceğimiz büyük güç var mı?
26:11İkisi de inanılmaz yalnız büyük güçler.
26:13Yani diğer büyük güçlerle ilişkileri bağlamında bakarsak.
26:17Dolayısıyla ister istemez birbirlerine yakınlaşmaya başlıyorlar.
26:21Bu yakınlaşma 2010'ların ortalarında şey bir yakınlaşma iken, görece güçlerin dengeli olduğu bir yakınlaşma iken,
26:29savaş sonrasında giderek asimetrik boyutu önfesine çıkan bir şeye dönüşüyor.
26:34Bugün Rusya ekonomik olarak da, teknolojik olarak da, hatta ödeme kanalları gibi, finansal altyapı gibi konularda da giderek Çin'e
26:42bağımlı hale geliyor.
26:43Bu itibarla Rusya, Çin'den bir şeyler talep eden konumda olacaktır diye tahmin ediyorum.
26:51Çin, burada Rusya'dan spesifik olarak şu an ne talep edebilir?
26:57Yani çok az bağımlılığı kaldı.
27:00Belki ileri jet motorlarında Rusya'ya bağımlılığı var.
27:04Bunlar gündeme gelebilir.
27:06Belki enerji işbirlikleri açısından Rusya'dan yakın dönemde bir şey isteyebilir.
27:12Onun dışında Çin, tıpkı Trump 2017, Trump 2026 kıyaslamasında olduğu gibi,
27:20Rusya'ya kıyasla geçmiş yıllar itibariyle çok daha güçlü bir pozisyondan müzakere ediyor ya da işbirliği yapıyor diyebilirim.
27:29Bayağı hem Amerika'ya karşı hem Rusya'ya karşı daha güçlü bir Çin görüyoruz.
27:35Serah şöyle sorayım, artık eklemek istediğim mutlaka bu ziyaretle ilgili Putin'in görüşmesiyle ilgili sende bilgi varsa onu mutlaka ekle.
27:44Ama oradan da Trump şimdi eve dönüyor, neler olacak?
27:48Hiç yapılan anketlerde sürekli popüleritesinden kaybediyor ve çok da ekonomi iyiye gitmiyor.
27:57En azından insanların hissettiği anlamda durum kötü gözüküyor.
28:02Kasım ayında seçimleri var.
28:04Yani nasıl bir ülkeye dönüyor?
28:06Elinde de çok fazla bir şey yok götürebildiği anladığımız kadarıyla.
28:10Evet çok doğru.
28:13Son konuda Çin'le olası gelecekte yaşanacak Tayvan üzerinden veya genel bir savaş senaryosu veya gerilime bakınca önemli bir güvenlik
28:22paktı var burada.
28:23Onu bir eklemek istiyorum öncelikle izninle.
28:26Biliyorsunuz Avustralya, İngiltere ve Amerika arasında AUKUS dediğimiz bir güvenlik paktı oluşturuldu.
28:32Ve İran savaşı sırasında da Indo-Pasifik komutanı ABD'nin buradaki denizaltı güçlerimiz ve hazırlığımız zayıflamış durumda uyarısını açık şekilde,
28:43kamuya açık şekilde söylemişti.
28:45Dolayısıyla zaten sürekli bir Çin tehdidine daha güçlü nasıl bir askeri cevap verebiliriz hazırlığı müttefiklerle Indo-Pasifik'te sürüyor.
28:54Öyle bitirmiş olayım o konuyu.
28:56Söylediğin gibi evet Trump gerçekten işte çok CEO'ları götürdü.
29:01Ekonomik olarak biz bunun için Trump'a oy vermedik diyen bir seçmen var.
29:05Üstelik yola çıkarken Amerikalıların benzin fiyatlarına ödedikleri parayı düşünüyor musunuz?
29:12Daha ne kadar uzayacak bu savaş diyenlere hiç düşünmüyorum.
29:15Ben sadece İran'ın nükleere sahip olmamasını düşünüyorum demesi bir skandal cevap olarak manşet oldu.
29:22Böyle bir ortamda ne getirdi gerçekten bu geziden ve işi kolaylaşacak mı?
29:27O açıdan bakarsak işte 200 adet Boeing uçağı alacak Çin bunu söylüyor.
29:33Yine Hazine Bakanı'nın bir takım açıklamaları var, işbirlikleri var.
