00:00Herkese merhaba. Bugün gerçekten çok tartışılan, çok merak edilen bir konuyu masaya yatırıyoruz.
00:06Askeri disiplin, kurallar ve en önemlisi bu kuralların kime, nasıl uygulandığı?
00:11Gazeteci Müyesser Yıldız'ın gündeme damga vuran o çarpıcı makalesini inceleyeceğiz.
00:16Ortada birbirinden tamamen farklı görünen ama kamuoyunda sürekli yan yana getirilen iki ilginç vaka var.
00:22Amacımız kesinlikle taraf tutmak değil, hayır.
00:25Sadece idyalara, hukuki süreçlere ve verilen siyasi tepkilere yakından bakmak.
00:30Eğer hazırsanız hemen başlayalım.
00:32Bir an için şu iki eylemi gözünüzün önüne getirin.
00:35Bir tarafta, devasa bir savaş uçağını tıklım tıklım bir stadyumun tam üzerinde uçurmak var.
00:40Gerçekten inanılmaz bir fiziksel eylem.
00:42Diğer tarafta ise, genç subayların mezuniyet çoşkusunu paylaştığı, kılıç çatıp ant içtiği o meşhur geleneksel an.
00:50İlk bakışta, yani bu ikisinin ne alakası var diyebilirsiniz.
00:53Çok haklısınız. Biri tonlarca ağırlıkta, milyonlarca dolarlık askeri jetleri içeriyor.
00:58Diğeri gençlerin sevincini.
01:00Ama işte yazarın bizi üzerine düşünmeye davet ettiği, kamuoyunun da hararetle tartıştığı konu, tam olarak bu iki olayın terazide nasıl
01:08durduğu.
01:09Birinci bölüm, Tüm General Mete Kuş olayı.
01:12Her şey, gazeteci Barış Terkoğlu'nun oldukça ses getiren o iddiasıyla başladı.
01:17İddiaya göre tüm General Kuş, bir Konya Spor Fenerbahçe maçı sırasında stadyumun üzerinden bir savaş uçağı ve helikopter uçurmuştu ve
01:26işte bu yüzden merkeze çekilmişti.
01:28Düşünsenize, devlete ait o devasa askeri hava araçları tamamen kişisel bir futbol tutkusu, bir takıma destek veya bir tür gövde
01:37gösterisi için kullanılıyor.
01:39Yazarın da vurguladığı gibi, eğer bu iddia doğruysa, böyle kritik bir donanımın bu şekilde kullanılması kesinlikle sıradan bir kural ihlali
01:46sayılamaz.
01:47İkinci bölüm, iktidar medyasının savunması.
01:50Peki bu iddia ortaya atılınca ne oldu?
01:53Bazı gazetelerin olaya ele alış biçimi açıkçası çok dikkat çekiciydi.
01:57Kaynağımız, bu yayın organlarının tüm General Kuş'u kuralları çiğneyen biri olarak değil, tam tersine bir hedef ve bir kahraman
02:04olarak sunduğunu gösteriyor.
02:06Neydi savunmaları? Bu uçuşların stadyumla falan ilgisi yoktu, tamamen rutin bir gece görüş gözlüğü eğitimiydi.
02:13Hatta daha da ileri gidip, Kuş'un FETÖ bağlantılı sosyal medya hesapları tarafından bilinçli bir şekilde hedef tahtasına konduğunu söylediler.
02:20Bir başka gerekçe de İsrail'e karşı geliştirdiği tatbikat senaryolarının bazılarını rahatsız etmesiydi.
02:26Ve tabii ki o kritik hatırlatma, o 15 Temmuz gecesi Cumhurbaşkanı'nın uçağını koruyan hava ekibinin başındaki isimdi.
02:33Yani yazarın dikkat çektiği asıl nokta, medyanın anında devasa bir savunma kalkanı oluşturması.
02:38Ama durun, işin rengi burada biraz değişiyor.
02:41Medyanın bu rutin eğitim ve kahraman komutan hedefte savunmalarına rağmen,
02:46Milli Savunma Bakanlığı'ndan gelen resmi açıklama bambaşka bir şey söylüyordu.
