- 3 gün önce
Işın Eliçin ile Sınırsız her cumartesi ve pazar saat 15.00'te Halk TV'de!
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:06İNTRO
00:11Merhaba ben Işın İliçin Sınırsız'a hoş geldiniz.
00:14Bugünkü programda Amerika Birleşik Devletleri ile Avrupa arasında giderek yükselen tansiyonu konuşacağız.
00:22Aralarındaki kırılma Türkiye'yi de etkileyecek sonuçlar içerecek gibi gözüküyor.
00:28Almanya'dan Avrupa Birliği uzmanı ve siyasal iletişimci Erdal Tekin bu yayında bana eşlik edecek.
00:35Ve her pazar olduğu gibi elbette meslektaşı Mustafa Kemal Erdemol da bu yayında benimle.
00:41Başlarken ama sohbetimize Amerika Birleşik Devletleri'nin başında nasıl bir yönetim var?
00:48Dünya nasıl bir şeyle karşı karşıya onu anlatabilecek, özetleyebilecek bir haberimiz var.
00:55İzleyelim sonra konuşacağız.
01:02Bu video Beyaz Saray'ın resmi sosyal medya hesabından paylaşıldı.
01:07Bir saat 17 saniyelik videoda Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump papağan gibi sürekli aynı sözü tekrar ediyor.
01:16Kazanıyoruz, kazanıyoruz, kazanıyoruz.
01:20Video, başkan Trump bir saat boyunca kazanıyoruz diyor, durmuyor durmayacak notuyla paylaşıldı.
01:28Kısa sürede milyonlara ulaşan paylaşım sosyal medyada alay ve eleştiri konusu oldu.
01:33Çok sayıda kullanıcı Beyaz Saray troll hesaba döndü yorumunda bulundu.
01:37İran'ın Haydarabad konsolosluğu, gördüğüm en iyi troll, İranlı X hesapları artık dinlenebilir, uçak otomatik pilota alınmış, Trump kendi kendini
01:48trollüyor diye yazdı.
01:50İran'ın Türkiye Büyükelçiliği de artık sizinle dalga geçmemize gerek yok, bunu kendiniz yapıyorsunuz paylaşımı yaptı.
01:59Videoda söylenen değil, söylenmeyenler de tartışma yarattı.
02:03Ne bir politika, ne bir duyuru, ne de somut bir gelişme.
02:07Resmi bir devlet hesabının, boş tekrar paylaşmasının kamuoyunu bilgilendirme işleviyle çeliştiğine dikkat çekildi.
02:17Amacın Trump'ı tam da onun hoşuna gidecek şekilde gündemde tutmak olduğu, içi boş tekrarın, içi boş böbürlenmenin, Trump döneminin
02:26özeti olduğu yorumları yapıldı.
02:33Tam bir işkence olarak, yani o ara amaçla kullanılabilir değil mi?
02:38Haberi çok güzel kurgulamış arkadaşım.
02:40Merhaba sevgili Mustafa Kemal Erdemoğlu ve hoş geldiniz Sayın Erdal Tekin yayınımıza.
02:48Merhaba Işın.
02:49Merhaba Işın Hanım.
02:51Sizleri ve Mustafa Kemal Bey'i sevgiyle ve saygıyla selamlıyorum.
02:56İyi yayınlar diliyorum.
02:57Teşekkür ederim.
02:58Teşekkür ederim, sağ olun.
02:59Ben açılışı böyle yapmak istedim.
03:01Gerçekten herhalde bu bir artık uç nokta.
03:04Sosyal medyada sürekli gündem oluyor.
03:07Saçma sapan, teamül dışı bir sürü paylaşım yapıyor.
03:12Hem Trump'ın kendisi hem Beyaz Saray ama bence bu artık bir zirve ve bir şey söylüyor artık bizlere diye.
03:19Çok kısa birer cümle sizin yorumlarınızı alayım.
03:22Sonra asıl konumuza geçebiliriz.
03:27İşın Hanım şu anda tabii ki Trump'ın uluslararası çerçevedeki siyasetini ve politikasını genel olarak değerlendirdiğimizde ve davranış şeklinde baktığımızda
03:38Amerika'nın 350 yıllık, 357 yıllık tarihinde sanırım böyle bir başkan yaşamış olduğunu sanırım tarihsel olarak görmemiş oluruz.
03:47Yani görmemiş olsak dahi okumamış oluruz.
03:50Ancak bugün tabii ki Trump'ı yalnızca bir tek taraflı olarak değerlendirmek yerine yani tam bir bağımsız çerçevede dünyadaki gelişmelerden
04:00bağımsız bir şekilde değerlendirmek çok zor olur.
04:02Dünyaya hakim olan.
04:04Buraya tam bir virgül koyayım tam da aslında onu konuşacağız değil mi?
04:09Bu etkileşimi birbirlerini nasıl etkilediklerini.
04:12Mustafa Kemal sen de bir yorum yap bu paylaşıma sonra girelim Amerika Birleşik Devletleri Avrupa ilişkilerine.
04:21Evet hani çok çok çok iyi niyetle düşünürsek en fazla şunu söyleyebiliriz.
