- 1 yıl önce
YAŞANAN DEĞİŞİĞİM İNSAN HAYATINI NASIL ETKİLİYOR? “DÜNYA DEĞİŞTİKÇE”
Başarılı sunucu Eda Özdemir’in sunduğu “Dünya Değiştikçe”, her geçen gün küreselleşen dünyanın toplum üzerindeki etkilerini masaya yatırıyor. Popüler kültürden teknolojik gelişmelere, alternatif tedavi yöntemlerinden tıp alanındaki gelişmelere kadar birçok konuyu uzmanlarına soran Dünya Değiştikçe, izleyenleri için önemli bilgiler paylaşıyor.
Dünya Değiştikçe’de; alışkanlıklar, yaşam tarzları, sağlıklı gıda tüketmenin önemi, ekolojik dengedeki değişiklikler gibi pek çok konu, uzmanların değerlendirmeleri ışığında ele alınıyor. Dünya değiştikçe neler değişiyor? Bu değişim insanların yaşamını nasıl etkiliyor? Değişime ayak uydurmak için neler yapmalıyız? Tüm bu sorular, Dünya Değiştikçe ile Ülke TV ekranlarında yanıt buluyor.
Dünya değiştikçe insanların hayatında yaşanan değişimi gözler önüne seren program “Dünya Değiştikçe” her pazar 15:15’te Ülke TV’de…
Başarılı sunucu Eda Özdemir’in sunduğu “Dünya Değiştikçe”, her geçen gün küreselleşen dünyanın toplum üzerindeki etkilerini masaya yatırıyor. Popüler kültürden teknolojik gelişmelere, alternatif tedavi yöntemlerinden tıp alanındaki gelişmelere kadar birçok konuyu uzmanlarına soran Dünya Değiştikçe, izleyenleri için önemli bilgiler paylaşıyor.
Dünya Değiştikçe’de; alışkanlıklar, yaşam tarzları, sağlıklı gıda tüketmenin önemi, ekolojik dengedeki değişiklikler gibi pek çok konu, uzmanların değerlendirmeleri ışığında ele alınıyor. Dünya değiştikçe neler değişiyor? Bu değişim insanların yaşamını nasıl etkiliyor? Değişime ayak uydurmak için neler yapmalıyız? Tüm bu sorular, Dünya Değiştikçe ile Ülke TV ekranlarında yanıt buluyor.
Dünya değiştikçe insanların hayatında yaşanan değişimi gözler önüne seren program “Dünya Değiştikçe” her pazar 15:15’te Ülke TV’de…
Kategori
📺
TV ve DiziDöküm
00:00İNTRO
00:00Ülke TV ekranlarından herkese mutlu bir gün diliyorum.
00:17Dünya Değişikçi programına hoş geldiniz değerli izleyiciler.
00:20Kanser, vücuttaki hücrelerin kontrolsüz çoğalmasıyla ortaya çıkan ciddi bir hastalık.
00:26Peki hangi türleri daha sık görülüyor?
00:28Özellikle sindirim sistemi kanserlerinde neden mide ve kalın bağırsak kanseri öne çıkıyor?
00:35Peki bu hastalıkların belirtileri nelerdir?
00:37Tanıda hangi yöntemler kullanılıyor?
00:40Ve en önemlisi erken tanı hayat kurtarabilir mi?
00:44Stüdyo konuğumuzla danışacağız.
00:46Genel cerrahi uzmanı Sayın Profesör Doktor Mehmet İlhan bizlerle hoş geldiniz.
00:50Hoş bulduk.
00:51Sayın hocam çok önemli bir konu aslında.
00:54Mide kanseri dünya genelinde çok yaygın olarak görülüyor.
00:57Özellikle yanlışın varsa düzeltin.
00:59Avrupa ülkelerinde en sık görülen hastalıklar arasında olduğu ifade ediliyor.
01:03Türkiye'de durum nedir?
01:05Yani genelde mide kanseri dünyada en sık görülen beşinci kanser grubu olarak diyebiliriz.
01:10Evet.
01:10Bu kanserlere bağlı ölümlerin ise en sık üçüncü sebebi.
01:14Çünkü örneğin kolon kanseri belki daha sonra konuşacağız bu üçüncü sıklıkta görülürken.
01:19Mide kanseri beşinci sıklıkta görülmesine rağmen biraz daha agresif seyrettiği için en sık üçüncü ölüm nedenidir.
01:26Türkiye'de ise özellikle tabii erkeklerde biraz daha fazla görülmekle beraber beşinci sıklıkta diyebiliriz.
01:33Anladım.
01:33Mide kanserinin genellikle siz daha iyi bilirsiniz tabii ama sinsi ilerlediği için geç fark edildiğini de biliyoruz.
01:40Bu noktada erken tanı adına toplum nelere dikkat etmeli?
01:43Şimdi mide kanseri az önce sıklığında bahsettik.
01:46Tabii özellikle Japonya, Kore, Çin'de daha çok tütsülemiş yiyecekler yediği için bu ülkelerde daha sık görülüyor.
01:55Türkiye'de ise Doğu Anadolu bölgesinde Kars, Ardağan, Erzurum bu bölgede yemek borusu ve mide kanseri biraz daha sık görülüyor.
02:03Son yıllarda bu dünya genelinde olduğu gibi ülkemizde sıklığı artmaktadır.
02:07Tabii bu hastaların genellikle sebeplerine baktığımızda en sık uzak doğuda görülmesinin sebebi tuzlu ve tüsülemiş yiyeceklerin fazla tüketilmesi.
02:17Özellikle alkol ve sigara fazla içen insanlar.
02:21Daha önce herhangi bir epigastrik şikayeti olup bir tetkik yapılmışsa intestinal metabolazi ya da helikobakter pylorinin pozitif olması.
02:29Bir de eğer ailede kanser öyküsü varsa, tabii bu illaki kanser olacağı anlamına gelmez ama mide kanseri gelişme riski daha fazla olur.
02:40Bu şikayetlerine baktığımızda erken evrede çoğu insan mide kanseri olduğunu fark etmez.
02:46Ama daha çok böyle yemek yerken böyle sanki bir şey burama oturdu, işte rahat sindiremiyorum.
02:52Üstüne gidip işte bir soda içeyim şikayeti olabilir ya da iştahsızlık, düzgün yemeklerini yemesine rağmen istemeyen kilo kaybı ve yemekten sonra epigastrik bölgesi dediğimiz hemen buradan karın ağrısını hissetmesi bu insanlarda mide kanseri şüphelenebiliriz.
03:12Biraz daha ileri evrelerinde, mide kanseri biraz daha ilerlediğinde kilo kaybı daha şiddetli olur.
03:18Hatta kaş eksi dediğimiz dışarıda baktığımızda ciddi bir şekilde kemikleri görülecek şekilde görünür.
03:24İştahsızlığı daha da artar.
03:26Bu tümör biraz daha ilerlerse bulantı kusma şikayeti daha fazla olur.
03:31Eğer işte midenin tıkanma yerine göre biraz daha tıkarsa hiçbir şekilde yemek yiyip beslenemez.
03:36Ve bazı mide kanserlerinde de hafif gizli kanama dediğimiz yavaş yavaş kanar.
03:43Bu hastalarda anemi dediğimiz kansızlığa sebebiyet verebilir.
03:47Eğer böyle şikayetleri olan birileri olursa erken dönemde doktoruna başvurmasını tavsiye ediyoruz ki ileride bir sıkıntı olmasın diye.
03:55Evet mide kanseri risk faktörleri arasında beslenme ve yaşam tarzının da olduğunu biliyoruz.
04:01Az önce söylediniz zaten beslenme grubunda.
04:03En önemli risk faktörleri dedik ama yaşam tarzında neler yapmak gerekiyor?
04:08Nasıl bir rol oynuyor hayatımızda?
04:10Çok güzel bir konuya değindiniz.
04:12Mesela az önce bastık Çin'de ve Japonya'da mide kanseri çok görülür.
04:15Çünkü alışkanlıklarından dolayı bu insanlar yani acaba genetik mi yoksa yaşam tarzı ve alışkanlığa bağlı mı diye kanser hangisine bağlı mı diye araştırmalar yapılmış.