29:38Tarım ürünleri konusunda çift taneli milyarlarca dolar diye bir şey söylediler.
29:44Alım taahhütü verdiği Çin'in özellikle soya fosiliyesi konusu epeydir konuşuluyordu.
29:49Bu konuda bir yere varıldığı aktarıldı.
29:52Yine yapay zeka ile alakalı devlet dışı aktörleri kontrol edebilmek için ortak bir protokol oluşması konusunda anlaştıkları aktarılıyor.
30:02Ama gezinin starı da biliyorsun Nividia'nın CEO'suydu.
30:07Çin sokağında da gittiği gezdiği yerlerle.
30:10En önemlisi bu şirketin en güçlü iki çipinin 10 Çinli şirkete satışına onay verildi.
30:17Çin de bir şeyler aldı.
30:18Şimdi bunu gelip Trump nasıl gerçekten somut bir kazanım olarak aktarabilir?
30:24Bu gezi özelinde bakarsak durum böyle.
30:26Biraz somut şeyler olması zor ama tarım üretimi açısından bir karşılığı olabilir bir miktar.
30:33Diğer taraftan evet seçimler yaklaşıyor.
30:36Harita savaşları var.
30:37Çeşitli eyaletlerde hem cumhuriyetçiler hem demokratlar meclisin ve senatonun yapısına uygun şekilde bir takım düzenlemeler yapmaya çalışıyorlar.
30:48Ve yargı savaşı var.
30:49Özellikle demokratların referandumla seçmene sorduğu bu bölgeleri şu şekilde düzenliyoruz dediği Virginia gibi yerlerde geçmiş olan kabul edilmiş olan düzenlemelere
31:01yargı karşı çıkıyor.
31:02Ve açıkçası cumhuriyetçilere ve Trump'a daha yakın bir reaksiyon veriyor.
31:07Benzer itirazları cumhuriyetçiler yaptığı zaman oradaki itirazlara yargı ses çıkarmıyor kabul ediyor.
31:15Gerekçeleri doğru yapılmıştır diyor.
31:17Bu nedenle aslında artık Trump'ın bir şeyleri oluşturduğu hayal kırıklığını İran savaşı, petrol fiyatları, ekonomi işte sonu gelmeyen savaşlardan
31:27çıkacağız dedi.
31:28Ben barış ödülüne adayım dedi ama hiç işler öyle olmadı.
31:32Gazze dedi orada da yine saldırılar sürüyor.
31:35Lübnan'la İsrail arasında bir şeyler yapmaya çalışıyorlar.
31:38Dünyadan ateşkes uzatıldı.
31:39Ama işte İran'ı da etkileyecek olan, İranlı olan ateşkesin ve olası bir anlaşmanın da bacaklarından biri olacak Lübnan ve
31:47Hizbullah.
31:48Hiçbir şey beklendiği gibi gitmiyor.
31:51O yüzden bunu biraz daha akıl oyunlarıyla, seçmen ve sandık oyunlarıyla bir de bir yasa geçirmeye çalışıyorlar biliyorsunuz işte.
32:00O yasaya göre de oy kullanma daha sıkı koşullara bağlanacak.
32:04Oy kullanmak için ayrı bir kimlik çıkartma bile gündemde.
32:07Bu şekilde kongre çoğunluğunu kaybetmemenin peşindeler.
32:13Ama demokratlar için özellikle meclise almak iyice kolaylaşmış görünüyor.
32:18Senatoyu almak bir hayaldi.
32:20Şimdi artık değil.
32:21İşte beş sandalyeye ihtiyaç var.
32:23Tabii ellerindekilerini kaybetmeyip biliyorsunuz her seçim döneminde belli bir kısmı yenileniyor.
32:29Senatonun full seçim olmuyor.
32:31Dolayısıyla şu anda demokratların lehine dönmüş bir rüzgar olduğunu söyleyebiliriz.
32:38MAGA içerisindekilere de baktığımız zaman onlar için de önce Amerika diyen bir liderdi Trump.
32:45Onların da bir kısmı şu anda durumun pek de böyle olmadığını, Trump'ın özellikle İsrail'e yardım etmek için bu
32:53işe girdik demesi evrilip çevrilip sürekli dönüyor.
32:57Özellikle dijital mecralarda diyebiliriz Işın.
33:01Şimdi bir de Çin'e bakalım, Xi Jinping'e bakalım.
