- 3 gün önce
Işın Eliçin ile Sınırsız her cumartesi ve pazar saat 15.00'te Halk TV'de!
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:06İNTRO
00:11Merhaba ben Işın El İçin. İyi hafta sonları. Sınırsız'a hoş geldiniz.
00:16Bugün Washington ve Londra temsilcilerimizle bu haftanın öne çıkan dünya olaylarını konuşacağız.
00:22Ben böyle görsellerden bir anıştırma olsun diye bir seçki yaptım size bu haftanın konuşulan gündemiyle ilgili olarak.
00:33Tabi ki İran ve Amerika Birleşik Devletleri ile İsrail'in bölgedeki savaş gündemi, dünyanın da gündemi.
00:41Hürmüz Boğazı açılabilmiş değil, çift taraflı abluka uygulanıyor.
00:46Bakalım bugün konuşacağız bir çözüm olabilecek mi? İran yeni bir teklifte bulundu Amerika Birleşik Devletleri'ne.
00:54Trump'ın ilk tepkisi de bizim taleplerimizi karşılamıyor diye oldu ama konuşacağız.
01:01Bu ekonomist gazetesinin manşeti La La Land diye bir film vardı belki hatırlarsınız hayal dünyası anlamında.
01:10Piyasalar diyor hala hayal dünyasında gerçek riskleri fiyatlamıyor.
01:15Yani aslında petrol fiyatlarının ki 120 doları gördü bu hafta, yeterince yükselmediğini söylüyor.
01:23Daha fazla yükselmesi gerekir.
01:27Demek ki piyasalarda hala bir olumlu beklenti var.
01:32Ve tabi aktualite de Fransız dergisi.
01:36O da savaşın aslında sivil kayıpları üzerine duruyor bu haftaki kapağında.
01:42Karanlığın kalbinde diyor özellikle Lübnan'a yoğunlaşmış.
01:46Çünkü Lübnan'da da konuşmuyoruz ama büyük bir yıkım sürüyor.
01:53Hem de can kayıpları var.
01:55Yüz binlerce insan yerinden oldu.
01:57Bir başka Gazze'nin orada da tezahür ettiğini tekrar ettiğini görüyoruz.
02:03Evet Trump tabi gündemimizden asla düşmüyor.
02:05Bu hafta İngiltere kralı Charles'ı ağırlamıştı.
02:09Charles tabi bir İngiliz.
02:11Çok nüktedan bir şekilde.
02:13Trump'ın da gönlünü hoş tutarak eleştirilerini de söylemeyi bildi.
02:18Onu da biraz konuşuruz.
02:21Ve önemli yani Trump onunla beraber olmaktan çok memnundu.
02:25Hatta Beyaz Saray iki kral diye böyle ikisinin fotoğrafını birlikte paylaştı.
02:30Kral olmak istiyor Amerikalılar da.
02:34Krallara hayır diyor.
02:35Bugün gündemimizde yine konuşacağız.
02:38Ve bir protesto gösterisi Güney Kore'den.
02:41Tabi dünyada hem Filistin'e yönelik İsrail soykırımı hem de Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail'in İran Savaşı halklar nezdinde
02:51asla kabul edilmiyor, desteklenmiyor.
02:54Savaş'a karşı bir protesto gösterisinde böyle bir görsel hazırlanmış göstericiler onları kullanmış.
03:02Tabi 1 Mayıs'ta dün dünyanın dört bir yanında işçiler, emekçiler daha iyi çalışma koşulları için sokağa çıktılar ama barış çağrısı
03:12da yaptılar.
03:13Ve Filistin'i de unutmadılar.
03:15Böyle bir gündemle başlıyoruz.
03:17Başlıyoruz sevgili meslektaşlarım Serra Karaçam ve Hüseyin Günay'la konuşacağız şimdi.
03:25Merhaba arkadaşlar.
03:27İyi yayınlar, kolay gelsin.
03:29Nasılsa Amerika Birleşik Devletleri'nden başlayayım.
03:32Aslında birbirinizi hep tamamlayacaksınız bu haftanın gündeminde.
03:35Ben aradan çekilsem bile olabilir.
03:37Siz lütfen rahat rahat konuşun.
03:40Belki son haberden başlamakta fayda var.
03:43Tam olarak anlamıyoruz.
03:45Yani Trump sıkışmış gözüküyor diye çok konuştuk burada.
03:50Şimdi tırmandırarak, İran'ı bir daha vurarak bugüne kadar yapamadığını nasıl yapacak diye bir soru işareti.
03:57Rasyonel insanlar böyle soruyorlar.
04:02Ateşkese yanaşmıyor.
04:04Daha doğrusu ateşkes devam ediyor ama bir barış anlaşmasına, nihai bir çözüme yanaşmıyor.
04:09Ortada da böyle sürüncemede bir ateşkes var.
04:13Çift abluka var, sıcak savaş yok ama kırılgan bir süreç var.
04:20Ne yapmak istiyor Amerika Birleşik Devletleri?
04:22Trump'ın yeni açıklamalarıyla belki bize aktarırsın Sarah.
04:28Evet, Trump ne söylüyor?
04:30Son açıklamalarına baktığımız zaman dün bolca konuştu İran'la ilgili.
04:35İran'ın bir anlaşma yapmak istediğini ama kendisinin memnun olmadığını söyledi.
04:39Ve ne olacak göreceğiz dedi.
04:41Zaten bu sabit lafı sürekli.
04:44İranlıların ilerleme kaydettiğini ama sonuca ulaşıp ulaşmayacaklarından emin olmadığını söyledi.
04:50Çünkü İran'daki iki başlılığı hep vurguluyor.
04:54İran'da ciddi bir anlaşmazlık var.
04:56Kendi aralarında anlaşmakta büyük sorun yaşıyorlar dedi.
05:01Yine bu arada herkesi şaşırtan, gerçi konu Trump olunca artık kimse şaşırmıyor çoğu şeye ama yine de bu Amerikan donanmasının
05:11gemilere el koyması hakkında ki biliyorsunuz Amerika kıtasında da çeşitli operasyonlar yapılıyor.
05:18Bu çok karlı bir iş.
05:20Biz adeta korsanlar gibiyiz ifadesini kullandı.
05:23Artık bu kadarını da beklemiyorduk dedi.
05:26Washington'ın çevrelerinde herkes cumhuriyetçiler dahil.
05:29Şimdi diğer taraftan biliyoruz ki Orta Doğu Merkez Kuvvetler Komutanlığı Perşembe günü Genelkurmay Başkanı yetkilileriyle birlikte Trump'a bir briefing
05:38verdiler.
05:39Orada da saldırı hedeflerinin ve güncel durumun opsiyonlarının sunulduğu aktarılıyor.
05:4644 ticari geminin geri dönmesinin sağlandığı açıklandı ve başka limanlara yönlendirildikleri aktarılıyor.
05:53Dolayısıyla Trump korsanlar gibiyiz derken aslında İran petrolünün Çinli alıcılara ulaşmasını engellemekten gayet memnun.
06:03Bu ablukanın istediği sonuçları vereceğini düşünüyor.
06:07İran ihtiyacımız olan bir anlaşmayı sunmuyor ama biz bu işi doğru sonuçlandırmak durumundayız.
06:14Yoksa 3 yıl sonra aynı sorunla tekrar karşılaşırız dedi.
06:17Yani şu aşamada bir anlaşma tartışılmaması, nükleerle ilgili detayların sonraya bırakılması İran'ın teklifindeki en önemli şey buydu.
06:26Bunları kabul etmek istemediğini görüyoruz.
06:29Diğer taraftan sıkıştı diyorduk.
06:3160 gün sınırımız vardı biliyorsunuz.
06:33İran'a yönelik çatışmalarla ilgili savaş yetkileri izni olmadan bir başkanın yapabileceği süre dolmaktaydı.