04:27Aynı Japon yani ırkında ya da Çin ırkında olup Amerika'ya gidip orada göç eden insanlarda akraba bağı olmasına rağmen Amerika'da yaşayanın mide kanseri gelişme oranı Japonya'dakine göre daha az.
04:40Bu da en önemli faktörlerinden bir tanesi çevresel faktör.
04:44Özellikle eskiden buzdolabı yoktu ve gıdalar fazla saklanamıyordu.
04:48Balık gibi tüsünlenmiş ürünlerin fazla tüketilmesi mide kanserinin riskini arttırıyor.
04:53Ama genel olarak da böyle sebze meveyi fazla tüketmesek et fazla tüketilirse sigara alkolü çok dikkat etmesek fazla sigara içildiğinde ya da gazlı içecekleri fazla içip hayat tarzını böyle düzenli yemek alışkanlığını oturtmazsan mide kanseri daha sık gelişebilir.
05:13Evet aslında biz günlük hayatta bazı şikayetleri çok da önemsemiyoruz galiba değil mi?
05:19Çok da dikkat etmiyoruz.
05:20İşte herhangi bir ağrıdır fazla eğdim.
05:22İşte geçiştiriyoruz yürüyerek onu yok etmeye, tolera etmeye çalışıyoruz.
05:26Bazı şikayetler uyarıcı kabul edilebilir mi?
05:29Yani evet çok ileri seviyede anlaşıldığını söylediniz ama böyle nokta atışı bulabileceğimiz küçük küçük uyarıcılı durumlar olabiliyor mu?
05:37Özellikle istenmeyen kilo kaybı, yemekten sonra böyle hazımsızlık, dispeptik şikayetler varsa.
05:44Ağrı olabiliyor mu?
05:45Nefes alırken işte atıyorum şu kısmım ya da şu kısmım ağrıyor gibi yemekler.
05:49Yani ileri evlerde, ileri bir evrede eğer öyle ciddi bir tıkanıklı varsa ağrı olur ama erken dönemde daha çok böyle dispeptik yakınmalar dediğimiz hazımsızlık, yemek yerine yiyememe ya da yemek borosunun alt tarafında ya da yemek borosunda tümör varsa yemek yerken yutkunamama ya da ağrılı yutkunma gibi şikayetler olursa.
06:07Eğer bir belli bir süre bu şikayetleri geçmiyorsa hemen hekimine başvurup bunun sebebi nedir diye bir bakmak lazım.
06:15Anladım. Ciddi bir ağrı vermeden önce görülmesi gerekiyor.
06:19Doğru söylüyorsunuz.
06:20Şimdi altın standartı nedir mide kanserinde tanının?
06:23Mide kanseri şüphesi olan bir hasta hekime başvurduğunda tabii dışarıda genel bir fizik muayene illa ki olur, değerlendirme olur ama bunu dışarıda göremeyiz.
06:31Bu hastalara kesinlikle bir gastroskop yani endoskopi dediğimiz işlemi yapmamız lazım.
06:38Endoskopi de hem orofan eksediğimiz yukarıda boğazımızı görüp yemek borosunu değerlendiriyoruz.
06:44Daha sonra mideye iniyoruz.
06:46Mideye indiğimizde eğer herhangi bir lezyon görürsek orada biyopsi alıp biyopsi de bu işlem patolojiye gönderiliyor.
06:53Patoloji sonucunda eğer kanseri olup olmadı kesin bir şekilde tanıyı koyuyoruz.
06:57Yani bunun altın standart tanısı gastroskopla lezyonu görüp biyopsi almak.
07:02Onun dışında var mı farklı yöntemler sayın hocam?
07:04Eğer diğer fizik muayene ya da dışarıdaki görüntüleri de tabii biz bunu bulamayız.
07:12Ama endoskopla bizim görüntü 8'si ekrana yansıtırsak.
07:18Endoskopla bu lezyonu görüp fark edip adını koyduktan sonra bir sonraki aşama eğer patoloji mide kanseri olduğu söylenirse o zaman diğer tetkiklere başvuruyoruz.
07:34Burada midenin çıkışını görüyoruz.
07:36Pilordaydığımız midenin çıkışı hemen midenin çıkışını antrum dediğimiz o bölgede bir polip görüyoruz.
07:43Bu polipi görür görmez tabii endoskopik olarak uygunsa hemen polipektom yapıp patolojiye gönderiyoruz.
07:48Ama bunun bir sonraki evresinde eğer erken bir şekilde bunu yakalayıp ya da bu kolun tümörlerinde daha ayrıtlı bir şekilde konuşacağız.
07:56Bu lezyonu görüp erken bir şekilde bu lezyonu ortada kaldıramazsak genç döneme kalırsa...
08:01Minik kırmızı görüntülerden bahsediyorsunuz değil mi sayın hocam?
08:04Bu midedeki antrumdaki polip.
08:05Evet.
08:06Polip burada daha sonraki tabii diğer gün de bu polipektom yapılarak bu çıkarılıyor.
08:11Bu muhtemelen tümörleşmemiş bir polipoid lezyon.
08:14Zaten mide tümörlerinde genellikle polip şeklinde daha çok gelişmez başka şekilde gelişir.
08:19Ama erken evre gastroskopiyle tanının konulması altın standart.
08:24Tabii tanı konduktan sonra mide kanseri diyelim tanısını koyduk.
08:28Bir sonraki testlerin yani bunun evresi nedir?
08:34Erken evre bir mide kanseri mi?
08:36Evet.
08:36Geç evre mide kanseri mi?
08:37Onu araştırmamız lazım.
08:39Bu hastada mesela diyelim mide kanseri tanısını koyduk.
08:42Bir sonraki aşama bilgisayarlı tomografi.
08:44Gerekirse karaciğeri değerlendirmek için MR.
08:47Ya da bütün vücudu taramak için pesiti çekip bunun evrelendirmesini yapmamız lazım.
08:52Erken evre bir tümörse yaklaşımımız daha çok cerrahi ağırlıklı olur.
08:56Ya da geç evre bir tümörse ona göre kemoterapi, radyoterapi ya da HDP yönelik tedaviler yapmak lazım.
09:04Nabaratuvar testleri tabii rütün bir taramak yapmak lazım.
09:06Ama özellikle tümör markaları değdiğimiz C19-9 ve kasioemirojenik antizyene bakarak bunlar takip için önemli.
09:15Bizim az önce bahsettiğimiz hastanın semptomu ve şikayeti varsa erken bir şekilde doktorun hekimine başvurması lazım.
09:25Özellikle aile anemlezi ve insidasın yüksek olduğu yerlerde varsa hemen hastaya gastroskopi yapmamız lazım.
09:31Gastroskopi de midedeki lezyonu görüp parça aldıktan sonra biyopsiyle tanıyı koyduktan sonra evrelendirmek için bu hastaya bilgisayarlı tomografi...
09:42Yani şuradaki görsel değil mi?
09:43Görselde buradaki tomografi çekmek lazım.
09:46Ve daha sonraki bu evrelendirmeyi yaptıktan sonra evresine göre tedavisini planlamamız lazım.
09:52Şimdi erken dönemde yakalanan vakalarla geç dönemde yakalanan vakalar arasında mutlaka büyük farklar vardır sayın hocam.
09:59Erken teşhis edildiğinde başarı yüksek oluyor mu?
10:02Tabii erken evre miden tümörlerinde tedavi planı da çok farklı oluyor.
10:06Örneğin T1 tümördeydiğimiz leptodun metastazit çıkmayan bir tümörü erken bir şekilde yakalarsak bu hastaya herhangi bir midenin alınmasına gerek kalmadan endoskopik olarak ya polipektomi ya da endoskopik submukozal diseksiyon ya da daha minimal bir invazif işlemle mideni koruyarak hastanın tamamen kür sağlayacak şekilde bir tedavi görmüş olur.
10:29Ama geç dönemde hasta bunu ihmal edip eğer tanısı geç konulursa bu tümör hem mideyi tıkanmaya ona bağlı olarak da nefrodun metastazı hatta uzak organ metastazı dediğimiz işte karaciğer akciğer ya da periton yayılımı dediğimiz karında yaygın bir karsinomatöz peritonu dediğimiz karında yaygın yayılımı olursa ve orada asit sıvı birikirse bunun sürvesi çok düşük olur.
