- 4 hours ago
Nie zarabiam na audiobooku ani na niczym Wszelkie patronajty czy na kawę proszę kierować do oficjalnego Autora książki Strona oficjalna autora Wojciech Sumiliński :
https://sumlinski.pl/
Wzięte z strony Domeny publicznej
Czyta realnym głosem sakura-haruno18
Książka ma tytuł Wojciech Sumiliński Ewa Kurek Porozmawiajmy o żydach zapowiedź
Autor:Wojciech Sumiliński Ewa Kurek
Strona oficjalna autora Wojciech Sumiliński :
https://sumlinski.pl/
Zapraszam do współpracy chętnie podejmę współpracę
KONTAKT
E-mail: sakura-haruno18@wp.pl
Discord Nanokarin:
https://nanokarrin.pl/discord.com/inv...
sakuraharuno18
https://sumlinski.pl/
Wzięte z strony Domeny publicznej
Czyta realnym głosem sakura-haruno18
Książka ma tytuł Wojciech Sumiliński Ewa Kurek Porozmawiajmy o żydach zapowiedź
Autor:Wojciech Sumiliński Ewa Kurek
Strona oficjalna autora Wojciech Sumiliński :
https://sumlinski.pl/
Zapraszam do współpracy chętnie podejmę współpracę
KONTAKT
E-mail: sakura-haruno18@wp.pl
Discord Nanokarin:
https://nanokarrin.pl/discord.com/inv...
sakuraharuno18
Category
📚
LearningTranscript
00:00Rozdział drugi. Strach. Leszek Zbytewski opowiadał tak, jak tylko on potrafi.
00:05Tą wspaniałą, rzadko już dziś spotykaną bolszczyzną, wzbudzając nadzieję, a zarazem niepokój,
00:13mówił z zrozumiałym, prostym językiem, a jego słowa miały moc.
00:19Jak długo można się bać? Skąd w nas tyle skrachu?
00:23Mieliśmy kiedyś odwagę. Nasi przodkowie ją mieli.
00:26Tak była nasza historia, ale jej dzieje różniły się od tego, co mamy dzisiaj.
00:32Jeśli będziemy o tym mówić wyłącznie w czasie przeszłym, to już przegraliśmy.
00:38Żydzi przybyli do nas, bo ich zachłanność wszędzie wsparzała im wrogów.
00:44Zamknięci i nieprzystępni osiedli na polskiej ziemi, bo tu znaleźli to, czego nie znaleźli nigdzie indziej,
00:51ludzi dobrych i tolerancyjnych. Przez wieki relacje polsko-żydowskie stwarzały pewną ciągłość,
00:58ale przynajmniej od 1918 powstały zaszłości, o których ludzie do dziś wiedzą niewiele albo nic.
01:08Od rodziła się Polska odbyły się w Warszawie demonstracje żydowskie, wszelkie i potężne.
01:14I wtedy zrozumieliśmy, z czym mamy do czynienia, że jest Polska i jest coś w Polsce.
01:21Niekiedy do otwarcia oczu potrzeba całego życia, innym razem wystarczy błysk chwili.
01:27Bezrozumiałe przyszło nagle.
01:29Żydzi wyszli na demonstrację z czterwonym sztandarami, krzycząc o polskim kodle.
01:37Precz z białą gęsią, ale jeszcze wtedy potrafiliśmy się obronić.
01:42Kilka dni później odbyły się demonstracje polskie, jeszcze większe i jeszcze potężniejsze.
01:48Obroniliśmy Polskę, ale walka trwa dalej.
01:52Żydowscy posłowie żądali, by żydowski język hebrajski i jidysz był na równi z naszym językami urządowymi,
02:02a żydowskie święta na równi z chrześcijańskimi.
02:06Byliśmy zjednoczeni i także tym razem nie daliśmy sobie tego zrobić, ale minęły lata i powstał Izrael.
02:14I wtedy zobaczyliśmy, jak to mogło wyglądać, do czego są zdolni.
02:19Zanim jednak powstało, najpierw był Lorenz Olifian, Anglik i syjonista.
02:26Powiedział, utworzymy w Palestynie państwo żydowskie, ale tam sojusz ludzie zaważyli inni od tysięcy lat.
02:34Zbudujemy im rezerwaty na zurtych indiańskich, po stałych Ameryce, otwar z syjonista.
02:41Więc zjawili się Żydzi i dostali państwo.
02:44Bezwzględni, okrutni, coraz bardziej liczni, coraz bardziej zachłanni, a ich zachłanność przeszła wszystko, co dotąd wiadono.
02:53Zagarnęli cudzą ziemię, tak jak gdyby byli coś więcej swojego.
02:59Zebrali aż po kres, a potem dalej i dalej, a potem jeszcze dalej, bo na koniec zabrali za ludzi.
03:09Zabrali stopniowo, a potem więcej i więcej.
03:13Dziś ostatni wielki rezerwat w strefie gazy ginie na naszych oczach i świat na to pozwala.
03:20I świat nie obchodzi, czy sami Żydzi się żałują, czy mają wyrzuty sumienia.
03:27Pytanie niedochwy wytliwe, bo trzeba to rozumieć i może to najważniejsze, to inna cywilizacja.
03:35To było 1936 roku, tak zwany pogrom w przytułku.
03:41Koło Radomia zginęły trzy osoby.
03:45Było tak, Żydzi zastrzelili Polaka, który na straganie chciał o sobie podhandlować, ale był konkurencją.
03:53Doszli do tłumu i zginęło dwóch Żydów, ale to był w turnie.
03:59Tak zaczynało się zawsze od żydowskiej agresji, od polskiej obrony.
04:04To były trzy ofiary, dwóch Żydów i jeden Polak.
04:08Ozajasz, ton, rabin, syjonista i poseł na Sejm II RP.
04:13W gazecie żydowskiej napisał, były dwie ludzkie ofiary.
04:17Kim był ten trzeci?
04:19To zrozumieliśmy później.
04:22To usłyszeliśmy goi.
04:24Ludzie, bydle.
04:26Wy, wcześniej, nie znaliśmy tego słowa.
04:29To wiele wyjaśniało.
04:31To było w 1994.
04:34Pisałam książkę o Michniku i jego godzinówce.
04:39Natrafiłem na spotkanie w towarzystwie.
04:42To było w 1936.
04:45Tak zwanym progom w Przytyku.
04:48Koło Radomia zginęły trzy osoby.
04:51Był tak, Żydzi zastrzelili Polaka, który na straganie chciał sobie pohandlować,
04:57ale był konkurencją.
04:59Doszło do tumlotu i zginęło dwóch Żydów, ale to było wtórne.
05:07Tak zaczynało się zawsze o żydowskiej agresji od polskiej obrony.
05:12Tu były trzy ofiary, dwóch Żydów i jeden Polak.
05:16Ozajasz, ton, rabin, syjonista i poseł na Sejm II RP.
05:22W gazecie żydowskiej napisał, były dwie ludzkie ofiary.
05:26Kim był ten trzeci?
05:28To zrozumieliśmy później, gdy usłyszeliśmy goj, ludzkie bydle.
05:34Wycześnie nie znaliśmy tego słowa, a to wiele wyjaśniało.