04:25İşte gebel suali bir efendim vurgu yapmak istemiş falan diyebiliriz ama çok kötü bir karikatörü olmuş.
04:30Çok açık tabii winning winning winning winning arka arkaya söylendiği zaman işte hangi anlama geldiğini biliyoruz.
04:37Şimdi karşıtları dalga geçenlerde başka bir şey söylüyorlar.
04:40Wincing wincing wincing wincing wincing diye bu da sızlanma demek biliyorsun.
04:43Şimdi bu tür yerindeyse dalga konusu olmuş bir sürü başkan var karşımızda.
04:49İzleniyordur bilinir kriz hemen toparlayayım Cyrus Jensen var önemli bir politik analisttir ben onu izledim.
04:55O açık seçik yazdı dedi ki yani artık dünya bize gülüyor.
04:58En iyi özetleyince herhalde buydu ama tuhaf düşküsüz bu başka bir takım ruh halinin semptomları gibi değerlendiriliyor ama buna Beyaz
05:07Saray'ın da katılıyor olması.
05:09Orada da rampların sayısının çok olduğunu göstermesi açısından ilginç de olur.
05:12Kesinlikle şimdi ben hemen konumuza gireyim aslında Erdal Bey siz açtıkça girizgahını yaptığınız bu bir sonuçtur olarak da anlayabileceğimiz durumu
05:27dünyadaki değişimi daha iyi anlayacağız diye düşünüyorum.
05:30Şimdi önce şöyle sorayım yani Amerika Birleşik Devletleri'nin Almanya'dan asker çekme kararı bugünün gündemi ne anlama geliyor ve sizce
05:40bu bir geçici adım mı yoksa kalıcı bir yön değişikliği mi sembolik de olsa?
05:47Hüseyin Hanım bu yeni değil.
05:49Amerika Birleşik Devletleri'nin Almanya'dan asker çekmesi yeni bir süreç değil.
05:54Ancak bu sürece nasıl gelindiğine dair ise bir değerlendirme yapmama müsaade mi?
06:01İkinci Dünya Savaşı sonrası güven temelli kurulan Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri İttifakı'nın son 15 yıl içindeki gelişmeleri değerlendirdiğimizde
06:13ciddi 3 önemli kırılma yaşam.
06:15Bunlardan birincisi Trump'ın ilk başkanlık dönemini hatırlarsınız Avrupa NATO üyesi olup aynı zamanda Avrupa Birliği üyesi olan ülkelere yönelik
06:27aşağılayıcı bir politik söylem kullandı.
06:30Ve bu kabul edilir bir durum değil yani siyasi literatürü de kabul edilir bir durum değildi.
06:35Daha da ileriye gitti sizin güvenliğinizi biz sağlıyoruz gerekirse NATO'dan ayrılırız siz ne yaparsanız yapın gibi yine bir ifadede bulundu.
06:44Birinci kırılma yani güven temelli oluşan İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra güven temelli oluşan kırılma aslında burada oldu.
06:52İkinci kırılma Rusya-Ukrayna savaşından sonra savaşıyla beraber pardon Trump'ın tekrar iktidara geldiğinde ben bu savaşı bitireceğim çok iddialı
07:05bir sözünden sonra
07:06Rusya lideri ve Ukrayna lideriyle birebir temasları ve ilişkileri ve görüşmeleri çerçevesinde Avrupa'yı yani Avrupa Birliği üyesi ülkeleri bertaraf
07:18edip yani bir kenara koyup
07:20Yalnızca kendisi üzerinden bu ilişkileri sürdürmesi diğer bir ifadeyle siz başınızın çaresine bakın Avrupa demesi bu ikinci bir kırılma oldu.
07:31Yani güven temelinin kırılmasına.
07:33Üçüncü önemli bir kırılma da İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra Işınan'ın özenle kurulan kurumlar, özenle kurulan sistem, özenle kurulan
07:44hukuk, özenle kurulan rejimler ve ideolojilerin her hiçbirini Trump yönetimi tanımadı.
07:51Ve dedi ki ben bunları bir kenara alıyorum evet bunların aslında temelinin oluşmasında müktesebatının oluşmasında ülke olarak benim çok ciddi
08:01bir katkım var ki ben sağladım bu sisteme uymak zorunda da değilim.
08:06Ve kalktı uluslararası hukuku, uluslararası hukuku da ihlal edilerek İsrail'le beraber İran'a savaş açtı ve burada tekrar kalktı
08:18zor durumda kaldığında NATO müttefiklerimden yardım bekliyorum dedi.
08:23Avrupa'da burada uluslararası hukukun ihlali olan bir noktada bizim buna müdahil olmamız ve yardım etmemiz söz konusu değildir dedi.
08:34Ve bu ilişki iyice artık ayrışı noktaya geldi.
08:38Ve son olarak da bu noktada Trump'ın Amerika Birleşik Devletleri olarak koruma politikaları çerçevesinde Avrupa Birliği ürünlerine uyguladığı ve
08:47uygulamak istediği yüksek gümrük vergileri.