10:53Hem cerrahi şansını kaybeder hem de vereceğimiz kemoterapi, radyoterapi ya da diğer hedefe yönelik tedavilere yanıtımız azalır.
11:02Erken tedavi iyi bir tedavi için erken tanı çok önemli.
11:06Yani her zaman bu hastalıklar Allah korusun ölümle sonuçlanmıyor.
11:09Yok.
11:10Değil mi?
11:11Tabii çok umutsuz olmamak lazım. Erken tanıyla sürvünümüz yani 5 yılda 10 yılda %70-80'lerin üstünde.
11:17Midenin alınması gibi bir durum söz konusu oluyor mu Sayın Hoca?
11:20Şimdi tanı koyduğumuzda eğer değerlendirmede tabii bir konsesü şeklinde işte burada genel cerrah, radyoloji uzmanı, işte BTMA'nin değerlendirecek, onkoloji uzmanı orada olacak.
11:34Gerekirse hastaya destek için bir psikiyatri danışmanı olabilir.
11:39Bunlar değerlendirdikten sonra erken evre ise endoskopik girişimlerle bunlar rezeke edilebilir.
11:45Yani minimal invazil işlemler dediğimiz işlemlerle ameliyat olursa midenin almasına gerek kalmaz.
11:50Ama çok da erken değil hafif ortadaysa işte lehnodu metastazı yok, batın içi karında başka bir de yayılım yok, diğer organlık karacere, akciğer metastazı yoksa ilk tercih ameliyat.
12:02Ameliyatta da midedeki yerleşim yerine göre eğer midenin çıkışında ya da üst tarafındaysa gerekirse midenin bir kısmının alınması lazım.
12:10Ama tabi bir kısmının alınmasına uygun değilse total gastraktomi dediğimiz midenin hepsinin alınması gerekiyorsa onu almak gerekir.
12:18Ve daha sonra o midenin aldığımız midenin yerine de ince bağırsak çekerek yani total gastraktomi, ruh, ernie, gastroje, genostomi dediğimiz anastomuzları yaparak bu tedaviyi yapmış oluyoruz.
12:30Evet, yaşam konforu ne kadar etkiliyor Sayın Hocam?
12:33Tabi bir ameliyat olmayan midesi olan bir kişiyle ameliyat olduktan sonra midesinin bir kısmı ya da hepsinin alınması, hayat konforu aynı değil.
12:44Genelde tabi ameliyatları minimal invazim yöntem dediğimiz laparoscopik hatta uygunsa robotik cerrahlerle yaptık.
12:50Evet.
12:51Ve hedefe yönelik tam R0 rezeksiyon yapılarak tümörü içeride bırakmamak lazım ama günlük hayatta biz günde kaç kez yemek yiyoruz ortalama?
12:583 kez herkes yemek yiyor ya da sizin gibi işte diyet yapıp ben fit olmak istiyorum diyenler günde 2 kez yemek yiyebiliyor.
13:06Ama mide ameliyatı olan total gastraktomi örneği olan birisi günde yani en az 6 kez yemek yemesini öneriyoruz.
13:12Sık ama az mı?
13:13Sık az yani işte bir sabah kahvaltısı, ara öğün, öğle, ara öğün, akşam yemeği.
13:19Çünkü biraz fazla yemek yediğinde o karında biraz şişkinlik, gerginlik, distansiyon, hazımsızlık.
13:25Hatta dumping sendromu dediğimiz işte erken ya da geç dumping işte hızlı bir şekilde terleme, yorgunluk ve hemen oturma hissi gelişebiliyor.
13:34Onun için erken dönemde hekime başvurup tanemizi koyup böyle ilerlemeden bir total gastraktomiye gitmeden bu işi halletmek lazım.
13:42Halletmek lazım.
13:43Peki onlara siz diyet programı az önce dediniz ya.
13:46Biz kendimizce yapıyoruz.
13:48Siz onlara bir diyet programı sunuyor musunuz?
13:50Yani tabi ameliyat olmayan bir kişiye bu genel olarak işte tütsülenmiş yemeklerin fazla gelmemesi, sebze meyveni tüketilmesi.
13:56Tütsülenmiş yemekler derken biraz açalım mı?
13:58Mesela örneğin eskide buzdolabı yoktu.
14:00Balıkları tuzdan kurutup uzun süre bekletip bozulmasın diye bu yemekler muhafaza ediliyordu.
14:06Ama günümüzde dolap olduğu için buzdolabı çok gerek duymuyor ama hala bazı yerlerde bunu uyguluyorlar.
14:11Bundan kaçınmak lazım.
14:13Sebze meyveyi yemek lazım.
14:14Taze gıdayı tüketmek daha iyi olur.
14:16Ama hasta ameliyat olduktan sonra tabi eski şekilde olmayacağı için bunlara özel bir diyet veriyoruz.
14:23Günde işte kaç kez yiyeceğini, ne kadar yiyeceğini bir de 12 parmak bağırsağı dediğimiz işte karaciğer ve safra da karaciğerde gelen safra ile pankreste gelen pankreas enzimlerinin yolları da değiştiği için
14:35bunlara ekstra takviye ilaçları vererek sindirimine yardımcı olacak destek tedaviler veriyoruz.
14:40Peki safra dediniz de aklıma geldi.
14:42Şimdi mide rahatsızlıklarıyla safra birbirine çok karıştırılıyor öyle değil mi?
14:46Evet o da özellikle çok güzel bir konuya değindiniz.
14:50Özellikle yani bizim sağ üst kadran dediğimiz hasta işte geliyor böğürüm ağrıyor ya da midem ağrıyor diyor.
14:55Bu bazen yaptığınız tetkiklerde midede hiçbir şey çıkmıyor.
14:59Safra kesesinde taş çıkıyor.
15:00Özellikle yemekten sonra bu sağ üst kadran ağrım olup sonra sırtta vurup işte burada kaburgama vuruyor ya da işte skapula bölgesi dediğimiz bölgeye ağrım vuruyor diyorsa
15:12safra kesesi bazen ön planda oluyor.
15:15Bunu gidip araştırıp sebebini ortaya koymak lazım.
15:19Yani benim saframda taş var çok önemsemeyip de işte ben gitmeyeyim geciktireyim yapmamak lazım.
15:24Gidip en azından bir işte genel kant halinde safra kesesinde taş var yok mu diye bir ultrasonla bir safra kesesi değerlendirilir.
15:31Orada da gerek duyulursa da altın standart gastroskopiye başvurarak en azından midenin bir şey midede bir şey olmadığını ispatlayıp
15:39eğer safra kesesinde taş varsa safra kesesi taşına yönelik tedaviyi ayarlamak lazım.
15:43Safra kesesi alındı.
15:45Çaburlaşma vardı taş vardı sonra o bölge oradan alındı.
15:48Mideyi ne kadar yoruyor?
15:50Ne kadar zarar veriyor?
15:51Ya da sonrasında mideye bir rahatsızlık verebiliyor mu bu?
15:55Onun görevini üstleniyor yanlış bilmiyorsam eğer.
15:57Yani safra kesesi tabii görevi bizim Karacer'deki safra normalde direkt koledok yoluyla değdiğimiz 12 parmak bağırsağına dökülüyor.
16:06Safra kesesi orada bir depo görevi görüyor.
16:08Evet.
16:09Orada yemek yedikten hemen sonra safra kesesi bir kasılıp safra kesesi içindeki safra hızlı bir şekilde 12 parmak bağırsağına dökülerek
16:15oradaki sindirimi hızlandırıp ve rahat sindirmemize yardımcı oluyor.
16:21Safra kesesi olmayınca tabii o hızlı safra boşanım olmayacağı için ilk başta belki biraz zorlanıp sindirim biraz sıkıntı olabilir ama
16:29bu direkt mide kanseri üzerine bir etkisi yok.
16:32Anladım.
16:33Ama yemekten sonra bir zorluk çekilebilir.
16:35İlk başta.
16:36Ya da bir yürüyüş ihtiyacı duyulabilir mi?