33:04Bu çok konuşuluyor.
33:06Son dönemde yine bu hafta içerisinde bir takım Avrupa basının da portreler yapıldığı Xi Jinping'le ilgili.
33:12Orada bu vurgu vardı.
33:14Yani Xi Jinping artık mutlak güce sahip, ölene kadar lider pozisyonunda biri haline geldi mi iktidarda?
33:25Bunu sormuş olayım.
33:26Sonra akabinde bir de bir tasfiyeler haberleştirdik biz geçtiğimiz haftalarda hem savunma anlamında ordu içerisinde hem yolsuzlukla mücadeleyle ilgili olarak.
33:37Onu da soracağım ama mutlak lider Xi Jinping mi oldu?
33:44Evet.
33:45Şimdi zaten 2018'de liderlik üzerindeki 10 yıllık sınırlamayı kaldırdı.
33:50Normalde anayasal olarak 10 yıldır liderin görev süresi onu kaldırdı.
33:54Ve ufukta şey görünmüyor.
33:56Ne Şii bir tarih veriyor, ne ima ediyor.
33:58Şu tarihte görevimi bırakacağım diye imada bulunmuyor.
34:01Aksine orta vadeli 2030'lara uzanan planları sanki kendisi yürütecekmiş gibi konuşmaya devam ediyor.
34:08Şimdi bu tip rejimlerde hani seçimli iktidarın değişmediği rejimlerde şey gibi konuşamıyoruz işte ara seçimler geliyor şunları yapmaya çalışıyor.
34:18Daha orta vadeli bakıyoruz ve lider ne kadar güçlü sorusunu partinin içerisinde tek parti var ya tek partinin içerisindeki güç
34:27dengesinden anlamaya çalışıyoruz.
34:28Bir boyutu bu, Şii ne kadar güçlülüğün bir boyutu bu.
34:32İki, toplumsal meşruiyetine kadar kuvvetli.
34:35Yani çünkü tek partili sistemlerde işte meşruiyet, meşruiyetin de ana kaynağı şey ekonomik performans oluyor.
34:42Şimdi içeride Şii'nin çok güçlü olduğuna işaret eden tasfiyeler var.
34:49Nedir mesela?
34:50Çin'in merkezi askeri komisyon diye en üstte askeri mercisi var.
34:546 general artı Şii Jinping'den oluşuyor.
34:58Bu 6 generalin 5'i ki Şii tarafından atanmışlardı bunlar komisyona.
35:025'i görevden alındı yolsuzluk suçlamalarıyla ya da parti disipline, sadakatsizlik suçlamalarıyla görevden alındı.
35:10İşte benzer şekilde sivil organlarda da yüksek düzeyli görevlerin tasfiyesi söz konusu yine aynı suçlamalarla.
35:17Şimdi bu bir taraftan gücünü gösteriyor Şii'nin değil mi?
35:20Yani hani askeri sinir ucunda oynayabiliyor.
35:23Ama bir taraftan da bir kırılganlık gibi görünüyor.
35:26Çünkü senin kendi atadığın isimlere tam olarak güvenemiyorsun.
35:33Yani parti mekanizmasını istediğin seviyeye getirememişsin.
35:38Hangi anlamda?
35:39Disiplin anlamında, yolsuzluk anlamında partiyi istediğin seviyeye getirememişsin.
35:43Şimdi burada tabii şey tartışması devreye geliyor.
35:45Şii burada rakiplerini mi eliyor yoksa gerçekten yolsuzlukla mücadele ediyor?
35:50Cevap ikisinin ortasında bir yerde belki ama şunu kesin olarak söyleyebiliriz.
35:54Şii gerçekten Çin Komünist Partisi'ne, Sovyetler Birliği Komünist Partisi'ne benzer bir çözülme yaşayabileceğinden korkuyor.
36:01Çünkü çok yaygın yolsuzluk var.
36:03Çünkü tek parti sistemi, bir sürü üst düzey yönetici var.
36:07Bağlı oldukları kurumlarda bir sürü para dönüyor, ihaleler dönüyor.
36:10Biz bu kadar güçlü insanlarız diyor yöneticilerde.
36:14Biz de payımızı alalım.
36:16Bu kadar basit aslında yolsuzluğun bu kadar yaygın olması.
36:18Tek parti sistemi ve çok paranın döndüğü bir ortamda çok yaygın.