05:38To było w 1994.
05:41Pisałem książkę o Michniku i jego godzinówce.
05:46Natrafiłem na spotkanie towarzyskie społeczno-kulturowym Żydów.
05:52Rozmawiano o powstaniu warszawskim.
05:55Zrazu spokojnie, ale potem zaczęło się na poważnie.
05:59Nie wolno mówić o powstaniu w Warszawie.
06:02Bo powstanie jest wtedy, kiedy giną ludzie.
06:05Powstanie było w getcie.
06:06W Warszawie były zrywy faszystów.
06:10Czy teraz to jest już jasne?
06:13Patrzymy na Palestyny i wyciągamy wnioski.
06:17Bo dziś to my jesteśmy na celowniku.
06:20Jesteśmy ci źli, najgorsi.
06:23Jak jej przeznaczono nam los?
06:25Na początku mówili, że w czasie wojny za mało im pomogliśmy.
06:31Potem, że byliśmy wspólnikami Holokaustu.
06:35Dziś mówią, że byliśmy nazistami i mordowaliśmy Żydów.
06:39Polityka definicja Izraela.
06:42Polityka pomówień i oszustw.
06:45To nie sztuka dla sztuki.
06:47To ma konkretny cel.
06:50Bo jesteśmy śliwy, mordowaliśmy.
06:52Bo jesteśmy obrabowaliśmy.
06:56To musimy zapłacić.
06:58Czym i jak mamy płacić?
07:00Co oddać?
07:01I to już pokaże czas.
07:03Ale jednego bądźmy pewni.
07:06Nie odpuszczą nam.
07:07Nie ci ludzie.
07:09Niektórzy tłumaczą.
07:10Nie wolno ich drażnić.
07:12Nie wolno nam o tym mówić.
07:14Odpowiadam im.
07:15Nie wolno nam o tym milczeć.
07:18Wytresowali nas siejąc cenzurem i skrach.
07:22Ale nie możemy się dłużej bać.
07:25I tak mniej więcej to wyglądało,
07:27kiedy rozmawiałam z Leszkiem Żebrowskim.
07:30I kiedy myśląc o tej rozmowie,
07:32nie mogłem zasnąć do rana.
07:34Na zając pojechałem
07:36do kolejne policyjne przesłuchanie.
07:39Bo rzeczywistość w moim życiu
07:41znów przyspieszyła.
07:42I trudno było coś na to poradzić.
07:44Rozdział trzeci przesłuchanie.
07:47Zeznałem sytuacji,
07:48w jakiej się znalazłem.
07:50Chciałem opowiedzieć o każdym szczególe.
07:54Tak, jak go zapamiętałem.
07:56Począszę od spotkania z biskupem Stefan Kiem.
08:00Aż do końca.
08:02Robiłem, co mogłem,
08:04by wytłumaczyć,
08:05jak to wyglądało.
08:06Ale nie wychodziło, jak chciałem.
08:09Przeszkadzał brak snu i otoczenie.
08:12Niezwykły kontrast.
08:14Otwarta postawa
08:16przesłuchującego,
08:17niesympatycznego oficjera
08:19z komendy miejskiej policji w Łomży.
08:21Była zaprzeczeniem dotychczasowych przesłuchań,
08:25w jakich brałem udział.
08:26Prawie zawsze z udziałem gatunku ludzi,
08:29do których w normalnych warunkach
08:32nie podchodziłbym bez kija.
08:34Co prawda,
08:35nigdy im tego tak nie przedstawiłem,
08:38bo to nie były ani dobre miejsce,
08:40ani dobre momenty do wyrażania głębi
08:44moich uczuć.
08:45Dlaczego?
08:46Bo lis nigdy nie paluje na lwy,
08:49a to dlatego,
08:50że życie jest ważniejsze od kolacji.
08:53Wszystko oceniłem tamte lekcje.
08:56Człowiek staje się lepszy,
08:58gdy przetrwa trudne chwile.
09:00Poza wszystkim innym,
09:03różnica między sytuacją,
09:04której się znalazłem teraz,
09:06a tymi przed laty,
09:08polegała na tym,
09:09że tym razem obył się bez kajdanek.
09:13Z jednego prostego powodu.
09:16Po prostu nie był potrzebny.
09:18Jednak mimo to innego,
09:20niż zazwyczaj na skroju i otoczenia,
09:22i mimo towarzystwa.
09:24Jerzego Kwaśniewskiego z Ordo Lulis,
09:27mojego adwokata w tej sprawie,
09:30miałem świadomość,
09:32że tu nie ma dobrych,
09:33czy złych odpowiedzi,
09:35a jedynie wybory.
09:36I to tak radykalne,
09:39jak tylko,
09:40czy zawisnąć na krzyżu,
09:43czy wybić gwoździe,
09:45a to z jednego prostego powodu.
09:48Powiedziałam,
09:48że skąd inąd,
09:51sympatyczny policjant,
09:52ma swoich przełożonych,
09:54a oni mają swoich przełożonych,
09:56i tak dalej.
09:57Był tylko trybikiem w maszynie,
09:59która właśnie nabierała rozpędu.
10:02Dźwięk ostry, jak żyleta,
10:04przerwał moje rozważania.
10:06Tak, cały czas znaję.
10:09Tak myślę, że to potrwa.
10:11Telefon do oficjera
10:12sprawił, że przeżyłem
10:15déjà vu.
10:17Skojarzyłem z aresztem
10:18z dawnych lat,
10:19zainspirowany przez prezydenta RP
10:22Bronisława Komorskiego,
10:24gdzie przełożeni,
10:25przesłuchując mnie wówczas,
10:27prokuratorów byli równie
10:28niecierpliwi,
10:30jak teraz przełożeni
10:31mojego policjanta,
10:33dzwoniąc po raz po razu
10:35i doopytując,
10:37jak idzie tego,
10:38rzecz jasna,
10:39domyślałem się z kontekstu,
10:41było aż nadto
10:42zrozumiałe.
10:44Mówiąc szczerze,
10:45do tego momentu
10:46nie widziałem,
10:47jak głęboko
10:48tamto doświadczenie
10:49we mnie siedzi.
10:50Wtedy pomogła mi
10:52świadomość
10:53wagi sprawy,
10:54która pozwoliła
10:55przetrwać
10:55największą traumę.
10:57Przepraszam na chwilę,
10:58oficer podniósł się
10:59za biurka
11:00i wszedł z pokoju.
11:02Najwyraźniej
11:03wołał
11:04począć,
11:05przez co przełożonych
11:06staranie
11:07zamknąć
11:07za sobą drzwi,
11:08a ja
11:09zalniąłem myśli.
11:11Wszystko zaczęło się
11:12kilka tygodni
11:13wcześniej,
11:14gdy z mojej
11:15inicjatywy,
11:16z
11:16gronem
11:17przyjaciół
11:18postaliśmy
11:19jedwabnym
11:20wielokrotnie
11:22głazem,
11:23opatrzone
11:24na relację
11:25o prawdziwej
11:25historii
11:26Żydów w Polsce
11:27i wydarzeniach
11:28w jedwabnym.