16:38Yani eğer sindirimi biraz zor olursa erken dönemde belki bir hemen yemekten sonra bir fiziksel aktivite bir yürüyüş yaparak sindirime yardımcı olabilir.
16:47Çok ağır yağlı yemek yiyemeyebilir.
16:49Ya da işte diyelim halk dilinde çok konuşuluyor.
16:52İşte ben safra kesesi ameliyatı oldum.
16:54Bir daha yumurta yiyecek miyim diye.
16:56Biz aslında yumurtayı ye diyoruz.
16:58Ama fazla yeme mesela.
16:59Bir tane ye ya da iki ama üç dört tane yumurta birden yeme.
17:02Ya da yağlı güzel bir yemek yiyeceksen kızartma dozunu biraz kaçırma sindirimi biraz zor olur seni hemen rahatsız eder.
17:09Ama bir özel diyetten ziyade her şeyden az ve dikkatli bir şekilde beslenmesini öneriyoruz.
17:14Anladım.
17:14Yani safra kesesinin olmayışı mideye çok ciddi zararlar vermiyor.
17:18Yok.
17:18Bunu da buradan öğrenmiş olun.
17:20Şimdi tedavide farklı aşamalar farklı yöntemler var.
17:23Günümüzde hangi seçenekleri kullanıyorsunuz?
17:25Günümüzde eğer erken evre erken yakalarsak altın standart tabi cerrahi.
17:29Cerrahi evet.
17:29Eğer cerrahi aşamasını biraz ileri aşamaya gitmese önce bir konseyde işte onkoloji uzmanı da oluyor.
17:37Onlarla beraber konuşuyoruz.
17:38Gerekirse kemoterapi görmesi gerekiyor.
17:40Kemoterapi öneriliyor.
17:42Kemoterapi ek olarak gerek duyduğunda radyoterapi, ışın tedavisi değil mi?
17:46Şimdi tedavisi hedefli şey oluyor.
17:48Ve daha sonra bu kemoterapi, radyoterapi sonrası tekrar radyolojik görüntüleme yapıyoruz.
17:52İşte ilk baştaki evresiyle, şimdi iki evresinin arasında bir fark var mı?
17:58Bir evre ilerledi mi?
17:59Yoksa geriledi mi?
18:00Ameliyette uygun hale geldi mi?
18:02Gelmedi mi?
18:02Değerlendiriyoruz.
18:04Eğer verilen onkolojik tedaviye yanıt iyi alıyorsak o zaman cerrahi seçeneği tekrar kullanıyoruz.
18:09Eğer yanıt iyi anlamadı ya da bu arada bir metastaz geliştiyse kemoterapi rejimi değiştiriliyor.
18:14Ya da hedefe yönelik işte imunoterapi ya da diğer ilaçlar kullanılıyor.
18:18Kemoterapiyi reddeden sadece ilaçlarla tedavi olmak isteyenler oluyor mu?
18:23Günlük hayatta çok karşılaşıyoruz.
18:25Özellikle bu kemoterapinin yan etkisinde çok korkan ya da çevresinde duyan insanları çok ister.
18:30Psikolojik olarak da.
18:31Psikolojik olarak da çok etkin.
18:32İşte saçım dökülecek, yemekten sonra yemek yiyemeyeceğim.
18:35İşte benim filan akrabam vardı kemoterapi aldı da daha kötüleşti.
18:39Genelde kemoterapi eğer alınması gerekiyorsa biraz sabredip o kemoterapinin yan etkilerinde sabırla onların medikal tedavi destekle psikolojik atlatılmasını öneriyoruz.
18:51Ama dediğiniz gibi kemoterapi reddedip ciddi manada tedavide uzaklaşıp sonradan daha ciddi sıkıntılarla gelen insanlar oluyor.
18:58Öyle mi?
18:58Evet evet.
18:59O yüzden siz onları daha çok ikna.
19:01Yani ikna etmek lazım.
19:03Bunun gerekli olduğunu söylemek lazım.
19:06Gerekirse bir psikiyatri desteğinde iyi bir destek ailesinde işte çocuğun varsa çocuklarında ya da ablası kardeşi varsa onlardan ya da anne baba varsa onlardan destek alarak kemoterapi yani alınması gerektiğini söyleyip eğer uygunsa almasını tavsiye ediyoruz.
19:23Psikolojik destekle birlikte daha etkileyici olur.
19:25Şimdi tarama programları var toplum sağlığı açısından da çok önemli sayın hocam.
19:31Mide kanseri için düzenli tarama programları var mı?
19:34Genelde mide kanseri ülkemizde 40-50 yaşlarından sonra tarama öneriliyor ama özellikle Japonya'da kanser mide kanseri çok geliştiği için sıkı bir şekilde gastroskopiyle dediğimiz tarama yöntemi yapılıyor.
19:48Son dönemde tabi bu zeka yapay zekanın ilerlenmesiyle ve gastroskopide farklı teknolojik ayetlerin gelişmesi çok küçük ve bunların rengini değiştirerek neredeyse hemen hemen aynı patolojimiş gibi bir tanı koyacak şekilde yani patoloji ana biliminin verdiği tanıya yakın bir tanı vererek ciddi şekilde bize yardımcı olup erken olarak yakalanmaya yardımcı oluyor.
20:10Özellikle ülkemizde Doğu Anadolu bölgesinde yaşayan ve ailesine kanser riski yüksek olan ve sigara, alkol ya da şikayetli olanlarda kesinlikle taramayı öneriyoruz.
20:23Bu tarama yılda bir ya da iki yılda bir gastroskopilere yapılabilir ve bu taramalarda erken tanık olup minimal invazip yöntemlerle tedavisi çok rahat bir şekilde yapılabilir.
20:34Peki tüm batın ultrasonla da bir şeyler kendini gösterebiliyor mu Sayın Hocam?
20:38Yani hastanın eğer bir şikayeti yoksa rütin bir şekilde yapılan ultrason da erken evre mide kanserinin yakalanmasına bir faydası olmaz.
20:46Ama ileri evre bir tömür varsa işte batın içine nef notarı ya da işte mide duvarlarının tam geçmişte T4 olmuş ya da mide duvarı ciddi şekilde kalın T3 ya da karaciğerin metastazı varsa belki ultrasonda yakalanabilir.
20:59Rütin taramalarda ultrasonun çok mide kanserinin taramasına faydası yok.
21:04Ultrasonu nerede kullanıyoruz mide kanserinde?
21:07Özellikle endolümünel ultrason dediğimiz endoskopların ucunda ultrason cihazı oluyor.
21:13Bu mide kanserinin evrenlendirmesine yardımcı oluyor.
21:17Hem midenin etrafındaki lenf bezlerinde tutulma var mı yok mu onu değerlendirmek için hem de midedeki o duvarda ne kadar hangi katı geçti onu değerlendirmek için endosge ile yapılabilir.
21:29Ama rütin bir karın ultrasonda mide kanserinin taramasına yeri yok.
21:32Yeri yok orada görünmüyor yani.
21:34Şimdi bazı kişilerde az önce ifade ettiğiniz genetik faktörlerin etkisi çok fazla.
21:38Mide kanserinde de böyle bir durum var mı?
21:40Yani genetik hikayeye bağlı mı?
21:42Özellikle tabi ailesinde mide kanseri varsa çocuklarında ve yakınlarında kanser gelişme ihtimali yüksek.
21:49Bu taramalarını yapsınlar ama böyle bir endişeye de kapılmasın.
21:52Benim ailemde kanser var ben illaki kanser olacağım.
21:53Evet risk altında mı?
21:55Yani risk altında ama illaki kanser olacağım diye de hayatında çok şey yapmasın.
21:59Rütin taramalarını yapsın normal hiçbir şey yokmuş gibi de hayatını devam etsin.
22:03Şimdi hocam halk dilinde rutin taramalarınızı yapsın diyorsunuz.
22:06Haklısınız da hekim olarak.
22:08Şimdi halk dilinde şöyle bir inanış var.
22:09Birincisi bıçak değdi.
22:11Evet.
22:11Organ alındı.
22:12Bıçak değdi.
22:13İkincisi ne kadar çok efendim ultrason, MR ve bu cihazların diğer isimlerini telaffuz edemiyorum tam olarak bilmediğim için.