08:50Bunlar İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra 75 yıllık güven temelli kurulan ittifakın geldiği nokta.
08:57Çok ciddi bir kırılma var, çok ciddi bir güvensizlik var.
09:01Bunu nereden anlıyoruz? Hem Trump'ın Avrupa'ya yönelik söylemlerini hem de Avrupa'nın lokomotiv ülkelerinin liderlerinin Trump'a ve
09:09Amerika Birleşik Devletleri'ne yaptığı söylemleri.
09:12Evet şimdi sorunuza geldiğimde Işıl Hanım.
09:15İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra 1944-1955 yılları arasında Amerika Birleşik Devletleri İngiltere ve Fransa öncülüğünde 400 bine yakın asker
09:25Batı Almanya'da konuşlandırıldı.
09:27Evet.
09:28Diğer bir taraftan Doğu Almanya'da da Sovyetler 360 bin konuşlandırıldı ve 1955'te Almanya'nın NATO'ya dahiliyle beraber bu sayılar
09:38TDP günümüze gelerek kısıtlandı.
09:41Kısıtlandı. 260 bine düştü, 55 sonrası.
09:45Sonrasında 79 bine düştü.
09:47Şu anda 43 bin, 9 bine çekildi 2005, 2025 sonrası 34 bin asker var.
09:53Şimdi 5 bin askere kadar çekileceği ifade ediliyor.
09:56Tabi NATO yani İkinci Dünya Savaşı sonrası Avrupa savunma ve güvenlik alanında sırtını Amerika Birleşik Devletleri'ne dayanmıştı.
10:07Gelinen noktada savunma ve güvenlik alanında çok ciddi bir açığının olduğunu Avrupa gördü.
10:14Avrupa Birliği gördü.
10:15Evet.
10:15Tırk toplumunu İkinci Dünya Savaşı sonrası sağladı ama savunma ve güvenlik alanındaki bu sorunu Amerika Birleşik Devletleri ile sürdürülebilir olabileceğini
10:24tahmin etti.
10:26Fakat Trump gibi popülist, ki zamanımızda aslında popülist kelimesini de kullanmak çok tehlikeli bir şey ama popülist bir siyasi anlayışla
10:35Avrupa kendisinin sahip olduğu değerler çerçevesinde Trump'la nasıl mücadele edebileceğinin şu anda mücadelesini veriyor.
10:45Kendi güvenlik mimarisini de nasıl oluşturabileceğinin çalışmasını yaparak sürdürmeye çalışıyor.
10:53Peki, burada Mustafa Kemal Erdemal'a dönelim.
10:57Şimdi Avrupa Birliği tabii bu değerleri, kaybettiği değerleri hatırladı belki bu İran'da.
11:05Çünkü uluslararası hukuka saygı duymadığı Trump değil ama başka Amerikan başkanlarının peşinden gittiğini biz daha önce görmüştük.
11:14Ama bir başka noktaya geldiğimizi anlıyoruz.
11:18Sen nasıl değerlendiriyorsun hem Amerika'nın tavrını hem Avrupa'nın reaksiyonunu?
11:22Teşekkür ederim.
11:24Şimdi öncelikle tabii ilk kez bunu Trump yapıyor değil, onun da altını çizelim.
11:29Yani özellikle Almanya'da asker çekme meselesi Trump'la başlayan bir şey değil.
11:34Hatırlayalım Joe Biden'da biliyorsun asker çekme niyetini açıklamıştı fakat işte başaramadı.
11:40Gereksilere anlamamakla beraber onun da Avrupa'dan, Almanya'dan pardon asker çekme gibi bir politikası ya da planı niyeti vardı ama olmadı.
11:47Bir de şu nedenlerde.
11:49Ben dünkü yazımda da yazmıştım zaten kısmı bir çekilme olur ancak diye.
11:53Çünkü 40 bine yakın işte asker var Sayın Tekin 34 bin dedi doğru.
11:57İşte 40 bine yakın asker bulunuyor.
11:59Bunun sadece 5 binini çekiyor.
12:00Tamamen buna çekilme denir mi?
12:02O da ayıp bir tartışma konusudur.
12:035 bin rakamı az mıdır?
12:05Hayır değildir ama 40 bine karşılaştırıldığı zaman 5 binin önüne pek de kıymeti halbiyeti yoktur.
12:10Şimdi buna rağmen sembolüktür demiyorum.
12:12Ciddi anlamda sonuçlar, sonuç alabileceği bir blöf aslında yapıyor Trump.
12:17Tamamıyla asker çekmenin kolay olmadığı çok açık.
12:20Bunun zorlaştırıcı bir takım etkenleri var.
12:23Amerika'nın iç piyasası, siyasetinde de buna karşı olan özellikle cumhuriyetçiler var.
12:27Bir de unutmayalım dünya kadar masrafı var asker çekmenin.
12:31Bunu yabana atmamak lazım.
12:33Şimdi bazı konularda Avrupa Birliği'nin değerleri hatırlamış olması yorumuna katılmayı tabii çok isterdim sevgili Işın.