11:29Z lipca
11:311941
11:32pomysł
11:34był prosty.
11:35Skoro to miejsce
11:36wykierowało
11:37na roznawalnym
11:39świecie
11:40symbol
11:40rzekomego
11:42polskiego
11:42nazizmu
11:43i przyjrzadzoną
11:45tu ludność
11:46z całego świata.
11:47Uczący
11:48kłamst
11:49o zbrodni
11:49Polaków,
11:50to może
11:50niech
11:51poznają
11:51prawdę.
11:52Trudniejsze
11:53były wykonanie,
11:55bo jednak
11:56ziemia
11:56będzie można
11:57było
11:58głazy
11:58postawić.
11:59Miała
12:00zaglomiony
12:02stan
12:02prawny.
12:04Oporządkowanie
12:05zajęł się
12:05Andrzej
12:06Pieninkowski,
12:07przyjaciel
12:08z Jelwabnego,
12:09którego
12:10zmarł
12:10ojciec
12:11był świadkiem
12:11niemieckiego
12:12zbrodni
12:13i który
12:14pomagał
12:15mi
12:15przy realizacji
12:17filmu
12:17Powrót do
12:18Jelwabnego
12:19oraz
12:20Ryszard
12:20Wodołowski,
12:22którego
12:22żyjąca
12:23matka
12:23Anna
12:24Wołodyjowska
12:25także
12:26była
12:26świadkiem
12:27tamtych
12:27wydarzeń
12:28i to
12:29dzięki
12:29ich
12:30staraniom
12:31wreszcie
12:31można było
12:32tę
12:32ziemię
12:33kupić.
12:34Ale
12:35kto
12:35naprawdę
12:35pomógł?
12:36Wego
12:36przepisów
12:37tylko
12:37rolnik
12:38z Jelwabnego
12:39przeciwnym
12:40razie
12:40prawo
12:41pierwokupu
12:42miałby
12:43krajowy
12:43ośrodek
12:44wsparcia
12:44rolnictwa
12:45uwzględniający
12:46żydowskie wpływy
12:47i możliwość
12:48persowizji.
12:50Mieliśmy
12:51nikłą
12:52szansę,
12:53że
12:53kowor
12:54nie skorzysta
12:55z prawa
12:56pierwokupu
12:57ziemi
12:57w Jelwabnym
12:58i więcej
12:59taką, jaką
13:00ma ostatnia
13:01porcja lodów
13:03na
13:03dziecięcej
13:04zabawie.
13:05Uznaliśmy,
13:06że to
13:06loteria
13:07słowo
13:07do słowa
13:08i tak
13:09formalnie
13:09ziemia
13:10stała się
13:10własnością
13:12jedwabińskiej
13:13rodziny
13:14wądołowskiej
13:16z użyczeniem
13:18na mnie
13:18i docelowym
13:19przeznaczeniem
13:20dla stworzenia
13:21jedwabne.
13:22Jedwabnym
13:23zdaniem
13:24pokonaliśmy
13:25system
13:26i byliśmy
13:27skuteczni
13:28i wreszcie
13:29mogliśmy
13:29bronić się
13:30w miejscu,
13:31gdzie miała
13:32rozstrzygnąć
13:33się przyszłość
13:34naszych przodków.
13:35Czy
13:36przejdą
13:37do historii
13:37świata
13:38jako naród
13:39nazistów
13:39i morderców
13:40i przyszłość
13:41naszych dzieci,
13:42czy
13:42zamiast
13:43być dumne
13:44będą
13:45wstydzić się
13:46swojej
13:46spuścizny
13:47i jeszcze
13:48za nią
13:49płacić
13:50nie tylko
13:50z resztą
13:51pieniędzmi.
13:52Byliśmy
13:53klin
13:54w serce
13:55profesjonalne,
13:56przygotowanego
13:58i pielęgnowanego
13:59dla osiągnięcia
14:00konkretnego
14:00celu kłamstwa.
14:02Wszechczasów
14:03rozmawiałem,
14:04więc tak dobrze,
14:05że nie trzeba
14:06już lepiej.
14:07Jak będzie
14:08reakcja?
14:09Gdybym jednak
14:10miał w tym
14:11zakresie
14:12jeszcze jakieś
14:13wątpliwości,
14:14musiałbym szybko
14:15je stracić.
14:16Jeszcze nigdy
14:16nie byłem
14:17w
14:18amazonskiej
14:19dżungli
14:19i jeszcze
14:20nigdy
14:20anakonda
14:21nie rzuciła się
14:22na mnie
14:23z szybkością
14:24błyskawicy,
14:25nie pozostawiając
14:26szans na obronę,
14:27ale nie muszę
14:28już tak jechać
14:30i nie muszę
14:30przeżywać
14:31podobnych
14:32doświadczeń,
14:33by zrozumieć,
14:34co się wtedy
14:35czuję.
14:36Gwałtowność
14:37i brutalność
14:38napadu
14:39połączona
14:40z
14:41jazdali
14:42wasiością,
14:45jakie nie doświadczyłem
14:46jeszcze nigdy.
14:47Przeszła mnie
14:48najśmielsze
14:50oczekiwania
14:51i choć to
14:52i ową
14:52życiu
14:53już przeżyłem,
14:55zaoczyła mnie.
14:56Pierwsza
14:57była gazeta
14:58wyborcza,
14:59a zaraz
14:59potem
15:00do frontowego
15:01ataku
15:02przeszła
15:02telewizja
15:03TVN,
15:03Muzeum
15:04Holokaustu
15:05z Nowego Jorku,
15:06Radosła Sikorski
15:07z polskiego
15:08MSZ,
15:09słynny mąż
15:09słynnej
15:10żydowskiej
15:10dziennikarki
15:11Anny
15:12Appelbaum
15:13i Szymon
15:14Jadezak
15:18na dokładkę
15:20Co się
15:20za niespodzianka
15:22typek
15:23z przeszłości
15:24wczorajszej
15:25i TVN
15:27z powijający
15:29wrażenie,
15:30jakby jedna
15:31połowa
15:32jego mózgu
15:32wymyśliła
15:33absurdalne pytania,
15:35a druga
15:35odpowiadała
15:36na nie.
15:37Jednym słowem
15:38facet
15:38zachowywał się,
15:39jakby miał
15:40trudne dzieciństwo
15:41i do szkoły
15:42pod górką,
15:43a teraz
15:44żył w świecie
15:45absurdalnych
15:46urojeń
15:47i prowadził
15:48monolog,
15:49przypomniał
15:49sobie film
15:50pod tytułem
15:51Urodzony
15:524 lipca,
15:53którym jest
15:54taka scena,
15:55bohater
15:55wojny
15:56w Wietnamie
15:57amerykański
15:58żołnierz
15:59przeszczelony
16:00w kręgosłup,
16:01leży
16:01sparaliżowany
16:02w szpitali,
16:03desperacko pyta
16:04Panie doktorze,
16:06czy będę?
16:06Mógł mieć dzieci?
16:08Nie,
16:09odpowiada lekarz,
16:10ale mamy
16:10świetnego
16:11psychologa.
