- 2 gün önce
YAŞANAN DEĞİŞİĞİM İNSAN HAYATINI NASIL ETKİLİYOR? “DÜNYA DEĞİŞTİKÇE”
Başarılı sunucu Eda Özdemir’in sunduğu “Dünya Değiştikçe”, her geçen gün küreselleşen dünyanın toplum üzerindeki etkilerini masaya yatırıyor. Popüler kültürden teknolojik gelişmelere, alternatif tedavi yöntemlerinden tıp alanındaki gelişmelere kadar birçok konuyu uzmanlarına soran Dünya Değiştikçe, izleyenleri için önemli bilgiler paylaşıyor.
Dünya Değiştikçe’de; alışkanlıklar, yaşam tarzları, sağlıklı gıda tüketmenin önemi, ekolojik dengedeki değişiklikler gibi pek çok konu, uzmanların değerlendirmeleri ışığında ele alınıyor. Dünya değiştikçe neler değişiyor? Bu değişim insanların yaşamını nasıl etkiliyor? Değişime ayak uydurmak için neler yapmalıyız? Tüm bu sorular, Dünya Değiştikçe ile Ülke TV ekranlarında yanıt buluyor.
Dünya değiştikçe insanların hayatında yaşanan değişimi gözler önüne seren program “Dünya Değiştikçe” her pazar 15.00’te Ülke TV’de…
Başarılı sunucu Eda Özdemir’in sunduğu “Dünya Değiştikçe”, her geçen gün küreselleşen dünyanın toplum üzerindeki etkilerini masaya yatırıyor. Popüler kültürden teknolojik gelişmelere, alternatif tedavi yöntemlerinden tıp alanındaki gelişmelere kadar birçok konuyu uzmanlarına soran Dünya Değiştikçe, izleyenleri için önemli bilgiler paylaşıyor.
Dünya Değiştikçe’de; alışkanlıklar, yaşam tarzları, sağlıklı gıda tüketmenin önemi, ekolojik dengedeki değişiklikler gibi pek çok konu, uzmanların değerlendirmeleri ışığında ele alınıyor. Dünya değiştikçe neler değişiyor? Bu değişim insanların yaşamını nasıl etkiliyor? Değişime ayak uydurmak için neler yapmalıyız? Tüm bu sorular, Dünya Değiştikçe ile Ülke TV ekranlarında yanıt buluyor.
Dünya değiştikçe insanların hayatında yaşanan değişimi gözler önüne seren program “Dünya Değiştikçe” her pazar 15.00’te Ülke TV’de…
Kategori
📺
TV ve DiziDöküm
00:00MÜZİK
00:01Ülke TV ekranlarından herkese mutlu bir gün diliyorum.
00:19Dünya Değiştikçe programına hoş geldiniz değerli izleyiciler.
00:22Bugün önemli ama konuşmaktan çekindiğimiz bir konu var konuşacağımız.
00:27Kalın bağırsak kanseri.
00:30Erken tanı hayat kurtarıyor.
00:31Doğru bilgi ise korkuyu biraz azaltıyor zannediyorum.
00:35İşin uzmanına danışacağız merak edilenleri.
00:37Doğru bilinen yanlışlar var tabi halk arasında.
00:40Genel cerrahi uzmanı Sayın Doçent Doktor Mehmet Akif Aydın izlerle hoş geldiniz.
00:45Merhaba hoş bulduk.
00:46Nasılsınız Sayın Hocam?
00:47Çok teşekkürler sağ olun siz nasılsınız?
00:48Eksik olmayın.
00:49Evet konuşmaktan korkuyoruz biraz çekiniyoruz.
00:52Ama konuşulması gereken bir konu kalın bağırsak kanseri.
00:56Erken tanıyla gerçekten tedavi edilebilir bir hastalık mı?
01:00Evet kesinlikle erken tanıyla tedavi edilebilecekler listesinde olan bir hastalık.
01:07Dünya Sağlık Örgütü tarafından bazı hastalıklar erken tanı için mutlaka tarama yapılması gereken hastalıklar olarak nitelendirilir.
01:15Kalın bağırsak kanserleri de bu sınıfta olan hastalıklardan biri.
01:18Peki nasıl bir hastalıktan bahsediyoruz?
01:20Yani tıbbi açıdan nasıl tanımlarız?
01:22Toplum olarak nerede yanlışımız var?
01:25Evet kalın bağırsak kanserleri bir kere önemi şurada.
01:30Dünyada erkekte ve kadında üçüncü sıklıkta görülen kanser türüdür.
01:34Evet.
01:34Ve kanserden ölüm oranı açısından da yine üçüncü sırada olan bir hastalık.
01:41Dolayısıyla da önemi burada başlıyor.
01:43Her yıl dünya genelinde yaklaşık iki milyon kişiye kalın bağırsak kanseri teşhisi konuluyor.
01:49Ve yaklaşık bir milyon kişi kansere bağlı, kolon kanserine bağlı bir ölüm ile yüzleşmiş oluyor.
01:56Peki biz nerede yanlış yapıyoruz?
01:58Yani en sık nerede yanlış yapıyoruz ya da yanlış anlıyoruz bu durumu?
02:02Evet.
02:02En sık bütün hastalıklarda olduğu gibi kendi kendimizi tanımada yanlış yapıyoruz.
02:09Bütün insanların ilk yapması gereken kendi vücutlarını tanıması ve vücutlarındaki herhangi bir anormalliği herkesten önce fark edip bunu bir danışmam gerekiyor demesi gerekiyor.
02:22Evet.
02:23Bu hastalıkta da en önemli şey vücudunuzda yanlış giden bir şeyi çok öncesinden fark edebilirsiniz ve bunu danışmaktan çekinmemek gerekiyor.
02:31Evet danışmaktan çekinme.
02:33Şimdi burada altını çizdiğimiz önemli bir nokta var Sayın Hocam.
02:36Görülme sıklığına baktığımızda yaş grupları ve son yıllardaki artış bize nasıl bir tablo gösteriyor?
02:42Evet tabi programımızın ismi Dünya Değiştikçe.
02:46Dünya Değiştikçe her şey değişti.
02:48Hastalıklar farklılaştı.
02:50Bütün hareket sistemimiz farklılaştı.
02:55Yeme içmemiz değişti.
02:58Düşüncelerimiz değişti.
03:00Hayatımız değişti yani.
03:01Doğru.
03:02Dolayısıyla hayatımız değiştiği zaman da fizik aktivitemiz azaldıkça bu tür kanserlerle karşılaşma olasılığımız elbette artacaktır.
03:11Artacak maalesef.
03:13Şimdi biraz daha bunu somutlaştırırsak şöyle düşünüyorum.
03:16Hangi belirtiler aman bekleyelim geçer diyoruz ya işte.
03:21İşte bunu doğrudan hekime başvurmamız gereken durumlar var.
03:24Aman bekleyelim geçer demememiz gerekiyor.
03:27Hangi durumlarda?
03:28Az önce bahsettiğim gibi insanların kendi vücutlarını tanıması gerekiyor.
03:32Bir kere tuvalete gitme alışkanlığı bile kişiden kişiye değişen bir durumdur.
03:36Nasıl alıştırırsanız o şekildedir.
03:38Bazı insanlar örneğin kahvaltıdan sonra tuvalete gitme ihtiyacı hisseder.