06:41Trump tabi bu argümanı kazanabilmek için çatışmaların zaten durduğunu söyledi ve o nedenle de bir kongre izne ihtiyaç duymadığı görüşünü
06:50dile getirdi.
06:51Tabi aslında yetki isteme konusunda kendisinin 30 günlük bir ek süresi olduğunu da savunuyor diğer taraftan.
07:00Ama yasada normalde böyle bir hüküm yok.
07:0260 günde olduğu anda zaten bunu yapmış olması gerekiyordu.
07:07Yine tehditler var eğer Hürmüz Boğazı'ndan geçip para ödeyen olursa cezai yaptırımlar aktarılıyor.
07:14Onların altı çiziliyor son günlerde.
07:16Ancak Rus milyarder Alexei Mordasov'a ait bazı gemilerin İran ve Amerika'nın itirazı olmadan boğazdan geçtiği bildirildi.
07:25Şöylece toparlayayım ışın istersen.
07:28Muhakkak ki Almanya'dan asker çekilme Hüseyin de konuşacaktır.
07:31Aslında Trump'ın Avrupa'daki varlıkları azaltmasının bile Putin'e çalışıyor olmasından kaynaklandığına inanan da ciddi bir kesim var Washington'da diye
07:40bitirebiliriz.
07:41Valla Putin Netanyahu kime çalıştığı belli değil Amerikan halkının kafası karışık olmalı.
07:48Şimdi aslında tabii ki bu İran Savaşı'nda Avrupa'dan destek alamadığı için cezalandırma amacıyla yapıyor gibi gözüktüğü yeni adımlar var
08:00Trump'ın.
08:00İşte vergi arttırmak olsun, asker çekmek olsun ama oraya gelmeden önce Hüseyin biraz arka plan bilgisine de ihtiyacımız var.
08:08Bence Charles'ın ziyareti önemli bu bağlamda.
08:12Çünkü Avrupa'nın pozisyonunu da biraz anlatıyor.
08:15Tabii böyle kral olmasıyla hiç ilgili değil ama Charles tabii çok eski, çok deneyimli bir kişi.
08:24Diplomasiyi iyi biliyor.
08:26Trump'ı da çok iyi anlamış, anladığım kadarıyla.
08:28Ziyareti sırasında evet Trump'la böyle bir diplomatik kriz çıkmasın diye dikkat etti.
08:34Onun şişirilmiş egosunu okşayan jestler yaptı.
08:39Abartılı olmayan diğer Avrupalıların daha önce yaptığı gibi değil bence.
08:43Ama bir İngiliz tarzı tam alttan altıda mesajlarını verdi.
08:50Belki Trump'ın kendisi bunları anlamamıştır ama başlıkında anlayanlar anlamıştır diye düşünüyorum.
08:57Biraz o ziyareti anlatır mısın?
08:59Aslında sadece İngiltere ile değil Avrupa ile Amerika'nın ilişkisi açısından da önemli olduğu için seni dinleyelim.
09:09Aslında çok doğru bir şey söyledin.
09:11Yani bu ziyaret sadece İngiltere'nin Amerika Birleşik Devletleri'ne yaptığı bir ziyaret değildi.
09:16Avrupalılar Charles'ı Amerika Birleşik Devletleri'ne bir kez daha anayasayı hatırlatması için,
09:23hukukun üstünlüğünü hatırlatması için, güçler ayrılığını hatırlatması için de gönderdi.
09:28Yani bu ziyaret sadece İngiltere'nin değil tüm Avrupa'yı kapsayan bir ziyaretti.
09:34Avrupa medyası bunu böyle değerlendiriyor.
09:37Çünkü gerçekten şu yaşadığımız dönemde dünyadan herhangi birisi,
09:42yani Charles dışında o İngiliz nüktedanlığı haricinde herhangi birisi,
09:47Amerika Birleşik Devletleri kongresine gidip,
09:49hem de kral şapkasıyla gidip demokrasi, insan hakları, yasaların üstünlüğü, ilkelerin önceliği gibi
09:58insana dair tüm kavramları hatırlatsaydı kriz çıkardı.
10:03Ama bunu İngiliz nezaketiyle yaptılar.
10:05Trump eleştirildiğini bile anlamadan kahkahaya boğuldu birçok konuşmada.
10:13Yani şu tarafı var Donald Trump'ın,
10:16güce tapıyor, güçlü insanlarla birlikte olmayı seviyor
10:20ve karşısında bir kral gördüğünde bence biz çok uzun zamandır
10:24Donald Trump'ın o şişmiş egosunu ön plana çıkarmak istemediğine şahitlik ettik.
10:30Yani bir kral nasıl olur?
10:32Donald Trump biraz onu eti tötti.
10:33Zaten daha sonra Beyaz Saray'ın X hesabından iki kral paylaşımını yaptılar.
10:44Açıkçası Charles'ın yerini eskiden Meloni almıştı savaştan önce.
10:51Avrupalılar Meloni'yi gönderiyorlardı Donald Trump'ı ikna etsin ve konuşsun diye.
10:55Bu sefer Charles'ı gönderdiler.
10:58İngilizler şu şekilde değerlendirdi bu ziyareti.
11:01Biz eskiden bize bağlı olan, şu an dünyada kendisini korsan olarak nitelendiren bir kişiye
11:09tarihi hatırlattık, demokrasiyi hatırlattık, ilkeler ayrılığını, güçler farklılığını hatırlattık
11:18ve bunu da ironik bir şekilde seçilmemiş bir monarkın ağzından seçilmiş bir başkana yaptık.
11:25Yani İngilizlerin koltuklarının altının çok katmış olduğunu söylemek isterim bu noktada.
11:32Şöyle de bir taraf var bu işte.
11:34Açıkçası kapalı kapılar ardında Donald Trump'la Avrupa ilişkilerini onarmaya çalıştı Charles.
11:41Buradaki köşe yazarlarının makalelerinde onlar kendisine yer ediyor.
11:46Ama şunu da yazıyorlar artık.
11:48Şimdi kral tabii döndü artık.
11:50Ne konuşulduğuna ilişkinin basına bilgiler de sızıyor.
11:53Donald Trump'ın Avrupa konusunda çok ama çok katı olduğu belirtiliyor.
11:58Avrupa'ya bir bedel ödetmek istediğine vurgu yapılıyor.
12:02Ve diyorlar ki eğer Donald Trump bu nobran davranışlarını sürdürürse Amerika ve Avrupa ilişkileri kopmanın da ötesine gidecek.
12:12Belki Grönland'da karşı karşıya gelecekler.
12:15Belki Arjantin, Falkland adalarında İngiltere ve Amerika Birleşik Devletleri karşı karşıya gelecek.
12:21Yani Avrupalılar bu ziyarette Charles'ın söylediklerinden keyiflendiler ama Charles'ın cebinden getirdiği, Washington'dan getirdiği mesajlar onları tedirgin etti.
12:31Ve Amerika'yla her türlü senaryoya açık halde bekliyorlar.
12:37Bu bence altı çizilmesi gereken bir nokta zaten.
12:40Bunu belki şimdi biraz Serra'ya sorayım.
12:44Trump'ın ilk adımları, bunun işareti olabilecek.
12:47Onu sorduktan sonra daha detaylı da hep beraber konuşalım.
12:51Şimdi evet bu ziyaret sonrasında küçük bir rest yaptı.
12:55İçkilere vergi konusunda İngiltere'ye bir rest yaptı Trump.
13:01Buna mukabil Avrupa'da üretilen otomobillere %25'e çıkardı uygulanan vergiyi.
13:08Ama asıl tabi silah, silah diyorum asker konusunda Almanya'ya bir mesaj gönderdi.
13:16Seni dinleyelim Trump ne yapmaya çalışıyor.
13:19Bir de şöyle sorayım ya Avrupa'dan asker çekeceğim çekeceğim.
