00:00Yemyeşil tarlalarda bir çocuk koşuyor, çıplak ayakları çimenleri eziyor, saçları rüzgarlarla savruluyor.
00:08O çocuğun adı Astrid.
00:10Kimse o günlerde onun ileride milyonlarca çocuğun hayal dünyasını değiştirecek bir yazar olacağını bilmiyordu.
00:18Ama Astrid Lindgren sadece çocuklara masal anlatan bir kadın olmadı.
00:23O çocukların özgürlüğünü, kadınların bağımsızlığını ve toplumun adalet duygusunu savunan bir ses haline geldi.
00:31Onun hikayesi bir yazarın değil bir devrimcinin hikayesiydi.
00:43Astrid Anne Emilia Erikson 14 Kasım 1907'de İsveç'in Wimmerby kasabasında doğdu.
00:52Ailesi çiftçiydi.
00:54Yaşamları basit ama doğayla uyumlu bir şekilde sürüyordu.
00:58Astrid çocukluğunu ağaçlara tırmanarak, nehirlerde yüzerek ve kardeşleriyle hayali oyunlar kurarak geçirdi.
01:06Annesi ve babasının ona sunduğu özgürlük ileride yazacağı karakterlerin ruhuna işleyecekti.
01:12Onun için çocukluk ciddiye alınması gereken bir dönemdi.
01:16Oyun yalnızca vakit geçirme biçimi değil, kişiliğin temel taşlarını oluşturan bir deneyimdi.
01:23Astrid yetişkinlerin çoğunun çocukları küçümsemesine karşı çıkarak çocukların da bir dünyası var diye haykırıyordu.
01:31İşte bu bakış açısı onun edebi kariyerinin temelini oluşturdu.
01:501920'lerin İsveç'i kadınların sınırlı haklara sahip olduğu bir toplumdu.
01:55Kadınların toplumsal rolü büyük ölçüde evlilik, annelik ve ev işleriyle tanımlanıyordu.
02:02Astrid bu kalıplara sığmadı.
02:05Lise yıllarında erkek öğretmeniyle yaşadığı bir ilişki sonucunda 19 yaşında hamile kaldı.
02:11Bu durum küçük kasabasında büyük bir skandal yarattı.
02:16Ama Astrid boyun eğemedi.
02:18Evliliğe zorlanabilirdi.
02:20Ailesini ve toplumun baskısına teslim olabilirdi.
02:23Onun yerine kendi yolunu çizdi.
02:26Çocuğunu doğurmak için Kopenhag'a gitti.
02:28Ve oğlunu bir süreliğine koruyucu bir aileye bıraktı.
02:32Daha sonra Stockholm'de sekreterlik yaparak oğlunu yanına aldı.
02:37Ve tek başına büyüttü.
02:39Bu cesur tercih onun feminist duruşunun en güçlü işaretlerinden biriydi.
02:45Astrid Lindgren, kadınların özgürlüklerinin toplumun dayattığı kalıplarla sınırlı olmadığını
02:51bizzat kendi yaşamıyla kanıtladı.
02:55Astrid'in edebiyat yolculuğu gazetecilik ve sekreterlikle başladı.
03:00Genç yaşta kelimelerin gücünü keşfetti.
03:03Önce küçük hikayeler, makaleler yazdı.
03:07Yaratıcı hayal gücünü çocuklara ne anlattığı masallarda test etti.
03:12Yazı onun için sadece bir hobi değildi.
03:14Aynı zamanda kimliğini kurma, sesini duyurma biçimiydi.
03:18Çalıştığı yayın evinde yazı işleriyle uğraşırken bir gün editörlerinden biri ona yazarlığı denemesini önerdi.
03:26Bu küçük teşvik aslında dünya edebiyatının seyrini değiştirecekti.
03:31Çünkü Astrid Lindgren kalemi eline aldığında yalnızca bir hikaye değil, bir yaşam felsefesi yazıyordu.
03:491941 yılında küçük kızı Karin hastayken ondan bir hikaye istedi.
03:55Anne, bana pipi uzun çorabı anlat dedi.
03:59Astrid'in hayal gücünde o an edebiyat tarihinin en güçlü kız çocuğu doğdu.
04:04Pipi uzun çorap, uyumsuz çorapları, iki yana örgülü kızıl saçları, sınır tanınmayan neşesiyle tüm kalıpları yıkıyordu.
04:14Kendi evinde tek başına yaşayan, atını balkona çıkarabilen, yetişkinlerin sözünü umursamayan, olağanüstü güçlü bir kız çocuğu.
04:23Pipi sadece bir karakter değildi.
04:26Özgürlüğün ve bağımsızlığın sembolüydü.
04:28Pipi'nin doğuşu çocuk edebiyatı için bir dönüm noktasıydı.
04:33Çünkü o, kız çocuklarına dayatılan tüm normları reddediyordu.
04:38Sessiz, uyusal, başkalarının kurallarını boyun eğen bir kız yerine kendi hayatını yöneten, kuralları sorgulayan, otoriteyi hiçe sayan bir kahramandı.
