00:00Aslında Babil Mendeb önemli ama Hürmüz krizi çözülmeden ya da çözülmeye yaklaşmadan orası bir kriz olarak ortaya çıkabilir mi?
00:10Çok emin değilim.
00:11İki senaryo var.
00:13Biri ikili bir kriz ortaya çıkması bağlamında.
00:18İran bu kartı kullanabilir ama şu an ABD'nin ortaya koyduğu politikalar bağlamında biraz zor görünüyor.
00:25Hürmüz zaten yeterince olursa sistemde bir baskı maddesi.
00:30Burada bence önemli olan nokta ABD'nin bu bahsettiği blokajda ambar ablukada başarılı olup olmayacağı meselesi.
00:40Burada tabii ki stratejik bir filtreleme mekanizmasından bahsediyor.
00:44Yani aslında bütün geçişlere, bütün gemilerin geçişlerine engellemeden ziyade İran'ın bu krizden finansal kazanç sağlama unsurlarının engellenmeye çalışması meselesi.
00:58Bu da önemli.
00:59Şimdi tabii burada operasyonel zorluklar da illaki olacaktır.
01:03Sonuçta bu gibi bir ablukayı başlatmak ya da ilan etmek kolay ama sürdürmek çok maliyetli bir askeri angajman.
01:12Şimdi bir taraftan Abraham Lincoln'un orada olduğunu biliyoruz ama işte George Bush uçak gemisinin oraya gelişi, denklemi belki değiştirebilir.
01:23İşte SENTCOM hani birliklerini muhtemelen Boğaz'ın tam merkezinde değil,
01:28Umman Körfezi'nin daha güvenli sularında konuşlandırmak zorunda kalacak gibi.
01:34Ama burada mesela gemiye çıkma gibi operasyonlar görürsek ki bunu gerektirir aslında.
01:40İşte tankerleri durdurmak, kontrol altına almak bağlamında.
01:44Mesela sahil güvenlik birimlerine de burada ihtiyaç duyulur vesaire.
01:48Bütün bunlar krizi daha da tırmandıracaktır.
01:53Ama aslında burada temel mesele ABD'nin savaşın başından bu yana aslında stratejik bir değişikliğe gittiğini görmek lazım.
02:02Tabii başarılı olur mu olmaz mı ayrı bir tartışma konusu ama ABD'de şu an aklı başındaki güvenlik elitlerinin en çok
02:10tartıştığı konulardan biri o.
02:12Trump'ın ve ABD'nin mesajlarında da aslında çok iyi ifade edemeseler de bunu görüyoruz.
02:18Yani eleştiriler bugüne kadar Amerikan askeri davranışının bu savaş bağlamında piyasa tehditlerine karşı geri adım attığına yönelik ciddi eleştiriler var.
02:29Şimdi sizin askeri davranışınız normalde sahanın ihtiyaç ve gerekliliklerine göre şekillenmesi gerekir.
02:36Ama siz piyasa tehditlerine karşı bırakın Rusya'yı, İran'a bile savaş içerisinde para kazandırdınız.
02:42Şimdi bu taktiğin değiştiğini aslında söylemeye çalışıyorlar.
02:46Ünümüz önemli değil, bizim sorunumuz değil, piyasa tehditleri umurumuzda değil.
02:52Biz artık sahanın ihtiyaçlarına odaklanacağız şeklinde.
02:57Ama bu tabii başarılı olur mu olmaz mı ayrı bir tartışma konusunda.
03:01Ciddi operasyonel zorluklar var.
03:02Ama buradaki bence yine odadaki fil Çin.
03:06Çin gerçekten nasıl bir davranış sergileyecek bence çok önemli.
03:10Çünkü Çin'in bir yandan hani biliyoruz ABD'nin İran bataklığında zayıflamasını istiyor.
03:17Ama diğer yandan da küresel enerji fiyatlarının artmasından doğrudan zarar gören bir aktör.
03:23Dolayısıyla bu maliyetlerin gittikçe sosyalleşmesi onu da zorda bırakıyor.
03:29Ama burada mesela Rusya örneğin çok önemli.
03:33Çin'le acaba bunu yaşayacağız mı?
03:34Yani eskort diplomasisi dediğimiz.
03:37Şimdi mesela en son şu an hala da Rusya eskortları eşliğinde aslında petrol sevkiyatını yapmaya çalışıyor.
03:48Şimdi Çin de burada Amerika'yla bu kriz bağlamında kendi petrol alım tankerlerini koruma bağlamında bir eskort krizi yaşanacak mı?
04:00Bu hakikaten önemli bir dinamik belirleyici olacaktır.
04:03Çin burada nasıl bir yol takip edecek?
04:07Biraz daha diplomasiye mi ağırlık verecek?
04:09Yoksa ciddi ciddi Rusya gibi kendi tankerlerini Amerikan ablukasına karşı korumaya alacak mı?
04:16Bence şu an önümüzdeki süreçte en belirleyici olacak noktalardan biri bu.
Yorumlar