13:23Peki o askerleri Amerika Birleşik Devletleri Avrupa'nın güzel hatırına göndermedi ki.
13:29Sorun kullanmıyor mu Amerika Birleşik Devletleri'nde?
13:32Biz oraya şunun için bunun için gönderdik.
13:36Bizim de çıkarlarımız söz konusu olduğu için.
13:39Yani böyle bir tartışmada var mı?
13:40Sadece Avrupa zarar görmez Amerika'da.
13:44Hani hegemonik gücünü aslında oralardaki askeri varlığıyla da koruyabiliyor, kullanıyor diye düşündüğüm için böyle sordum.
13:55Evet hemen onu cevaplayayım ama şunu da hatırlatalım.
14:00Altını da belki benden sonra Hüseyin yine doldurur.
14:03Bir kere bu denizlerde seyri sefer özgürlüğü girişimi devam ediyor.
14:08İngiltere Amerika birlikte Almanya Fransa içinde.
14:12O cephede ne olacak Hürmüz'deki durumu açmak için onu bir izliyoruz.
14:16Ama bu Avrupa'daki askeri varlığın zayıflatılmasıyla ilgili dün Trump'a soruldu tabi.
14:23Almanya'dan bazı askerleri çekmeyi düşündüğünüzü söylediniz.
14:26İspanya ve İtalya için de aynı şeyi düşünüyor musunuz diye.
14:30Almanya'ya tabii ki kırgın olduğunu Trump'ın görüyoruz.
14:33Almanya bunu ilk başta çok ciddiye almamış gibiydi ama şu anda fark ettiklerine dair açıklamalar geliyor.
14:40Trump muhtemelen diye cevap verdi İspanya ve İtalya için.
14:43İtalya bize hiç yardımcı olmadı.
14:45İspanya ise çok çok kötüydü dedi.
14:48Amerika'nın Avrupa'daki askeri gücünü zayıflatmasına anlam veremeyenler Washington'da gerçekten bunun Rusya'ya yarayacak bir adım olduğuna dikkat çekiyor ve
15:01uyarıyorlar bu konuda aslında.
15:03Senin söylediğin gibi bu üslerdeki güçleri korumanın Amerika'nın kendi çıkarları için de önemli olduğu.
15:10Aynı şey Orta Doğu için geçerli.
15:12Orta Doğu'da şu anda İran yeniden ateşkes bitip de saldırıya dönüşürse ortam o zaman oradaki üslere hedef alacağını söylüyor.
15:22Bu konuda yapılan son araştırmalar var.
15:25En az 16 Amerikan askeri üssünün İran saldırılarından hasar gördüğü ve İran savaşının 25 milyar dolar denilen Kongri'ye böyle
15:33ifade verdi Savunma Bakanı.
15:35Aslında bu üslerdeki zararı kapsamadığı 100 milyar dolara yakın üslerde bir zarar olduğu, hasar oluşturduğu aktarılıyor.
15:44Yani aynı şey Avrupa'daki askeri çekmek neyse Orta Doğu'daki varlığı da oradaki üslerdeki askeri varlığı da aynı şeye tekabül ediyor.
15:53Dolayısıyla Trump'ın bu adımı Ukrayna ile ilgili de Cumhuriyetçiler içerisinden de Pentagon'un politikalarına ciddi tepkiler var.
16:02Ukrayna'ya yardım yapılmıyor.
16:04Dron'la ilgili bizim de bazı şeylere ihtiyacımız var.
16:06Onları daha çok işin içine katabiliriz.
16:08Çünkü drone üretiminde Ukrayna'yı başarılı buluyorlar.
16:11Bu gibi tartışmalar yaşanırken bu kararda gerçekten tersten bakanlar onu Rusya'ya yarayacak bir adım atmakla suçluyorlar.
16:22Valla Trump hangi adım atsa dış politikada, iç politikada hani tırnak içinde kurulu düzeni, müesses nizamı ya da 1945 sonrası
16:31oluşan mesela dış politikada ilişkiler ağını falan her şeyi bombalamak amacıymış gibi.
16:36Yani sadece bozmak için gelmiş gibi yerine bir şey korkmak için değil.
16:40Belki böyle ihtiyaçlar da var.
16:42Hani çok uzun süredir çok da iyi işlemeyen pek çok şey var ama Amerika özelinde tam bunu söylüyor.
16:48Pentagon tam bu dediğin gibi açıkladı.
16:50Gerçekten sahadaki ihtiyaçlar ve koşulları dikkate aldık.
16:54Beş bin askeri Almanya'dan çekiyoruz dedi.
16:57Ve kapsamlı bir inceleme yaptıklarını iddia etti.
17:00Onlar tabii ki hiç bu ceza ve Trump'ın bu konudaki tepkisini dile getirmiyorlar açıkçası.
17:06Hüseyin sen neler söylemek istersin?
17:09Avrupa Amerikasız ne yapacak?
17:12Öyle söyleyeyim.
17:13Yani Donald Trump'ın bu siyasetine buldozer siyaseti diyorlar.
17:17Böyle bir doktorin ismi geliştirmişler.
17:20Önüne çıkan her şeyi yıkıyor.
17:21Yani kendisinden önce inşa edilmiş her şeyi yıkmaktan yana ve yenine yeni bir şey de koymayı tercih etmiyor.
17:28Böyle de bir şey var.
17:30Şimdi Pentagon açıkladığı Almanya'dan beş bin civarında asker çekecekler.
17:35İşin aslı şu.
17:36Şimdi Amerika Birleşik Devletleri'nin Almanya'da yirmi farklı noktada askeri üssü var.
17:40Yani aslında Almanya Amerika Birleşik Devletleri'nin Avrupa'daki askeri üssü demek.
17:46Ben toplam asker sayısına baktım.
17:48Otuz dokuz bin bazı dönemlerde kırk iki bine kadar çıkmış.
17:52Biz onu kırk bine yuvarlayabiliriz.
17:54Yani kırk binden otuz beş bine düşecek bir asker sayısından bahsediyoruz.
17:59Hala otuz beş bin oldukça yüksek bir rakam.
18:01Aslında Avrupalı askeri uzmanlar diyorlar ki Amerika Birleşik Devletleri'nin Avrupa'daki asker sayısı yirmi binin altına düşmedikçe biz orada ciddi
18:13bir güç kaybının olacağını düşünmüyoruz.
18:15Yani sayılarla konuşmayı tercih ediyor Avrupalılar.
18:18Ama şöyle de bir gerçeklik var.
18:21Avrupa'nın gerçekten kendi ordusu yok.
18:23Avrupa ülkeleri ekonomik olarak başka ülkelerle kıyaslandığında daha güçlü olabilir.
18:29Ama askeri olarak yerleşik bir kültürleri de yok.
18:33Avrupa'da iki tane nükleer güç var.
18:35Hatta bir tane var aslında Fransa.
18:37İngiltere'de de katarsak iki tane nükleer güç var.
18:40Şimdi Avrupa'nın geri kalanı Amerika Birleşik Devletleri'ne karşı birlikte hareket edip edememenin yollarını arıyorlar.
18:46Ama çok seslilik Avrupa'da başa bela.
18:51Örneğin Macron Almanya'ya diyor ki bende nükleer silah var ama sizde para var.
18:56Gelin birlikte dış borçlanalım.
18:58Avrupa'yı güçlendirelim.
18:59Almanya diyor ki para bizde.
19:01Paramızı almaya çalışıyorsun.
19:03Vermeyeceğiz.
19:03Ama sen bize silahını ver.
19:05Macron diyor ki o zaman ben niye size silahımı vereyim siz bana para vermiyorsanız.
19:09İngiltere'yi çağırıyorlar.
19:10İngiltere başka bir şey söylüyor.
19:12Yani buradaki çok sesliliği Avrupa Birliği'nin en büyük problemi olarak görüyorlar.