12:43Bu değerlerin savunusu olduğunu söylemekle beraber her zaman yanında olmadı biliyorsun.
12:47Yani aslında Amerika ile ilişkilerini daha büyük çıkarları neredeyse ona göre biçimlendiren, değerlendiren bir Avrupa ile karşı karşıya kalıyoruz.
12:56Örneğin sadece örnek olsun diye aklıma geldiği için söylemiyorum.
13:01İyi bir örnek olduğu için Ukrayna-İran, Ukrayna-Rusya savaşını lütfen hatırla.
13:05Almanya'nın bu savaşa yaklaşımını biliyoruz.
13:07Doğalgaza ihtiyaç duyduğu için savaşın bir an evvel bitmesini isteyen bir Almanya varken,
13:12doğalgaza nükleer enerjiyi kullandığı için ihtiyaç duymayan Fransa'nın savaşın sürmesini ister tutum aldığını görüyoruz.
13:18Yani çıkarlarının belirlendiği bir tutum içerisinde Avrupa ülkeleri.
13:23O nedenle kuşkusuz bir takım değerleri hala taşımakla beraber çok da böyle aynı değerler üzerinde olmadıkları için Trump'a itiraz
13:32ediyor gibi değiller.
13:33Çıkarları şu anda İran'a saldırmamayı gerektirdiği için Avrupa ülkeleri ve Avrupa Birliği Amerika Birleşik Devletleri'nin şimdi böyle çelişik
13:42bir durumda.
13:43Bunun benim açımdan açıklaması doğrusu bu ama Trump başından beri Avrupa'nın aslında kendisini hatırlattığı değerleri Avrupa'yı hatırlatıyor.
13:56Şimdi bir süredir ihmal ihlal ettiği değerleri örneğin özgürlük demokrasi vesaire kavramların arkasına tabii sığınarak Avrupa'yı siz bunları savunuyordunuz
14:04daha önce.
14:05Şimdi niye savunmuyorsunuz diyerek İran'a saldırması konusunda bir zemin olarak onu öyle sürüyor.
14:11Dediğim gibi çıkarları Avrupa'nın çıkarları bütün Avrupa ülkeleri için söz konusu değil özellikle lokomotif olan ülkeler için çıkarlarının belirlediği
14:19bir pozisyon var şu anda.
14:21Bu pozisyon Amerika Birleşik Devletleri'yle bu ülkeleri karşı karşıya getirdi.
14:25Yarın bambaşka bir şey olabilir.
14:27Tam bıraktığın yerden aslında size bir soru yönetmek istiyorum Erdal Bey.
14:33Mustafa Kemal'in söyledikleri üzerinden de önemli olacak.
14:37Litvanya tabii NATO'nun doğu kanadında bir ülke Rusya'ya coğrafi olarak yakın olduğu için tabii güvenlik onlar için farklı
14:44bir algı.
14:45Orada bir düşünce kuruluşu başkana New York Times'a yazmış.
14:48Çok kısa özetleyeceğim yorumunuzu istiyorum.
14:51Diyor ki yani bu sadece Avrupa'daki Amerikan varlığı Rusya'yı caydırmak için değildi.
14:58Aynı zamanda Avrupa içindeki güç rekabetini dengeliyordu.
15:02Şimdi zayıfladığında bu denge Avrupa ülkeleri arasında güven azalabilir, ortak hareket etme kapasitesi düşebilir ve kıta daha ulusal reflekslerle hareket
15:15eden yani daha milliyetçi ve parçalı bir yapıya kayabilir.
15:22Tam da Mustafa Kemal Erdemoğlu'nun söyledikleri buna işaret ediyordu.
15:27Buradan baktığınızda nasıl bir yorum yaparsınız?
15:30Böyle bir tehlike söz konusu ışınım.
15:35Çünkü Katolik Avrupası'nın Protestan Avrupası'ndan ayrıştığı bir süreci yaşıyor şu anda Avrupa coğrafyası.
15:43Bu Avrupa'yı, Orta Çağ Avrupası'nın tarihine baktığımızda bu biraz önceki değerlendirme, düşünce kuruluşunun değerlendirmesi bunun ciddi bir göstergesi.
15:55Yani ne demek istiyorum?
15:57Katolik Avrupası'nda İspanya'nın, Portekiz'in, Hollanda'nın, İngiltere'nin söylemlerine baktığınızda,
16:09yani Avrupa'nın değerlere sahip çıkması gerektiğini, değerlere sırtını dönmüş bir devletler topluluğu olmak yerine,
16:18buraya kadar 600 yıllık mücadelenin sonucunda evrensel dünyanın sahip olduğu temel değerleri,
16:24müktesabata dönüştürebilme başarısını göstermiş topluluğun sürekliliğinin ancak bu değerler manzumesiyle olduğunu ve olması gerektiğini ifade eden bir Katolik Avrupası var.
16:38Ama diğer tarafta, Protestan Avrupası, liderliğini yaptığı Almanya, Finlandiya, Danimarka ve İskandinav ülkeleri gibi ülkelerin de,
16:51şu anda dünya yeni bir jeopolitik, bir stratejik dünya düzenini yaşıyor.