16:12Nie musiałem
16:14być
16:14Renem
16:15Kowin
16:16Cenem,
16:17bo tak
16:18nazywał się
16:18ów
16:19sparaliżowany
16:20nieszczęśnik.
16:21Znakomita
16:21reakcja
16:22Toma
16:23Cruze,
16:23by
16:24wydzielić,
16:25jak czuje się
16:26człowiek
16:27i sytuacja
16:28ekskrymalnie
16:29absurdalnie,
16:30bo
16:30dokładając
16:31na bok
16:32proporcje,
16:33a uwzględniając
16:34po prostu
16:35skalę
16:35abstrakcji,
16:37tamta scena
16:38to były właśnie
16:39moje rozmowy
16:40z Szymonem
16:41Jadczekakiem.
16:44Nie licząc
16:45donosów
16:46Jadczaka
16:47od
16:47nazoru
16:48budowlanego
16:49po
16:49youtubera,
16:51faceta
16:51najwyraźniej
16:52bardzo
16:52chciał się
16:53zasłużyć.
16:55Skalę
16:55absurdu
16:56wyjeńczył
16:57dwa
16:57kierunki
16:58podejrzanego
16:59pod naciskiem
17:00środowiska
17:01żydowskich
17:02śledztwa,
17:03którym właśnie
17:04uczestniczyłem.
17:05Z
17:05bezczyszczenie
17:06żydowskiego
17:07pomika
17:08i mowa o
17:09nienawiści
17:10na tle
17:10narodowościowym
17:12i innymi
17:13słowy, by
17:13dobrze
17:14wytłumaczy,
17:15stawiając
17:16głazy
17:16opatrzone
17:17napisami
17:17w języku
17:18polskim
17:19i angielskim
17:19mówiącym
17:20o niemieckiej
17:22zbrodni
17:22wiedwabnym
17:23miałem jakby
17:24dokonać
17:25przestępstwa
17:26polegającego
17:27na bezczyszczeniu
17:28żydowskiego
17:29pomika
17:29ukazującego
17:31na polskim
17:33sprowozowność
17:34tej zbrodni
17:35uwaga
17:35bezczernym
17:38pomnika
17:40stanowiącego
17:41pięćdziesiąt
17:42metrów
17:42dalej,
17:43a więc
17:44dokonać
17:44tej zbrodni
17:45na odległość,
17:47a tym samym
17:48miałem
17:49posłużyć się
17:50mową
17:50nienawiści.
17:52Poparczyłem
17:52nieuzasadnioną
17:54winą
17:54Bogu
17:55ducha
17:55winnych
17:56miłujących
17:57pokój
17:57Niemców,
17:58którzy,
17:59jak wowszechnie
18:00wiadomo,
18:00nie mieli
18:01nic wspólnego
18:02ani ze
18:03zbrodnią
18:03wiedwabnym,
18:04ani w ogóle
18:05z okrucieństwami
18:06z okresu
18:06II wojny
18:07światowej,
18:08bo przecież
18:09sami byli
18:09okupowani
18:10przez nazistów
18:11z państwa
18:12nazizn
18:13i teraz
18:14za te dwa
18:16skraszne
18:16przestępstwa
18:17groził mi
18:18proces
18:18karny
18:19z potencjalną
18:21kilkuletnią
18:22odsiadką.
18:24Przypomniałam
18:24sobie
18:25przesłanie
18:25paragrafu
18:2622
18:27do
18:27Szela
18:28Hellera
18:28Nie musisz
18:29latać
18:30na akcję
18:30bombardowania
18:32Jeśli jesteś
18:33szalony,
18:34ale nie chcąc
18:35latać
18:36dowodzisz,
18:36że nie jesteś
18:37szalony,
18:38gdyż tylko
18:39wariat może
18:40chcieć
18:40brać udział
18:41w tak szaleńczej
18:43niebezpiecznej
18:43akcji
18:44i jej
18:45puentem
18:45w absurdalnej
18:47rzeczywistości
18:48kluczem do jej
18:49zrozumienia
18:49jest tylko
18:50absurd.
18:51Cała ta
18:52skrajnie
18:53absurdrakcyjna
18:54sytuacja
18:55mogła nawet
18:56być śmieszna,
18:57gdyby nie
18:58fakt,
18:58że była
18:59niebezpieczna.
19:00Są sytuacje,
19:01których trudno
19:02powiedzieć
19:02coś sensownego.
19:04To właśnie
19:05była
19:05jedna z takich
19:06sytuacji.
19:07Czekałem
19:08zastanawiając się
19:09co będzie dali,
19:10ale nie
19:11czekałem długo,
19:12bo po chwili
19:13drzwi otworzyły się
19:14oficer wrócił.
19:16Ponownie
19:17usiadł
19:18za biurkiem,
19:19ale tym razem
19:19nie przystąpił
19:21z miejsca
19:21do
19:22prokuratora
19:23jak
19:23poprzednio,
19:24a zamiast tego
19:25obejrzał na mnie
19:26sobie
19:27dokładnie
19:28a ja
19:28obejrzałem
19:29sobie
19:30jego.
19:30Był
19:31słusznie
19:32wzrostu,
19:33miał
19:33wypielęgnowane
19:35dłonie,
19:35bystre,
19:36ciekawskie
19:38spojrzenie
19:38i na około
19:39mógł mieć
19:40około
19:40czterdziestki.
19:41brany był
19:43w elegancką koszulę
19:45i w ogóle
19:45prezentował się
19:47elegancko.
19:48Spostrzegłem,
19:49że wylepia się
19:50we mnie
19:51wzrok
19:51nieokreślony
19:53sposób,
19:53który
19:55dezydekolowanie
19:56jako
19:56współczucie,
19:57a przynajmniej
19:58tak mi się
19:59wydawało.
20:00Jego oczach
20:01najwyraźniej
20:02wyglądałem
20:02na skazańca.
20:04Minęło
20:05trzydzieści
20:05sekund
20:06pełnych
20:06napięcia,
20:07w trakcie
20:08których
20:08nawet
20:09okiem
20:09nie mrugną,
20:10aż w końcu
20:11zabrał się
20:12we sobie.
20:13Cóż,
20:14możemy kontynuować?
20:15spytał krótko
20:16i omal
20:17przyjaźnie.
20:18Proszę
20:19opowiedzieć
20:19wszystko
20:20o wszystkim.
20:22Tak więc
20:22zeznałem
20:23wszystkim
20:24o wszystko.
20:25Powiedziałem
20:26prawdę,
20:27opowiedziałem
20:27jak nieżyjący
20:28już dziś
20:29byiskup
20:29łomżyński.
20:30Powiedział mi
20:31pierwszy,
20:32że niebawem
20:33Polacy
20:34będą
20:34nazywani
20:35nazistami,
20:36a rolę,
20:37rzekomego
20:37polskiego
20:38nazizmu
20:39i
20:39antysenityzmu
20:40odegra
20:41małe
20:41podlaskie
20:42miasteczko
20:43jedwabne.
20:44Był
20:44niczym
20:45prorok,
20:45bo niedługo
20:46później
20:47Jan Tomasz
20:48Gras
20:48napisał
20:49książkę
20:50sąsiedzi
20:50o polskich
20:51sąsiadach
20:52mordujących
20:53Żydów
20:53jedwabnym,
20:54że tłumaczono
20:55chyba na
20:56wszystkie języki
20:56świata
20:57z epki
20:58łąskim
20:59włącznie.
