00:12MİTRA KÜLTÜ
00:15Pers gizem okulları Güney Avrupa'ya göç edince Latin zihni onları hemen benimsedi.
00:21KÜLT özellikle Romalı askerler arasında hızla büyüdü ve öğretiler Roma'nın fetih savaşları sırasında lejyonerler tarafından Avrupa'nın hemen her
00:32yerine taşındı.
00:34MİTRA KÜLTÜ öyle güçlendi ki Roma İmparatorlarından en az biri Roma şehrinin altındaki büyük mağaralarda bu tarikata inisiye edildi.
00:44C.W. King, Gnostik and Their Remains, Gnostikler ve Kalıntıları adlı eserinde gizem okullarının Avrupa'nın farklı kesimlerine yayılması hakkında
00:58şunları söylüyor.
00:59Eskiden Roma İmparatorluğu'nun batı eyaletlerini oluşturan ülkeler taş tabletlere veya kayaların yüzeyine kazınan roljefler açısından çok zengindir.
01:10Almanya'da bunlardan çok vardır. Fransa'da ise daha fazla. Bu ülkede bile İngiltere'de, Bet'te ve başka yerlerde bulunmuşlardır.
01:24Alexander Wilder, Zerdüşlerin Ahlakı ve Felsefeleri adlı eserinde Mitra kelimesinin güneş yerine geçen bir isim olduğunu söylüyor.
01:36Mitra'nın bu parlak kürenin içinde ikamet ettiğine inanılıyordu.
01:41Mitra androjen olmasa da hem eril hem de dişil niteliklere sahipti.
01:46Güçlü ve parlak Mitra yazatalarının en yücesiydi.
01:50Mitra ismiyle bu tanrı dişi ilkeyi temsil ediyordu.
01:55Bildiğimiz evren onun sembolü olarak kabul ediliyordu.
01:58Dünyevi ve alıcı doğayı ve güneş küresinin ışığında yıkandığı zaman ise bereketi temsil ediyordu.
02:06Mitra kültü Persli ateş büyücüsü Zerdüşt'ün daha karmaşık öğretilerinin basitleştirilmesidir.
02:16Perslere göre sonsuzlukta bir arada var olan iki ilke mevcuttu.
02:21Bunların ilke olan Ahuramazda veya Hürmüz iyiliğin ruhuydu.
02:28Hürmüzden çeşitli güçlerde birçok iyi ve güzel ruh çıkmıştır.
02:33Melekler ve baş melekler.
02:34Sonsuz varoluşa sahip ikinci ilkeye Ahriman deniyordu.
02:40O da saf ve güzel bir ruh olmasına rağmen Hürmüz'ün güçlerini kıskanarak ona karşı isyan etmişti.
02:49Bu isyan Hürmüz ışığı yarattıktan sonra gerçekleşmiştir.
02:54Çünkü Ahriman bundan önce Hürmüz'ün var olduğunu bilmiyordu.
02:59Bu kıskançlık ve isyandan dolayı Ahriman kötü ruh oldu.
03:04Hürmüz'e zarar vermek için kendinden bir sürü yıkıcı yaratık yarattı.
03:09Hürmüz yeryüzünü yarattığı zaman Ahriman onun daha kesif unsurlarının içine girdi.
03:16Hürmüz ne zaman iyi bir şey yapsa Ahriman onun içine bir kötülük koydu.
03:21Hürmüz sonunda insan ırkını yarattığı zaman Ahriman insanın aşağı doğasına bedenlendi.
03:28Ve kötülük ruhu onu ele geçirmek için savaştı.
03:313000 yıl boyunca Hürmüz göksel alemleri ışık ve iyilikle yönetti.
03:37Sonra insanı yarattı.
03:39Bir 3000 yıl daha insanı bilgelik ve bütünlük içinde yönetti.
03:43Bundan sonra Ahriman'ın gücü ortaya çıktı ve insan ruhu için mücadele sonraki 3000 yıl boyunca devam etti.
03:53Sonuncu 3000 yıllık dönemde Ahriman'ın gücü yok edilecektir.
03:58İyilik tekrar yeryüzüne inecek, kötülük ve ölüm yok olacak.
04:02Kötülük ruhu Hürmüz'ün tahtı önünde eğilecektir.
04:06Hürmüz ile Ahriman doğanın egemenliği ve insan ruhunun hakimiyeti için savaşırken,
04:11Mitra akıl tanrısı bu ikisinin arasında bir ara bulucudur.
04:16Birçok yazar Merkür ile Mitra arasındaki benzerliğe dikkat çekmiştir.