16:57Biz bu dünya düzenine sahip olduğumuz değerlerden de hafizler vererek yeni bir stratejik plan, yeni bir jeopolitik politika üretmemiz gerektiği
17:09noktasında görüş beyan ediyor.
17:12Yani bu Avrupa'nın şu anda ciddi anlamda yaşadığı ve Avrupa'nın kollektif siyaseti yönetebilme, kabiliyetini yitirebilme noktasına getireceği ciddi
17:25bir adım.
17:26Böyle bir tehlike söz konusu Avrupa Birliği'nde ve Avrupa Birliği bunu tartışıyor.
17:31Onun içindir ki, dikkat buyurun, bundan birkaç gün önce Macron'un çok ciddi bir söylemi oldu.
17:38Dedi ki, evet biliyorsunuz Fransa Avrupa Birliği üyesi ülke olarak, birlik üyesi ülkeler arasında nükleer silaha sahip tek ülke.
17:49Ben dedi, biz dedi, nükleer silahımızı ulusal güvenliğimiz çerçevesinde değerlendirdiğimiz kadar,
17:58coğrafyanın dedi, güvenliği için de değerlendirebiliriz.
18:02Ancak dedi, bu yeni güvenlik mimarisinin, şemsiyesinin yönetimi ben olacağım.
18:07O da Katolik Avrupası, Fransa, ben olacağım dedi.
18:12Aradan iki gün geçti, Mers'in politik bürosundan açıklama geldi.
18:18Böyle bir durum kabul edilemez dedi.
18:22Almanya'nın siyasetine ve dış siyasetine ve Avrupa Birliği siyasetine aykırı bir durumdur dedi.
18:29Ama bir süre önce Mers başka bir şey söylüyordu.
18:33Yeni jeopolitik strateji çerçevesinde başka bir siyasi kulvara girmemiz gerektiğini ifade ediyordu.
18:39Yani bugün Avrupa Birliği de kendi içinde sürekliliğini sağlayabilmesi bundan önce olduğu gibi değerlerin üzerinden mi yapacak ki Sanchez ısrarla
18:51bunu söylüyor.
18:52Değerlerimizden vazgeçmeyelim diyor.
18:55Uluslararası hukuku ihlal etmeyelim diyor.
18:58İnsan haklarını erozyona uğratmayalım diyor.
19:01Ama diğer taraftan Almanya'nın da önderlik yaptığı protestan Avrupası militarist bir politikanın sürecinin ilerlemesi gerektiğini ifade ediyor.
19:12Bu Avrupa Birliği'nin geleceği açısından çok endişe verici bir durum.
19:16Yani tabi bu durumu ABD'nin şu anda uygulamış olduğu Almanya'dan askeri güçün indirimini dünyadaki pradikmalara baktığımızda bunlardan bağımsız olduğunu
19:30da söyleyemeyiz.
19:31İşte Avrupa'da burada bu şekilde bir sanırım hareket ediyor.
19:35Ama yeni güvenlik mimarisini eğer militarist politikalar üzerinden sürdürmesi gerekiyorsa ki öyle bir düşüncesi varsa ki Almanya'nın öyle bir
19:45düşüncesi var.
19:46Buna yönelik de kendi güvenlik stratejilerini açıkladılar.
19:50Ama bu Avrupa Birliği'nin sahip olduğu değerler malzemesine ters olacağı gibi Avrupa Birliği'nin sürekliliğini de çok ciddi anlamda
19:57etkileyebileceğini düşünüyorum.
19:59Ama ben burada noktayı koyayım Mustafa Bey ile siz isterseniz devam edeceksiniz.
20:05Ama sonrasında Avrupa Birliği yeni güvenlik mimarisini sağlayıp sağlayamayacağı konusunda çok farklı bir düşünceye sahip olduğumu ifade etmek istiyorum.
20:15Şimdi o zaman süreyi yönetmenin bana söylesin ona göre bölüştürmek de istiyorum.
20:21Tamam.
20:22Mustafa Kemal'in yanıtından sonra sanıyorum dörder dakikalık bir bölüm kalacak.
20:28Evet.
20:28Aynı konuda sen neler söylemek istersin?
20:32Evet ya bir parça tabii farklı düşünüyorum Sayın Tekin'den doğrusunu istersen sevgili Işın.
20:38Çünkü bu sözü edilen sorunlar işte Katoliklik, Protestanlık vesaireleri zaten yeni bir şey değil.
20:46Her zaman var olan bir şeydir.
20:47Bunlar bir çözüme ya da uzlaşmaya varıldığı için Avrupa Birliği bugünkü formuna kavuşabildi.
20:54Yani bu sorunlar hala devam ediyor olsaydı Avrupa Birliği olmazdı.
20:58O nedenle özellikle Avrupa Birliği'nin anayasasında din yoktur bildiğiniz gibi.
21:04Ve üye olduğundan beri bence Avrupa Birliği'nin en tutucu üyesi olan Kolonya'nın bütün ısrarına rağmen Avrupa Birliği'nin
21:13anayasası Hristiyan olarak, Hristiyan anayasası olarak görülmüyor, kabul edilmiyor.