02:50Açıklamada aynen şöyle denildi,
02:52Türk Silahlı Kuvvetleri'nde müesses disiplinin muhafazası ve idamesi olmazsa olmazdır.
02:57İşte yazar Müesser Yıldız bu satır aralarını çok net okuyor.
03:01Bu resmi metin aslında şunu söylüyor, ortada gerçekten bir disiplinsizlik vakası var,
03:06komutan bu yüzden merkeze çekildi ve hakkında resmi bir soruşturma başlatıldı.
03:10Yani medyanın çizdiği o kahramanlık tablosuyla devletin resmi tavrı burada açıkça ters düşüyor.
03:17Üçüncü bölümümüz, Teğmenler vakasıyla kıyaslama.
03:21Bu iki olayın medyada nasıl harmanlandığına dair harika bir örnek var karşımızda.
03:25Ahmet Hakan'ın şu sözlerine bir kulak verelim.
03:28Hakan, temenlerin kılıç çatıp yemin etmelerinin askerliğe yakışmayan bir disiplinsizlik olduğunu söylüyor.
03:33Ve hemen ardından şu kritik bağlantıyı kuruyor.
03:36Tüm general Mete Kuş olayında da aynı şeyi söylüyoruz.
03:39Kahraman bile olsa yaptığı disiplinsizliktir.
03:42Görüyorsunuz değil mi?
03:43Yazar bu bakış açısının birbirinden tamamen farklı iki olayı disiplinsizlik ortak paydasında buluşturup aynı kefeye koymaya çalıştığını vurguluyor.
03:51Ama kaynağımız müesser yıldıza göre bu eşitleme çabası kelimenin tam anlamıyla bir elma ile armut kıyaslaması.
03:58Neden mi?
03:58Çünkü eğer iddialar doğruysa bir tarafta sırf futbol aşkı için savaş uçaklarını havalandıran, devletin milyonlarca dolarlık kaynağını ve güvenliğini riske
04:08atan bir general var.
04:09Diğer tarafta ise resmi tören bittikten sonra kendi aralarında toplanıp kılıç çatan ve Mustafa Kemal'in askerleriyiz diyen yeni mezun
04:17genç temenler.
04:18Yazar burada hepimize çok vurucu bir soru soruyor.
04:20Bazı çevreleri rahatsız etmesi bir kenara bu temenlerin eylemi tam olarak kime ne gibi bir zarar verdi?
04:27Gerçekten bu iki eylemin ağırlığını aynı teraziye koyabilir miyiz?
04:31Bölüm 4 Hukuki Süreçler ve Çelişkiler
04:34Gelelim işin hukuki boyutuna.
04:36Türk Silahlı Kuvvetlerinden ihraç edilen o beş temenin hukuki süreçleri inanın o kadar karmaşık ve parçalı ki,
04:42mesela dönem birincisi Ebru Eroğlu, İzzet Talip Akarsu ve Serhat Gündar.
04:47Bu üç ismin mahkemeye yaptıkları iptal başvuruları şu an için reddedilmiş durumda.
04:52Ama işin ilkinç kısmı şimdi başlıyor.
04:54Deniz Demirtaş'ın ihraç işlemi idare mahkemesi tarafından iptal edildi.
04:58Evet, kendisi resmen göreve döndü.
05:01Beşinci temen Batuhan Gazi Kılıç'ın davası ise hala beklemede.
05:04Yani anlayacağınız ortada herkes için geçerli tek bir karar yok.
05:07Aynı eylemi yapan insanlar için yargıdan birbirinden tamamen farklı sonuçlar çıkıyor.
05:12Ve hukuki tablo sadece bu mahkeme kararlarıyla da sınırlı kalmıyor.
05:15İşin mutfağında karar alma mekanizmasının tam göbeğinde de ciddi çatlaklar var.
05:20Kaynağımız burada müthiş bir detay yakalamış.
05:22İhraç kararını veren Yüksek Disiplin Kurulu'nda yer alan dört üye,
05:26ki aralarında Kara Kuvvetleri Kurmay Başkanı gibi önemli isimler de var,
05:29çok net bir şert düşmüş.
05:31Ortada tören sonrasına ait verilmiş bir emir yoktu demişler.