36:23Dolayısıyla Şii gerçekten yolsuzluğun ÇKP'yi çürütüp çürütüp ileride Sovyet tipi bir çözülmeye götüreceğinden korkuyor.
36:30Dolayısıyla tasfiyeleri güç gösterisi olarak muhakkak okuyabiliriz.
36:34Yapabiliyor demek ki.
36:35Ama bir taraftan da zayıflık.
36:36Tayvan'a askeri operasyonu nasıl yapacaksın?
36:39En üst düzey askeri mekanizmanın altı generalini görevden alıyorsan bu operasyonun yürütülebilirliğine ilişkin soru şartları ortaya çıkartıyor.
36:52Bir başka boyutta işte bu parti içine dair.
36:55Tek parti sistemlerde elitlerin kendi içinde bütünlük sağlaması çok önemli değil mi?
37:01Bu bütünlüğü sağlamaya çalışıyor bir taraftan için.
37:04Orada işler ne kadar iyi gidiyor anlatmaya çalıştım.
37:08Bir de ekonomi tarafı var tabi bu işin.
37:11Yine meşruiyetin en önemli kaynaklarından biri geniş halk kesimlerinde.
37:15Kriz gibi bir durum yok Şii'nin önünde.
37:18Yakın vadede de öyle bir şey görünmüyor.
37:20Ama istedikleri ekonomik canlanmayı bir türlü sağlayamıyorlar.
37:23Bütün bu teknolojideki başarılarına filan rağmen diplomasi ve vites yükseltmelerine ve şey yapmalarına rağmen ekonomi de istedikleri canlanmayı sağlayamıyorlar.
37:35Ve genç işsizliği sorunu var.
37:38İşte yüksek maaşlı iş yaratma konusunda gençler için.
37:42Kurye olmak için iş var ama işte hani insanlar kurye olmak için mi okudu gibi filan.
37:47Yüksek maaşlı iş yaratma konusunda sorunlar var.
37:50İşte emlak sektörü durgunluğa girdi onu hala toparlayamadılar.
37:56İçeride iş tüketimi arttırmaya çalışıyorlar.
37:59Hala istenen başarı yok.
38:01Şirketlerin karlılıklarında ciddi sorunlar var.
38:03Yani başarısıyla ödüğümüz şirketlere bakıyoruz.
38:06Mesela güneş paneli sektöründe Çin domine ediyor.
38:09Çin'in en büyük 3 şirketi güneş paneli üreticisi 3 şirket 2025'i zararla kapatıyor.
38:14Yani o kadar bir aşırı kapasite var ki aşırı kapasite çok üretilme sebep oluyor.
38:19Aşırı rekabete sebep oluyor.
38:21Günün sonunda zarar ediyor.
38:22Yani Çin'in uğraşması gereken kriz için kriz sebeple değil ama istikrar sağlamak açısından uğraşması gereken
38:30hem parti içi elit içi meseleler var.
38:34Hem de ekonominin gidişatı dolayısıyla meşruiyet toplumsal meşruiyet için meseleler var.
38:41Daha orta vadeli görünüyor Çin'in sorunları Trump'a göre.
38:44Yani Kasım ayı Trump'ı bekleyen sınav, Şii'yi bekleyen sınav daha orta vadeli.
38:49Çok güzel anlattınız.
38:50Şimdi ben bir sonraki sorularımı yöneltmeden önce biraz yine biraz magazine kaçmak istiyorum.
38:58Şöyle bir rahatlayalım.
38:59Çok ciddi konuştuk.
39:00Şöyle ki aslında iş dünyasının hem önce Amerika açısından hem de sonra Çin açısından belki nasıl baktığına bu zirveye bakarız
39:11diye de bir girizgah olsun diye.
39:12Şimdi tabii X'in kurucusu ve Musk da bu zirvede kendisini yine gösterdi, konuşturdu.
39:25Daha önce de Trump onu yanında çalıştırdığı zaman Beyaz Saray'da ya da beraber çalıştıklarında bayan sahne çalmıştı.
39:32Bu kez de oğlunu yanına alarak çok görüntü verdi.
39:35Ve yine sosyal medyada tabii ki sosyal medyada dediğim X kendi sosyal medyası epey bir konuştuk.
39:41O haberi izleyelim ama böyle kısa kısa bahsetmiştin Serra sen de.
39:46Yani bu işin bir de ekonomik tarafı var.