22:20Bunları ne kadar çok kullanırsanız o kadar çok vücudunuza zararlı olur şeklinde bir inanış var.
22:25Mesela bıçak değil kanserim yayılır.
22:27Biz de çok karşılaşıyoruz.
22:29Özellikle ameliyat kararı verdiğimizde işte hastayı çağırıyoruz.
22:34Konseyde karar verdik.
22:35Sizin ameliyat olmanız lazım.
22:37Peki niye ameliyat olmasam ne olur?
22:40Niye diyorum işte annem, teyzem, halam demiş işte bıçak deyince kanser daha da ilerliyor.
22:46Aslında bu iyi bir yani hastaları korkutma dışında başka bir şey değil.
22:52Tam tersine erken tanık olunmuş ve ameliyat olup bu ameliyattan sonra tamamen yani kür değdiğimiz tamamen hastalıkta kurtulacak bir aşamadayken işte bıçak değdiğinde yayılıyor.
23:06Başka yere gidiyor şeyle ameliyata kaçıp korkuyor.
23:10O zaman bir bakıyorsun 3 ay 4 ay ya da işte bir sene sonra geldi tamamen her tarafa yayılmış bir tümör.
23:14Yani bıçağın değilmesiyle tümör yayılma zaten öyle bir şey olsaydı dünyanın hiçbir yerinde işte bu kadar tıp eğitimi işte 12 sene ilk öğretim, 6 sene tıp fakültesi üstüne 5 sene uzmanlık dağındı.
23:295 sene de işte 4 çendik ve kaç sene sonra bu kadar eğitim verip de sıfır bıçağı kullanıp kesebilmek yetkisini alabilmek için bu kadar emek verilmezdi yoksa.
23:38Evet yani böyle bir inanış var en azından herkes de bilsin bence mutlaka bunlar için size gelenler gelenlere daha doğrusu psikolojik destekte veriyorsunuzdur diye düşünüyorum.
23:47Tabii tabii onu ikna edip ameliyat kesin olmasını tavsiye ediyoruz.
23:51Pıçak değilmesiyle kesinlikle kanser yayılmıyor herhangi bir yere gitmiyor ama bazen belki bu yani mit diyelim ya da başka bir şey mi diyelim.
24:00Muhtemelen ileri evre bir tömür yakını belki zamanında yani işte diyelim 40-50 sene önce bu kadar radyolojik tetkikler çok iyi değildi ya da işte sağlık sistemi bu kadar çok iyi değildi.
24:12Tarama testleri ya da tetkikler yapılamıyordu.
24:15O zaman hasta çok ileri evre bir kanserle geliyordu ve o zamanlar hasta direkt ameliyat edildiğinde zaten ileri evre bir kanser.
24:22Beklenen sürüvü çok düşük.
24:24Ameliyat ettikten sonra ameliyat sonrası komplikasyon oranları da çok yüksek olabilir.
24:28Ve bu yüzden işte bıçak değdi de daha kötü oldu inanışı orada gelmiş olabilir.
24:33Kesinlikle erken evreyi bir araştırma yapımı ameliyat kararı verildiyse bıçak da korkmasınlar.
24:39Değil mi korkmasınlar.
24:39Evet.
24:40Şimdi evet kolon yani kalın bağırsak kanseri dünyada ve Türkiye'de en sık rastlanılan sindirim sistemi hastalıklarından.
24:48Şimdi erken teşhis edildiğinde merak ediyorum kalın bağırsak kanseri için tedavisi mümkün mü başarı oranı nedir?
24:54Şimdi kolon bağırsak kanserine geldiğimizde tabi bunun sıklığı mide kanserine göre daha sık görülüyor.
25:02Yani dünyada en sık görünen üçüncü sık kanserlerden bir tanesi.
25:06Birincisi ne sayın hocam akciğer kanseri?
25:07Genelde akciğer kanseri bayanlarda biraz over kanserleri filan olabiliyor.
25:12Erkeklerde kolon kanseri ya da bütün erkek bayanları üçüncü sıklıkta görünen kanser.
25:18Kolon kanseri tabi genelde bunu işte kolon ve rektum kanseri diye iki gruba da ayırabiliyoruz.
25:24Bu kolon kanserin yüzde otuzu rektum kanseri.
25:27Yani?
25:27Hemen anorektal dediğimiz makattan itibaren bir 15 santimetrelik yani kalın bağırsan çıkış yerine denk veren kısım.
25:37Niye rektum kolon diye ayırıyoruz?
25:39Aslında ikisi de aynı organ ama yaklaşım tarzı, tedavi şekli, bir de hayat konforu ameliyat sonrası komplikasyonların değişiyor.
25:50Artı rektum kanserinde genellikle çoğunda stoma dediğimiz kolostomi açılabiliyor.
25:55Kolon kanserinde çoğuna kolostomi gerekmiyor.
25:58Ve bu kolostomi gerektiği için çoğu kişi ameliyata kaçıyor.
26:02Ve rektum kanserinde tabi radyo terapi daha ön planda.
26:06Kolon kanserinde daha çok radyo terapi değil de CR ve kema terapi daha ön planda.
26:11Yani yerleşme yerine göre sürvisi ya da geçiş şekli değişebiliyor.
26:16Kolon kanserinin risk faktörlerine baktığımızda bu lifsiz diyet bir risk faktörü diyebiliriz.
26:22Kırmızı etin fazla tüketilmesi bir risk faktörü.
26:26Kilo, yani kilolu kişilerden yeme içmesine dikkat etmeye biraz kilo olanlar da daha fazla.
26:32Ama sizin gibi tabi fit birisi için bu risk düşük diyebiliriz.
26:36Amin.
26:37Amin.
26:39Özellikle inflamatuar bağırsak hastalığı varsa, öne üsratif kolit ya da kronu varsa kolon kanseri riski daha fazla.
26:46Son yıllarda kolon kanseri riski artıyor diyebiliriz.
26:51Özellikle batı tarzı, diyet tarzından dolayı et fazla tüketilmesi.
26:56Ama kolon kanserinde erken tanıyı, özellikle yani ciddi bir şekilde erken tanı son yıllarda ciddi manada konuluyor.
27:04Yüzde yetmişe yakın.
27:05Ve bu erken tanının en önemlisi risk altındaysa, diyelim ailede kolon kanseri ya da bir sendrom varsa,
27:12işte 40 yaşında itibaren aşağı 40 yaşında rütün kolonoskopileri yapılıyor.
27:17Risk altında değilse hatta son eskide 50'li yaşlarda öneriliyordu.
27:20Son yıllarda 40'lı yaşlarda itibaren rütün kolonoskopileri yapılarak erken tanı konulup,
27:26erken tanının en iyi bir tedavi ciddi manada hayat kalitesini arttırıyor,
27:31metastazı azaltıyor, ölüm riskini ciddi manada düşürüyor.
27:36Ama 50-55 yaş altı son dönemde kolon kanseri yüzde 1-2 artış gösteriyor diyebiliriz.
27:43Yaşam tarzı da, beslenmenin dışında yaşam tarzı ve alışkanlıklar riski arttırıyor mu?
27:49Evet, çok fazla spor yapmayanlar, kilosu olanlar, yeme içmesine fazla dikkat etmeyenler de risk artıyor diyebiliriz.
27:58Bir de aile öyküsü varsa kolon kanseri riski biraz daha yüksek.
28:01Şimdi mide kanseri olanlarda yenilebilecekleri ifade ettiniz.
28:04Kolon kanserinde de kırmızı et dışında özellikle dikkat edilmesi gereken durumlar var mı?
28:09Yani orada da daha çok böyle sebze meyveyi fazla tüketmek iyi olur.
28:13Ama mideye göre bizim o dediğimiz tüsünemiş gıdalar çok fazla etkilemiyor.
28:17Ama yine de diyeti çeşitlendirip daha çok taze gıdalar tüketilmesi,
28:23lifli gıdaları özellikle fazla tüketmemiz lazım.
28:26Lifsiz gıdalar riski arttırabilir diyebiliriz.
28:28Yine kalın bağırsak kanseri de erken dönemde belirti vermeden ya da işte uyarıcı işaretler gösterebiliyor mu?
