00:00Değerli izleyenlerimiz, ruh sağlığı artık sadece klinik bir başlık değil.
00:04Toplumsal yapıyı, ekonomik yapıyı gerçekten sarsan stratejik bir mesele.
00:09Şimdi Almanya'ya bağlanıyoruz.
00:11Sosyolog Cemil Şahin Özbilifelt'ten karşımızda.
00:13İyi bir hafta sonu dileyerek başlayalım Cemil Bey.
00:17Merhabalar Kübra Hanım.
00:18Merhaba.
00:19Şimdi Almanya'nın raporlarına baktığımız zaman, sağlık sigortası raporlarına baktığımız zaman,
00:24verilere baktığımız zaman 2014'ten bu yana çok ciddi bir artış var.
00:28Hangi konuda? Geçen hafta uykusuzluk mevzunu konuşmuştuk.
00:31Bu hafta ise konumuz depresyon, sağlık sorunları nedeniyle alınan izinler.
00:372014'ten bu yana geçen 12 yılda iki katından daha fazlasını artmış.
00:41Depresyon vakalarının sayısı gerçekten korkunç tabirini kullanabilir miyim bilmiyorum ama artış o kadar yüksek ki.
00:48Birinci sorum bunun sebebi nedir?
00:50İkinci sorum ise verilere baktığımızda kadınlar aslında bu depresyondan daha fazla nedenler,
00:58yani depresyon nedeniyle daha fazla izin alanlar.
01:00Kadınlar daha mı çok etkileniyor?
01:02Bu iki soruyu size yöneltmek istiyorum.
01:05Evet gerçekten yani araştırmalarda yayınlandığında dediğiniz gibi aslında alarm verici bir tablo.
01:10Psikolojik rahatsızlıklar nedeniyle alınan hastalık izinlerinin artması,
01:13resmi verilere göre baktığımız zaman kaybedilen iş günü sayısı her geçen yıl daha da artıyor.
01:18Bahsettiğiniz 2014'ten bu yana baktığımız zaman iki kat olmuş.
01:22Üstelik yani bir kişi psikolojik rahatsızlık nedeniyle rapor aldığında sadece birkaç gün evde kalmıyor diğer hastalıklarda olduğu gibi.
01:30Psikolojik rahatsızlılarda ortalama 42 gün yani 6 hafta işten uzak kalıyor.
01:34Bu süre tabi diğer hastalıkların ortalamasının neredeyse 4 katı.
01:38Ve bu iş gücü kaybına yol açan ruhsal hastalıklara baktığımızda özellikle depresyon.
01:43En fazla işe devamlılığa, devamsızlığa neden olan hastalıkların başında geliyor.
01:48Yani bu artışın sebebine baktığımız zaman tabi araştırmalarda yine farklı farklı sebepler ön plana çıkıyor.
01:54Birincisi Kübra Hanım dijital dünyanın oluşturduğu kesintisi stres.
01:59Böyle bir başlık açmamız gerekiyor aslında.
02:01Çünkü bugün çalışma hayatında sınırlar neredeyse tamamen silinmiş durumda.
02:05Yani mesai bitiyor belki ama telefon susmuyor, e-posta geliyor, mesaj geliyor, hatta gördüm işareti baskı oluşturuyor.
02:13İnsan bir cevap verme ihtiyacına kapılıyor.
02:16Hatta bu konuyla ilgili Fraunhofer Enstitüsü'nün bir araştırması var.
02:21Araştırmaya göre her 8 çalışandan biri kendisini dijital iş yükü nedeniyle ağır baskı altında hissediyor.
02:27Yani sürekli çevrim içi olma hali, zihni dinlenemez hale getiriyor bir şekilde.
02:33Bu da tabi ki kronik yorgunluklara, tükenmişliğe ve özellikle de depresyona zemin hazırlıyor.
02:38Bir başka sebebe baktığımız zaman takdir eksikliği olarak araştırmalarda ön plana çıkıyor.
02:42Yani sağlık lapolarına baktığımız zaman şunu görüyoruz.
02:46İş yerinde emek ile karşılık arasında denge kurulmazsa, yani çaba ile takdir, maaş, yükselme imkanı örtüşmezse depresyon riski ciddi şekilde
02:57artıyor.
02:58Çünkü bir insan yaptığı işin anlamlı olduğunu hissetmezse, değer verildiğini görmezse motivasyon kaybı başlıyor.
03:04Bu da tabi ki zamanla yine tükenmişliğe veyahut depresyona dönüşebiliyor.
03:09Bir başka sebeb ise yapısal değişim.
03:11Yani eskiye nazaran baktığımız zaman çalışma hayatı çok daha yoğunlaştı.
03:16İşte az önce de gördük mesela yapay zekadan bahsedildi.
03:20Yapay zeka var, zaman baskısı arttı, performans ölçümü dijital sistemlerle sürekli takip edebilir hale geldiği iş alan için.