21:00Gras
21:01zapewnił
21:02nam
21:02rozgłos
21:03jakiego
21:04nie chcieliśmy
21:05i wtedy
21:05zaczęło się
21:06na dobrem.
21:07przesłanie
21:08było jasne.
21:09Polacy
21:10to naród
21:10zbrodniarzy,
21:11a jego
21:12przedostawiciele
21:13ochoczo
21:13zapalili
21:14tysiące
21:15sześć
21:16sześć
21:16sześć
21:17żydów
21:17jedwabnym.
21:18A to
21:19nie koniec,
21:20początek
21:20końca,
21:21czy nawet
21:21koniec
21:22początku,
21:23a tylko
21:24wierzchołek
21:25góry lodowej
21:25polskich
21:26zbrodni
21:27na Żydach.
21:27Polacy
21:28byli gorsi
21:29niż sami
21:30Niemcy.
21:31Kropka.
21:32Łatwo było
21:33przewidzieć,
21:33co stało się
21:34potem.
21:35Pandemium,
21:36zanipulowana
21:38opinia publiczna,
21:39ta krajowa
21:40pod dyktandem
21:41Gazety Wyborczej
21:42i ta międzynarodowa
21:43pod wpływem
21:44opionistycznych
21:46twórców
21:47mediów
21:47kontraktowanych
21:49w niemałe części
21:50przez środowiska
21:51żydowskie
21:52oraz przez ludzi
21:53zwyczajnie
21:55niezorientowanych
21:56została
21:56apelorytet
21:58przekazania
21:58o polskiej
21:59winie.
22:00Gazety
22:01na całym świecie
22:02bezrefleksyjnie
22:04postawały
22:05manipulować
22:06informacjami.
22:07Tak zaczęła się
22:08rodzić
22:09legenda
22:09o polskich
22:10nazistach,
22:11o wielokrotnie
22:13kłamstwa
22:13i nachalne
22:14hołdy
22:15dla bohatera,
22:17który miał
22:17odwagę
22:18ujawnić
22:18światu
22:19prawdę.
22:20Ogłupiły
22:21nieuważnych
22:22obserwatorów
22:23i zaprowadziły
22:24ich
22:24w ślepą
22:25uliczkę.
22:26W Polsce
22:26tymczasem
22:27władze kraju
22:28i autorytety
22:29moralne.
22:30Po rozpętaniu
22:31międzynarodowego
22:32i krajowego
22:33medialnego
22:34linczu
22:35na mieszkańcach
22:36wiewawnego
22:36i generale
22:37na polskich
22:39skuliły
22:40ogon
22:40pod siebie.
22:41Przeprosiny
22:42napływały
22:43ze wszystkich
22:44skron.
22:44Nierzadko
22:45brylowali
22:46w nich
22:47obywatele
22:47polskiego
22:49żydowskiego
22:50pochodzenia,
22:51zamaskowani
22:52pod Polską
22:53brzmiącymi
22:53nazwiskami,
22:55niczym
22:56lisy
22:56pilnujące
22:57kurnika
22:58oraz
22:58przedstawiciele
22:59władz.
23:00Przeprosiny
23:01cieszące
23:02się poparciem
23:03większości
23:03narodów
23:04prezydenta
23:05Aleksandra
23:05Kwaśniewskiego.
23:07Przeprosiny
23:08autorytetu
23:09moralne
23:09wszyscy
23:10święci
23:12i nawet
23:13polski
23:13biskupi
23:14oni też
23:15posypali
23:16głowy
23:17popiołem
23:17i wyrazili
23:19wszelki
23:19żal
23:20z powodu
23:20zbrodni
23:21rodaków.
23:22To było
23:23coś
23:24nieprawdopodobnego.
23:25Zastanawiałam się
23:26później
23:26wielokrotnie
23:27jak to
23:28możliwe,
23:29że ludzie
23:29tak łatwo
23:30ulegli
23:31dezinformacji
23:32nie wychwycili
23:34takich rzeczy
23:35bezczelność
23:37kłamstw
23:37i zwykłego
23:38draństwa
23:39i nie mają
23:40o nich
23:40pojęcia
23:41bezwiednie
23:42powielali
23:43bzdury.
23:44Chodziło o to,
23:46że na
23:46dobrą
23:47sprawę
23:48dochodzenie
23:49jeszcze się
23:49nie zaczęło
23:50a już
23:51się zakończyło.
23:52O tym
23:53czego mamy
23:54się dowiedzieć
23:54decydowało
23:55dwóch ludzi
23:56o warowanymi
23:58klauzurą
23:59tajemnicy
23:59i najwyższej
24:00tajności
24:01materiałów
24:02o zbrodni
24:03w Jedwabnym
24:03dyskutowali
24:05szefowie
24:06Instytutu
24:06Pamięci Narodowej
24:07Leon Kieras
24:09oraz Andrzej
24:10Paczkowski.
24:11Ten sam,
24:12który kilka lat
24:13później
24:14zabłysnął
24:15Nesem,
24:15jakim był
24:16z rąk
24:16polskich chłopów
24:18za litr
24:19wódki
24:19wręczenie
24:20przez niemieckich
24:21policjantów
24:22i zginęło
24:23kilkadziesięć
24:24tysięcy
24:24Żydów.
24:25Unikalne
24:26materiały
24:27przekazali
24:28Janowi
24:29Tomoczykowi
24:30Grasowi.
24:32Absolutną
24:33wyłączność
24:33i nikt inny
24:34przez długi czas
24:35nie widział,
24:37nawet nie wiedział,
24:38bo niby
24:38skąd miał wiedzieć,
24:40co się
24:40w nich
24:41znajduje.
24:42W efeknie
24:43Gras mówił,
24:44co chciał
24:45mówić
24:46i nikt
24:46nie był
24:47w stanie
24:47zweryfikować
24:49radziwego
24:50jego słowów.
24:52Mając
24:52monopol
24:53dostępny
24:54do dokumentów,
24:55Gras
24:55brał
24:56ze śledztwa
24:57to,
24:57co pasowało
24:58mu do
24:58góry
24:59przyjętej
25:00tezy,
25:01a zbrodniarzy
25:02polskich
25:03aresztę
25:03oby
25:04rzucał,
25:05gdy
25:05na przykład
25:05pięciu
25:06świadków
25:06zeznało
25:07o Polakach,
25:09żazających
25:10się na ratunek
25:11Żydówce,
25:12która widząc,
25:13co wyprawiali
25:14Niemcy,
25:15weszła do stawu
25:16z dzieckiem
25:17na rękach,
25:17by tak umrzeć,
25:19a jeden
25:19ze świadków
25:20zeznał,
25:21że to Polacy
25:22utopili
25:23tę nieszczęsną
25:24kobietę.
25:25Gras wybrał
25:25relację
25:26tego jednego
25:27świadka,
25:28pomijając
25:28pozostałych,
25:29ale to nic
25:30przy tym,
25:31co Gras
25:31zrobił
25:32z tak zwanymi
25:34naocznymi
25:35świadkami
25:36polskiej
25:36zbrodni.