28:36Özellikle kalın bağırsak kanseri tabii kalın bağırsakın sağ tarafı ya da sol tarafına göre şikayetleri değişebilir ya da rektumda değişebilir.
28:43Ama hastada işte bir makata kanama şikayeti varsa...
28:49Sürekli mi yoksa bir kerede mi?
28:50Yani özellikle rektum kanseri olduğunda bu birden bir aktif kırmızı kanama olabilir ama mesela sağ kolundaysa bu yavaş yavaş siyah dışkı kanadını hissedirir ya da bazen olur olmaz diyebilir.
29:02Mesela rektum kanserinde tuvalete gittiğinde hemen kırmızı bir kanama tuvaletinin arkasında ya da klozette direkt kan görebilir ama mesela sağ kolun tümöründe öyle değil de daha çok işte dışkıya iç içe girmiş aralıklı kanamalar olabilir ya da birden bir kanama olabilir.
29:18Bazen kolun kanseri çok ufak ufak kanayabilir özellikle sağ sol kolun tümörlerinde bu yavaş yavaş kanamaya bağlı olarak kronik anemi bunun üzerinde hasta halsızlık yorgunluk hissedebilir.
29:30Kansız olduğunu fark etmeyebilir birden geldiğinde bir bakıyorsun hemoglobin hematokide çok ciddi bir anda düşmüş.
29:36Böyle bir şikayeti varsa doktoruna başvurmak lazım.
29:40Dışkı alışkanlıklarının değişme de çok önemli.
29:43Mesela diyelim rütün her gün işte bir kez tuvalete çıkıyorsun ya da işte sabah çıkıyorsun ama bir baktın böyle karnında hafif böyle bir gaz var tuvalete gidiyorsun tuvaleten rahat yapamıyorsun.
29:55Ya da işte tuvalete oturuyorsun tam boşalmıyor kısmen kalıyor.
29:59İki saat sonra tekrar tuvalete gitmek istiyorsun ya da işte üç günde iki günde bir tuvalete gitmeye başladın.
30:05Tuvalete gidiyorsun gazını rahat çıkaramıyorsun karnında bir şişkinlik oluyor.
30:08Bu tür durumlarda şüphelenmek lazım bu önemli.
30:10Tabii bu biraz daha eğer ilerlerse tabii tümör bunu fark etmezse o zaman ne yapabilir?
30:17Bağırsağı tam tıkayabilir.
30:19Bağırsağı tam tıkadığında bunu bir boru gibi düşünelim.
30:22Eğer bir kanalda geçiş tam yoksa o zaman bulantı kusma, şiddetli karın ağrısı, karından şişkinlik isterse de zaten o zaman evde duramaz.
30:29Evet doğru söylüyorsunuz.
30:30Kolon kanserinde erken dönemde de tanıya koyabilmek için farklı testler var mı?
30:35Kolon kanserinde eğer bir öyle bir şikayetin varsa tabii bir rütün kan tayliliği yapmak lazım.
30:41Son dönemde de aile hekimlerinde rütün olarak dışkıda gizli kan dediğimiz tarama testi yapılıyor.
30:46Bu pozitifse ya da bu şikayetleri varsa kesinlikle doktora başvurmak lazım.
30:52Başvurduktan sonra eğer aile öyküsü varsa ya da daha önce bir kolonoskopi yapılmamışsa, genç hastaysa kolon kanseri şüphesi varsa kesinlikle çekilmemek lazım.
31:02Gizli kan testi yapılacak bununla ilgili.
31:04Gizli kan pozitifse yapıldı diyelim taramada.
31:06Ya da az önce bahsettiğim dolu şikayetleri varsa bir kolonoskopi kesin yapmak lazım.
31:11Kolonoskopide tabii tümör varsa zaten yine altı standart olarak endoskopik olarak biyopsi alındı ve tarısı konuluyor.
31:18Ama polif varsa polipektomi yapmak gerekir.
31:20Özellikle toplumda bu slide'ı ekrana yansıtabilir miyiz?
31:26Hangisi sayın hocam?
31:27Sekiz.
31:28Sekiz.
31:31Kolon kanserinde özellikle mesela anorektan ya da rektum tümörlerinde çok ciddi manada hasta mesela diye makata kanama şikayetiyle gidiyor doktora.
31:41Özellikle bayanlar çok çekiniyor.
31:43İşte neyin var makata kanamam var diyor.
31:45İşte bir geçin sizi muayene edelim diyor.
31:48Yok bana muayene etmedi bir reçete ver eve gideyim diyor.
31:52Sonra ya da işte bende işte çatlağım var hemorritim var işte ya da işte anal fissürüm var deyip bana reçete verip gönder diyor.
32:00Kesinlikle öyle bir şey yapmamak lazım.
32:02Biz tabii fakültede öğrenci arkadaşlar da bunu anlatıyoruz.
32:04Eğer anorektal bölgede bir şikayetin varsa ve yani basit deyip bu işte bu hemorritim var ya da çatlağım var deyip hemen bir işte anal fissür hemorrit reçeti verip göndermemek lazım.
32:15Kesinlikle ya o bölgede yani direkt rektoskopi ya da rektal muane ile bir rektum tümörün olmadığını ispatlamamız lazım.
32:22Eğer o anda imkan yoksa yapmıyorsak bile işte reçete verip şikayet geçtiği de 3 ay 6 ay 1 seneye değil de en kısa sürede bir rektoskopi ya da kolonoskopi ayarlamak lazım.
32:33Evet hocam.
32:33Şimdi kolon kanserine baktığımızda mesela bizim endoskop ünitemizde diyelim kalın bağırsanız tabii mide gibi küçük değil.
32:39Mideyi burada görüyoruz.
32:40İşte yemek borusu, mide, endoskopla çok rahat 12 parmak basana kadar görüyoruz.
32:46Kolon kanserinin taramasında gastroskopi ya da tabii alet kısa yetişmez kolonoskopla az önce rektum dediğimiz yani anal kanalın hemen burasıyla bu 15. santimide kadar kısım burası rektum.
32:58Tabii bu işlemi yapmak için hasta 2 gün bir diyet yapıyor. Birinci gün işte sadece tanesi sıvı gıda tüketiyor.
33:05İkinci gün yine tanesi şeffaf sıvı gıda artı bağırsak temizleyecek ilaçlar içiyor.
33:10O gün zaten hiçbir yere çıkmaması gerekiyor bağırsak temizleneceği için.
33:12İstese de gidemez.
33:13Gidemezsiz hareket edemeyecek çünkü.
33:15İnsanoğlu hareket edemeyecek bağırsak temizliği yapıyor.
33:17Biz kolonoskopla ne yapıyoruz? Burada da gördüğümüz gibi işlemi yaptığımızda rektumda girip işte sigmoid kolon, inel kolon, işte splenik fleksora, transvers kolon, hepatik fleksora.
33:27Burada herhangi bir lezyon, polif var mı yok mu hepsini tarıyoruz bakıyoruz.
33:34Kolonoskopi yaptıktan sonra lezyon görürsek biyopsi yapıyoruz.
33:37Eğer lezyonumuz yoksa zaten kolonoskopla tarama bir şekilde çıkmış oluyoruz.
33:42Ama polif varsa diyelim polipektomi yaptık.
33:45Takibi nasıl olsun?
33:47Polip patolojiye gidiyor.
33:49Patolojide diyelim tümör çıkmadı.
33:51İyi bir lezyon çıktı.
33:53Bir sonra tekrar kontrol kolonoskopi.
33:54Acaba bizim gözde kaçırdığınız bir polip var mı?
33:57Ne kadar süre sonra dedin?
33:59Bir yıl sonra.
33:59Bir yıl çok uzun değil mi?
34:00Yok uzun.
34:01Yani normalde eğer polip çıkmazsak, kolonoskopi bağırsak temizliği çok iyiyse ve güvenli bir kolonoskopi yapmışsak ekstra bir şikayet olmasa hatta 3-5 sene sonra kontrol kolonoskopi yapıyoruz.
34:15Ama polip varsa tümör çıkmadı.
34:17Diyelim işte basit bir polipoid lezyonu olarak aldandırıldı.