03:42Bazı insanlar işten döndükten sonra tuvalete gitme ihtiyacı duyar gibi.
03:47Dolayısıyla buradaki bir değişiklik bile sizi alarme etmeli.
03:51Hani daha önce şişkinlik yaşamıyordum.
03:53Aynı şeyleri yiyorum.
03:54Aynı düzende çalışıyorum.
03:56Fakat şişkinlikler, hazımsızlıklar, biraz tuvalet alışkanlığında değişiklikler oldu.
04:02İlla da aşikar bir şekilde bir kanama gördükten sonra gitmektense böyle bir şikayetiniz olduğunda bunu bir kontrol ettirmem gerekiyor demeniz gerekir.
04:12Artı bir de biliyorsunuz kalın makasak kanserlerinin yüzde 85'i 50 yaşından sonra başlar.
04:17Bu bütün tarama programları da 50 yaşından sonra başlıyor dünya genelinde ve kendi ülkemizde de.
04:23Kendi ülkemizde toplum sağlığı merkezlerinde ve Ketem dediğimiz kanser araştırma merkezlerinde 50 yaşından sonraki herkese
04:31Gaytı'da gizli kan dediğimiz gizli kanamaları tespit etmek için çok basit bir test yapılabiliyor.
04:37İki yılda bir.
04:38Hiçbir şikayetiniz yoksa bile sırf 50 yaşında olduğunuz için.
04:41Bu eğer normalse herhangi bir problem yoksa orada o tarama bu şekilde iki yılda bir devam ediyor.
04:48Ancak gizli kanama eğer pozitif çıkarsa bu durumda da daha ileri tetkik için hastanın ikinci ya da üçüncü basamak hastanelere sevk edilmesi gerekiyor.
04:58Çok detaylı daha sonrasında oluyor.
05:00Şimdi risk başkına geçersek herkes için de aynı risk söz konusu değildir diye düşünüyorum değil mi?
05:05Kimler daha çok risk altında?
05:07Evet. Kalın bağırsak kanserlerinde risk faktörleri ikiye ayırıyoruz kalın bağırsak kanserleri risklerini.
05:14Değiştirilebilir olanlar bizim için önemli olan bu.
05:17Bir de değiştirilemeyecek olanlar var.
05:19Değiştirilemeyecek olanlar da örneğin yaş.
05:22Yaşınız ister istemez ilerleyecek ve 50 yaşın üstüne çıkacağız bir şekilde.
05:27İkincisi genetik.
05:29Ailenizde genetik bir kanser, kalın bağırsak kanseri özellikle varsa evet riskiniz daha fazla atıyor.
05:34Çok büyük olmasa da riskinizin diğer insanlara göre biraz daha fazla olduğunu bilmeniz gerekir.
05:39Daha önce kolonoskopi yapılıp polip dediğimiz kansere dönüşme olasılığı olan yapılar görüldüyse veya daha önce kalın bağırsak kanseri geçirip tedavi olup geçmiş olsa bile diğer insanlara göre biraz daha riskiniz olduğunu bilmeniz gerekir.
05:54Bunu da değiştiremezsiniz.
05:55İltabi bağırsak hastalığı dediğimiz kron ve ülseratif kolit hastaları.
06:00Genç insanlarda daha sık gözükür bir tür iltabi bağırsak hastalığıdır.
06:05Kalın bağırsak kanserlerinin %10'u da bu insanlarda gözüküyor.
06:08Uzun yıllar tedavisiz bir şekilde veyahut da düzensiz tedavi alan insanlarda kalın bağırsak kanseri gelişme olasılığı yüksektir.
06:16Eğer böyle bir hastalığınız varsa bunu biliyorsanız daha sık aralıklarla takip olmanız gerektiğini bilmeniz gerekir.
06:22Bir de şeker hastalığı tip 2 diabet hastalarında kanser gelişme olasılığı yüksek oluyor.
06:29Dolayısıyla tip 2 diabetiniz de varsa aileden gelen bunu da değiştiremiyorsanız buna yapabileceğiniz bir şey yok.
06:36Bunlar değiştirilemeyen faktörler.
06:38Ama değiştirebileceğimiz faktörler var.
06:40Mesela obezite.
06:41Obez insanlarda kanser gelişme özellikle bazı kanser türlerinin gelişme olasılığı çok daha yüksek oluyor.
06:47Dolayısıyla da eğer obez bir bireyseniz mutlaka kilo vermeyi hedef olarak önünüze koymanız gerekir.
06:54Ve bu sizin günlük hayatınızın en önemli sorunu olması gerekir.
06:58Bunu sporla, diyetle, bunu herhangi bir araç kullanarak veyahut da eğer hiçbir şekilde başka yöntemlerle düzeltemediyseniz en azından bir ameliyat yöntemiyle de düzeltip bu riski azaltabilirsiniz.
07:13Onun dışında fiziksel aktivite.
07:17Fiziksel aktivite çok birçok hastalık için, birçok kanser türü için fiziksel olarak aktif olan insanlar haftanın 3-4 günü bir saat düzenli egzersiz yapanlar.
07:27Yürüyüş olabilir bu.
07:29İlla da bir spor salonuna gitmeniz gerekmiyor.
07:32Evde yapabileceğiniz basit hareketler.
07:34Bunu yapan insanlar, fiziksel olarak aktif olan insanlar, yakın bir yere gidecekseniz arabayı, metrobüsü tercih etmeyip şunu yürüyelim diyen insanlarla rahatına düşkün olan, oturduğun koltuktan kalkmayı düşünmeyen insan arasında kanser gelişme olasılığı biraz daha fazla oluyor.
07:54Çok etkili oluyor mu?
07:55Evet, çok etkili oluyor.
07:57Gerçekten %20 oranında bu kanser riskini azaltan bir şey.
08:01Bu meme kanseri için de geçerli.
08:02Kalın bağırsak, rektum kanseri için de geçerli.
08:06Diğer birçok kanser türleri için de bu fiziksel aktiviteyi rahatlıkla değiştirilebilir risk faktörleri arasında sayabiliriz.
08:14Alkol ve sigara.
08:16Evet.
08:16Alkol ve sigara kullanan insanlarda kanser gelişme olasılığı, kalın bağırsak kanseri gelişme olasılığı daha fazladır.
08:21Dolayısıyla sizin eğer böyle bir alışkanlığınız varsa bir an önce bunu terk etmeniz gerektiğini bilmeniz gerekir.
08:28Evet.
08:28Dolayısıyla bizim elimizde değiştirilebilir şeyler var.
08:32Değiştiremeyeceğimiz risk faktörleri var.
08:35Yani o zaman kimsenin bahanesi olmayacak.
08:37İşte ben spor salonlarına gidemiyorum, o kadar para veremiyorum demeyecekler.
08:41Yani sonuçta dışarıda, parklarda, orada burada yürüyüş yaparak da ya da işte dediğiniz gibi en kısa mesafeye market bile olsa yürüyerek giderek bu durumu aslında çözülebilir.
08:49Kesinlikle.
08:50Ne güzel.
08:50Aslında bu çok basit gibi geliyor size anlattığınızda sayın hocam.
08:53Evet aslında basit.
08:55Basit.