19:17Bazen demokrasinin böyle birliklerde işlemediğine de açıkçası şahitlik ediyoruz.
19:23Bunu çok net bir şekilde söyleyeyim.
19:25Avrupalılar açısından Amerika Birleşik Devletleri'nin bir güvenlik şemsiyesi olarak ortadan kalkacak olması ciddi anlamda tedirginlik yaratıyor.
19:34Hatta Türkiye'yi de Türk ordusunu da işin içine katmaya çalışıyorlar.
19:38Ama Avrupa burada Almanya ve Amerika Birleşik Devletleri asker çekme ilişkisinden ziyade NATO ne olacak diye bakıyor.
19:47Çünkü Amerika'nın Almanya'dan asker çekmesi sadece Amerikan askerinin gitmesi demek değil.
19:53Aynı zamanda NATO üstlerinin de zayıflaması anlamını taşıyor.
19:57Bu da Avrupa'yı Rusya'ya karşı daha savunmasız bırakıyor.
20:00Öyle ki bugüne kadar Avrupa Ukrayna'ya para vermek isterdi veya Zelenski Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri'nden para talep
20:11ederdi.
20:11Şimdi Avrupa Zelenski'nin kapısını çalıp biz Rusya'ya karşı kendimizi nasıl koruruz diye yardım talep ediyor.
20:18Yani dengeler o kadar alt üst oldu ki neresinden tutsanız diğer taraf boşlukta ya da elinizde kalıyor.
20:26Şöyle bir konsensus var Avrupa ülkeleri arasında.
20:31Biz bundan sonra Amerika Birleşik Devletleri'nin şemsiyesi altında hareket etmememiz gerektiğini Trump'la öğrendik.
20:37Bir araya gelelim.
20:39Adı ne olur önemli değil ama bir ordu kuralım.
20:42Bu orduyu da güçlendirelim.
20:44Ve hem Rusya'ya karşı hem de Amerika Birleşik Devletleri'ne karşı hareket edip mücadele edelim diyorlar.
20:50Ama burada şöyle bir problem var IŞ'ın bütçe ve finansman problemi.
20:57Şimdi bu enerji kriziyle birlikte hemen hemen tüm Avrupa ekonomileri alarm veriyor.
21:01Faizler yükseliyor.
21:04Petrol, doğalgaz fiyatları artıyor.
21:07Çarşı pazarda fiyatlar artıyor.
21:09Avrupa'nın yeniden bir askeri oluşum inşa edebilmesi için kendi vatandaşının sağlığından,
21:15sosyal yardımından, çocukların gelişim süreçlerinden, parklardan.
21:22Ses bağlantımızda bir problem oldu, dondu.
21:27Vatandaşa hizmet, yönetimlerin vatandaşa hizmet götürmekten ziyade askeri yatırım yapması anlamı taşıyor.
21:34Bu da bambaşka bir sorunu beraberinde getiriyor.
21:37O ne? Kötü yönetici, sağcılaşma, aşırı ırkçılık ve sosyal devlet anlayışının Avrupa'da kaybolması.
21:46Yani Trump'ın bu buldozer siyaseti devam ettikçe Avrupa'da kendi içerisinde yeni dönüşümler, oluşumları görmemiz çok olası olacak.
21:57Şöyle sorayım Serra sana, şimdi tabi Avrupa ile ilişkiler dünyadan kendi açımızdan bakıyoruz ama
22:03Amerika Birleşik Devletleri'nde de Kasım ayında yaklaşan ara seçimler önemli diye biliyoruz.
22:09Trump için ne kadar önemli, ben artık o konuda da şüpheye düştüm.
22:13Yeniden seçilmeyeceğini biliyor herhalde ya da devam etmek niyetinde değil.
22:17Yanındakiler için önemlidir ya da ekibindekiler için ama duyuyoruz ki Amerika için kabul edilemeyecek fiyatları yükseldi benzin.
22:266 dolar duydum, daha önce 4 dolarda haberler yapılıyordu yani çok büyük tepki var diye.
22:33Tam tabi rakamı doğru bilmiyor olabilirim.
22:37Nedir yani Trumpçılar hala Trumpçı mı?
22:39Bunu merak ediyorum çünkü onun destekçisi, grupların hepsi bir koalisyon yaptı onu biliyoruz yani oy aldı ama
22:47baya herhalde ekonomik açıdan zorlanan gruplar da var.
22:53Evet, şimdi Kasım seçimleri ve Kongre seçimleri için biliyorsunuz iki süreç var.
22:59Önce adayların Türkiye'deki gibi olmadığı için yani herkes aday olabiliyor.
23:04Adaylar bir koltuk için birbiriyle yarışıyor.
23:07Cumhuriyetçi Parti'den kimin milletvekili olacağını lider belirlemiyor normal koşullar altında.
23:13Şimdi işte Trump'a yakın adayların da Cumhuriyetçi Parti içerisinde birbirleriyle yarıştığı
23:19ve Trump'ın aslında seçilebilecek adaylardan ziyade kendine yakın kişileri desteklemeyi seçmesinin
23:25bir kriz oluşturmasından endişe edildiğinin haberleri geliyor bu ön seçimlerde.
23:30Yani X koltuk için demokratların karşısına çıkaracakları aday kim olacak bunun kavgasını veriyorlar şu anda.
23:38Ve Trump'ın özellikle kendine rakip olarak gördüğü kişilere karşı elindeki gücü kullanıyor.
23:45Bunu sadece demokratlara karşı yapmıyor.
23:47Cumhuriyetçiler içerisinde de benzer şekilde.
23:50Şimdi de işte bu ön seçimlerde cezalandırmak istedikleri kişileri kendi partisinin üyelerine karşı yönetmeye çalışıyor.
24:02Yine Louisiana, Kentucky'de, buralarda, Indiana'da bu hafta bu elemeler yapılacak.
24:08Orada gerçekten Trump'a destek var mı?
24:10Tabandaki karşılığı ne?
24:12Trump'ın desteklediği adaylar mı kazanacak?
24:14Yoksa o bölgede kendilerini kongrede daha iyi temsil edeceklerine inandıkları kişiler mi kazanacak?
24:21Bunu görüyor olacağız.
24:23Aslında cumhuriyetçiler için genel tablo gerçekten zor.
24:26Trump için onay oranları rekor seviyede düşük durumda.
24:31Ve bu İran savaşı popüler değil.
24:34Vietnam gibi, Irak gibi işte bir 11 Eylül sonrası olan durumlar gibi olmadığını,
24:39çoğu kişinin savaşı yanlış gördüğünü anketlerden okuyoruz.
24:43Ve ekonomiyle ilgili algıda da savaş kaynaklı sorun gördüklerini yine Amerikalıların görmekteyiz.
24:51Şimdi temsilciler meclisine baktığımızda gerçekten cumhuriyetçilerin çok dar bir çoğunluğu var.
24:57Demokratların bunu aşması çok daha kolay görünüyor.
25:00Alt kanadı kazanabilirler gibi görünüyor.
25:03Senatoda da normal koşullarda 4-5 sandalyeyi almaları zor görünüyordu.
25:08Ama artık bu ortamda imkansız olmadığı inancı var.
25:12Burayı da belirleyen cumhuriyetçilerin kritik bazı eyaletleri var.
25:17Ohio, Alaska gibi buralar olacak.
25:20Bugün Amerika'nın ulusal borcu gayri safi milli hasılasının %100'ünü aşmış durumda.
25:27Benzin fiyatları senin söylediğin gibi hızla yükseliyor.
25:30Gerçekten insanlar pompadaki durum yüzünden daha uzun ve uzak yerlerde oturanlar bile şehir dışı yerlerden şehir içine işe gidenler bile
25:40işte birkaç vesayetle arabayla gitmeyi bırakıp toplu taşımaya dönmüş durumda.
