00:00Şimdi ise Almanya'daki başka bir krizden bahsedeceğiz.
00:03Yine ekonomik krizleri konuşacağız.
00:04Hayat pahalılığından bahsedeceğiz.
00:07Son dönemlerde biliyorsunuz malumunuz Orta Doğu'daki gerilimler,
00:11işte artan akaryakıt fiyatları ve bunun başka kalemlere yansıması da
00:14artık ekonomik olarak halkı çok ciddi derecede etkilemeye başladı ve
00:18hükümette yeni politikalar geliştiriyor.
00:21Alman hükümetinin çalışanlara yönelik 1000 Euro'ya yakın yardım primi planı vardı
00:26ama eyaletlere takıldı.
00:27Peki bu süreci siyasi açıdan nasıl okuyalım, nasıl değerlendiriyorsunuz?
00:32Ya tabii burada bir nevi Almanya ekonomisinin içinde bulunduğu yapısal krizi de görüyoruz.
00:37Yani hükümetin amacı gerçekten ilk bakışta anlaşılabilir durum.
00:40Yani enerji fiyatları, İran Savaşı, benzin, elektrik, genel yaşam maliyeti arttığı için
00:44yani vatandaşın alım gücü de düştü.
00:46Hükümet de hızlı bir rahatlama mesajı vermek istedi aslında.
00:50İnsanlara işte çalışanlara 1000 Euro'ya kadar destek sağlayalım dediler.
00:53Bunda vergiden de düşelim düşüncesi vardı.
00:56Yani siyasi açıdan kulağa çok iyi geliyor.
00:59Fakat bu yardımın finansmanını da bulmanız gerekiyor tabii ki.
01:02Yani 1000 Euro verdiğiniz zaman nereden vereceksiniz?
01:05Ve işte burada zaten mesele sıkıntıya girdi.
01:07Bir de işte tabii Alman federal sistemi de klasik problem ortaya çıkardı.
01:12Çünkü Berlin diyor ki vatandaş rahatlasın 1000 Euro'yu verelim.
01:14Ama eyaletler de diyor ki faturayı neden biz ödeyelim?
01:17Çünkü vergi kaybının büyük bölümünü eyaletler ve belediyeler üstlenecekti.
01:22Ve eyaletler burada kendilerini haksızlığa uğramış hissettiler.
01:25İşte bu aslında Almanya'daki bu federal yapının bazen ne kadar yavaş çalıştığın hatta bu durumda mesela tıkandığını da gösteriyor.
01:33Karar alma süreçleri uzuyor.
01:34Kriz alanlarında işte hızlı refleks vermek zorlaşıyor.
01:37Tabii bir de Almanya son yıllarda hani sürekli böyle kriz bonusları dağıtan bir ülkeye dönüştü adeta.
01:43Yani pandemi bonusu geldi, enerji krizi bonusu geldi.
01:46Farklı farklı yardımlar yapıldı.
01:48Tabii bunlar kısa vadede insanları rahatlatıyor.
01:51İyi tabii ki ama uzun vadede yani biraz tehlikeli bir psikoloji de oluşturabilir Eda Hanım.
01:57Çünkü toplum yani şöyle bir refleksle geliştirebilir.
02:00Her ekonomik sorunda devlet para dağıtsın.
02:02Evet doğru.
02:03Bu hani kısa vadeli okey.
02:04Ama şöyle uzun vadeli düşündüğümüzden aklıma Milton Friedman'ın bir sözü geliyor.
02:09Bedava öğle yemeği diye bir şey yoktur diye.
02:12Bir yerden verilen para başka bir yerden mutlaka çıkacak.
02:15Vergiyle çıkar, borçla çıkar, enflasyonla çıkar.
02:18Yani asıl sorun uzun vadeli bir bonus değil de işte uzun vadeli çözümler bulmak gerekiyor.
02:25Kalıcı ekonomik güven, kirasını rahat ödemek istiyor insan.
02:28Market fiyatlarında korkmak istemiyor.
02:30Enerji faturası geldiğinde panik yaşamak istemiyor.
02:33Yani bir seferlik bir yardım değil de orta sınıfın giderek sıkışması aslında mesele.
02:37Bu da çok ciddi bir sosyolojik risk oluşturuyor.
02:41Buraya işte bir çözüm bulmak gerekiyor.
02:44Toplumsal istikrar olması gerekiyor.
02:45Çünkü güçlü bir orta sınıf üzerinde baskı olursa, eğer orta sınıf zayıflarsa toplumsal dengede bozulur diye düşünüyorum.
02:53Bu nedenle yani Almanya geçici primler diye vergi reformu olabilir.
02:57Enerji maliyetlerinin düşmesi veyahut üretim maliyetlerinin azaltılmasıyla kalıcı bir şekilde rahatlaması gerekiyor.
03:04Aksa taktirde yani her yeri kriz yeni bir bonus konuşuyor olacağız.
03:08Evet doğru.
03:09Buradaki teşviklerde bir istikrardan bahsettiniz.
03:12Bir istikrarın olması gerektiğinden.
03:14Tabii işin bir de toplumsal boyutu var.
03:15Yani toplum nezdinde bir hayal kırıklığı da oluşturabilir bu tarz durumlar.
03:19Peki bu haberden sonra toplum temelinde bir hayal kırıklığı oluştu mu sizce?
03:25Kesinlikle oluştu tabii ki.
03:26Yani herkes 1000 Euro'yu beklerken birden eyaletlerin yok, biz bunu ödeyemeyeceği tepkisi geldikten sonra tabii ki bir hayal kırıklığı
03:36oldu.
03:37Ama dediğim gibi yani evet kısa vadeli bir rahatlama olacaktı ama uzun vadeli düşündüğümüz zaman bu 1000 Euro'da zaten bir
03:45aylık masraftan sonra yine yok olacaktı, buharlanacaktı.
03:49Yani olması gereken tabii ki kalıcı bir rahatlama, kalıcı bir destek verilmesi.
03:55Tabii hükümet bu 1000 Euro kalktı raftan ama tamamen yardım raftan kalktı demiyor.
04:00Yani bir çözüm bulacağız.
04:02Yani opsiyon B, opsiyon C de olabilir diyor.
04:04O biraz daha yine tabii ki hayal kırıklığını biraz geri yatmış da olabilir.
04:09Ama dediğim gibi para verilse dair, 1000 Euro verilse dair mesele kalıcı bir çözüm bulmak.
04:15Evet, hükümet desteklemek yönünde ama federal sistemin de önemli bir açığı eyaletler buna karşı çıktılar.
04:22Halk nezdinde oluşan hayal kırıklıkları var.
04:24Bakalım önümüzdeki günlerde Almanya'yı neler bekliyor.
04:27Teşekkür ederiz, önemli konu başlıklarıydı Cemil Bey.
04:29Tekrar görüşmek dileğiyle Almanya'ya selamlar.
04:33Ben teşekkür ederim, hayırlı yayınlar dilerim Eda Hanım.
04:35Teşekkür ederiz.
Kommentare