39:49Hem oraya biraz girmiş oluruz diye izleyelim.
39:52Dönünce konuşalım.
39:59Pekin'deki Amerika Birleşik Devletleri Çin zirvesinin sosyal medyada en çok konuşulan isimleri ne Donald Trump oldu, ne de Xi Jinping,
40:08Elon Musk ve 5 yaşındaki oğlu X ziyaretin adeta gayri resmi yıldızlarına dönüştü.
40:14X'in babasının yanında adımlarına yetişmek için koşuşturan halleri Çin sosyal medyasında sevimli diplomasi yorumlarıyla milyonlarca kez paylaşıldı.
40:24Küçük X'in beyaz gömleğinin üzerine giydiği Han Çinlilerine özgü geleneksel yelek ve ejderha maskesi şeklindeki çantası da ayrı bir
40:34gündem yarattı.
40:35Çin sosyal medyasında bazı kullanıcılar bu kıyafetler şimdi satış rekorları kırar yorumları yaptı.
40:41Günün erken saatlerinde ise Musk, Trump'ın Pekin ziyaretine eşlik eden diğer Amerikalı iş insanları ile birlikteydi.
40:48360 derecelik turistik selfie çekmeye çalışırken görüntülendi ve bir anda viral oldu.
40:54Büyük halk salonu önünde diğer CEO'lar resmi poz verirken Musk telefonuyla kendi etrafında dönüyordu.
41:02Musk'ın Pekin ziyaretinin arka planında milyarlarca dolarlık pazarlıklar var.
41:07Tesla Çin'de tam otonom sürüş sistemini devreye sokmak istiyor.
41:13Bunun için de Pekin'in veri aktarımı ve yapay zeka düzenlemelerini onay vermesi gerekiyor.
41:19Kulislerde Musk'ın oğlunu yanına almasının kalpleri kazanma stratejisi olduğu tartışılıyor.
41:28Ancak Musk'ın oğlu X kamuoyu önüne çıkmaya alışkın Musk X'i hemen her yere beraberinde götürüyor.
41:36Örneğin geçen yıl oval ofiste burun karıştırırken, aslan gibi kükreme taklidi yaparken, başkanlık masasına başını yaslayıp beklerken türlü türlü halleri
41:48ve görüntüleriyle yine viral olmuştu.
41:56Evet sevgili Serah Karaçam, bu iş insanları ne kadar istediklerini aldılar, alabildiler mi?
42:04Çünkü çözülmesi gereken hem Trump'ı ikna etmeleri ya da Amerikan yönetimini ikna etmeleri hem de karşı tarafı ikna etmeleri
42:11gereken sorunlar vardı bilebildiğim kadarıyla.
42:14Sen biraz bahsettin ama belki...
42:16Evet, ben senin akışının sırasını biraz erken bozmuş olabilirim, özür diliyorum onun için.
42:22Doğru söylüyorsun.
42:23Yok yok güzel, onlara değinmen güzel oluyor.
42:26Evet çünkü genel resmin onlar da bir parçası.
42:29Ticaret evet bu işten en önemli kazanç ve bu iki gücü ipleri kopartmadan tutan en büyük uhu yapıştırıcı diyebiliriz elbette.
42:39İki tarafın da birbirinden beklentileri vardı.
42:42Amerika Birleşik Devletleri'nin özellikle Boeing uçağı satın almasını istediğini biliyoruz Çin'in.
42:47Trump bu konuda başarılı olduğunu söylüyor.
42:50Havacılık konusundaki iş birliği oldukça önemli.
42:53Ama aslında yatırımların denetleneceği kurulların oluşturulması görüşülecek.
43:01Bu yapısal sorunları ilerleyen dönemde olacak krizleri de engellemek için eğer başarılı şekilde başlarsa sonuç verici bir şey olabilir.
43:10Fakat tabii hiçbiriyle ilgili net bir şey yok.
43:14Bir takım anlaşmaların imzalandığını biliyoruz bu görüşme sırasında.
43:18Stratejik konularda değil ama bu ticari konularda.
43:22Yine Amerikan tarım ürünü satın alma taahhüdü oldukça önemli.
43:27Çünkü Trump'a oy veren kesimde bunun bir karşılığı var biliyorsun.
43:31Burada işte belli bir sınıf olarak da kategorize de ediliyor bu kişiler.