25:37Okazało się,
25:38że wielu
25:38naocznych
25:39świadków
25:40zbrodni
25:41z 10 lipca
25:421941
25:43w dniu
25:46tragedii
25:47w ogóle
25:48w Jedwabnym
25:48nie było,
25:49jak Abraham
25:50Bruszek
25:51czy Eliasz
25:52Grądowski.
25:54Co ciekawe,
25:55ten drugi
25:56znajdował się
25:57wówczas
25:57na Syberii,
25:58gdzie został
25:59zesłany
26:00przez Sowietu
26:01za kradzież
26:02rosyjskich
26:03żołnierzy
26:04Patefonu
26:05na jednej
26:06z
26:06Popijawy,
26:08co zatem
26:09widział
26:09z odległości
26:10tysięcy
26:11kilomekrów?
26:12Podobnie
26:13kuriozalnych
26:13elementów
26:14w książce
26:15Grossa
26:15było więcej,
26:16ale na przekór
26:17pojawiającym się
26:19faktom
26:19wciąż
26:20traktowano
26:21tę
26:21żydowską
26:22hadabę,
26:23jakby
26:24była
26:24prawdą.
26:25Profesorowie
26:26Kres i
26:27Pączkowski
26:27milczeli
26:28niczym
26:29kamienie
26:29lwy,
26:30a media
26:31wpatrzone
26:32w
26:32autora
26:33sąsiadów
26:34jak w
26:34krynice
26:35prawdy
26:36objawionej
26:37miało
26:37używanie
26:38teraz
26:38po raz
26:39halsatając
26:41Bogu
26:41ducha winnych
26:43mieszkańców
26:43Wiedwabnego
26:44i zresztą
26:45nie tylko
27:04Wiedwabnego
27:05bo fakty
27:06po prostu
27:07są
27:07jakie są
27:08nie mogą
27:09interpretować
27:10przecieki
27:12które
27:12zaczęły
27:13przenikać
27:13do opinii
27:14publicznej
27:15a także
27:15te
27:16które
27:16przenikały
27:17tylko do
27:17wiedzących
27:19gdzie
27:19nadostać
27:20ucha
27:21zawisały
27:23że
27:23może być
27:24ciekawie
27:25na miejscu
27:26znaleziono
27:27niemieckie łuski
27:28co mogło
27:29świadczyć
27:29o zbrodni
27:30niemieckiej
27:31niepolskiej
27:32i to
27:33przesłanki
27:34że poddana
27:35przez groza
27:36liczba ofiar
27:37została wielokrotnie
27:38zawyżona
27:39wszystko razem
27:41wzięte
27:41jednoznacznie
27:42wskazywało
27:43że sąsiedzi
27:44to historyjka
27:45od początku
27:46do końca
27:46mocno
27:47naciągana
27:48służąca
27:48tworzeniu
27:49legendy
27:50i gamatwaniu
27:51śladów
27:52od tego momentu
27:54wydarzenia
27:55zaczęły się
27:55toczyć
27:56błyskawicznie
27:57jednak ich szczegóły
27:58pozostały
27:59tajemnicą
28:00która zaginęła
28:02pomiędzy
28:02minisferem
28:03sprawiedliwości
28:04lechem
28:05kaczyńskim
28:05i naczelnym
28:06rabinem
28:07polski
28:07michaerem
28:09szul
28:10dirichem
28:11wiele dziwnego
28:12się wtedy
28:13wydarzyło
28:14o tym jak
28:14wyglądało
28:15tło tej historii
28:16dowiedziałem się
28:17z przecieków
28:18które dotarły
28:19do prokuratury
28:20zaangażowanych
28:22w ekskumację
28:23wiedwabnym
28:24rabin
28:25szul
28:25dirich
28:26miał
28:27zaproponować
28:28polskim władzom
28:29rozwiązanie
28:29problemu
28:30i była to
28:31propozycja
28:32z gatunku
28:33tych
28:33nie do
28:33odrzucenia
28:34klasyczny
28:35szantaż
28:36jak w mafii
28:37gdzie mówi się
28:38dobrym słowem
28:40i przystosowanie
28:41do głowy
28:42pistoletu
28:43użyczy
28:44więcej niż
28:45tylko
28:46drobnym
28:46słowem
28:47polskie władze
28:48miały podjąć decyzję
28:50o przerwaniu
28:51ekskumacji
28:51rabin miał
28:52zapewnić
28:53że sprawa
28:54nie będzie
28:55rozstrząsana
28:56bo
28:56jak przekonał
28:58nieważne
28:58jak zginęli
28:59i kto zabił
29:00ważne by
29:01święte
29:02kościoł
29:03i przodku
29:03pozostały
29:04w spokoju
29:05cóż było
29:06robić
29:07w atmosferze
29:08anagonki
29:09ze wszystkich
29:10możliwych
29:10skron
29:11Lech Kaczyński
29:12uległ presji
29:13media
29:14na całym świecie
29:15pochwaliły
29:15mądrą decyzję
29:16a zaraz potem
29:17sprawy
29:18przybrały
29:19inny obrót
29:19kuty
29:20na cztery
29:21nogi
29:22rabin
29:22szudrich
29:24odczekał
29:25chwilę
29:25po czym
29:26oby wieścił
29:27z światu
29:27że ekskumacji
29:28wiedławnym
29:29nie będzie
29:30bo jest niepotrzebna
29:31a jest niepotrzebna
29:33bo polskie władze
29:34już wiedzą
29:35że zbrodni
29:36dokonali Polacy
29:37i nie ogromnie
29:38tego
29:39takaż sama
29:40niekończąca
29:41jak nienagonianie
29:43że zbrodni
29:45w Katyniu
29:46dokonali
29:46Rosjanie
29:47stało się
29:47to było
29:49sprytne
29:49bo myślne
29:50bez ekskumacji
29:52nie można było
29:53dowiedzieć się
29:54że rewelacje
29:55które owieścił
29:56Gros
29:57i które pokazał
29:58całemu światu
29:59to nieprawda
29:59majestatyk
30:01szach
30:02i mat
30:03w jednym
30:04posunięciu
30:05kolejne kłamstwa
30:06i plotki
30:07do reszty
30:08zawitały
30:09ludziom o czym
30:10wielu widziało
30:12że to fikcja
30:13wielu domyślało się
30:14że bajka
30:15na użytek
30:15opinii publicznej
30:17wielu się
30:17wkurzyło
30:18i uznało
30:19manipulację
30:20Szulczewicza
30:21za najlepszy
30:23dowód
30:23na kłamstwo
30:24ale wszyscy
30:25byli bezbronni
30:26tamtego dnia
30:28oszukana
30:29po raz kolejny
30:30międzynarodowa
30:31społeczność
30:31sądziła
30:32że usłyszała
30:33prawdę
30:34a to było
30:35tylko
30:35znakomite
30:37przedstawienie
30:38tamtego dnia
30:39też ostatecznie
30:40zobaczyłem
30:41że prooperują
30:42tę historię
30:43i poznałem
30:44z czym
30:45mamy do czynienia