03:29Yani eskiden mesela iş yerinde fiziksel bir yorgunluk vardı zaten.
03:32Ama bugün zihinsel ve duygusal bir tükenmişlik de buna etkilenmiş oluyor.
03:36Yani çalışan kişi sadece iş yapmıyor, tabiri caizse aynı zamanda sürekli kendini kanıtmak zorunda hissediyor.
03:44Bu da görünmeyen ama çok ağır bir psikolojik yük oluşturuyor.
03:47Hatta Dünya Sağlık Örgütü'nün de tükenmişliği, kronik iş stresine bağlı bir sendrom olarak tanınması aslında durumun ne kadar ciddi
03:56olduğunu da gösteriyor.
03:57Diğer sorunuza gelirsek yani neden kadınlarda oranın daha yüksek olduğu bu evet gerçek.
04:03Yani araştırmalarda bunu bu şekilde görüyoruz.
04:05Tabi birkaç farklı sebepleri olabilir.
04:08Mesela birincisi genelde bayanlar kadınlar hem iş hem ev yükünü aynı anda taşıyorlar.
04:14Bu genellikle halen böyle yaygın yani çocuk olsun, yaşlı ebeveyn olsun, ev düzeni olsun, bakım sorumluluğu olsun.
04:21Bu sorumluluklar büyük ölçüde kadınların üzerinde.
04:24Bu da hem bedensel hem de zihinsel yorgunluğu artırıyor.
04:27Bir başka neden yani az önce değindiğimiz mesele aslında takdir meselesi veyahut burada biraz daha genişletip eşitlik meselesi de diyebiliriz.
04:36Kadınlar daha sık düşük ücret ve işleriyle ilgili daha az takdirle karşılaşıyorlar.
04:41Bu da psikolojik yükü tabi ki artırıyor.
04:43Bunun gibi farklı farklı da sebepleri var.
04:45Yani duygusallıkla ilgili sebepler var.
04:48Bir de ama şunu da eklemek isterim.
04:49Tabi böyle biz istatistiklere verilerle hareket ediyoruz ama kadınlar ruhsal sorunlarını dile getirme konusunda erkeklere göre daha açıklar.
04:58Bu da bir gerçek.
04:59Tabi ki bu da istatistiklere daha fazla yansımasına neden oluyor olabilir.
05:03Bunu da göz ardı etmeyelim.
05:04Yani erkeklerde de depresyon olsa da yaygın olsa da o kadar fazla göze çarpmıyor.
05:10Hatta istatistiklerde gözükmüyor.
05:12Bunu da göz ardı etmemek lazım.
05:14Yani sonuç olarak baktığımızda evet meselenin ekonomik boyutuna baktığımızda iş kaybı sebebiyle maddi zarar çok büyük.
05:22Mesela sadece 2023 yılında psikolojik hastalıklar nedeniyle oluşan üretim kaybı Almanya'da 20.5 milyar euro olarak belirtiliyor.
05:30Bu da sadece doğrudan olan kayıp.
05:33Uzun vadeli sosyal güvenlik maliyetleri falan henüz bu rakamın içinde değil.
05:37Dolayısıyla burada sadece bireysel bir sağlık sorunundan bahsetmek mümkün değil.
05:42Bir sistem sorunu var aslında.
05:44Bir iş kültürü sorunu var.
05:46Zaten onun için işte bu araştırmadan sonra uzmanlar Almanya'da psikolojik risk değerlendirmelerini iş yerlerinde ciddi alınmasını istiyorlar.
05:54Talep ediyorlar.
05:55Yani nedir bu işte mesai sonrası demin bahsettiğim dijital erişilebilirliği sınır konulması,
06:00işte yöneticilerin taktil kültürünü güçlendirmesi, ruh sağlığının bir lüks değil,
06:05temel bir çalışma hakkı olarak görülmesi, tükenleşmeyi ve depresyonu engelleyemek için bunlar talep ediliyor.
06:12Çünkü neticede depresyondaki artış sadece hani zayıf bireylerin bir sebebi olarak görmek mümkün değil.
06:20Aslında burada bahsettiğim gibi aşırı yüklenmiş bir sistemin de göstergesidir.
06:24Yoksa eğer insanın merkeze almayan bir çalışma düzeni bu şekilde devam ederse Kübra Hanım,
06:30bu tablo daha da ağırlaşacaktır.
06:33Gelecek senede rakamları yine yükseldiğinden bahsetmiş oluruz yoksa.
06:37Aslında bu istatistik veriler bizler için bir farkındalık vesilesi olmalı.
06:42Söylediğiniz gibi çözüm arayışların da olması en azından başlıkların atılmış olması da güzel bir adım.
06:48Çok teşekkür ediyoruz değerlendirmeleriniz için Cemil Bey.
06:51Sağ olun.
06:51Teşekkür ederim, hayırlı yayınlar dilerim.
06:53Çok teşekkürler.
Kommentare