04:22Merkür'ün kimyasal karşılığı olan Civan'ın evrensel eriyik oluşu gibi Mitra iki göksel muhalif güç arasında uyumu bulmaya çalışır.
04:33Hristiyanlık ile Mitra kültü arasındaki birçok benzerlik mevcuttur.
04:38Bunun nedenlerinden biri de Persli mistiklerin Hristiyanlığın ilk asrında İtalya'ya yığınlar halinde gelmeleri
04:46ve iki kültün ilk asırlarının iç içe geçmiş olmasıdır.
04:50Britanika Antiklopedisi Mitra kültleri ve Hristiyan gizemleri için şu ifadeyi kullanmaktadır.
04:59İlk toplulukların kardeş örgütleri olup demokratik ve mütevazi bir ruha sahip olmaları,
05:05tapınma nesnesinin ışık ve güneşle kişiselleştirilmesi,
05:09birçok yeteneğe sahip imanlı çoban efsanesi,
05:12tufan ve gemi, sanatta ateşten savaş arabası temsilleri,
05:16kayadan su çıkarma meseli,
05:19çan ve mumun kullanılması,
05:21kutsal su ve aşağı-i Rabbani ayini,
05:24pazar gününün ve 25 Aralık gününün kutsallaştırılması,
05:28ahlaklı davranış konusundaki ısrar,
05:31perhiz ve öz hakimiyet üzerindeki vurgu,
05:34cennet ve cehennem,
05:36ilksel vahiy,
05:37ilahi kökene sahip kelamın aracılığı,
05:40kefaret için kurban verme,
05:42iyilik ve kötülük arasında süre giden savaş
05:45ve iyiliğin sonunda galebe çalacak olması,
05:48ruhun ölümsüzlüğü,
05:50kıyamet, bedenin yeniden dirilmesi ve kıyamet günü evrenin yok edilecek olması,
05:56bütün bunlar gerçek veya görünürde olsun,
05:59Mitraizm'in Hıristiyanlığa uzun süre direnmesini sağlayan benzerliklerden bazılarıdır.
06:06Mitra ritüelleri mağaralarda gerçekleştirildi.
06:10Porfrey,
06:11Cave of the Nibes,
06:13Periler Mağarası adlı eserinde,
06:16Zerdüştün Tanrı'ya tapınmak için bir mağarayı kutsayan ilk kişi olduğunu söyler.
06:20Çünkü mağara,
06:22yeryüzünü veya alt karanlık dünyayı sembolize ediyordu.
06:27John Londi,
06:30Anıtsal Hıristiyanlık adlı eserinde,
06:32Mitra mağaralarını şu şekilde tarif eder.
06:35Bu mağaralarda yengeç ve oğlak burçlarının sembolleri olurdu.
06:40Yaz ve kış gün dönümleri,
06:42bu hayata inen veya tanrılar katana yükselişlerinde bu hayattan çıkan ruhların kapısı olarak çok önemliydi.
06:50Yengeç inişin,
06:52oğlak ise yükselişin kapısıydı.
06:54Bu iki alan fanilerin yeryüzünden gökyüzüne,
06:58gökyüzünden yeryüzüne geçiş yerleriydi.
07:01Roma'da Aziz Petrus'a ait olduğu söylenen koltuğun,
07:05Pagan gizem okullarından birinde kullanıldığına inanılır.
07:09Muhtemelen bu okul Mitra kültüne aitti.
07:12Ve Hıristiyanlığın ateşli taraftarlarının bir dehlizde bulduğu bir şeydi.
07:18Anakalipsis adlı eserinde,
07:20Godfrey Higgins,
07:231662 yılında bu koltuk temizlenirken,
07:26üzerinde Herkül'ün 12 işinin temsilinin bulunduğunu,
07:30daha sonra da Fransızların aynı sandalye üzerinde
07:34kelime-i şehadetin Arapçasını bulduğunu belirtir.
07:37Tıpkı birçok kadim felsefe okulunda olduğu gibi,
07:41Mitra kültüne inisiye olma anlaşıldığı kadarıyla 3 aşamalı.
07:46Bu derecelere hazırlanmak için arınma,
07:49akli melekelerinin güçlendirilmesi ve hayvani doğanın kontrolü şart koşuluyordu.
07:54İlk derecede adaya bir kılıcın ucunda bir taç sunuluyor
07:59ve ona Mitra gizemlerinin gizli gücü öğretiliyordu.