08:55Bir de bu konunun en önemli kısmı işte 50 yaşından sonra bir risk oluştuğunu bilmeniz gerekir ve gidip en azından bir kolonoskopi yaptırmam gerekiyor.
09:07Ben evet ailede de kimsede yok.
09:08Hissettiğim herhangi bir problem yok.
09:12Evet.
09:13Fakat bunun bir tarama programı olduğunu, dolayısıyla da bunu yaptığınızda kendinize büyük bir iyilik yapacağınızı bilmiş olmanız gerekiyor.
09:22Burada bir slogan vardır.
09:23Bir saat mi, bir hayat mı?
09:25Gidip bir doktorla görüşmek, kolonoskopi randevusu almak, kolonoskopi yaptırmak sadece bir saat.
09:33Hepsi bir saat toplamda.
09:35Kendinize gelmenize sağlık.
09:36Eğer orada herhangi bir polip tespit edilip kanser oluşmadan yakalanırsa bir hayatınız kurtulmuş oluyor.
09:43Doğru söylüyorsunuz.
09:44Yani burada şunu netleştirmiş olalım.
09:46Tarama testleri aslında hastalığı aramak için değil, henüz ortaya çıkmamış olanı yok etmek için.
09:52Yok etmek.
09:53Değil mi?
09:53Yok etmek için.
09:54O riski yakalamak için.
09:55Evet, Dünya Sağlık Örgütü kolon kanserini, kalın bağırsak kanserini önlenebilir hastalıklar sınıfında tutuyor.
10:02Çünkü kolonoskopi yaptığınızda kalın bağırsak kanserini henüz oluşmadan, oluşmaya daha başlamamışken yakalama imkanınız var.
10:12Yani kişi kendini sağlıklı hissediyor olabilir.
10:14Olabilir.
10:15Ama buna rağmen o testleri, tarama testleri.
10:1750 yaşını geçince artık bir risk faktörü oluştuğunu bilmeniz gerekir.
10:20Ailemde yok.
10:20Benim hiçbir şikayetim yok.
10:22Ama ben 50 yaşındayım.
10:24Bu durumda bir kolonoskopi yaptırmam lazım ve bendeki herhangi bir polipin varlığını veya yokluğunu anlamam.
10:32Benim için daha sonra ne sıklıkla takip olacağımı, nasıl bir yol izleyeceğim konusunda bana fikir verecek.
10:39Şimdi kişi kendini sağlıklı hissediyor dedik ama bu tarama testlerini mutlaka yapması gerekiyor dedik.
10:44Tarama testlerini geçirdiğimizde o tabloda hayatımızın kurtulacağı bu birinci sırada mı değişiyor?
10:49Evet.
10:50Yoksa bunun beraberinde efendim bu ailemiz, çocuğumuz onu da etkiliyor mu?
10:54Yani bu testlerin cevabı onları da devamını getiriyor mu?
10:58Mutlaka sizde bir kalın bağırsak kanseri tespit edilirse eğer bu daha sonra bütün çocuklarınız için de bir risk faktörü oluşturacaktır.
11:10Elbette siz sadece kendiniz için yapmayacaksınız bu taramayı.
11:12Aynı zamanda ailedeki risk faktörlerini de tespit etmiş olacaksınız.
11:18Yani şikayet yoksa gerek yok algısı yanlış.
11:21Yanlış kesinlikle.
11:22Bu bazı hastalıklar için geçerli tabi ki bunu şöyle algılamayalım sürekli bir gidip kontrol olalım.
11:29Her hastalık için bu geçerli değil tabi ki ancak bazı hastalıklar yaş ilerledikçe riski artıran bir sebep oluşmuş oluyor.
11:39Dolayısıyla sizin de buna karşı bir önlem almanız gerekiyor.
11:45Siz meme kanseri için daha önceki programımızda kadınlar için 40 yaş üstü demiştiniz.
11:49Ama kalın bağırsak kanserinde 50 yaş olan kadın ya da erkek fark etmiyor mu?
11:54Fark etmiyor çünkü kalın bağırsak kanserleri hem kadında hem erkekte aynı sıklıkta gözüküyor ve %85'i 50 yaşından sonra gözüküyor.
12:02Elbette eğer ailenizde örneğin 49 yaşında veya 48 yaşında kalın bağırsak kanseri olmuş bir birey varsa birinci dereceden akrabanızda sizin kolonoskopi yaşınız ve tarama yaşınız 10 yıl öncesine gelmesi gerekiyor.
12:15O kadar etkiliyor. Şimdi ama bir de toplumda kolonoskopi korkusu var.
12:21Böyle bir korku var. Bu süreç hastalar için nasıl ilerliyor?
12:26Yani kolonoskopi elbette kulağa hoş gelmiyor.
12:28Mahrem bir bölgeden yapılıyor. İnsan ister istemez çekiniyor.
12:32Tedirgin oluyor.
12:33Tedirgin oluyor.
12:33Yani bu ve kulaktan dolma bir sürü şeyde sözler de duyuyorsunuz.
12:39Dolayısıyla da çekinmeniz gayet normal.
12:42Ancak burada mantıklı hareket etmek gerekiyor.
12:46Siz eğer böyle bir riskinizi bilmek istiyorsanız ve erken hatta kanser oluşmadan yakalanmasını sizin için bir şans olarak görüyorsanız dediğim gibi sadece bir saat süren bir prosedür işlemin kendisi 20-25 dakika zaten ama o hazırlığı işte randevu alması gitmesi gelmesiyle bir saat olarak diye düşünelim.
13:10Sizin hayatınız için çok önemli bir adım olmuş olacak.
13:12Doğru söylüyorsunuz. O zaman eskiden aslında ileri yaş hastalığı olarak hep söylenirdi.
13:17Ama şimdi öyle değil. Anladığım kadarıyla.
13:19Değil. Kanser yaşı gittikçe küçülüyor.
13:22Beslenme alışkanlığımız değiştiği için değiştirilebilir risk faktörleri içerisinde en önemlisi de beslenme bu arada onu söylemeyi unuttum.
13:29Neler mesela?
13:30Beslenme. Şimdi beslenmede siz eğer işlenmiş yiyecekler tüketiyorsanız salam, sosis, sucuk gibi veya çok fazla miktarda kırmızı et.
13:42Özellikle yağlı, hayvansal yağdan zengin kırmızı et tüketiyorsanız riskinizi arttırmış oluyorsunuz.
13:47Ama Akdeniz tipi bir beslenme söz konusuysa meyve sebzeden daha ağırlıklı ve tam tahıllardan daha ağırlıklı bir beslenme ile besleniyorsanız riskinizi azaltmış oluyorsunuz.
13:59Şimdi diyecekler ki et de mi yemeyelim?
14:02Evet yiyelim ama çok yağlı olmamasına dikkat edelim.
14:06Izgara yiyelim.
14:06Daha ızgara yiyelim.
14:09Kurtarıyor bunu.
14:09Barbekü türü şeyler ve kömürle temas etmiş yiyecekler biraz daha kanser riskini arttıran şeyler.
14:18Birçok kanser için bu geçerli.
14:20Elbette tüketelim.
14:21Gerekli bir şey. Mutlaka hepimiz tüketmeliyiz.
14:24Ama her şeyin ayarında olması gerekiyor.