30:46od tamtej pory
30:47zacząłem
30:48bacznie
30:49i wnikliwie
30:49niż dotąd
30:50przyglądać się
30:51relacjom
30:52polsko-żydowskim
30:53a im głębiej
30:55kopałem
30:55tym gorzej
30:56to wyglądało
30:57w połowie
30:58przesłuchania
30:59spojrzałem
31:00na oficjera
31:01i na chwilę
31:02przerwałem
31:03najprawdopodobne
31:04że nie w tym rzecz
31:07po prostu
31:07wydawało mi się
31:09że nie jest w stanie
31:10objąć tego
31:11wszystkiego
31:12myślami
31:13ani zrozumieć
31:14skali draństwa
31:15szło jeszcze
31:16jako tako
31:17gdy mówiłem
31:18jak podczas
31:19pobytu w Stanach
31:20Zjednoczonych
31:21zobaczyłem
31:21tryju
31:22żydowskiej
31:22Hagady
31:23nie pojedziecie
31:26we wszystkie
31:26miejsca
31:27gdzie Polacy
31:29palili
31:29Żydów
31:30bo jest ich
31:31zbyt wiele
31:31ale pojedziecie
31:33do Jedwabnego
31:34i tam
31:34poznacie
31:35jak Polacy
31:36mordowali Żydów
31:37w czasie
31:37drugiej wojny
31:38ni mniej
31:39ni więcej
31:40wszędzie
31:40ale gdy
31:41doszedłem
31:42do programu
31:43nauczania
31:43przygotowanego
31:45dla dzieci
31:45i młodzieży
31:46za oceanem
31:47zorientowałem się
31:49to dlaczego
31:50zbyt wiele
31:51ale cóż
31:52było robić
31:53oczekałem
31:55chwilę
31:55i bramnąłem
31:57dalej
31:58opowiadałem
31:59jak przy okazji
32:00dziennikarskich
32:01badań
32:01odkryłem
32:02że środowiska
32:03żydowskie
32:04wyspecjalizowały się
32:06zwłaszcza
32:07w trzech rodzajach
32:08manipulacji
32:09pierwszy
32:09polegał
32:10na podkreślaniu
32:12wyjątkowości
32:13cierpień Żydów
32:14wręcz monopol
32:15na cierpienie
32:16w czasie
32:17drugiej wojny
32:17światowej
32:18inny
32:18związany
32:19z nimi
32:19na umniejszenie
32:21a nawet
32:21depracjonalnym
32:23cierpieniem
32:24innych narodów
32:25ostatnio
32:26po prostu
32:27nakierowany
32:28legendy
32:28własnego
32:29bohaterstwa
32:30i złowieszcza
32:31autentycznych
32:33bohaterów
32:34innych nacji
32:35przekonałem się
32:36że do
32:37ostatniej grupy
32:38należał
32:39rodmistrz
32:40Witold Pilecki
32:41nie wierzyłem
32:42własnym uszom
32:43kiedy jadąc
32:44z Andrzejem
32:45Pileckim
32:46synem
32:46rodmistrza
32:47do Kazimierza
32:48nad Wisłą
32:49na zaproszenie
32:50tamtejszych
32:51środowisk
32:51patriotycznych
32:52usłyszałem
32:53historię
32:54o ważnych
32:55ludziach
32:56z Hollywood
32:56którzy
32:57deklarowali
32:58nakręcenie
32:59superprodukcji
33:00w gwiazdorskiej
33:01obsadzie
33:01po tym
33:02wszakże
33:03warunkiem
33:04że rodzina
33:05nie będzie
33:05protestować
33:06gdy w filmie
33:07Pilecki
33:08zostanie
33:08przedstawiony
33:09jako Żyd
33:10Andrzej Pilecki
33:11posłał ich
33:12do diabła
33:13ale i tak
33:13przestraszyłem się
33:15nie na żarty
33:16po miejscu
33:18uświadomiłem sobie
33:19jakże wybitne
33:20było to dzieło
33:21i jak wielkie
33:22mogły być
33:23narobić szkody
33:24film o bohaterskim
33:26Żydzie
33:26który uciekał
33:27z polskiego
33:27obozu koncentracyjnego
33:29był w finalnej
33:31scenie
33:32podbili
33:33Polacy
33:34i tak go
33:35dopadli
33:35i zamordowali
33:36Oskar Murowany
33:39rozumiałem dobrze
33:40po umysłodawców
33:41takiej intrygi
33:43to było
33:43wygodne
33:44rozwiązanie
33:45o tym
33:45że Żydzi
33:46cierpiali
33:47na brak
33:47autentycznych
33:48bohaterów
33:49w okresie
33:49długiej
33:50światowej
33:50i w efekcie
33:51zawłaszczali
33:52cudze
33:53bohaterstwo
33:54na dodatek
33:55byli
33:55mistrzami
33:56kreacji
33:58wiedziałam
33:58tak dobrze
33:59że nie
34:00musiałam
34:00już lepiej
34:01i wiedziałam
34:02to każdy
34:03kto
34:04chciał
34:05raz wyjechał
34:06z ocean
34:07był przekonać się
34:09że
34:10powstanie warszawskie
34:11z 1944
34:12powszechnie
34:14utorsamiane
34:15jest tam
34:16z powstaniem
34:17Żydów
34:17w warszawskim
34:18getcie
34:19z 1943
34:20bozy
34:22nazistowskie
34:23walczyły
34:24w Polsce
34:24Żydzi
34:25Polacy
34:26mordowali
34:26w najlepszym
34:28razie
34:28kolaborowali
34:30opowiadałam
34:31jak mierząc
34:33się
34:33z tymi
34:34kłamstwami
34:34leczy
34:35relialiśmy
34:37do materiałów
34:38i osób
34:38odkrywających
34:40przed nami
34:40pokłady
34:41nieznanej
34:42wcześniej wiedzy
34:43USA
34:44Kanadzie
34:44Auskrali
34:45Niemczech
34:46Wielkiej Brytanii
34:47gdzie
34:47znajdowaliśmy
34:48niezwygnane
34:49opinie
34:50publiczne
34:50dokumenty
34:51i oczywiście
34:52w Polsce
34:52gdzie
34:53poza
34:54dotarciem
34:55do materiałów
34:56z śledztwa
34:57Białymstoku
34:58i Gdańsku
34:59pracowaliśmy
35:00głównie
35:00w
35:01Wawnym
35:01Łomży
35:02i dziesiątkach
35:04okolicznych
35:04miast
35:05miasteczek
35:05i wiosek
35:06kopaliśmy
35:07głęboko
35:08i chyba
35:08niczego
35:09nie
35:09przeoczyliśmy
35:10jeżdżąc
35:11od kościoła
35:12do kościoła
35:13od domu
35:13do domu
35:14podczas
35:14około
35:15200
35:16jazdów
35:17docieraliśmy
35:18do stetek
35:19ludzi
35:19i miejsc
35:20do nieznanych
35:21prawie nikomu
35:22kronik
35:23wspomnień
35:24relacji
35:24pamiętników
35:25z kolei
35:26w Warszawie
35:27dotarliśmy
35:27do nieznanych
35:28opinii publicznej