08:03Muhtemelen ona altın tacın kendi ruhani doğasını temsil ettiği
08:07ve Mitra'ya tam anlamıyla şükredebilmesi için
08:10bu tacın dış dünyaya ortaya çıkarılması gerektiği öğretiliyordu.
08:17Çünkü Mitra, onun ruhu olan hürmüz ile hayvani doğası olan
08:21Ahriman arasında bir aracı görevini görüyordu.
08:29İkinci derecede ona bir aklın ve saflığın zırhı veriliyor.
08:33Yuzluk, tutku ve şehvet hayvanlarıyla savaşması için yerin altına gönderiliyordu.
08:38Üçüncü derecede ona bir takke veriliyordu.
08:41Bu takkenin üzerinde zodyak burçları ve diğer astronomik işaretler işlenmiş veya çizilmiş oluyordu.
08:48Bu inisiyasyonların ardından o ölmüş ve dirilmiş kişi olarak selamlanıyor
08:53ve Persli mistiklerin öğretilerini öğrenmeye başlayarak
08:57tarikatın tam üyesi oluyordu.
09:00Mitra inisiyasyonlarını başarılı bir şekilde geçen adaylara aslanlar deniyordu
09:06ve alınlarına Mısır haçı çiziliyordu.
09:10Mitra birçok yerde bir aslan başı ve iki kanatla tasvir edilmiştir.
09:16Bir ritüel boyunca Mitra'nın güneş tanrısı olarak doğuşu,
09:20insanlık için kendini kurban edişi,
09:22insan sonsuz hayata kavuşsun diye ölümü ve nihayet dirilişi
09:26ve Hürmüz'ün tahtı önünde bulunduğu şefaatle tüm insanlığı kurtarması canlandırılır.
09:34Mitra kültü, zerdüşçülüğün ulaşmış olduğu felsefi yüksekliklere çıkmasa da
09:38onun batı dünyası üzerindeki etkisi derindi.
09:42Bir dönem neredeyse bütün Avrupa onun öğretilerini kabul etmişti.
09:47Roma diğer uluslarla olan ilişkisinde kendi dini ilkelerini onlara aşılamıştı.
09:52Daha sonraki birçok dini kuruluş Mitra kültüne özgün nitelikler sergilemiştir.
09:58Usta Mason derecesinde aslan ve aslan pençesine yapılan gönderme bu kültten geliyor olabilir.
10:06Mitra inisiyasyonunda 7 basamaklı bir merdiven vardır.
10:11Faber bu merdivenin esasen 7 katlı bir piramit olduğu görüşündedir.
10:16Masonluğun 7 basamaklı merdiveninin bu Mitra sembolünden kaynaklanmış olması mümkün.
10:22Mitra tarikatına kadınların girmesine izin verilmezdi.
10:27Fakat erkek çocuklar ergenlikten çok önce alınırdı.
10:31Kadınların Masonluğa katılmasına izin verilmemesi Mitra kültlerinde verilen gizli öğretilere dayanıyor olabilir.
10:39Bu kült efsaneleri daha ziyade güneş ile onun gökyüzü evrelerindeki yolculuğun sembolik temsilleri olan gizli cemiyetlere çok güzel bir örnektir.
10:50Mitra'nın bir taştan doğması güneşin bahar ekinoksunda ufuktan doğmasından başka bir şey değildir.
10:58Jean Aneil Mitra öğretilerinin bir güneş tanrısını işaret ettiğini tartışmaya açar.
11:04In the Night of Gods Tanrıların Gecesi adlı eserinde şunları yazar.
11:09Avesta'daki ışık tanrısı Mitra'nın yükseklerden bakan, bilgide eksiksiz, güçlü, uykusuz ve hep uyanık 10 bin gözü vardır.
11:19En büyük tanrı Ahura Mazda'nın bir gözü vardır.
11:22Başka yerlerde de onun gözleri olan güneş, ay ve yıldızlarla her şeyi gördüğünü söyler.
11:28Mitra ünvanının esasen güneşe ait olmayıp mutlak gökyüzü tanrısı olduğu teorisi olgularla çok iyi uyuşmaktadır.
11:37Buradan görülecektir ki Nunguam, Dormio asla uyuklamayan mason gözün kökenine dair hayli kanıt vardır.
11:45Okuyucu Persli Mitra ile Vedik Mitra'yı birbirine karıştırmamalıdır.
11:52Alexander, Weiler'a göre Mitra ritüelleri Baküs gizemlerinin yerine geçmiş,
11:58Asya, Mısır ve hatta uzak batıda asırlarca egemen olan genostik sistemin temelini oluşturmuştur.
Yorumlar