34:22O zaman bir sene sonra tekrar kontrol yapıyoruz.
34:25Bir yıl sonra eğer polip çıktı, tekrar polip ektomi çıkmadı.
34:29O zaman 3 sene sonra.
34:303 sene sonra bir şey yoksa 5 yılda bir takip.
34:32Burada görüyoruz bir tane polip görüyoruz.
34:35Kolonda diyelim böyle bir polip gördüğümüzde.
34:37Bir sonrakine geçelim.
34:39Bir sonrakine geçelim sayın yönetmenim.
34:41Bu polipi böyle endoskopik olarak çok rahat bir şekilde görüyoruz.
34:44Bir sonrakine geçiyoruz.
34:47Ve polip ektomi yapıyoruz.
34:49Burada ise biraz gecikmiş bir şekilde gelen bir hasta.
34:52Tamamen hani erken gelseydi belki az önceki polip gibi bir lezyon görülürdü ve o polip ektomi yapılırdı.
35:00İşlem biterdi ve rütün taramalarına devam ederdi.
35:02Burada ise görüyoruz.
35:04Neredeyse lümenin %50'sinden fazlasını tıkayan ve tam tıkamamış ama lümen kısmen açık.
35:10Bir tümörer lezyon görüyoruz.
35:12Tabi bu aşamada da adını koyduktan sonra evrenlendirme amacıyla diğer tetkikleri yapıyoruz.
35:17Kaçıncı evre oluyor sayın hocam bu gördüğünüz?
35:18Yani sadece bu lezyona bakarak tabi evreyi belirlemiyoruz.
35:22Evet.
35:22Buna destek olarak da işte minede yaptığımız gibi tabi rektumun tetkikleri biraz daha farklı.
35:30Rektumda evrenlendirmeyi işte bir konoskop bir de rektumda lezyon bulduk.
35:37Biyopsi aldık diyelim adenokarsinom çıktı.
35:40Sonra rektumdaki o lezyonun derinliğini belirlemek için bir MR çekiyoruz.
35:46MR daha çok işte rektumdaki rektum duvarındaki derinliğini gösteriyor.
35:51Artık perirektal bölgede metastaz var mı yok mu diye.
35:54Burada da ekrana yansıttığımız gibi bu BT görüntüleri.
35:57Evet.
35:57Burada MR'da rektumda daha çok lokal invazyonu göstermek için MR çekiyoruz.
36:02Tomografiyi ne zaman çekiyoruz?
36:05Diyelim kolon tümünü ya da rektum tümürü işte akciğerde metastaz var mı?
36:09Karaciğerde metastaz var mı?
36:11Onu değerlendirmek için de tomografi çekiyoruz.
36:13Bazen bütün vücudu taramak için gerekli lüzum halindeki hastaları için PET siti de çekiyoruz.
36:19Hastayı değerlendirmek için.
36:20Örneğin kolonoskopi yaptık.
36:22İnen kolunda bir tümörel lezyon gördük.
36:24Biyopsi yaptık.
36:24Adenokarsinom.
36:26Ama tabii kalın bağırsan diğer taraflarını göremiyoruz.
36:28Evet.
36:29Ameliyat tomografi çektik.
36:30Tomografide karaciğerde akciğer metastazı yok.
36:33İşte sol hemikolektörü kalın bağırsan bir kısmını alacağız diye karar verdik.
36:37Kalın bağırsan geri kalan kısmını bazen değerlendirmek için gerekirse PET siti çekiyoruz.
36:41Eğer o taraflarda polip ya da ikinci senkron kolon tümürü varsa o zaman ameliyat şekli biraz daha genişletir ve büyütebiliyoruz.
36:48Hastalığın evrelerine göre tedavi şekilleri de o zaman farklı oluyor öyle değil mi hocam?
36:51Evet.
36:52Yani işte kemoterapi cerrahi yöntem.
36:54Doğru kolon tümörlerinde bildi de olduğu gibi erken evrense yani metastaz yoksa karaciğer ve akciğer metastazı yoksa erken evre ise ve metastaz yoksa ilk tercih kolon cerrahi ise.
37:07Ama tabi karaciğer, akciğer metastazı varsa ve obstriktif yani lümenin tama yakın ya da kısmen tıken bir lezyon yoksa öncelikle kemoterapi veriyoruz.
37:16Ama rektum kanserinde bu biraz farklı.
37:18Rektum kanserinde az önce bahsettiğimiz gibi biraz anal bölgeye çok yakın olduğu için ve cerrahi ise çok farklı olduğu için kemoradi terapi eğer çok erken yani evre 1-2 değilse.
37:29Evet.
37:30Kemo radyo terapi ilk tercih bazen rektum kanserinde son dönemde ameliyatsız takiplerimiz de oluyor.
37:36Radyo terapi arkasında uzun dönem bir kemoterapi ve radyo terapi kemoterapi sonrası endoskopik olarak yani hem rektat tüşe ile fizik muhane hem endoskopik olarak lümen içini görüyoruz hem de MR çekerek o lokal invazyonu var mı yok mu bunlara bakarak rektum kanserinin tedavisi tamamen kemoradi terapi eğer tam yanıt varsa bekle gördüğümüz politikayı izleyerek ameliyatsız bir şekilde takip edebiliyoruz.
38:03Anladım. Başarı oranı o zaman yüksektir değil mi Sayın Hocam?
38:07Yani kolon ve rektum kanserlerinde başarı oranı yüksek. Ciddi manada erken yakalarsak hatta tamamen kür sağlanan hastalara da oluyor. Son dönemde özellikle kemoradyo terapinin kolon kanserlerine etkisi ve yanıtı çok iyi. Onun için kolon ve rektum kanserlerinde başarı oranımız çok ciddi bir şekilde arttı diyebiliriz.
38:28Evet hocam şimdi bir de düzenli tarama testleri var kolon kanserinde. Gerçi az önce örnek vermiştiniz kolon kanseri.
38:35Şimdi mesela mide kanseri kolon kanseri diyelim ameliyat ettik. Ameliyat sonrası tabi erken dönem tabi komplikasyonlar oluşabilir.
38:43Örneğin yarayı, infeksiyonu ya da o anastomuzlarını dikişlerde atma ya da kanama. Erken dönemde hastanedeki en az 4-5 gün hastanede postop yatırıyoruz.
38:53Buna bağlı bir komplikasyon gelirse hemen müdahale ediliyor. Bu erken postop takiplerdeki takiplerimiz.
38:59Geç dönemde diyelim hasta ameliyat sonrası bir sıkıntısız bir şekilde evine gitti.
39:03İşte karar verdik. Buna işte kemoterapi görecek ya da görmeyecek. Ondan sonraki takipleri ilk 2 yıl 3 ayda bir takip ediyoruz.
39:11Kan değerleri gerekirse bir ultrason. Yılda bir de kalan kalın varsa gerisinde bir tümör var mı yok da polip geliştirmeyi bir senkron ikinci bir tümör geliştirmeyi yılda bir kolonoskopi.
39:23Gerekirse yılda bir tomografi 3 ayda bir takip. Daha sonra 2 yıl sonra yılda bir takip. 5 yıldan sonra gerektirilirse 2 yılda bir takibe çıkarılıyor.
39:31Tabii bu sıkıntı takipten önemli. Evet ama kendisi de her şeyine dikkat edecek değil mi bu anlamda?
39:35Çok dikkat edecek. Takiplerini bırakmayacak. Özellikle eğer ekstra bir kemoterapi başka bir tedavi olduysa işte ben yoruldum, sıkıldım, bunun gitmeyeceğim ya da gidip başka bir tedavi yöntemine başvuracağım deyip onlara gitmeyecek.
39:52Sabırla takibini yaptıracak.
39:55Tabii bu anorektal bölgede bayanlarına az önce bahsettiğim gibi bir örnek vereyim.
40:00Genç bir hanımefendi bizim kınliğine bir zaman başvurmuş.
40:04Evet.
40:04Aşağıda muayene ediliyor. 20'li yaşlarda biraz işte muayene edelim falan demiş.
40:09Yok ben olmak istemiyorum. Niye? O dedim bir şeyim yok.
40:12İşte bir muhtemelen çatlağım var tuvaletten sonra biraz kırmızı kan oldu.