35:29materiałów filmowych
35:31nigdy
35:31wcześniej
35:32przez nikogo
35:33nie publikowanych
35:34zamkniętych
35:35na głucho
35:35w zapomnianym
35:36archiwum
35:37zarejskrowaną
35:38fragmenty
35:39przerwanej
35:40ekskumacji
35:41w jedwabnym
35:42ale po ich
35:43nakręceniu
35:43ukryto
35:44formie
35:44nierozporakowanej
35:46nawet nie zagrywając
35:48na dysk
35:48jakby
35:49sam fakt
35:50też
35:50ktoś
35:51musiał nagrać
35:52opatrzoną
35:53klauzurą
35:54tajności
35:54ekskumacją
35:55w jedwabnym
35:56napawały
35:57dysk
35:57komentów
35:58przerażeniem
35:59zastanowiano
36:00te nagrania
36:01tak jak były
36:02na starych
36:03szpulach
36:04i zamknięto
36:05na głucho
36:06a fragmenty
36:07z tych
36:07unikalnych
36:08nagrań
36:09pokazaliśmy
36:10w naszym filmie
36:11i wreszcie
36:12coś było
36:13kolejnym
36:14unikiem
36:14przekonaniem
36:16do współpracy
36:17profesor
36:18Małgorzata
36:18Gryb
36:19co nie udało się
36:21wcześniej nikomu
36:22bo archeologom
36:24uczestniczącym
36:25w przerwanej
36:26ekskumacji
36:26wielwabnym
36:27zakazano o tym
36:28mówić do zakończenia
36:30śledztwa
36:30i
36:30zobligowano
36:32do podpisania
36:33zobowiązania
36:34poszukując
36:36ich
36:36różnymi
36:36kanałami
36:37po całym
36:38świecie
36:38zrobiliśmy
36:39to co
36:39powinni
36:40zrobić
36:40państwo
36:41polskie
36:42ale czego
36:42przez
36:43gównośność
36:44i strach
36:45nigdy nie
36:45zrobili
36:46dotarliśmy
36:47do nich
36:48na ljubie
36:48następnie
36:50do
36:50czterej
36:51a potem
36:52do jeszcze
36:53kolejnego
36:53niektórych
36:54z tych
36:55świadków
36:55znaleźliśmy
36:56tuż obok
36:57na miejscu
36:58jedwabnym
36:59innych
36:59odnaleźliśmy
37:00na całym
37:01świecie
37:02w Kanadzie
37:03i Auskrali
37:04świadkowie ci
37:05mimo wpływu
37:07lat
37:07złożyli
37:08logiczne
37:08wspólne
37:09i wzajemne
37:10uzupełniające się
37:12relacje
37:12o niemieckiej
37:13zbrodni
37:13w jedwabnym
37:14przypisując
37:16ze i Polakom
37:17które stały się
37:18nie tylko
37:19absurdalne
37:20unikalnym
37:21świadectwem
37:22w wymiarze
37:23dziennikarstwa
37:24publicznym
37:25i historycznym
37:26fragmentem
37:27ważnym
37:28ale także
37:28czymś
37:29jeszcze innym
37:30jeszcze ważniejszym
37:31uzyskawszy
37:33bowiem
37:33te relacje
37:34a mając
37:35kontakt
37:36z prokuratorem
37:37Tomaszem
37:38Jankowskim
37:39profesorem
37:40Komisji
37:41Oddziału
37:41do Badań
37:42Zbrodni
37:42Przeciwko
37:43Narodowi
37:43Polskiemu
37:44Gdańsku
37:45który został
37:46gospodarzem
37:46śledztwa
37:47sprawie
37:47zbrodni
37:48w jedwabnym
37:49za zgodą
37:50naszych świadków
37:51przekazaliśmy
37:52ich dane
37:52i kontakty
37:53rzeczonemu
37:55prokuratorowi
37:56który następnie
37:57formalnie
37:58ich przesłuchał
37:59te relacje
38:00zatem
38:00poza wszystkim
38:01innym
38:02mają dziś
38:02wymiar
38:03także prawny
38:04i pozwoliło
38:05utrzymać
38:06to śledztwo
38:06przy życiu
38:07a więc
38:08filmem
38:08Powrót do
38:09Ewanego
38:10kupiliśmy czas
38:11i zyskaliśmy
38:12szansę
38:12film
38:13film opatrzony
38:14napisami
38:15angielskimi
38:15obejrzało
38:163,5 miliona
38:20widzów
38:203 tygodnie
38:22i wtedy
38:23najpierw
38:23warszawska
38:24a potem
38:25kolejne gminy
38:27wyznaniowe
38:28żydowskie
38:28szczeły
38:29rejwach
38:30powiedzieli
38:31antysemityzm
38:33czyli to
38:33co mówią
38:34zawsze
38:34gdy ktoś
38:35pokazuje
38:36niewiarygodną
38:37dla nich
38:37prawdę
38:38i było
38:38pozamiatane
38:40w jednej chwili
38:41film zniknął
38:44z YouTube
38:45a wraz z nim
38:46zniknął
38:47cały nasz kanał
38:48z około
38:49200 tysiącami
38:50substrymentów
38:51którzy budowaliśmy
38:537 lat
38:53mimo to
38:54poszliśmy dalej
38:55i tak dotarliśmy
38:56do głazów
38:57opatrzonych
38:58tablicami
38:59zawierającymi
39:00zakazaną prawdę
39:01i do miejsc
39:02których
39:03rozstrzygnięcie się
39:04przeszłości
39:05naszych przodków
39:06i przyszłości
39:07naszych dzieci
39:08miałam dość tego
39:10przesłuchania
39:10i w ogóle
39:11tego wszystkiego
39:12każdy ma
39:13jakąś tam
39:14swoją granicę
39:15odporności
39:16i ja ją
39:16właśnie
39:17przeoznałem
39:18zebraliśmy się
39:20do wyjścia
39:20gdy oficer
39:21przytrzymał
39:22moją rękę
39:23dłużej niż
39:24wymagał tego
39:25pożegnalne usi
39:26z głoni
39:27i popatrzył
39:28w oczy
39:28nie musiał nic mówić
39:30wszystko co było
39:31do opowiedzenia
39:32zostało już powiedziane
39:33wyszliśmy
39:34z Jurkiem Kwaśniewskim
39:36z komendy
39:37miejskiej
39:38policji
39:38Łomży
39:39na zewnątrz
39:40było ciepło
39:41przyjemnie
39:42i cicho
39:42po czterogodzinnym
39:44przesłuchaniu
39:45udzielił mi się
39:46ta radość
39:47kolorów
39:48i ta cisza
39:49choć miałam
39:50dziwne
39:50niespokojne
39:52wrażenie
39:53że to
39:54tylko cisza
39:55przed burzą
39:56pożegnałem się
39:57z Jurkiem
39:58Kwaśniewskim
39:59i następna
40:00kwadrans
40:01później byłem
40:02w drodze
40:03do Warszawy
40:04miałam
40:05nad czym
40:05myśleć
40:06i nie były
40:07to wesołe myśli
40:08przyjemnie
40:08Dzięki za oglądanie!
Comments