14:27Şimdi programın başında ben dedim ki doğru bilinen yanlışlar var dedim.
14:30Halk arasında şöyle bir inanış var.
14:32Bıçak değen yer.
14:33Kanserli bölgeyse böyle bir endişe var.
14:35Bu bir.
14:36İkincisi işte momografi olsun ya da kolonoskopi olsun girmiş olduğunuz o cihazlar sonrasında hiçbir şeyiniz yoksa bile sürekli testler ve sürekli doktorlara gittiğiniz zaman bir şeylerinizin çıkması endişesi ve korkusu var.
14:48Son yıllarda işte özellikle hani göz önünde olan insanların bu hastalıkları yaşaması ve hayatlarını kaybetmesi halkı da tedirgin etti.
14:56Bu konuda neler söyleyeceksiniz?
14:59Şimdi sadece bir boğazımı temizliyordum.
15:01Sürekli bir gıcık vardı.
15:02Doktora gittim kanser olduğumu öğrendim.
15:04Hı hı hı.
15:04Gibi.
15:05Evet.
15:06Sanki gitmesek kanser olmayacaktım aslında gibi bir sonuç çok çıkıyor burada.
15:11Bu tabii ki yanlış bir düşünce aslında baktığınız zaman.
15:13Dolayısıyla da aslında yanlış bir düşünce üstünden hareket ettiğiniz zaman yanlışlar üst üste geliyor ve sonuçta şununla karşılaşıyorsunuz.
15:24Keşke daha önce yaptırsaydım dediğinizde gerçekten bu çok acı bir söz oluyor insan için.
15:32Bunu daha önce yaptırsaydım bununla karşılaşmayacaktım.
15:36Bu daha kısa sürede çok daha kolay bir yöntemle bunu tedavi ettirebilecektim.
15:42Ama şu anda aylar süren bir tedavi görmek zorunda kaldım.
15:47Bir de böyle düşünelim.
15:48Bunu bu şekilde düşünürsek belki gidip kendimizi dinleyip kendi vücudumuzu tanıma için biraz daha kendimize zaman ayırmamız gerekiyor.
15:58Bizim bu yüzyılda en çok olan şey kendimizi tanımıyoruz.
16:02Kendimizi düşünecek vaktimiz yok.
16:05Sürekli bir meşgulüz.
16:08Sürekli bir şeylerle ilgilenmek zorundayız.
16:10Sürekli koşturmak zorundayız.
16:12Sürekli bir şeyleri halletmek zorundayız.
16:14Tamam.
16:15Ama bir beş dakika kendi kendimizi dinlemeye de mi vaktimiz yok.
16:20Beş dakika ben ne yaptım?
16:21Evet bende şöyle bir anormallik var.
16:24Ben şunu söylemiyorum yani bir gün bir şişkinlik yaşadınız.
16:27Hemen bunun için koştur koştur doktora gideyim değil tabii ki.
16:29Ama bu sürekli arz eden bir şey haline geldiyse, bir halsizlik yorgunluğunuz varsa, kalın bağırsak kanserlerinin en önemli ilk bulgusu kanamadır.
16:38Kanama olduğu zaman bu ya gizli kanama şeklinde olur ya da aşikar bir kanama oluyor.
16:43Aşikar kanama olduğunda bile insanlar gözle görüyor kanamayı aslında.
16:48Ben hem öreğit olmuşumdur.
16:50Ya dur şu eczaneden ilaç alayım.
16:53Bir komşuma sorayım.
16:54O kullanmıştı.
16:55Acaba hangisini tavsiye eder gibi.
16:57Vakit kaybetmeye çalışıyor.
16:58Aslında bu çok böyle aleme edici bir durum olmasına rağmen bunda bile doktora gitmekte biraz kendimizi çekimser kalıyoruz.
17:08Gizli kanamada ise gözle görülür bir şey görmüyorsunuz.
17:10Örneğin kalın bağırsağın tabii kalın bağırsağı bir tarif etmem gerekirse vücudumuzda karın içerisinde ters U şeklinde duran bir boru sistemi olarak düşünün.
17:18Sağ taraftan başlar aşağı kadar sol tarafa geçer ve ondan sonra da rektum dediğimiz kalın bağırsağın son kısmı oluşur.
17:25Daha sonra anal bölgeyle biter.
17:29Dolayısıyla da burada kanserin oluşma yeri de belirtilerini farklılaştırıyor.
17:34Kalın bağırsağın sağ kısmı biraz daha geniş olduğu için tıkanmayla ilgili yani şişkinlik, hazımsızlık, tuvalet alışkanlığında değişiklik gibi şikayetler biraz daha geç başlar.
17:44Tümörün biraz büyümesi ve bunu oluşturması gerekiyor.
17:47Ama kanama ilk bulgudur.
17:51Hafif hafif bir kanama olur.
17:52Sürekli demirinizi düşürür, hemogramınızı düşürür.
17:56Bu sizde nasıl bir semptom oluşturuyor?
17:59Halsizlik, yorgunluk, bitkinlik, eskisi gibi efor sarf edememe gibi bir durum olur.
18:05Bunu fark etmeniz gerekir.
18:06Yani ben çok yoruldum onun için öyleyim.
18:08Tamam bunu bir iki gün öyle geçiştirelim.
18:11Takip edecek.
18:11Ama bir hafta sürüyorsa ve hala elinizi kaldıracak bir güç hissetmiyorsanız kendinize bu sürekli artıyorsa gidip bir basit bir hemogram yaptırdığınızda, bir basit bir kan taneli yaptırdığınızda, doktor orada demir eksikliği anemisini gördüğü zaman evet buna bir bakalım sende bir gizli kanama olabilir dediğinde bunu bir şans olarak görmek lazım.
18:30Doğru. Orada aslında size bir kapı açılıyor değil mi?
18:33Evet.
18:34Şimdi tedavi denince birçok kişinin aklına da böyle hani meşakkatli, uzun vadeli, yıpratıcı süreçler geliyor.
18:41Öyle değil mi? Hepimizin aklına öyle geliyor.
18:42Bugün geldiğimiz noktada tedavi süreçleri nasıl bir yol haritası çiziyor hastalar için?
18:47Kalın bağırsak kanserleri için çok çeşitli tedavi yöntemlerimiz var.
18:52Çok şükür ki tedavi edilebilir hastalıklar sınıfında kalın bağırsak kanseri.
18:57Ve tedaviler gerçekten çok yüz güldürücü oluyor. Bazen çok küçük müdahalelerle rahatlıkla halledebiliyorsunuz.
19:04İsterseniz öncelikle kanser nasıl oluşuyor onu anlatayım kalın bağırsakta.
19:07Kalın bağırsak dört tabakadan oluşur. İçeride mukoza dediğimiz bir tabaka var.
19:11Onun altında biraz kas, biraz da yağ tabakasından oluşan mukoza altı tabaka sonra kas tabakası.
19:19Onun üstünde de seroza dediğimiz sızdırmayı engelleyen bir farklı bir tabakayla kaplım.
19:24Kalın bağırsak kanserlerinin yüzde doksanı iç tabakadaki anormal hücre büyümesiyle başlar.
19:31Bu anormal hücre büyümesi insanların daha rahat anlayabileceği bir şekilde söylersek et beni şeklinde bir çıkıntılar oluşmaya başlar bağırsanız da.
