00:00Merhaba, siyasette bazen öyle anlar yaşanır ki akıl sır erdirmek gerçekten zordur.
00:06İşte bugün tam da böyle bir anı bir yazarın ilahi komedyaya benzettiği Türk siyaset tarihinin en keskin U dönüşlerinden birini konuşacağız.
00:15Hazırsanız başlayalım.
00:17Peki bu karmaşık hikayeyi nasıl ele alacağız?
00:19Önce her şeyi başlatan o şaşırtıcı teklife bakacağız.
00:23Sonra gelen tepkileri ve şartları göreceğiz.
00:25İktidar ittifakının bu işe ne dediğini inceleyeceğiz.
00:28Ve sonra asıl bomba, o şok edici U dönüşünün geçmişteki izlerini süreceğiz.
00:33En sonda da tüm bu olan bitene neden ilahi komedya dendiğini anlayacağız.
00:38Hikayemiz siyasi gündemi bir anda yerinden oynatan hiç beklenmedik bir teklifle başlıyor.
00:44Düşünün, Türkiye siyasetinin en hassas, en kırmızı çizgilerle dolu konularından biri
00:50ve bu sözler en beklenmedik isimden Milliyetçi Hareket Partisi lideri Devlet Bahçeli'den geliyor.
00:56Bu cümleyle Bahçeli, Abdullah Öcalan için bir umut hakkı kapısı aralayarak adeta siyasi bir deprem yarattı.
01:04Peki, bu sıkça duyduğumuz umut hakkı ne anlama geliyor?
01:08Aslında çok temel bir hukuk ilkesi, ağırlaştırılmış müebbet almış bir mahkumun,
01:12cezasının belli bir kısmını yattıktan sonra durumunun tekrar değerlendirilmesi ihtimali demek,
01:18yani bir nevi tahliye umudunun tamamen ortadan kaldırılmaması.
01:22Bu kavramın kökleri de Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarına dayanıyor.
01:27E tabii, böylesine büyük bir teklif ortaya atılınca ortalık bir anda hareketlendi.
01:32Herkes pozisyon almaya, şartlar koşmaya başladı.
01:35Cevaplardan ilki Öcalan'dan geldi.
01:38Ama önemli bir şartla.
01:40Dedi ki, silahların bırakılması ve örgütün kendini feshetmesi için
01:44önce demokratik siyasetin ve hukuki bir zeminin tanınması gerekir.
01:48Yani bir nevi, önce siz adım atın mesajı verdi.
01:51Ana muhalefet partisi CHP'nin tavrındaki değişim ise gerçekten dikkat çekiciydi.
01:57Bakın, ilk başta partiden gelen sesler bu konuşmayı son derece talihsiz buluyor
02:03ve çözüm adresi İmralı değil diyordu.
02:06Ama kısa bir süre sonra aynı isimden,
02:08sonuca yaklaştık, uyum içerisindeyiz gibi çok daha ılımlı,
02:12hatta destekleyici açıklamalar duymaya başladık.
02:14Peki, tüm bunlar yaşanırken MHP'nin büyük ortağı yani iktidardaki AK Parti cephesinde durum neydi?
02:22Cumhur İttifakı'nda bir çatlak var mıydı?
02:25MHP kanadı oldukça rahattı.
02:27Bahçeli, biz fikrimizi söyledik, top artık hükümette diyerek bir nevi sorumluluğu paylaştırdı.
02:33Partinin hukuk işlerinden sorumluluğu ismi Fethi Yıldız ise çok daha netti.
02:37İttifakta bir ayrışma yok dedi ve hatta Nisan ayı geç bile Metin yakında hazır olur diyerek sürecin hızlanmasını istedi.
02:45Gerekçeleri de ilginçti.
02:47Son altı aydır şehit gelmiyor, bu bir anlam ifade etmiyor mu?
02:51Şimdi, sıkı durun.
02:53Çünkü hikayenin en can alıcı, en şaşırtıcı ve tüm bu olan biteni bir komedyaya çeviren kısmına geliyoruz.
03:00Bunun için zamanda biraz geriye gitmemiz gerekiyor.
03:03Mesele şu ki, MHP'nin bugün bu kadar ateşli savunduğu umut hakkı konusundaki pozisyonu geçmişte bunun tam ama tam tersiydi.
03:14Sadece farklı değil, taban taban azıttı.
03:17Şu zaman çizergesine bir bakın.
03:202014'te Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Öcalan için umut hakkı kararı verdiğinde MHP buna en sert tepkiyi gösteren partiydi.
03:28Yıl 2024. Aynı MHP, bu hakkın yasalaşması için teklifi bizzat kendisi yapıyor. İnanılmaz değil mi?
03:37Ve işte çelişkinin en net hali.
03:392014'te MHP, umut hakkı için Batı'nın Öcalan'a özgürlük projesi diyor, sahnelenen bir tiyatro piyesi diyerek hükümeti uyarıyordu.
03:48Bugün ise aynı MHP, bu hakkın önü ardına kadar açılsın diyor.
03:52Aradan geçen 10 yılda neyin değiştiyse tam bir muamma.
03:55İşte tam bu noktada, yazarın neden tüm bu süreci bir ilahi komedya olarak tanımladığı sorusunun cevabına geliyoruz.
04:04İşin en ironik kısmı da burada gizli.
04:07Çünkü, inanın ya da inanmayın, bu ilahi komedya benzetmesini ilk yapan MHP'nin ta kendisi,
04:142014 yılında AYM kararını eleştirdikleri açıklamada mahkemenin Dante'ye atıf yapmasıyla alay etmişler.
04:21Hani Dante'nin cehennemin kapısına yazdığı meşhur, ey buraya girenler bütün umutlarınızı dışarıda bırakın sözü var ya,
04:27işte MHP, AYM'in bu söze gönderme yaparak umut hakkını savunduğunu söyleyip bu durumu tiye almıştı.
04:34Yani özetle olay şu.
04:37Birinci adım, MHP, 2014'te umut hakkı için Dante'den alıntı yapan AYM'e ile dalga geçiyor.
04:43İkinci adım, Öcalan'ın içeride kalmasını sağlayan yasalarla övünüp, tahliye fikrine tiyatro diyorlar.
04:50Ve üçüncü adım, on yıl sonra aynı MHP, bir zamanlar alay ettiği o umut hakkı argümanının en büyük savunucusu haline geliyor.
04:59Ve böylece, en başa, yazarın o can alıcı sorusuna geri dönüyoruz.
05:04Bir zamanlar, tiyatro diye küçümsediğiniz, Dante'den ilham almışlar diye alay ettiğiniz bir senaryonun başrolüne yıllar sonra kendinizin geçmesi.
05:13Gerçekten de tam bir ilahi komedya değil mi?
05:16Bu sorunun cevabını da sizlere bırakıyoruz.
Yorumlar