25:46Ki aslında uzak yerlerde bu ciddi aktarma demek ve uzun zaman kaybı demek.
25:51Şu anda Amerika ortalamasında 4.39.
25:55Bu da 30 centten fazla bir artış.
25:576 dolar gördüğün yerler Kaliforniya gibi pahalı yerler.
26:02Yine Houston, Texas gibi yerlerde bile 5 dolara çıkmış olduğunu görüyoruz.
26:07Yani savaş dönemi yükseliş trendi giderek iyice artmış durumda bu hafta itibariyle.
26:13Ve uzmanlar da bu gemi trafiği kapalı kaldığı sürece bu yükselişin devam edeceği uyarısında bulunuyor.
26:22Sadece bu İran çıkması petrol ve enerji ürünlerini kapsamıyor.
26:27Bunların bağlantılı olduğu işte lojistiği etkiliyor, kıyafeti etkiliyor.
26:31Her şeye yansıdığı için insanlar bu fiyat artışlarına göre davranışlarını Amerika'da değiştirmeye başladı.
26:39Washington Post ABC anketine göre %44'ü araç kullanmayı azaltmaya çalıştıklarını söylemişler.
26:47%42'si hane harcamalarını, mutfak harcamalarını kesmişler.
26:52Anketlere bu şekilde cevap veriyor Amerikalılar.
26:55%34'ü ise özellikle havayolları, bilet fiyatları arttığı bir dönemde ve arabayla işte tura çıkmak isteyenler tatil planlarını %34 değiştirdiklerini
27:07belirtiyor.
27:07Amerika'da orta sınıfla ilgili aslında belki dünyanın genelinde de geçerli belirleyici olan şey insanların ay sonunda zorla getirmeleri değil.
27:18Yani maaşlarını sıfırlayarak ay sonuna çıkmaları değil.
27:21Tasarruf yapmaları işte bir bankada hesap açıldığında hep tasarruf hesabı da ek olarak gelir.
27:26Paranı alır almaz önce oraya koyman için.
27:29Bu artık yok.
27:31Bu insanlar ancak masraflarıyla yani orta sınıfken biraz az da olsa biriktirirken ve bu biriktirdikleri çocuklarının geleceğinde en azından gerçekten
27:42bir şeye tekabül ederken okul parası olsun, kolej parası olsun işte bu durum şu anda kaygıyı arttırmış durumda diye özetleyebiliriz.
27:50Bayağı ciddi bir durum o zaman Avrupa'yı da konuşalım Hüseyin şöyle yani.
27:55Özür dilerim Avrupa'ya geçmeden önce Serra'nın söylediklerine ek yapmak isterim.
28:02Yani Serra'nın anlattıkları beni burada korkuttu.
28:05Çünkü tam zamanında geçmişim oradan diyorsun.
28:08Tam zamanında gelmişim.
28:10Bana oradaki arkadaşlarımın hepsi de buna benzer mesajlar atıyorlar.
28:13Şimdi tabi izleyenlere şunu da söylemek lazım yani Serra diyor ki insanlar araba kullanmamayı tercih ediyor.
28:21Amerika'da toplu taşıma yok.
28:23Anketler diyor.
28:24Amerika'da A noktasından B noktasına gidebileceğiniz bir belediye otobüsü yok.
28:29Yani örneğin arabayla Beyaz Saray'dan başka bir noktaya 30 dakikada gideceğiniz yeri toplu taşımayla gitmek isterseniz 4-5 saatte gitmek
28:38zorunda kalırsınız.
28:39Yani eğer Amerikalı kendisini bu noktada görmeye başladıysa gerçekten ekonomide bir sorun var.
28:45Bir de Amerikalıların şu benzin sevgisini anlatmakta güçlük çekiyoruz.
28:51Amerikalılar hafta sonları benzin fiyatlarını konuşmak için kendi arka bahçelerinde parti düzenleyen insanlar.
28:57Yani yok artık demek istedim.
29:00Evet bize bunu bir anlatın ne olur.
29:02Yani benzin bu kadar önemli.
29:04Hani Serra diyor ki 30 cent ortalama bir artış var ama Amerikalı 2000 dolar harcayıp o 30 centi eleştirmek için
29:13evinin arkasında parti düzenleyen bir yapıya sahip.
29:16Yani bu kadar önemli.
29:17Sudan daha önemli.
29:19Bir de Amerika'daki orta sınıfla ilgili Serra'nın tespiti doğru.
29:22Artık orta sınıf ay sonunu getiren veya getiremeyen sınıfa dönüştü.
29:28Eskiden orta sınıf kendisine bir ev alabilen, eve beyinlerin her ikisinin arabasının olduğu, yılda 3-4 defa tatile gidebilen, çocuklarının
29:39üniversite ve sağlık masraflarını karşılayabilen bir sınıftı.
29:43Şimdi bunların hepsi eridi.
29:45Donald Trump da bunların hepsinin erimesini ay yuka çıkartan bir savaş başlattı.
29:49Bu yüzden Amerikalıların Donald Trump öfkesi bu kadar yüksek.
29:53Yani benzer bir durum bizim ülkemizde de yaşanıyor.
29:57Donald Trump'ı eleştiren ama sandığa gidip hala ona oy verecek olan insanlar var.
30:03Ama bu Trump'ın ekonomiye vermiş olduğu zararı ortadan kaldırmıyor ve bunu görüyorlar.
30:104.30 Washington ve Virginia civarında 4.30 benzin fiyatı çok yüksek.
30:16Yani 3 dolardı bundan 2,5 ay önce.
30:19Kaliforniya'da 6-8 korkunç rakamlar.
30:24Allah yoksul Amerikanının yardımcısı olsun mu diyeyim ne diyeyim Serra?
30:27Yani şimdi çok ilginç bir şey söylüyorsunuz.
30:30Trump iktidara geldikten sonra pek çok adımında hani eskiden Türkiye küçük Amerika olmak isterdi ama şimdi bakıyoruz ki Amerika büyük
30:40Türkiye oluyor.
30:41Değil mi doğru söylüyorum oluyor diye.
30:43Şimdi ekonomide de benzerlik var ve bu aslında tabii şunu düşündürüyor.
30:46Daha çok demokratik değerler bakımından kurumlar bakımından kayıpları işte Trump'ın daha tek adam yönetimi arzusuyla ilişkilendirerek konuştuğumuz boyutu vardı.
30:59Ama uzmanlar zaten o boyutla ekonomi arasındaki ilişkiyi de hep kurdukları için yani ekonomiyi de etkileyen sonuçları olduğunu da burada
31:10da görmüş oluyoruz diyeyim.
31:12Hüseyin şunu soracaktım şimdi Avrupa'nın açmazı işte silahlanmak askeri anlamda daha fazla harcama yapma ihtiyacından bahsederken sosyal devletten kısacak.
31:25Sosyal devlet ama hala bir miktar işliyor gibi niye öyle söyledim?
31:29Mesela Almanya'da yeni haber yürürlüğe giren bu benzin fiyatlarının çok yükselmemesini sağlayacak anladığım kadarıyla vergi indirimleri var.
31:38Bütün ülkeler benzer adımlar atıyorlar ama yani böyle taşıma suyuyla değirmen döner mi?
31:44Nasıl sonuçları olur bu desteklerin devlet tarafından?
31:50Yani tabii şunu söylemek lazım.
31:51Biz ideal koşullardaki Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa ekonomisini eleştiriyoruz.
31:56Yoksa hala kendi vatandaşının insanca yaşayabileceği para kazandığı, çocuklarını büyütebildiği, yatırım yapabildiği bir iki toprak parçası bu kıtalar.
32:06Yani hani yanlış bir izlenim de vermek istemem Amerika bitti Avrupa bitti demiyoruz.
32:12Hele ki Türkiye'deki ekonomik çöküntüyle asla ama asla karşılaştırılamayacak bir refah seviyesi var hala Avrupa ve Amerika'da.