19:42Bunlar poliptir.
19:43Kalın bağırsak kanserlerinin yüzde doksanı polip zemininde gelişir.
19:46Önce polip oluşur daha sonra bu yavaş yavaş displazi dediğimiz hücrede bazı değişikliklere sebep olur.
19:55Bu hafif, orta ve ağır displazi şeklinde henüz kanser değil ama değişiklikler başlamış.
20:01Alarm veriyor sonrasında kansere dönüşüyor.
20:04Dolayısıyla da kolonoskopinin önemi bu.
20:07Siz bir kolonoskopi yaptınız küçük bir polip gördünüz onu aldınız.
20:10Her polip kansere dönüşmez bu arada.
20:13Ancak kalın bağırsak poliplerinin adenomatöz polip dediğimiz tipleri kansere dönüştüğünü biliyoruz.
20:20Bu polibi burada bırakırsak bir süre sonra bu yaklaşık 8-9 yıldır.
20:258-9 yıl sonra daha ilk başlangıcından itibaren söylüyorum kansere dönüşeceğini biliyoruz.
20:31Dolayısıyla da onu kolonoskopide gördüğünüzde çok basit bir işlemle orayı sadece bir et beline alır gibi alıyorsunuz.
20:38Sonra patolojiye gönderiyorsun adenomatöz polip geldi.
20:41Tamam hastaya şunu söylüyorsunuz.
20:43Sizin bakın polibiniz kansere dönüşme eğiliminde olan bir polipti.
20:47Dolayısıyla sen 10 yılda bir kolonoskopi yaptırmayacaksın.
20:51Bir yıl sonra bir daha kontrol edeceğiz.
20:52Hem o polibi aldığımız yerde hem yeni polip oluşup oluşmadığına bakacağız.
20:56Eğer herhangi bir şey yoksa 2 yıl sonra bir daha yapacağız.
20:59Hani gene bir şey yok o zaman 5 yılda bir yapacağız.
21:02Yani seni artık sen birazcık riski artmış bir insansın ve buna göre davranman gerekir.
21:07Beslenmeni düzeltmen gerekir.
21:08Fizik aktiviteni arttırman gerekir.
21:10Kiloluysan kilonu vermen gerekir.
21:13Dolayısıyla da bunlar aslında hasta için çok önemli bir bilgiler.
21:20Bunları aldığınız zaman ürkmektense hani ben kendim için iyi bir şey yaptım.
21:25Kafam rahat.
21:26Bu yakalandı daha kanser olmadan yakalandı.
21:29Yani erken teşhis de demiyorum.
21:31Daha kanser oluşmadı.
21:32Sadece polip olduğunu anladınız ve bu polibi orada bıraksaydınız 7-8 yıl sonra kanserle karşılaşacaktınız.
21:39Daha sonra bu polipler işte kansere dönüşüyor.
21:42Bir kitle oluşturuyor.
21:43Sonrasında artık kitleyle alakalı şikayetler olmaya başlıyor.
21:46İşte şişkinlik, tıkanıklık, tıkanıklıkları, bağırsak sisteminde değişiklikler, bazen ishal atakları, bazen kabızlık atakları yaşamaya başlıyorsunuz.
21:57Tuvalet düzeniniz bozuluyor gibi.
22:02Dolayısıyla da bu bulgular sizde geliştiği zaman artık biraz daha ileri bir şeydeysiniz hissi oluşturuyor.
22:11Bu yüzden illa da gerçekten çok aşikar, gözle görülür artık hani ertelenemeyecek bir şikayet beklemektense daha kendimizi dinleyerek evet benim buraya baktırmam gerekiyor.
22:27Yaptırırsam kendim için iyi bir şey yapmış olurum diye düşünmek lazım.
22:32Şimdi şöyle durumlarda karşılaşıyor musunuz Sayın Hocam?
22:35Evet bu tarama testleri yapıldı ya da bu kişi check-up'tan geçti.
22:38Bu tarama testleri de dahil.
22:40Tertemiz hiçbir sıkıntı yok.
22:42Sonrasında atıyorum örnek veriyorum.
22:45Bir ay sonrasında, altı ay sonrasında bu durumla karşı karşıya kalınabiliyor mu?
22:49Hayır.
22:50Eğer taramanızı düzgün yaptırdıysanız örneğin Gayta'da gizli kan dediğimiz gizli kan testini yaptırdınız.
22:56Herhangi bir şey yok.
22:57Bunu iki yıl kafanız rahat olabilir.
23:01Elbette arada hani tam ara dönemde yakalanmış bir şey söylenemez.
23:0650 yaşından sonra bir kolonoskopu yaptırdığınız hiçbir polip yok.
23:09Hiç polibiniz yok.
23:115 yıl en azından kafanız rahat.
23:14Yani herhangi bir kanserle karşılaşma kalın bağırsak için söylüyorum.
23:19Mümkün değil.
23:20Dolayısıyla da bu sizin hem özgüveninizi artıracak hem kendinizi daha sağlıklı hissedeceksiniz.
23:27Bir şüpheyle yaşamış olmayacaksınız.
23:30Bir şüpheyle de yaşamış olmayacağız ama şimdi şöyle bir şey var.
23:32Kanın bahsede kanserinde sıkça duyduğumuz bir kavram.
23:35Az önce söylediğiniz o polipler var ya hocam.
23:36Erken alınması riski değiştiriyor demiştiniz.
23:39Tabii ki.
23:40Doğru anladıysam eğer.
23:42Peki bu modern yaşam biçiminde beslenmemize dikkat ediyoruz.
23:45Hareketliyiz.
23:47Bununla beraber günlük hayatımızdaki alışkanlıklarımızı da düzeltiyoruz.
23:52Risk hala devam ediyor olabilir mi?
23:54Bizim bilmediğimiz şekilde sinyal veriyor olabilir mi?
23:56Elbette değiştiremeyeceğimiz faktörler olduğunu söylemiştim.
24:00Yaşınız ilerledi bu sizi belli bir risk grubuna koyuyor.
24:05Yani bundan kaçamazsınız.
24:06Sosyal kullanıcılar için de geçerli mi sayın hocam?
24:10Uzak durmamız lazım yani kötü alışkanlıklarda.
24:13Kesinlikle evet.
24:13Bunu sosyal kullanıcıda evet özellikle sordum.
24:17Şimdi ekranda izlerken yok canım ben hocanın anlattığı gibi değilim diyenler de.
24:22Mutlaka her şeyin azı ve çoğunun arasında fark var.
24:25Ancak sonuç olarak bir risk faktörünü kendi görmezden gelemeyiz.
24:32Gelemeyiz.
24:32Zor söylüyorsunuz.
24:33Tedavi seçenekleriyle ilgili az önceki sorunuzla ilgili bir şey anlatmak istiyorum.
24:37Buyurun lütfen.
24:38O kolonoskopiyle yaptığımız erken temizleme işi gerçekten çok basit.
24:42Polipleri almanız değil mi?
24:43Şimdi bitiyor.
24:44Ancak diyelim ki kolonoskopi yaptırdınız ve biraz daha yüksek bir evrede yakaladınız.
24:49Şimdi kalın bağırsak iki bölümden oluşuyor.