21:16Yok böyle bir şey çünkü.
21:17Açılmıştır demiyorum.
21:19Kuşkusuz böyle bir sorun hala var.
21:20Ama Avrupa Birliği, kuşkusuz Fransa'nın layıklığı gibi bir katı bir sefif verizin üzerine oturtmamaksa bile kendisini,
21:29bu din meselelerini en azından şimdilik düşük yoğunluklu bir biçimde belki sürdürüyordur ama birinci mesele olarak ortada görünmüyor.
21:36Onu belirtmiş olayım.
21:38Çünkü bunlar zaten var.
21:39Bir, ikincisi Fransa'da hala bu layık tutumundan vazgeçmiş değil.
21:46Ayrıca Katolik dünyanın en zayıf ülkesi de kuşkusuz kendine ait bir mezhebi olan İngiltere'ydi.
21:51Gerçi artık Avrupa Birliği'nin üyesi değil ama Avrupa Birliği'nin içerisinde olduğu zaman bile onların da kabul ettikleri bir
21:57genel ilkeler bizini vardı.
22:00Bu sisteme bütün bu ülkeler uymuştu.
22:03Dolayısıyla birinci derecede mezhep ve din meselelerinin öne çıktığını bugüne kadar görmedik.
22:10Bundan sonra da onun öyle olabileceğini sanmıyorum.
22:13Üçüncü başka derin sorunları var Avrupa Birliği'nin.
22:16Örneğin bu biraz önce sözünü ettiğiniz güvenlik meselesi.
22:19Bu güvenliğin liderliğini kim alacak?
22:22Doğru ve güzel koydunuz.
22:23Fransa hayır ben yapmalıyım diyor.
22:25İyi de en büyük Avrupa Birliği gücü olan Almanya'nın güne duruyor.
22:28İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra da biraz daha artık kısır baştırılmış bir ordusu vesairesi varken Almanya niye ortaya atılır diyenler
22:36de çıkabilir.
22:36Onlar da haklı kuşkusuz.
22:38Belki parçalanma ya da en azından ayrılıklar bunlar üzerinden devam edebilir diye düşünüyorum.
22:44Çünkü Protestan dünyada sadece Avrupa'da değil.
22:47Protestan dünyanın kendisi de çok karışık.
22:49Yani Rus Ortodokslüğü ile ne bileyim istedik.
22:52Çünkü Yunan Ortodokslüğü birbirinden o kadar farklı.
22:56Ukrayna Ortodokslüğü ne bileyim Rus Ortodokslüğü'nden o kadar farklı ki Protestanlar ile kendi aralarındaki sorunlar da öyle Katoliklerin olduğu
23:03gibi.
23:04Bu önemsiz bir şey değildir demiyorum ama birinci derecede bir sorun olarak yansımacaktır Avrupa Birliği'ne.
23:11Avrupa Birliği'nin başka sorunları var.
23:13Yani bakın bu yeni bir şey de değil.
23:15Hep liderlik kavgası verdiler.
23:17Almanya doğal olarak benim bu işin öncüsü diyor.
23:22Haklılık fayda var.
23:23Avrupa'nın en büyük en güçlü ekonomisine sahip.
23:26O nedenle asıl meseleler sanırım buradan çıkacak.
23:30Şimdi güvenlik meselesinde ciddi bir kapışma olacağını görüyoruz.
23:34Bir ordu oluşturulacak.
23:35Bu ordu nasıl oluşacak?
23:37Bunun komutası kimde olacak?
23:38Ortak mı yapacağız?
23:39Vesaire gibi.
23:40Bence mutlaka sonuca vardıracaklardır.
23:43Avrupa Birliği'nin şimdilik ihtiyaç duyulan bir zemin olduğu ortada.
23:47Bana mesela 5 yıl önce sorsaydınız 50 yıllık bir ömrü var derdim Avrupa Birliği'nin.
23:51Ama şimdiki jeopolojik bir ortamda Avrupa Birliği'nin yaşatılması hele NATO'nun da Amerika eliyle zayıflatılması söz konusu olduğunda Avrupa
23:59Birliği'nin bir de askeri biteriye büründürüldükten sonra yaşatılması ihtimalinin, ömrün uzatılması ihtimalinin arttığını görmüş oluyorum.
24:07O nedenle bu sözün etmiş olduğunuz şeyler tahlihi kalabilir din meseleleri açısından söylüyorum bunu.
24:14Başka bir takım sorunlarla uğraşacaktır.
24:15Elbette ve Avrupa ABD karşısında belki bir kez tamamen din siyahatı peyli almasa bile bir güçlenme doğrultusuna girmiş olacaktır gibi
24:26görünüyor.
24:26Çünkü bunu yapacak gücü de var.
24:29Erdal Bey?
24:31Müslüman Hanım şimdi Mustafa Kemal Bey'in ifade ettiği gibi Avrupa'da zaten şu anda bir Katolik-Protestan çatışmasının beklenmesi söz
24:40konusu değil.