04:49Pipi, kız gibi davran klişesini yıkıyordu.
04:53Yumruk atabiliyor, kavga edebiliyor, istediğinde şarkı söyleyip kahkaha atabiliyordu.
04:59Ve tüm bunları yaparken bir erkek gibi olmaya çalışmıyordu.
05:03Kendi oluyordu.
05:05Astrid, Pipi aracılığıyla kız çocuklarına şu mesajı veriyordu.
05:09Kendi hikayeni yazabilirsin.
05:11Güçlü olmak için izin istemene gerek yok.
05:25Astrid'in yazarlığı sadece Pipi ile sınırlı kalmadı.
05:29Emil, Ronja, Carson gibi karakterlerle çocukların dünyasını bambaşka açılardan ele aldı.
05:36Onun en önemli farkı çocukları küçümsememesiydi.
05:40Çocukları eğitilecek boş kağıtlar gibi değil, düşünceleri, hayalleri ve isyanları olan bireyler gibi görüyordu.
05:48Bu yaklaşım 20. yüzyıl çocuk edebiyatında devrim yarattı.
05:52Artık çocuklar sadece masum ve saf varlıklar değil, dünyayı değiştirebilecek güçte kahramanlardı.
06:00Astrid, edebiyat aracılığıyla çocuklara eşitlik sundu.
06:04Yalnızca yazılarıyla değil, aktif toplumsal mücadelesiyle de dikkat çekti.
06:09Çocukların haklarını savunmak için kampanyalar yürüttü.
06:12Şiddetsiz bir eğitim anlayışını savundu.
06:15İsveç'te çocukların dövülmesini yasaklayan kanunların çıkmasında etkisi oldu.
06:21Bu yasa 1979'da İsveç'i dünyada çocuklara yönelik fiziksel cezayı yasaklayan ilk ülke haline getirdi.
06:30Ayrıca hayvan haklarını da savunuyordu.
06:32Çiftlik hayvanlarının daha iyi koşullarda yaşaması gerektiğini söyleyerek kamuoyunda büyük bir tartışma başlattı.
06:39Yani onun için adalet yalnızca insanlar arasında değil, doğa ve hayvanlar için de geçerliydi.
06:471970'lerde İsveç'in vergi politikaları üzerine yazdığı eleştiriler bir makale ise ülke çapında yan kuyandırdı.
06:55Hükümeti alaycı ama keskin bir dille eleştirdi.
06:59Bir yazarın kalemiyle politikayı sarsabileceğini gösterdi.
07:03Bu olay Astrid'in yalnızca bir çocuk kitabı yazarı olmadığını, aynı zamanda toplumsal vicdanın sesi olduğunu kanıtladı.
07:24Astrid Lindgren, feminizmi yalnızca teorik bir kavram olarak değil, günlük yaşamın içinde savundu.
07:31Onun için feminizm, bir kadının kendi hayatını kendi kararlarıyla kurabilmesi demekti.
07:38Pippi gibi karakterleri kız çocuklarına birer rol modeli sundu.
07:43O aynı zamanda kendi yaşamıyla da örnek oldu.
07:47Evlenmeden çocuk büyüttü, tek başına ayakta durdu, kariyerini kendi emeğiyle inşa etti.
07:53Onun kaleminden çıkan her satırda bir isyan vardı.
07:57Sessiz, ince ama kararlı bir feminist ses.
08:02Tabii ki bu ses herkese hoş gelmedi.
08:04Pippi, bazı yetişkinler tarafından çocukları otoriteye karşı kışkırtmakla suçlandı.
08:10Astrid'in kitapları kimi zaman fazla özgürlükçü bulundu.
08:14Ama o hiçbir zaman geri adım atmadı.
08:17Çünkü o, özgür çocukların özgür bir toplum yaratıcığına inanıyordu.
08:22Astrid Lindgren'in kitapları yüzden fazla dile çevrildi.
08:27Milyonlarca çocuğun hayal gücünü besledi.
08:29Pippi karakteri yalnızca Avrupa'da değil, dünyanın dört bir yanında çocukların kahramanı oldu.
08:35Bu etki sadece edebiyatla sınırlı kalmadı.
08:39Filmlere, tiyatrolara, hatta çocuk hakları hareketlerine de ilham verdi.
08:44Bugün feminist hareketler, 28 Ocak 2002'de aramızdan ayrılan Astrid'in mirasından hala besleniyor.
08:51Pippi sadece edebi bir karakter değil, patiyerkaya meydan okuyan bir sembol.
08:58Modern çocuk edebiyatında güçlü kız karakterlerin çoğu Pippi'nin açtığı yoldan ilerliyor.
09:04Ve Astrid'in yaşamı genç kadınlara cesaret aşılıyor.
09:09Kendi kararlarını almak, kendi yollarını çizmek, kendi sesini duyurmak.
09:14Ve bugün her Pippi uzun çorap kitabını açtığımızda Astrid'in sesi hala kulağımızda yankılanıyor.
09:22Kendi hayatının kahramanı ol.
Comments