24:51Bir kolon dediğimiz daha uzun kısmı yaklaşık 150 santimlik bir sistemdir.
24:59Son 15 santimlik kısmı da rektum dediğimiz ayrı bir bölgedir.
25:02En son bölge.
25:03Evet kalın bağırsağın bir bölümü ancak makata yakın olan son 15 santimlik kısmı rektum olarak adlandırılır.
25:10Oradaki tedavi yaklaşımları, belirtiler, bulgular biraz daha farklı oluyor.
25:14Rektum kanseri çok daha başka değil mi kalın bağırsak kanserinde?
25:17Tedavi yaklaşımları arasında farklı.
25:19Aslında bakarsanız aynı şekilde gene polip zeminde oluşan bir durum ve rektumda kalın bağırsağın yani kolonun bir parçası, bir devamı.
25:27Fakat tedavi yaklaşımları fark ediyor.
25:29Örneğin kalın bağırsak kanserlerinde cerrahi çok daha öncelikle düşünülen bir durum.
25:37Cerrahi de gerçekten çok yüz güldürücü sonuçlar alınıyor.
25:41Laparoskopik, robotik olarak yapılıyor.
25:43Artık minimal invazil dediğimiz yöntemlerle biliyorsunuz yapıyoruz bütün ameliyatları.
25:46Bu hasta için çok büyük şans, çok küçük kesiler, çok çabuk ayağa kalkma, günlük hayata dönme, çok daha az ağrı, bütün bu avantajlarını yaşıyorsunuz laparoskopik yöntemde.
25:58Ve kalın bağırsak kanserleri erken yakalandığında hani kanser oluşmuş, polibik kaçırmışsınız o fırsatı ama kanser oluşmuş.
26:05Erken evrede yakaladınız bir ya da ikinci evrede.
26:08Sadece ameliyat yeterli.
26:10Ek bir tedavi almanıza gerek yok.
26:12Kemoterapi, herhangi bir şey almaz.
26:14Elbette daha yakından takip olacaksınız yine.
26:17Fakat çok basit bir ameliyatta sadece kanser olan bölümü çıkarıyorsunuz.
26:22Geri kalan bağırsakları birbirine dikiyorsunuz ve olay bitiyor.
26:26O kadar kolay yani.
26:27O kadar kolay ama daha ileri bir evreye geçti örneğin.
26:30Üçüncü evre.
26:31Yani bağırsağı da açtı artık lenf bezlerini de sıçramış durumda.
26:35Bu durumda yapacağınız işlem biraz daha geniş oluyor.
26:38Ve aynı zamanda da ek tedavi almanız gerekir.
26:41Yani kemoterapi, ümminoterapi gibi destekleyici, tekrar etmesini engelleyici, riski azaltıcı ek tedaviler almanız gerekir.
26:50Bunun dışında eğer dördüncü evredeyse ki maalesef bazen öyle yakalayabiliyoruz.
26:54Çok küçük bir tümör olsa bile, bir bulgu vermemiş olsa bile.
26:57Evet.
26:58Dördüncü evrede yakalamış olabiliyoruz.
27:01Karaciğer, akciğer, kemik metastazları gibi metastazları da görmüş olabilirsiniz.
27:05Fakat burada, evet, ameliyatı biraz erteliyoruz.
27:09Eğer hastanın bir tıkanması yoksa, önce kemoterapilerle, bu veya diğer yardımcı yöntemlerle tümörü küçültmek,
27:18o uzak metastazları yok etmeye yönelik bazı tedaviler uyguluyoruz.
27:22Daha sonra ameliyat söz konusu oluyor.
27:24Rektum kanserinde ise, eğer özellikle tümör, rektum dediğimiz bölüm de üç bölüm oluyor.
27:32Üst, orta ve alt bölüm.
27:33Orta ve alt bölümde olanlarda buradaki en büyük problem, makat kaslarına çok yakın olduğu için,
27:39oraya da çıkardığınız zaman hastanın büyük adresi tutamaması veya makat kaslarını koruyamama gibi bir durum söz konusu olabiliyor.
27:45Dolayısıyla kalıcı kolostomi dediğimiz torba takılması gerekebilir.
27:49Bu da hasta için tabii ki çok gerçekten anksiyete oluşturan bir durum.
27:56Dolayısıyla da hastaya mümkün olduğunca bunu yapmamaya çalışıyoruz.
28:00Evet, eskiden oran çok daha yüksekti kalıcı torba açma olasılığı.
28:07Fakat son dönemlerdeki teknik gelişmeler, radyoterapideki gelişmeler bu oranı çok düşürdü.
28:14Eğer yapıyorsak bile rektum kanserinde bu bir torba açmak zorunda kalırsak genellikle bir iki aylık geçici.
28:21Sadece oradaki dikişlerimizin iyi kaynaması için belli bir süre gerekiyor.
28:24O süre boyunca herhangi dikişlerde bir sorun olmasın diye yaptığımız geçici kolostomiler olabiliyor.
28:30Ama o geçici yani daha sonrasında kişi günlük hayatına dönebiliyor.
28:35Şimdi tanı sürecinde tıbbi tablolar var.
28:37Onlar önemli ama insanların psikolojik durumları da önemli.
28:40Şimdi böyle bir durumla karşı karşıya kaldı hasta.
28:43En çok hangi noktada zorlanıyor?
28:46Bir kere bütün hastalıklarda şu geçerlidir.
28:48Önce kabul etmeme, reddetme.
28:51Evet, bu hepsi için geçerli değil mi?
28:53Her hastalık için geçerli bu.
28:55Önce reddeder hasta.
28:56Biz bunu biliyoruz.
28:58Eğer bir kişiye ilk defa kanser olduğunu ben söyleyeceksem ben bunu biliyorum.
29:03Beni dinlemediğini de biliyorum.
29:05Anlatıyorum.
29:06Beni dinlemediğini o sırada kafasın orada olup.
29:07Kafası başka yerde değil mi?
29:08Çünkü almak istemiyor.
29:09Benim söylemeye çalıştığım şeyleri dinlemediğini biliyorum.
29:13Ama ben yine de bu evet istemezlik olmasını ama olduğu zaman seni rahatlıkla tedavi edebiliriz.
29:23Eğer ileri evrede değilse sen şanslı bir insansın.
29:26Erken yakalandığı basit bir yöntemle bunu halledebiliriz diye söylüyorum.
29:30Ama bu tür insanlar genellikle birkaç doktora daha gidip her yerden hani ta ki kendisine biri hayır ne kanseri sen kanser değilsin aslında yanlış bir tezik alındı şeklinde bir şey duymak ister.
29:44Burada tehlikeli olan şey başka doktorlara gidip fikir alması değil.
29:49Bu kesinlikle ben tavsiye ettiğim de bir şey aynı zamanda hani gidip başka insanlardan fikir almak onlarla ilgili yaklaşımlarını dinlemek bir kez daha bir kez daha dinlemeksi çok anormal bir durum değil.
30:00Fakat burada tehlikeli olan şey doktor olmayan kişilere gidip işte herbalist olanlar işte aman boş ver sen yani taşında ameliyat olacaksın oraya bıçak değecek ve bütün vücuduna yayılacak.
30:12Yani şu ilaç var mesela veya işte eşek sütü var işte efendim bir sürü böyle duyduğumuz şeyler var.