43:36Dolayısıyla onlar için gerçekten soya fasulyesi çok önemliydi.
43:41Uzun süre üzerinde çalıştıkları bir konuydu.
43:43Beyaz Saray'a da ekipler gelip gitmişti bu sene boyunca bu konuyu aşmak için.
43:48Toplantılar yapılmıştı.
43:49Diğer taraftan yapay zeka teknoloji şirketlerinin işte Çin'e açılması bunlar önemliydi.
43:57Ama Çin'in kazanımı olarak da NVIDIA'nın çiplerinin Çinli şirketlere satışına onay verilmesinin önemli olduğu aktarılıyor.
44:05Yine Veysel Bey de bahsetti biliyorsunuz nadir elemenler konusunda Çin en büyük orana sahip dünya içerisinde.
44:16Hem bu rezervlere sahip hem de başka yerlerde çıkan bu madenleri işleme teknolojisinde de tekel olmuş durumda.
44:26Ve Amerika Birleşik Devletleri'nin de savunmadaki kritik seninle de yıl boyu programlarda konuşmuştuk.
44:33Bir takım ihtiyaçlarına yönelik satışlara ambargo koymuştu Çin bu vergileri arttırmasından sonra Trump'ın.
44:39O ambargaların yumuşamasını da Trump bekliyor bu kritik şeyleri alabilmek için.
44:45İşte çip satışlarıyla ilgili aslında baktığınız zaman çok net ve somut başka bir açıklama olmadığını görüyoruz.
44:51Ancak Mastercard'ın Çin'e açılabilmesi, Çin'de bir ödeme metodu olarak kullanılabilmesi büyük bir dev ekonominin içerisinde oldukça önemli.
45:02İki tarafında ayrıca Çin'in, Şi'nin Amerikan petrolüne ve gazını almaya da sıcak baktıklarını söylemesi de bir diğer kazanım
45:12olarak aktarıldı.
45:13Ama uygulamada ne şekilde olacak, ne zaman hayata geçirilecek?
45:17Biliyorsunuz bizim bir işte F-35'lerin parası için stratejik mekanizmamız var.
45:22Mekanizma yıllardır çalışıyor.
45:24S-400'leri ne yapacağız bir çözüm bulmaya çalışıyorlar.
45:28İşte böyle mekanizmalar kurulacak.
45:30Bu mekanizmalar yıllara yayılıp da bu satışları, teslimatları hızlandırmayı başaracak mı?
45:38Yoksa bu süreçte başka engellere takılacaklar mı?
45:41Onları da izliyor olacağız.
45:43Ben bitirmeden önce bir Küba'ya değinmek istiyorum.
45:46Küba'ya değinme sonra eğer direkt Çin'le ilgili değilse Veysel hocamıza da sorayım.
45:51Vaktimiz kalırsa Küba'yı soracağım.
45:54Veysel hocam şimdi bu önce şunu söyleyeyim.
45:56Yani bu Boeing meselesi Trump için çok önemli herhalde.
45:59Cumhurbaşkanı Erdoğan da gittiğinde hani çok sevine sevine Türkiye'de Boeing'leri almıştı.
46:05Bu Boeing satmadan hani içi rahat etmiyor herhalde Trump'ın başarı ölçütü o.
46:10Siz nasıl söylemek istersiniz?
46:14Yani neresinden şimdi az bir zamanımız kaldı programı bitireceğiz.
46:17Bu ekonomik kısmı da önemli ama hani Amerika Çin'e girsinmiyor.
46:22Yani Çin aslında bütün dünyayı bu anlamda satıyor ürünlerini gibi gözüküyor.
46:27Doğru mu okuyoruz?
46:30Evet beklediğimizden daha az sarsıcı oldu.
46:33Bu ticaret savaşı, gümrük vergileri savaşı Çin açısından daha az sarsıcı oldu.
46:38Bir takım yöntemlerle bunu aştılar filan.
46:40Ama şimdi somut çıktı, ekonomik çıktı bulmakta zorlanıyoruz ya.
46:46İki taraf içerisinde de yani kayda değer somut çıktı.
46:48Belki en büyük somut çıktı bu zirvenin yapılmış olması bir taraftan.
46:52Çünkü yapılmayabilirdi.
46:55Dolayısıyla yapılmadı ve yapıldı ve bir kriz olmadı şeyde.