32:21Bu net.
32:23Şimdi Avrupalı ülkeler şunu yapmaya çalışıyorlar.
32:27Birincisi enerjiye bağımlılıklarını minimalize etmeye çalışıyorlar.
32:32Rusya'dan alıyorlardı savaş çıktı artık o kapı kapandı.
32:35İran'dan alıyorlardı savaş çıktı.
32:37Hürmüz kapandı o kapı kapandı.
32:39Nükleer enerjiye yönelmeye başladılar.
32:42Bu dünyanın geleceği için iyi değil elbette yani nükleer enerjiye yönelmeleri.
32:46Çünkü çok tehlikeli bir enerji üretme tesisidir nükleer santraller.
32:50Almanya ve Fransa yeniden o kapıları açmaya çalışıyor.
32:55Ona dönük yasalar çıkarmaya çalışıyor.
32:57Daha önce yasaklamışlardı nükleer santralleri.
33:00İkincisi devletler örneğin İspanya kira zammını durdurdu.
33:06Artık İspanya'da bir yıl boyunca ev sahipleri kiracılarına zam yapamayacaklar.
33:10İngiltere yani emperyalizmin ve kapitalizmin ana ülkelerinden bir tanesi.
33:16Burası da kira zammını durdurmayı, dondurmayı tartışmaya başlıyor.
33:21Ev sahipleri önümüzdeki bir yıl belki İngiltere'de zam yapamayacaklar.
33:25Almanya benzindeki vergiyi %20-25 oranında düşürdü.
33:29Daha az ödeyecekler ama bütün bunlar senin söylediğin noktaya getiriyor bizi.
33:34Taşıma suyla değirmen ne kadar dönebilir?
33:36Avrupa ekonomisini bunu yapsın 6 ay boyunca yapsın.
33:39Yani Avrupa'nın şansı yaza denk gelmiş olmamız.
33:43Eğer kış olsaydı süreç yani doğalgaza ve petrole ihtiyaç olsaydı gerçekten buralar açısından durum içinden çıkılamaz bir hale gelebilirdi.
33:54Bu yüzden Macron bence Avrupa'nın en komik, en şahsına münhasır liderlerinden bir tanesi.
34:04Bütün başkanlığı boyunca, cumhurbaşkanlığı boyunca çok doğru bir öneride bulundu.
34:09Dedi ki biz ortak bir kasaya sahip olalım ve Avrupa birlikte borçlansın.
34:15Diğer ülkeler buna çok sıcak bakmıyorlar.
34:17Bunun sebebi şu örnek Amerika Birleşik Devletleri.
34:20Amerika'nın bu kadar güçlü olmasının tek bir sebebi var.
34:2351 tane eyaleti var.
34:24Bu her eyaletin üretmiş olduğu parasa, parasal kaynak tek bir yerde bir araya geliyor ve bu bir güç anlamını taşıyor.
34:32Yatırım açısından da sadece paraların toplanması değil, onun nereye yatırıldığı da önemli elbette.
34:37Macron benzer bir sistemi Avrupa'ya ikna etmeye çalışıyor.
34:41Eğer bunu Almanya'ya ikna edebilir ve Avrupa'nın geri kalanına da birlikte kabul ettirebilirlerse, Avrupa tek bir kasaya sahip
34:51olacak ve yatırımlarıyla borçlanmayı da tek bir noktadan yapabilecekleri için belki Avrupa ekonomisi biraz hareketlenebilir.
34:59Ama aksi takdirde gerçekten ekonomik olarak ciddi sıkıntı yaşıyor Avrupa.
35:05Enflasyon yükseliyor, maaşlar sabit bir şekilde kalmaya devam ediyor.
35:09İkincisi bir niteliksiz göçmen krizi problemi var.
35:16Eskiden gelen göçmenler çalışmaya istekli, para kazanmaya niyetliydi ama yeni gelen göçmenler sosyal yardımları daha çok tercih ediyorlar.
35:26Bu da sokaktaki işsiz insan sayısının artmasına sebebiyet verdi.
35:29Bu da Avrupa açısından bir külfet haline geldi.
35:32Ve sağcı partilerin popüler olmasının önünü açtı bu durum.
35:36Bütün bunlara Avrupa'nın yakın zamanda bir çözüm bulabilmesi çok olası görünmüyor ışın.
35:42Bu yüzden yeni birlikteliklere ihtiyaç var.
35:45Avrupa daha önce yapmadığı bir şeyi yaptı.
35:49Çin ve Hindistan ile müzakere ediyor.
35:53Bu Amerika'nın hoşuna gitmeyecek.
35:55Ama Avrupa'nın yeni ticaret ilişkileri bulmaktan başka da şansı maalesef yok.
36:02Şunu sormak isterim Serra Hasan'a da.
36:05Geçen cumartesiyle beraberdik bu programda.
36:08Ama biz o gün Trump'a bir gece önce bir suikast girişimi olarak nitelendiren yemekteki saldırı olayını konuşuyorduk.
36:20Ne oldu?
36:21Yani o bir Trump onu çok kullanmadı da yine canıma kastettiler gibi.
36:26Bilmiyorum.
36:27Çünkü biliyorsun o gün daha çok acaba bu bir düzmece, danışıklı dövüşüklü bir şey mi diye konuşuyorduk.
36:35Ve belki işte şu anda baskı altında oy kaybediyor, popülerite kaybediyor.
36:40Böyle bir olayla acaba onu yükseltmeyi mi denediler diye.
36:45Ciddi ciddi sadece yani biz burada onu sorgulamadık.
36:48Sosyal medyayla da sınırlı kalmadı.
36:50Ciddi ciddi konuşuldu bildiğim kadarıyla.
36:52Ama sanırım ciddi bir saldırıydı.
36:55Biraz onu o konuda bilgi verir misin?
36:57Tabii elbette.
36:59Beyaz Saray Muhabirleri Derneği'nin yıllık yemeğinde Hilton'da, balo salonunda.
37:05Ki Trump daha önce bu yemeğe hiçbir zaman görevdeyken katılmamıştı.
37:09Basınla da arası iyi olmadığı için.
37:10İlk defa bu sene normalde başkanlar her sene bu yemeğe gidiyorlar.
37:15Gelenek bu şekilde katıldı.
37:17Ve dernek başkanıyla birlikte sahnede kendileri için kurulmuş masada otururken silah sesleri belki bilmeyen izleyicilerimiz için bir üzerinden geçmek adına
37:27duyuldu.
37:28Saldırgan hiçbir zaman balo salonuna girmedi ama çok yaklaşmıştı.
37:33Bu hafta boyunca da tabii önce pazartesi günü hemen hızlıca mahkemeye çıkarıldı.
37:39Kendisine suçları okundu ve ilk duruşmasını bekliyor şu anda.
37:43Kendisinin de itiraz etmediği aktarılıyor.
37:47Başkana suikasten suçlandı.
37:49Ayrıca izinsiz ağır silah taşımak gibi başka suçlar da kendisine yöneltildi.
37:55Federal mahkemede duruşması sürüyor.
37:58Trump gizli servisin kendisini çok iyi koruduğunu söyledi.
38:02FBI direktörü ki Trump'ın kabinesinde görev değişikliğiyle karşı karşıya kalabileceği düşünülen isimlerden bir tanesiydi.
38:10Kaş Patel o da işte sizi çok sevdikleri için siz onları çok iyi motive ettiğiniz için sizi çok güzel korudular
38:18dedi.
38:18Ama kimilerine göre 75 gündür İç Güvenlik Bakanlığı'nın kapalı olması ki bu hafta iki gün önce bir uzlaşmayla nihayet
38:26açıldı.
38:27Yani hükümette kısmi bir kapanma var ve bu sebeple 75 gündür maaşlar ödenemiyor.