30:20Bunları kullanırsan zaten geçecek sen önce bunu yap.
30:23Şimdi böyle yapıp da gerçekten o şansı kaçıran bir sürü insan da gördüm ben.
30:27Asıl tehlikeli olan bu insanlar gerçekten bu durumda o kabullenmeme aşamasında biraz daha mantıklı düşünmek zorunda.
30:37Evet kabul ediyorum hiç kolay değil.
30:40Fakat burada ailenin destek olması lazım.
30:42Yani aileden bir iki kişinin önce kendisinin bu yası yaşamasına müsaade etmeniz gerekir.
30:48Bir insan kötü bir şeyle karşılaştığında üzülür tabi ki.
30:52Üzülür. Bu normal bir şey. Bu olması gereken bir şey. Üzülmezseniz bir anormallik var demektir.
30:58Siz üzülürsünüz. Neden oldu dersiniz. Ne yapacağım dersiniz. Geleceğinizi düşünürsünüz.
31:04Nasıl başa çıkacağınızı düşünürsünüz.
31:05Nasıl başa çıkacağınızı düşünürsünüz. Hayatınızdaki değişikliklere nasıl adapte olacağınızı düşünürsünüz.
31:10Bu normal bir şey. Ama bunun bir süresi var.
31:13Bunu eğer çok uzun bir süreye yeğerseniz ve tedavinizi aksatırsanız bu durumda da gerçekten ondan sonra daha çok üzüleceğiniz bir durumla karşılaşabilirsiniz.
31:24Bunu söylerken zorlanıyor musunuz? Ya da zorlandığınız durumlar oldu mu?
31:27Çok. Evet çok. Yani bir insana kanser olduğunu söylemek gerçekten çok zor bir şey.
31:33Ben onu anlıyorum.
31:35Evet.
31:36Ve bunu söylüyorum. Evet. Ben gerçekten bana nasıl söylenmesi gerekiyorsa öyle söylemeye çalışıyorum.
31:41Sizi de yoruyor değil mi?
31:42Tabii ki. Bu sırtınıza gerçekten bir yükle eve gidiyorsunuz.
31:48Bir insanın hayatıyla ilgili bir karar veriyorsunuz. Hatta onu ameliyat edeceksiniz.
31:54Çoluk çocuğu her şeyi gözünüzün önüne geliyor.
31:58Bazen hani muayene çoluk çocuğuyla gelen insanlar oluyor.
32:01Küçük bir çocuk ama babası işte kanser olduğunu söyleyeceksiniz.
32:05Ben o sahneyi yaşamak istemiyorum gerçekten. O sahne benim için çok zor bir şey yani.
32:09Hani bu benim için o kadar büyük bir yük oluyor ki.
32:12Mümkünse asistanlarıma söylerim hani çoluk gelmesinler.
32:15Ben görmek istemiyorum. Ben hikayeyi bilmek istemiyorum.
32:18Evet.
32:18Hikayeyi bilirsem daha büyük bir yükle şey oluyorum.
32:22Bir yere kadar bu yükü taşımak belki insanlar için aslında mümkün olabiliyor.
32:29Ama bir aradan sonra bu yük biraz ağır gelmeye başlıyor.
32:33Ben dediğim gibi bana nasıl söylensin istersem o şekilde söylemeye çalışıyorum.
32:40Dolayısıyla da eğer bir güven uyandırıyorsam tedavisini birlikte.
32:43Ben şunu da mutlaka hastaya söylüyorum.
32:46Yani sen yalnız değilsin.
32:47Evet bir hastalıkla mücadele edeceksin ama ben senin yanındayım.
32:52Onkologumuz da yanında olacak. O da sana yardımcı olacak.
32:54Hepimiz senin için, senin sağlığın için çalışacağız.
32:58Kendine bize emanet edersen biz elimizden geleni yaparız.
33:02Kendini buna göre hazırlamak da artık hastamıza düşüyor.
33:08Böyle başlayıp da başarı hikayesiyle biten durumlarınız var mı?
33:12Tabii ki.
33:13Yani çok genç yaşta ameliyat ettiğim insanlar oldu.
33:17Çok yaşlı ameliyat ettiğim hani gerçekten de hani baktığınızda
33:22belki ömrü çok kısa artık diyebileceğiniz birçok ek hastalığı olan
33:27bir de kanser üstüne binmiş hastayı ameliyat edip
33:29bir süre sonra böyle çok birkaç yıl sonra
33:32çok sağlıklı bir şekilde karşınızda gördüğünüzde çok mutlu oluyorsunuz.
33:35Ne güzel ne mutlu.
33:36Yani başarı oranı yüksek olan bir hastalık kalın bağırsak kanseri.
33:40Eğer doğru zamanda doğru yerde yakalarsanız.
33:44Dolayısıyla da bu hikayeler var.
33:46Evet ne güzel başarı hikayeler.
33:47Şimdi ameliyat dediniz az önce.
33:49Ameliyat deyince çoğu kişinin sürecin ameliyat oldu mu bitti.
33:54Hani ben de dedim ya çok basitmiş.
33:55Ameliyat oldu mu bitti.
33:57E tamam bitti de sonrası.
33:59Evet sonrası.
34:00Erken evredeyseniz sonrası yok.
34:03Sadece takip olacaksınız.
34:04O kadar.
34:04Daha önce yılda bir kez doktora gidiyordun.
34:08İki yılda bir gidiyordun.
34:09Üç yılda bir gidiyordun.
34:11Ama şimdi şunu biliyorsun.
34:12Bende bir durum oluştu.
34:13Şanslıydım.
34:14Erken yakalandı.
34:16Bu durumda artık özellikle ilk iki yıl.
34:19Üç ayda bir, altı ayda bir çağırıyoruz.
34:21Kontrol ediyoruz.
34:22Bunu da bir kontrol süreci olarak düşünmek lazım.
34:24Her gittiğinizde elbette mutlaka biraz stres, aksiyeti oluyordur.
34:28Hani tekrar bir şey çıkar mı diye bir stres olması normal karşılıyorum.
34:32Ancak bunu kontrolleri erteleme şeklinde bir şeye dönüştürmemek gerekiyor.
34:40Ama daha ileri evrede elbette bahsettiğim gibi işin içerisine radyoterapiler giriyor.
34:47Kemoterapiler giriyor.
34:48Radyo frekans yöntemleri giriyor.
34:50Üminoterapi dediğimiz akıllı ilaç tedavileri giriyor.
34:53Birçok yardımcı faktörümüz var.
34:55Ama onlar da ihtiyaç olduğunda riski, hani tekrarlama riskini yüksek gördüm sasalarda.
34:59Bunda başlamak zorundayız.
35:00Başlıyorsunuz ve bir şekilde bitiyor.
35:04Önemli olan süreci kabul etmek.
35:06Bunun bir süreç olduğunu kabul etmek ve ona göre davranmak.
35:09Ona göre hayatınızı dizayn etmek.
35:11İyileşme süresi kişiden kişiye değişiyor mu?
35:14Elbette.
35:15Yani gene dönüp dolaşıp evreye geliyoruz aslında.
35:17Evreye gire değil mi?
35:18Kaçıncı evreyse evet.
35:19Sadece basit bir kolonoskopiyle halledebiliyorsunuz.