47:00Bir de işte Eylül ve Aralık'ta G20 ve APEX zirvelerinde görüşebilirler.
47:04Daha somut şeyler çıkabilir orada.
47:07Öyle bakabiliriz.
47:08Çin açısından işte Boeing gibi böyle net bir şey gündem yoktu.
47:13Ekonomik gündem bu görüşmede.
47:15Ama ne oldu?
47:16İşte ekonomik gümrük vergilere ilişkin öngörülebilirlik sağlandı.
47:21İstikrara ilişkin bir teyit alındı.
47:24Çin için daha şey olan buydu.
47:26Akut olan buydu.
47:27Belki çift konusunu sayabiliriz tabii işte.
47:29Bu ileri çiplerde yapay zekanın işlemesi için lazım olan Nvidia çiplerinde somut bir şey vardı.
47:36Yani acil ihtiyacı olan ABD olduğu için somut ekonomik taleplerle ilgili.
47:43Çin'in böyle somut ekonomik talepleri yoktu.
47:45Ama istikrarın kendisinin Çin önem veriyor.
47:48Yani ABD ile istikrarın kendisine önem veriyor.
47:50Şeyde ilginç bir nokta olarak değerlendirilebilir.
47:54ABD tarafının 200 Boeing'den bahsettiği işte çifthaneli tarım ürünleri şeyinden bahsettiği noktalar.
48:03Detaylar Çin açıklamalarında yok daha genel.
48:05Bu konuda görüşmeler sürecek falan gibi böyle daha genel şeyler ifadeler var.
48:11Böyle Çin açısından acil ekonomik gündem masada yoktu.
48:16Veysel Hocam çok teşekkürler.
48:18Onlar hep böyle mekanizmalarla bakalım beklesin dursun.
48:20Serra çok güzel anlattı.
48:22Serra çok kısa bir süremiz var.
48:24Tabii ki Küba önemli.
48:25Küba ile ilgili söylemek istediklerini söyle programı beraber kapatalım.
48:29Evet aslında Havana ziyareti yaptığı CIA direktörünün aktarıldığı ve Küba'ya terör ve düşman aktörlere alan açmama mesajı verildiği aktarılıyor.
48:41Eğer bunlar da başarılı olursanız biz de size ekonomik ambargoları rahatlatır iş birliği yaparız dediler.
48:48100 milyon dolarlık bir insani yardım teklifi gündemde biliyorsunuz İran'a Venezuela'ya işte bir takım baskılarla operasyonlarla bu güne
48:58geldik.
48:59Bu kapsamda Küba'yı da görebiliriz.
49:02Diğer taraftan da Adalet Bakanlığı Amerikan Adalet Bakanlığı eski Küba lideri Raul Castro için yeni bir iddianame hazırlığı içinde.
49:09Onu da böyle apar topar alıp mı getirirler Küba kendi mi verir 96'daki sivil uçakların düşürülmesi olayıyla bağlantılı.
49:17O da Red Cliff'ın ziyaretinden hemen sonra gündeme geldi ışın.
49:21Çok teşekkürler.
49:22Küba'da korkunç yani yakıt krizi vardı zaten bitti.
49:26Çünkü abluka uyguluyor Amerika Birleşik Devletleri.
49:29Bu hafta demek ki o krizde bazı yeni gelişmeler de beklenebilir.
49:33Çok teşekkür ediyorum.
49:34Hem hocama hem Serra'ya sevgili izleyiciler biz bugünlük burada noktalıyoruz sınırsızı.
49:41Yarın saat 15'te yine birlikte olabilmek dileğiyle.
49:45Hoşçakalın.
50:05Altın her kesindir ama bilezik koçaktır.
50:09Yılların dirikimi bu toprakların geleneği Türkiye'nin bileziği koçaktır.
50:15Koçak.
50:16Garanti BVVA
50:19Bir bankacı düşünün benim bankacım diyebileceğiniz.
50:23Kişisel finansal koçunuz gibi çalışan.
50:25Her ihtiyacınızı yanınızda olan bir telefon uzakta olan bir bankacı.
50:30Tavuşturalım.
50:31Benim bankacım Müge.
50:33Siz de tüm varlıklarınızı Garanti BVVA'da toplayın.
50:36Benim bankacım hizmetinden hemen yararlanmaya başlayın.
50:39Üstelik 10 bin TL harcamaya 5 binli hediye.
50:43Garanti.
Yorumlar