38:33Böyle bir ortamda izli servisin başına bu gelmiş oldu.
38:36Trump'ın üçüncü yüz yüze olduğu suikast girişimi resmi olarak tanımlanan ve bu şekilde suçlama yapıldı.
38:43İlk defa bir saldırgan olay yerinde hayatını kaybetmiyor.
38:46Bu açıdan önemli anlatacakları anlamında.
38:49Kendisinin Demokrat Parti'ye kayıtlı bir üye olduğu aktarılıyor.
38:53Trump öncesinde iri bir Hristiyan'dı ama daha sonra buradan uzaklaşmış ve değişmiş ifadelerini kullandı saldırgan için.
39:00Saldırganın ailesine mektup yazdığı tırnak işareti içerisinde böyle bir pedofilden kurtulmak için her şeyi göze alacağını
39:08ancak kolluk kuvvetlerine de zarar vermek istemediğini belirten mesajları ortaya çıkarıldı.
39:14Trump'a bu konu sorulduğunda biliyorsunuz bir 60 dakika programına röportaj verildi.
39:21Saldırganın kendisiyle ilgili tırnak işareti içerisinde pedofili gibi ifadeleri saldırganın ağzından sunucu okuyunca
39:27Trump sinirlendi o yayında da.
39:30Bunları hiç yakıştıramadım ama tahmin ediyordum bunları da okuyacağınızı dedi.
39:34İşte bu şekilde bir profil var karşımızda.
39:37Duvarın arkasından bile olsa ateş edeceğim diyen.
39:40Bu hafta boyunca da ek görüntüler saldırganın iki gün önce otele yerleştiğini gösteren
39:46güvenlik kontrol noktalarından ne şekilde geçtiğini gösteren yeni video görüntüleri ortaya çıktı.
39:51Şu anda seyircilerimiz onu görüyor.
39:53Ekrana da geldi.
39:54Onlar önemli aslında.
39:56Onunla da ilgili bir tartışma var çünkü.
39:59Evet.
39:59Diğer taraftan Kaliforniya'dan Washington'a trenle geldiği,
40:03pek çok eyalette tren değiştirdiği, silah taşıma yasalarının eyaletten eyalete farklılık göstermesine rağmen
40:10Amerikalıların tabii aklında şu da var hafta boyu yayınlarda da anlattık.
40:14Okullarda, alışveriş merkezlerinde sürekli silahlı saldırılar oluyor ve çok sayıda insan hayatını kaybediyor bir yıl içerisinde Amerika'da.
40:22Ne yazık ki Türkiye'de de iki olay yaşandı benzer şekilde okullarda.
40:26Bu sebeple silahlanmayı ciddi denetime tabi tutan,
40:31arka plan kontrollerini, sicil kaydı sorgulamalarını, akıl sağlığı durumlarını daha iyi denetleyebilecek,
40:36silah satışına bir düzenleme getirecek sistemler hiçbir zaman yasa tasarıları geçemiyor.
40:43İşte bunun bir anayasal hak olduğunu özellikle cumhuriyetçiler savunuyor.
40:46Çok ciddi bir lobisi var ve bu konuda Adalet Geçici Bakanı var şu anda biliyorsunuz.
40:52Adalet Bakanı da yerinse atanmadı henüz, o da görevden atılmıştı.
40:57Ona bu sorulduğunda peki bu olaydan sonra bakın bu adam bu kadar eyaletten rahat bu kadar silahı getirmiş,
41:05Washington'da da açıkta silah taşımak yasak olduğu halde başkanın konuşacağı bu kadar büyük etkinliklerin yapıldığı bir otelde
41:12elini kolunu sallaya sallaya yeleğinin içerisine onları bıçaklarla birlikte gezdirebilmiş dendiğinde
41:18böyle bir şey düşünmüyoruz, bu açıdan bakmıyoruz demeyi tercih etti.
41:22Sadece işte okullarda öğrencilere yönelik psikolojik fonları, programları arttırmakla yetiniyorlar şimdilik.
41:30Yani silahlı şiddete annelerin kampanyaları var, örgütler var, kurumlar var bununla ilgili mücadele eden ama
41:36bunun önlenmesi de sağlanamıyor.
41:38O da tartışmanın bir diğer boyutu oldu.
41:40Yönetim ısrarla gizli servisin başarısız olmadığını savunuyor.
41:45Küçük bir kartla oraya girilmişti.
41:47Hiçbir kimlik kontrolü yoktu.
41:49O davetiye şeklindeki, bilet şeklindeki küçük kartı göstererek, üzeriniz aranarak işte metal dedektörden salona geçiyorsunuz.
41:56Ama bu metal dedektör otelin girişinde olduğu halde otele girenlere dikkatli bakılmadığı,
42:01sadece salona girerken o aramanın daha dikkatli yapıldığı, saldırgan da neredeyse salona kadar yaklaşmıştı zaten.
42:07Bu şekilde tartışmalar elbette yaşandı ışın.
42:11Evet, yani bir gün önceden otel odası kiralamış.
42:14O sırada da yani demek ki otele girerken silahları getirdi ama o kontrol edilmemiş.
42:19Yalnız bu saldırıda tartışma olan nokta dört, ben haberini yaptığım için hafta içinde görüntülerinde analizlerine dair,
42:26dört saniyede koşarak bir kere geçiyor.
42:30Beş kurşun sıkılıyor, beş el ateş ediliyor.
42:33İki saniyede silahını çıkardığını gördüğümüz, o bulunduğu yerden çıkıp koşmaya başladığında bir ajan var.
42:41O üç kez, üç el ateş ediyor.
42:44Saldırgan, hiç ateş ederken görüntülenmiyor.
42:47Dolayısıyla kan yok.
42:49Bir kişi yaralandı biliyoruz.
42:51Onu zırhı korudu, güvenlik, ne denir, çelik yeleği korudu.
42:56Ama orada bir tartışma var, kim ateş etti, kime ateş etti, nasıl oldu diye ve hakikaten zanlı nasıl yakalandı o
43:03kısmı bilmiyoruz.
43:04Yani ayağına çelme taktılar da mı düştü falan.
43:08Bunlar belirsiz, ilginç, tartışılacak herhalde.
43:11Hüseyin bu konuda bilmiyorum Avrupa'da yazılan, çizilen var mı, çok konuşuldu mu?
43:16Ama asıl sana yani varsa ne olur ekle şunu sormak istiyorum.
43:20Yani sen bu hafta Avrupa'nın manşetini atsan neyi anlatmak isterdin diye onu da sorayım.
43:29Yani ne konuşuluyor?
43:30Bazen kaçırıyoruz çünkü.
43:32Ve çok önemli olaylar oluyor, konular oluyor.
43:35Sana da öyle söz bırakayım.
43:38Yani bu Donald Trump'ın olası suikastli ihtimaline ilişkin Avrupalıların da aslında çok fazla soru işaretli haberleri vardı.
43:46Yani gizli servisin protokolünün bu kadar esnek olmadığını herkes biliyor.
43:54Saldırganı nasıl yakaladıklarına dair görüntü yok.
43:56Yani başka görüntüler var ama o saldırganı nasıl öyle soydular?
44:00Gözüstü yere nasıl kapaklandı?
44:01Nasıl düştü?
44:02Üstünde bıçak vardı, silah vardı.
44:05Onları neden kullanmadı ya da kullandıysa kime ateş etti?
44:08Avrupalılar da bu soruları soruyorlar.
44:10Yani Donald Trump'ın da bu işi büyütmemesinden herkes şöyle düşünüyor.
44:13Yani biliyorlar mıydı bunu siyasi bir malzeme olarak kullanmak için izin mi verdiler?
44:22Trump ciddi anlamda köşeye sıkışmıştı.
44:24Serra anlattı bir sürü detay.
44:25Ama istenen etkiyi halkta yapmadı.