35:23Ameliyat yok.
35:24Herhangi bir şey yok.
35:25Normal yaşamlarına dönmeleri de o süreye bağlı o zaman.
35:28Peki, daha küçük evrede yakaladınız.
35:30Laparoskopik olarak ameliyatı yapma şansınız olduğu yaptınız.
35:33Hemen birkaç gün içerisinde, bir hafta sonra bile işinize dönebiliyorsunuz.
35:37Çok büyük bir ameliyat oldunuz aslında ama işinize rahatlıkla dönebildiniz ve günlük hayatınızda da herhangi bir şey değişmedi.
35:44Psikolojik olarak da kendinizi iyi hissediyorsunuz.
35:48Yani öyle olması gerekiyor.
35:49Destek alanlar oluyor değil mi?
35:50Mutlaka olması gerekir.
35:52Yani bakın her hastalıkla kendi kendimize baş etme gibi bir sorumluluk yüklüyoruz kendimize.
35:59Evet.
35:59Yani her şeyi kendimiz çözmemiz gerekiyor.
36:02Bu bir aslında yine yüzyılımızın bir yanlışı.
36:08Biz kim olursak olalım, ne kadar güçlü olursak olalım, ne kadar bugüne kadar birçok şeyi aşmış olursak olalım, bazen bardağı taşıran bir damla oluyor.
36:19Bir damla geliyor ve o bardağı taşırıyor.
36:22Siz bunu fark etmeniz gerekir.
36:23Bu taşta artık benim de ne yapmam lazım?
36:27Destek almam lazım.
36:28Yani birine bazen halinizi anlatmak bile çok önemli bir durum aslında.
36:35Bunu sadece söylüyorsunuz.
36:37Bir şey olmuyor.
36:38Size bir şey verilmiyor.
36:39Size bir elle tutulur, gözle görülür bir şey verilmiyor.
36:42Ama sadece biri karşınızda dursun ve size bunu anlatsın.
36:47Gerçekten yüzde elli düzeliyorsunuz.
36:50Değil mi?
36:51Psikoloji.
36:51Bir de psikolojiyle alakası var mı hastalıkların?
36:54Mutlaka tabii ki.
36:55Yüzde kaçı?
36:56Şöyle, şimdi psikolojik olarak iyi değilseniz fiziksel aktiviteniz düşüyor.
37:02Beslenme alışkanlığınız yaşıyor.
37:03Gene o şeylere geliyoruz.
37:05Yani kendinizi bırakıyorsunuz.
37:06Obez oluyorsunuz.
37:08Çok fazla umursamıyorsunuz bunu.
37:09Dolayısıyla da elbette zihin sağlığı...
37:12Moral motivasyon.
37:13Moral motivasyon.
37:14Şimdi bağırsakları biliyorsunuz ikinci beyin derler.
37:16Çünkü otonom sinir sistemi dediğimiz bir sinir beyinle ilişkili bir sistem sayesinde kasılır ve gevşer.
37:25Dolayısıyla siz eğer kafanız çok meşgulse, kendinizi iyi hissetmiyorsanız, depresyondaysanız, kabızlık yaşarsınız, şişkinlik yaşarsınız, hazımsızlık yaşarsınız.
37:38Sistem de bozulmuş oluyor.
37:41Kabızlık yaşarsanız, gaytanın bağırsaktan geçiş süresini uzatmış olursunuz.
37:48Dolayısıyla daha uzun süre toksik maddeyle karşılaşmasını sağlamış olursunuz.
37:51Dolayısıyla da kanser gelişme olasılığınızı otomatikman arttırmış olursunuz aslında.
37:55Evet, psikolojinizin de iyi olması, moralinizin yüksek olması bu anlamda çok kıymetli zannediyorum.
38:01Ben yaşadığım bir olayı söyleyeyim, konu psikolojiden açılmışken bir yakınımız bu hastalığa, yani kolon kanseri değil ama kanser olarak bir hastalığa yakalandı.
38:11Ve şehir dışında yaşamayı tercih etti, bir karavanın içinde ve hastalığını bu şekilde atlattı.
38:17Çok mutluyum dedi ve şu anda üzerinden bir 15 sene geçmiştir maşallah, çok sağlıklı.
38:22Bazen bir değişiklik yapmak için hayatınızda bir şeyin gerçekten sizi sert bir şekilde uyarması gerekiyor.
38:31Bir silkelenmek mi gerekiyor diyorsunuz?
38:33Evet, bazen tokada ihtiyacımız var yani öyle söyleyeyim.
38:36Toplum olarak en çok neye geç kalıyoruz?
38:40Kendimizi dinlemeye geç kalıyoruz.
38:42Yani insanlar gerçekten kendinin farkında olmalı, kendini bilmeli.
38:53Bu kadar koşturmanın, sürekli bir şeyle meşgul olmanın, sürekli rutin bir şey yapmanın normal olmadığını bir şekilde anlamamız gerekiyor.
39:04Bunu ne kadar erken fark ederseniz hayatınızda o kadar çok değişik.
39:08Şimdi şu da var, bu yayından tek bir şey hatırlayacak izleyicilerimiz.
39:12Ne olsun istersiniz?
39:13Şimdi önemli bir konu.
39:14Evet, şunu söylemek isterim.
39:18Kalın bağırsak kanseri çok rahatlıkla, daha kanser oluşmadan tespit edilebilecek ve çok rahatlıkla tedavi edilebilecek bir hastalık.
39:28Bunu yaşınız ilerledikçe sizin belli kontrolleri yapmanız gerektiğinin bilincinde olun ve kendinize zaman ayırın.
39:38Ben hani ben sadece insanlar şu programdan sadece şunu akllarında tutsunlar.
39:44Kendinize zaman ayırırsanız kendi hayatınıza, kendinize çok büyük iyilik yapmış olursunuz.
39:49Program başında demiştim, konuşmaktan korkuyoruz ya.
39:52Şimdi Sayın Hocam'a da dedim, Akif Bey'le çok güzel bir dostumuz vardır, eksik olmasın, kırmaz gelir.
39:57Dedim ki benim de konuşmaktan korktuğum bir konuyu konuşacağız aslında.
40:01Ama sizin anlattıklarınız çok rahatlatıcıydı.
40:02Şimdi rahatladınız mı?
40:04Sizin anlattıklarınız çok rahatlatıcıydı.
40:06Bence izleyicilerimiz de rahatlamıştır, o korkuların biraz olsun altmışlardır diye düşünüyorum.
40:12Değil mi? Ben iyiyim, risk yok diye düşünmüyorlardı.
40:15Çok teşekkür ediyorum geldiğiniz için.
40:17Ben teşekkür ederim.
40:17Yolunuz açık olsun, başarınız daim olsun.
40:19Teşekkürler, çok sağ olun.
40:20Efendim Ülke TV'de Dünya Değişikçe programının sonuna geldik.
40:24Genel cerrahi uzmanı Sayın Doçent Doktor Mehmet Akif Aydın.
40:27Bizlerle beraber de haftaya farklı bir misafirimizle sizleri Ülke TV ekranlarına bekliyorum.
40:32Mutlu bir gün diliyorum, hoşçakalın.
40:47İzlediğiniz için teşekkür ederim.
40:50İzlediğiniz için teşekkür ederim.
Yorumlar