24:40Ama Katolik ülkelerle, Katolik-Protestan ülkelerin bir mutabakat çerçevesinde Avrupa Birliği'nin sürekliliği üzerinden ortak siyasette, siyaset, kolektif siyaseti yönetmekte
24:53bu zamana kadar gelmiş olduğu çok ciddi bir unsur vardı.
24:57Şimdi burada Avrupa Birliği'nin kendi içinde, birlik üyesi ülkelerin de kendi içinde hem ulusal çıkarları hem de bu ulusal
25:05çıkarlarının uluslararası çerçevedeki değerlendirmesi hususunda çok büyük bir karşı unsurlarda oluşmuş durumda.
25:12Biraz önce ifade ettiğim gibi yani Katolik Avrupa'sının, Protestan Avrupa'sından ayrışması kendi ulusal çıkarları ve Avrupa Birliği üzerinden olan çıkarları
25:24çerçevesinde de unsurları oluşuyor.
25:26Ancak şunu ifade etmem lazım, Amerika Birleşik Devletleri'nin Avrupa'dan vazgeçmesi mümkün değil.
25:34Bunu net bir şekilde ifade etmemiz lazım.
25:37Çünkü bugün ne olursa olsun Amerika Birleşik Devletleri'nin hem ticari anlamda hem diğer askeri anlamda, diğer unsurlar çerçevesinde değerlendirilirse
25:48coğrasya olarak Avrupa çok ciddi bir unsur.
25:50Yani bundan vazgeçmesi mümkün değil, endüstriyel anlamda da çok büyük ve ekonomik anlamda, ekonomik entegrasyon anlamında da çok ciddi bir
26:00unsurları var.
26:01Avrupa Birliği ile Amerika Birleşik Devletleri arasında böyle bir kırılmalar, böyle bir siyasi restleşmeler, söylemler olsa dahi ben her iki
26:12coğrasyanın, müesses nizamının bundan memnun olduğu kanaatinde değil.
26:17Yani neden bunu söylüyorum?
26:20İşte Trump'ın Avrupa Birliği ve dünyaya yönelik söylemleri, eylemlerine karşıcık milyonlarca insan Amerika'da sokaklarda.
26:29Yani bu kabul edilebilir bir durum değil diyor.
26:31Bu tarafta geldiğimizde, Avrupa coğrafyasına geldiğimizde, Avrupa Birliği nezdindeki ülkelerden buna yönelik çok ciddi eleştiriler var, kabul edilemez diye.
26:40Ama Avrupa Birliği'nin Amerika Birleşik Devletleri'nden ve NATO'dan bağımsız kendi NATO'sunu oluşturmak, yani Avrupa NATO'sunu oluşturmak çok uzun
26:52süreli bir çalışma.
26:54Bunu kısa sürede hayata geçirmesi mümkün değil.
26:57Evet, ekonomik olarak bir sıkıntısı olmayabilir.
27:01Ama şimdi Avrupa Birliği'nin birlik üyesi ülkelerine baktığınızda şu anda donanma olarak çok çok geride.
27:11İngiltere diyoruz, deniz donanmasına bakın sanırım çok geride.
27:17Evet, kısmen Fransa biraz daha ileride.
27:19Yani askeri olarak çok gerilerde olan, donanmaları çok gerilerde olan bir coğrafyadan da bahsediyoruz.
27:26Onun için NATO'dan ayrı bir Avrupa Birliği ülkelerinin veya birlik üyesi ülkelerini düşünmek ve NATO'dan bağımsız bir kendi NATO'sunu oluşturmak
27:35Avrupa coğrafyası çerçevesinde uzun süreli bir çalışma.
27:39Evet, şu anda bunun önderliğini İngiltere, Fransa, Almanya, İtalya, İspanya, Polonya yapıyor ama bunun kurumsal bir çerçeveye dönüştürülmesi çok uzun
27:50süreli.
27:50Çünkü neden? NATO çok yaşlı yani donanımlı bir pakt.
27:57Eleştirilere rağmen söylüyorum ben.
27:59Ben eleştirime rağmen bunu söylüyorum.
28:01Ve caydırıcı bir pakt.
28:03Ve bu paktın içinde Avrupa Birliği, birlik üyesi birçok ülke üye.
28:07Yani burada NATO'nun daha unsurlu bir noktaya dönüşünmünün mücadelesini vermek Avrupa coğrafyasının güvenlik ve savunma stratejisi çerçevesinde daha sağlıklı
28:21olabileceğini düşünüyorum.
28:23Ama şimdi kendi paktını son cümle kendi paktını Avrupa NATO'sunu Avrupa Birliği'nin kurduğunu düşünelim ışınalım.
28:33Bu orduyu nereye kullanacak?
28:36Kimin için kullanacak?
28:38Kiminle savaşacak?
28:40Söyledir misiniz?
28:41Kiminle savaşacak?
28:43Yani 2. Dünya Savaşı'ndan sonra
28:48refah toplumunu oluşturmuş ve sahip olduğu değerlerle uluslararası topluma çok önemli eserler bırakmış yani modern batı medeniyeti olarak tanımladığımız liberal
29:04demokrasi serbest piyasa ekonomilerini bir kenara nasıl atacak?