44:28Çünkü insanlar artık bu suikastlerin gerçekten olup olmadığı konusunda da komplo teorilerinin ötesinde düşüncelere sahipler.
44:37O yüzden Trump'ın da çok işi büyütmeme yönünde yöneldiğini belirtiyor Avrupalı haberler.
44:45Ama elbette kimse böyle şeyleri kabul etmiyor ve olmaması gerektiğini söylüyor.
44:50Bir de Amerikan toplumunun silahla ilişkisi çok hastalıklı bir ilişki.
44:53Yani hane başına birden fazla silah düşüyor Amerika'da.
44:57O yüzden gidenler kimle didiştiklerine dikkat etsinler.
45:02Avrupa'nın manşeti bu hafta Mervis Trump'a ne diyecek olur?
45:08Çünkü Pentagon'un açıkladığı 5000 asker çekiyor kararı Avrupa'da yankı yapacak.
45:14Ve Avrupa bir kez daha bu geri çekilecek olan 5000 askerin yerine kendi kaynaklarıyla ne koyabilecek bunu araştıracak.
45:25Avrupa bu hafta yine bir kendi istikbali için çalışmalara başlayacak.
45:34İngiltere'de, Almanya'da ve Fransa'da.
45:37İngiltere Avrupa Birliği'nin bir parçası değil elbette ama bir şekilde artık İngiltere'de Amerika Birleşik Devletleri ile olan ilişkilerini dondurduğu
45:46için yönünü Avrupa Birliği'ne dönmeyi tercih etti.
45:48Hatta Erasmus öğrencileri artık İngiltere'de de kabul edilecek.
45:52Ve İngiltere'de Erasmus'a dahil oldu.
45:55Bu bir Avrupa Birliği projesi.
45:56Bununla birlikte Fransa'da Macron'un başı dertte yine.
46:03Ciddi anlamda siyasi bir güç kaybetti.
46:08Ve seçmenleri artık Macron'suz bir Fransa'yı konuşmaya başladılar.
46:13İspanya'da çok sevdiğimiz Sanchez yolsuzluk soruşturmasıyla karşı karşıya.
46:19Bu hafta ona ilişkin yeni belgeler çıkabilir.
46:22İngiltere'de Keir Starmer istifa ettirilebilinir.
46:26Yani Avrupalı liderlerin görünümü çok da parlak değil ışın.
46:30Öyle valla.
46:32Eğer arkadaşlarım hazırlayabilirse hiç önemli değil Serra son söz sana vereceğim ama bu hafta bir haber yapmıştık.
46:41Slovakya Başbakanı'nın da böyle onlar da da 2027'de seçim var.
46:45Sen şimdi öyle Fransa'yı söyleyince orada Cumhurbaşkanlığı seçimi geliyor.
46:49İşler daha da kızışacak orada.
46:52Serra senden de bu haftanın gündemi ne olur?
46:55Yani tabii senin söylemen çok daha zor.
46:57Onu biliyorum.
46:59Çünkü Trump'ın ne yapacağı belli olmuyor ya da ülkede ne olacağı çok da büyük bir yarı kıtadan bahsediyoruz.
47:05Sana da söyle.
47:07Aslında Amerika'da işte krallardan sonra kurulmuş bir cumhuriyet kral ziyaret etti.
47:14Oradan bakarak şunu belki söylemek lazım.
47:16Bu hafta yüksek mahkeme seçimlerde azınlıkları koruyan düzenlemeleri zorunlu kılan seçimen hakları oy hakları yasasının
47:26bazı harita düzenlemelerini kapsamadığına hükmetti.
47:31Çok geniş şekilde kullanıldığını iddia etti.
47:35Böyle gördü olayı.
47:37Bunun da aslında oy hakları yasasından bir uzaklaşma olduğu,
47:41normal koşullar altında azınlıkların bulunduğu yerlerin bir şekilde temsil edilmesi,
47:45daha daraltılması bu yasayla garanti altına alınıyordu.
47:49Şimdi alınan kararla sadece bu değil bir başka gerekçe varsa partizan vesaire daha geniş bakılması.
47:58Bu da tabii demokratik temsil anlamında ciddi bir geriye gidiş olarak görüldü.
48:03İkincisi...
48:04İkincisini söyletmeyeceğim sana.
48:07Tamam.
48:08Ama çok hızlı bir...
48:10Çok kısa bir cümle edeyim o zaman.
48:12Evet.
48:12Tamam.
48:12Melania Trump hakkında şaka yapan Jimmy Kimmel programcı kanala lisans yenileme şartı getirdiler.
48:21Bu ama tartışma eskisi var.
48:24Buna ayrıca konuşmalıyız.
48:25Senden haber bekliyoruz.
48:27Yani genel demokratik görünüm kötüye gidiyor.
48:29Onun göstergelerini bu hafta yaşadık diye özetleyeyim.
48:32Çok teşekkürler.
48:34Sevgili izleyiciler size veda ederken Slovakya dedim.
48:36O sözümü tutmak istedim.
48:38Özür dilerim.
48:38Serra'yı da o yüzden hızlandırdım.
48:40Şimdi orada bir seçim öncesinde böyle kendini sempatik göstermeye çalışan bir başbakan var.
48:46Onun haberiyle hem de 1 Mayıs'ı bir kez de olsa bu olsun bu yayında geçirmek için o haberle size
48:54bugün veda ediyoruz.
48:56Saat 15'te yarın yine karşınızda olacağız.
48:59Tekrar görüşünceye dek hoşçakalın.
49:03Slovakya Başbakanı Robert Fiko 30 Nisan'ı 1 Mayıs'a bağlayan geceyi ekmekte atarak geçirdi.
49:10Yükleme ve boşaltma dahil işin tüm aşamalarına katıldı.
49:14Çalışanlara ve emekçilere saygımı böyle göstermek istedim dedi.
49:18Bir fabrikada gece vardiyasına da katılan Fiko işverenlere seslendi.
49:23Gece mesaisi ücretlerinin arttırılması gerektiğini söyledi.
49:28Asgari ücreti 2026-2027 döneminde 1000 Euro'ya çıkarmayı vaat etti.
49:34Ancak muhalefete göre Fiko'nun yaptığı gelecek yılki seçimlere dönük bir halkla ilişkiler çalışmasından ibaret.
49:41Zira Fiko artan yaşam maliyetleri ve ekonomik durgunluk nedeniyle destek kaybı yaşıyor.
49:48Üstelik seçim sisteminde yapmak istediği değişiklikler de tepki çekiyor.
49:56Nisan ayında binlerce kişi yurt dışında yaşayan Slovakların postayla oy kullanmasını kaldırmayı öngören tasarıya karşı sokağa çıktı.
50:052023 seçimlerinde yurt dışında yaşayan seçmenlerin %80'den fazlası muhalefete oy verirken Fiko'nun partisi bu oyların yalnızca %6'sını alabilmişti.
50:18Muhalefet Fiko'nun örnek aldığı Macar siyasetçi Viktor Orban'ın seçim yenilgisinden ders çıkardığını ve bu tür değişikliklere muhalif oyların
50:28önünü kesmek amacıyla başvurduğunu savunuyor.
50:32Daha önce 3 kez başbakanlık yapan Fiko, 2023'de 4. kez iktidara geldi.
50:38Kendisini sosyal demokrat olarak tanımlasa da son yıllarda milliyetçi ve popülist söylemleriyle öne çıkıyor.
50:46İktidara dönüşünden bu yana dış politikada Rusya yanlısı bir çizgi izliyor.
50:51Ukrayna'ya askeri desteği durdurdu, Avrupa Birliği'nin Rusya'ya yönelik yaptırımlarına mesafeli yaklaştı
50:58ve sık sık Moskova'da Vladimir Putin'le görüştü.
51:02İşte bu politikalar ülkedeki siyasi kutuplaşmayı derinleştirdi.
Yorumlar