40:16O anda muhtemelen erken dönemde kan talihine göre bir kansızlığı da saptanmıyor.
40:20Ya işte muayene yok ben muayene olma bana reçete ver diye doktor arkadaşı biraz zorluyor.
40:25Reçetesini veriyor gönderiyor.
40:273 ay sonra ya işte diyor ben 3 ay önce geldim bir şikayetim vardı ama reçete verdi.
40:321-2 ay biraz kullandım. Rahatladım.
40:35Ama son dönemde böyle rahat oturamıyorum.
40:37Sanki orada bir şey batıyor.
40:39İşte kanamam biraz daha arttı.
40:41Kendimi daha hassız ve yorgun hissediyorum.
40:43Kilo kaybım var.
40:44Azıcık da rengim sarardı diyor.
40:47Neyse gel bir bakalım diyor.
40:48Bir muayene ediyor.
40:50Bir rektal tüşe de hemen parmak basın.
40:51Ele gelen bir kitle.
40:53İşte tümör olduğunda şüpheleniyor.
40:55Biyopsiyi o arada organize ediyor.
40:57Bir de rengi sarardı.
40:58Acaba karaciğerde bir şey var mı diye bir karaciğerde bakalım deniliyor.
41:02Bir oral hayvi rektal kontrası bir tomografi çekiliyor.
41:04İşte rektumda tümör.
41:06Karaciğerde yaygın metastas.
41:09Akciğerde metastas.
41:10Yani 20'li yaşlarda.
41:12Belki işte 3-5 ay önceki o erken dönem bir çekinmeden bu tetkikleri yaptırabilseydi.
41:18İleri evre bir evre 4 kanserle hastaneye gelmezdi.
41:22Tabi bu erken evrenin işte sürvisiyle evre 4'e gelen sürvi çok farklı oluyor.
41:29Metastase gelen bir hasta erkemoterapiye de yanıt verilmezse zaten amniyet şansını kaybediyor.
41:34Yani ciddi hayat beklenti kısalıyor.
41:36Onun için bu tür şikayetlerin varsa çekinmeden bunları yaptırmak lazım.
41:39Evet ben de onu diyecektim aslında kanser türlerinde yaş, cinsiyet hatta çocukluk dönemlerinde ortaya çıkıp çıkmadığını soracaktım.
41:46Özellikle bazı kolon kanserleri mesela familial adenomatoz polipoziz dediğimiz genetik olarak ailede varsa bunlarda gelişme riski çok yüksek oluyor.
41:57Bunlarda mesela 40'lı 50'li yaşlarda tarama değil de daha çok 20'li yaşlarda komoskopi öneriyoruz.
42:02Eğer onlarda bu FAP dediğimiz familial adenomatoz bir tanısı konulursa o zaman kalın bağırsa kanser olmadan total proktokolektomi dediğimiz kalın bağırsağını tamamen alıyoruz ki ileride kalın bağırsağ kanseri gelişmesin diye ameliyete kadar gidip agresif bir tedbir alınabiliyor.
42:20Alınabiliyor.
42:21Peki yaş grubu olarak neler söyleyeceksiniz Sayın Hocam?
42:24Korunmak için de neler yapmamız gerekiyor?
42:25Korunmak için özellikle rektum, kolon kanser, anorektal bölgede bir şikayetimiz varsa kesinlikle çekilmeden, sıkılmadan muanelerimizi yaptıracağız.
42:38Kondoskopi yaptırmamız gerekiyorsa yaptıracağız.
42:41Taze sebze, meyve tüketeceğiz.
42:44Lifli gıdaları daha çok yiyeceğiz.
42:46Barsak alışkanlıklarında bir değişiklik olduğunda, hafif gaz distansiyon olduğunda yine tarama testine gitmemiz lazım.
42:52Bütün erkek ve kadınlar da fark etmez 45 yaşa, 50 yaşlarına geldiğimizde kesinlikle rütün bir bazal kolonoskopi yaptırmamız lazım.
43:02Eğer polip varsa zaten yılda bir, yoksa 5 yılda bir o taramaların rütün yaptırmamız lazım.
43:08Aile hekimlerimize dışkıda gizli kan taraması yapılabilir.
43:11Bu pozitifse zaten kesinlikle kolonoskopi yaptırmamız lazım.
43:15Buna çok dikkat etmemiz lazım.
43:17Şimdi Sayın Hocam, yönetmenimden 1-2 dakika rica edeceğim. Şunu öğrenmek istiyorum.
43:21O kadar hızlı geçti mi? Çok akıcı geçti mi?
43:23Evet.
43:23Biraz süreye daha mı iyi olsun?
43:24Evet, bence de çok güzel geçti. Gerçekten vermiş olduğunuz bilgiler ışığında.
43:29Baya bizim için önemli verdikleriz.
43:31Şunu öğrenmek istiyorum.
43:32Strese bağlı oluyor mu?
43:33Her şeyin başı strese deyip hani biz bir kan alıyoruz ya.
43:36Strese bağlı ben hasta oldum.
43:38Strese bağlı işte birilerine kızdım, canımı sıktı, kafama taktım, moralim bozuldu ve hasta oldum.
43:43Şeklinde şikayetler oluyor mu?
43:46Yani özellikle mide şikayetleri stres tabii çok tetikler.
43:49Yani gastrit dediğimiz, ülser dediğimiz bu stres buna çok etkisi olur.
43:53Ama diyelim bir bağırsak değişikliği vardır, epigastrik ağrım vardır, sindirim sisteminde beklenmedik şikayetlerin varsa
44:00bunu ben streslendim, böyle oldum dememek lazım.
44:03Ama tabii stres dediğimiz özellikle irritablı bağırsak sendromu dediğimiz bütün tetkikler yapılır.
44:09Hiçbir şey çıkmaz ama işte karın ağrısı, gazlar, şikayetler olabilir.
44:13Stres bunları tetkikler.
44:15Ama önce bir şey olmadığını ispatlıyoruz, sonra strese bağlııyoruz.
44:18Ya evet hemen böyle efendim kocama kızdım, çocuğuma kızdım, kayınvalideme kızdım demiyoruz.
44:23Yok demiyoruz.
44:23Önce tedavilerimizi yaptırıyoruz.
44:25Ama bu da çok önemli yani ben kanser öldüm, öldüm öyle bir şey yok.
44:29Bu da çok önemli.
44:30Yani çok benim tanıdığım, ameliyette ettiğim mide kanseri olsun kolun kanseri hastalarımız 10 senedir, 15 senedir çok ciddi, 20 senedir hastalıksız,
44:41çok güzel bir şekilde hayatını devam ettiren ve erken evre yakalanında %70-80'e yakın tamamen hastalıkta kurtulma riski çok yüksek.
44:49Yani tamamen biz umutsuzuz.
44:51Her şey bitti öyle bir şey yok.
44:53Tedavi yani öyle son dönemde tabii yapay zekende devreye girmesi, teknolojinin gelişmesi, işte kondoskopi, gastroskopinin gelişmesi,
45:00hedefe yönelik tedavilerin gelişmesi, CRI'nin daha agresif ve minimal invazif olması kesinlikle umutsuz olmuyoruz.
45:08Geleceğe çok mutlu bir şekilde bakıyoruz.
45:10Sadece ihmal etmiyoruz.
45:12Erken tanı için elimizde geleni yapıyoruz.
45:14Sayın hocam çok teşekkür ediyorum verdiğiniz bilgiler için.
45:16Gerçekten çok aydınlandık.
45:18Ve sizin önerilerinize de dikkat edeceğiz.
45:20Sağ olun.
45:21Ben teşekkür ediyorum.
45:22Bizi burada konuk ettiğiniz için bütün ekibe teşekkürlerimi iletiyorum.
45:25Sağ olun.
45:25Yolunuz açık, başarınız daim olsun.
45:28Efendim bir programımızın daha sonuna geldik.
45:31Genel cerrahi uzmanı Sayın Profesör Doktor Mehmet İlhan bizlerle beraber de haftaya farklı bir misafirimizle sizleri Ülke TV ekranlarında bekliyorum.
45:39Mutlu bir gün diliyorum.
45:39Hoşçakalın.