05:34Yani ortada yerine getirilmeyen bir emirden bahsedilemez.
05:37Üstelik kutlamanın kenarında köşesinde duran ve daha hafif cezalar alan onlarca teminin davasında da
05:43idare mahkemeleri oy birliğiyle bu cezaları iptal etmeye başladı.
05:46Gerekçe hep aynı.
05:48Tören sonrasına ait resmi bir emir yok.
05:50Beşinci ve son bölümümüz, siyasetin farklı yaklaşımları.
05:53Olayın siyasi iklimini tam olarak kavramak için kaynağımız bizi 2017 yılına çok spesifik bir ana götürüyor.
06:00Cumhurbaşkanı Erdoğan bir uçuşu sırasında hemen yanlarında kendilerine eşlik eden F-16'daki tüm general Mete Kuş'a el sallıyor
06:07ve yanındakilere aynen şöyle diyor.
06:09Bu bizim Mete.
06:11İki kelime ama ne kadar güçlü bir samimiyet barındırıyor değil mi?
06:14Yazar bu ifadenin komutanın devletin en üst kademesi nezdinde o dönem sahip olduğu muazzam siyasi krediyi ve güveni gösterdiğinin altını
06:22çiziyor.
06:22Ama gel gelelim söz konusu o genç teğmenler olunca o samimi ve sıcak ton bir anda bıçak gibi kesiliyor.
06:29Mezuniyet töreninden sadece bir hafta sonra Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan son derece sert bir açıklama geldi.
06:35Bu kılıçları kime çekiyorsunuz?
06:37Oradaki birkaç tane kendini bilmez bunlar da evelallah temizlenecek.
06:42Yazar siyasi tepkilerdeki bu uçuruma dikkatimizi çekiyor.
06:45Bir yanda milyonluk jetleri uçurduğu iddia edilen ve bizim Mete denen bir general,
06:50diğer yanda temizlenecek kendini bilmezler ilan edilen teğmenler.
06:55İşte yazarın elmayla armut dediği o devasa yaklaşım farkı tam da burada, bu iki cümlenin arasında yatıyor.
07:02Bütün bu sürecin en çarpıcı yanlarından biri de devlet mekanizmasının adalet dağıtırken kullandığı hız.
07:08Yazar kurumsal işleyişin hızını gözler önüne sermek için üç farklı olayı karşılaştırıyor.
07:12Hatırlarsınız, 2021'de askeri üniformasıyla tekkeye giden bir cübbeli amiral vakası vardı.
07:19Tüm ülke günlerce bunu konuştu.
07:21Peki ne oldu?
07:22Soruşturma daha bitmeden kişinin emekli olmasına izin verildi.
07:25Sonra teğmenlere bakıyoruz.
07:27Kılıç atıp yemin eden teğmenler adeta ışık hızında bir süreçle sadece beş ay içinde Türk silahlı kuvvetlerinden ihraç edildiler.
07:34Ve son olarak hikayemizin başındaki tüm general Mete Kuş.
07:38Merkeze çekildiğini biliyoruz evet ama soruşturmasının ne zaman biteceği, sürecin nasıl işleyeceği tamamen belirsiz.
07:45Koca bir soru işareti.
07:47Ve yazar Müyesser Yıldız tüm bu analizini zihinlerimize kazınacak o kritik soruyla noktalıyor.
07:52Teğmenler sadece beş ay gibi kısa bir sürede ordudan ihraç edilirken devletin kaynaklarını tamamen keyfi bir şekilde kullandığı iddia edilen
08:00Mete Kuş ile ilgili soruşturma daha ne kadar sürecek?
08:03Aslında bu sadece bir süre sorusu değil.
08:05Bu kuralların hepimize eşit uygulanıp uygulanmadığını gösterecek çok temel bir test.
08:10Buradan çıkacak sonuç adalet ve disiplin anlayışımız hakkında eminim hepimize çok şey anlatacak.
08:15Bu incelemede bana eşlik ettiğiniz için çok teşekkür ederim.
08:18Aklınıza takılanları sorgulamaya devam edin.
08:20Bir sonraki analizde görüşmek üzere.
08:22Kendinize çok iyi bakın.
Yorumlar