29:10Mümkün değil.
29:40Pekala.
29:43Pekala.
29:55Pekala.
29:56En kaynaklanan nedenlerden ötürü bir kopma olmayacaktır.
29:59Mümkün ki yarın hangi konuda nasıl ortak olabileceklerini maalesef görebileceğimiz krizler yaşanıyor.
30:05Ülkede ve dünyada pardon ve onların nasıl ortaklık yaptığına bir kez daha sanırım danıklık edeceğiz.
30:12Yani ben hiç aklıma gelmedi mesela Avrupa müyliğinin NATO arasındaki ilişkiler kesinlikle kopacaktır.
30:17Hayır birbirini tamamlayan yapılardır bunlar açıkçası.
30:21Şimdiki şeyler yaşanan krizler biraz Trump'ın yani tarihi kişiler fazla belirlemez.
30:29Gerçi kesinlikle farklı düşünür.
30:30Tarihi kişiler de belirler de.
30:32Şimdilik onun gibi düşüneyim.
30:34Evet Trump'ın da kişiliği tarihe yön veriyor.
30:37Saçma sapan hareketleri de var kuşkusuz.
30:39O nedenle onun da tutumlarıyla açıkçası filizlenmiş ve sonra da mixlenmiş bir krizle karşı karşıyayız.
30:47Çünkü birlikliş milletler de Amerika Birleşik Devletleri'nin istediği türden bir birlikliş milletlerdir.
30:52NATO da Amerika'nın istediği türden bir NATO'dur.
30:55Avrupa Birliği de Amerika'nın istediği türden bir Avrupa Birliği idi.
30:58Bu tür çelişkilere efendim gerilimlere bakarak aralarında çok ciddi bir fark olduğunu.
31:04Üç husus var da çok ciddi bir fark.
31:07Açılmış büyük bir pergel olduğunu düşünmek benim açımdan pek mümkün değil.
31:13Ama kriz yok mu elbette var.
31:15İşte şimdi şiddetlisini yaşıyoruz.
31:17Yani isim vererek ülkeleri eleştiriyor Trump.
31:19İsim vererek başbakanları eleştiriyor.
31:21İsim vererek işte bir ülkenin kralına başbakanını şikayet ediyor dolaylı yoldan.
31:26Bugüne kadar görülmemiş şeylerdi bunlar biliyorsunuz.
31:29Bunları göreceğiz Trump'ın varlığı iktidarını boyunca.
31:33Ama işin ciddi bir kopuş olacağı kanısında değilim.
31:37Ama tabii Avrupa şu dersi alıyor.
31:38Hemen toparlayayım.
31:39Bir dersi alıyor doğru.
31:41Yani ya bir dakika ne oluyor?
31:42Yarın gerçekten bu işi ciddiye alırsa Amerika'da bir başkası.
31:46Biz güvenlik meselesinde ortada kalırız deniyor.
31:49Kime karşı kendisini savunacak sorusunun açıkçası bir yanıtı var Sayın Tekin bu arada.
31:56Avrupa Birliği kendisi için de tehlikeler yaratan bir yapı maalesef.
32:00Ve dolayısıyla nerede bir tehlike yaratırsa ona karşı kendisini savunacak bir gerekçe mutlaka bulur.
32:07Hiç meselesi olmadığı halde Libra'yı bombalayan bir Fransız ve Avrupa Birliği olduğunu hatırlatmış olayım.
32:12Yani düşman yaratmada ve kendisini savunma konusunda gerekçe bulmada Avrupa Birliği'nin de üstüne yok.
32:18Erdal Bey 30 saniye siz bugün kapatın programı belki eklemek istedikleriniz vardır.
32:26Öyle veda edelim seyircilerimize.
32:28Hüsnü Hanım 2. Dünya Savaşı'ndan sonra kurulan özenle kurumlara, özenle kurulan ideolojilere,
32:35özenle kurulan sisteme, özenle kurulan evrensel hukuka,
32:39temel hak ve özgürlüklere ve insan merkezli unsurlara tekrar tüm insanlık olarak sahip çıkmalıyız.
32:48Yani bugün biraz önce bakın yazıyorsunuz Trump Avrupa'ya şantaj mı yapıyor diye.
32:53Şantaj politikalarının olmadığı, real politikaların olduğu bir dünya hakimiyeti hayaliyle mücadele etmemiz gerektiğini düşünüyorum.
33:04Altıma imzamı atıyorum.
33:06Kemal sen de atıyorsundur eminim.
33:08Tabii yani katılıyorum temenniye.
33:11Sevgili izleyicilerimiz çok teşekkürler.
33:14Gelecek hafta Mustafa Kemal Erdemol stüdyoda da bizimle beraber olacak.
33:19Uzun bir süredir aramızda değildi, uzaktan bağlanıyordu ama geliyor.
33:24Gelecek hafta cumartesi ve pazar günleri saat 15'te sizi yine sınırsızda bekliyorum.
33:30Yeniden görüşünceye dek hoşçakalın.
Yorumlar