- 2 ay önce
Devrimin 1. yılında Suriye'de neler değişti? Siyasi ve toplumsal alanlarda nasıl bir dönüşüm yaşandı? SDG'nin rolü ve Türkiye'nin pozisyonu nasıl şekilleniyor? Mutabakat sonrası hangi süreçler öne çıkıyor? ABD'nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack'ın 'demokrasi' çıkışı hangi yorumları gündeme getirdi? Trump yönetiminin demokrasi stratejisinde neler değişti? ABD'nin Orta Doğu politikası ne? Washington bölgedeki etkisini azaltacak mı? ABD'nin Türkiye yaklaşımı tartışılıyor. Barrack'ın değerlendirmeleri iki ülkeye ne sinyal veriyor? "Türkiye'ye meşruiyet vermek" ifadesi ne anlatıyor? ABD'den yeni milli güvenlik stratejisi... Belge, küresel güç dengelerinin değişimine işaret ediyor mu? Avrupa-ABD ilişkisinde yeni bir döneme mi giriliyor? Cüneyt Özdemir 5N1K'da sordu; İZÜ Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Selim Sezer, Uluslararası Güvenlik Uzmanı Dr. Abdullah Yasir Atalan ve Siyasal Bilgiler Profesörü Prof. Dr. İlter Turan yanıtladı.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Sevgili seyirciler yeni bir Beşne Birkan programına hoş geldiniz.
00:07Bugün 3 ayrı konuyla karşınızda olacağım.
00:09İlk konumuz Suriye.
00:11Suriye'deki devrimin birinci yılına bastık.
00:14Bir yıl önce hayalini bile kuramayacağımız olaylar gerçekleşti.
00:18Esad rejimi babadan oğula geçmiş, sonrasında diktatörlüğe dönüşmüş devam ediyordu.
00:22Milyonlarca insan Suriye'deki iç savaştan kaçmış, Türkiye başta olmak üzere farklı ülkelere sığınmıştı.
00:28Bir yıl önce 10 günde Suriye'nin kaderi değişti, Esad rejimi yıkıldı ve yepyeni bir dönem başladı.
00:36Ancak bu başlayan dönem, yani Ahmet El Şahra'nın bir dönem El-Kaide liderliğinden devlet başkanlığına transferi,
00:43sonrasında Trump'la aynı oval ofiste buluşmasına kadar geçen süreçte derenin altında Suriye'deki derelerden çok sular aktı.
00:51O akan sularda hala kimi konular belirsizliğini koruyor.
00:55Onların başında da şu anda Türkiye'nin bir anlamda baş ağrısı sayacağımız YPG ya da SDK, Suriye Demokratik Güçleri adlı ordunun,
01:0570-80 bin kişilik ordunun ne olacağı.
01:08Geçtiğimiz günlerde Abdullah Öcalan bu konuyla ilgili ilginç bir teori ortaya attı.
01:13Ordunun bir kısmının Suriye ordusuna katılabileceğini, daha doğrusu SDG'nin bir kısmının Suriye ordusuna katılabileceğini,
01:19bir kısmının da yerel güvenlik güçleri olarak çalışabileceğini duyurdu.
01:23Ahmet El Şahra'nın başkanlığı konuşuluyor, tartışılıyor ama şu son bir yılda 3,5 milyon Suriyeli'nin de Suriye'ye döndüğü bir gerçek olarak karşımızda duruyor.
01:34Suriye'de henüz demokrasi var mı? Var demek için çok zor.
01:37Gelir mi? Ondan da emin değiliz.
01:38İsterseniz Dr. Selim Sezer'e, Siyaset, Bilimi, Uluslararası İlişkiler Öğretim Üyesi Selim Sezer'e bu konuyu soralım.
01:45Selim Bey hoş geldiniz.
01:46Buna biz devrim diyebiliriz sanırım. Bu devrimin ardından geçen bu ilk yılı siz nasıl tanımlıyorsunuz?
01:52Suriye siyasi ve toplusu olarak en çok hangi alanlarda dönüşüm yaşadı şu ana kadar?
01:578 Aralık 2024 tarihinde gerçekleşen devrim uzun bir sürecin sonucuydu.
02:02İki anlamda bir yandan 13 yıl devam eden bir savaştan sonra gerçekleşti ve bir anlamda 13 yıllık bir savaşın sonunu getirdi.
02:09Bir yandan da 61 yıl boyunca var olan, hüküm süren bazı rejimin sonunu getirdi.
02:15Tanımı bu şekilde yaptığımızda yeni rejimin bir anda yeni bir siyasi reçeteyi, yeni bir toplumsal modeli hızlıca ve kolaylıkla hayata geçirmesi zaten kolaylıkla beklenebilir bir şey değildi.
02:27Yeni yönetim bir dizi zorlukla yola çıkıyordu ve geride bıraktığımız bir yıla baktığımızda eksik kalan, öngörüldüğünden daha yavaş ilerleyen bazı süreçler olduğu gibi
02:40aslında yeni yönetimin ya da Suriye'nin başarıhanesine yazılabilecek de bir dizi hususun olduğunu söyleyebiliriz.
02:47Öncelikle korkulan hususlardan bir tanesi gerçekleşmedi.
02:50Çünkü örneğin Libya'da olduğu gibi Suriye'de de bir otorite boşluğu, birden fazla hükümetin ortaya çıkması ya da yeni bir iç savaş, yeni tipte farklı bir iç savaşın meydana gelmesi gibi ihtimaller vardı
03:01ve birçok analistin de olasılık olarak işaret ettiği hususlar arasında yer alıyordu bunlar.
03:08Ancak bunlar gerçekleşmedi.
03:11Bir güvenlik sıkıntısı uzun süre boyunca devam etti.
03:14Özellikle sahil bölgesinde ölümle sonuçlanan bir takım süreçlerin yaşandığını gördük.
03:18Aynı zamanda Güney ve Güneydoğu bölgelerde dürzi milis grupları ile hükümete bağlı güçler arasında çeşitli çatışmalar yaşansa da
03:26yeni bir iç savaş tarzı bir süreç yaşanmadı ve şu an içinde beklenmiyor.
03:32Yeni yönetim bir geçiş sürecini halen sürdürüyor ve kurumların sürekliliğini de gerçekleştirmeyi önemli ölçüde başardı.
03:40Bunun yanında yeni bir anayasa hazırlandı ve şu anda önümüzdeki 5 yıl boyunca ülkenin siyasi çerçevesini oluşturacak olan,
03:50kurumların dönüşümünü sağlayacak olan ve rejimin aslında temellerinin yeniden yapılanmasını sağlayacak bir sürecin içindeyiz.
04:00Aynı zamanda ilk defa Suriye'de bir seçim gerçekleşti.
04:02Bu seçim de tabi alışık olduğumuz olağan seçimlerden birçok bakımdan farklıydı.
04:08Bir kere bazı bölgelerde bu seçimler gerçekleşemedi.
04:11Sadece sınırlı bölgelerde yapılabildi ve bir çok partili seçim ortamı da henüz oluşmadı.
04:19Ancak 10 yıllar boyunca Suriye'de herhangi türden bir seçim yapılmadığını düşündüğümüzde
04:23bu da Suriye'nin siyasi hayatı bakımından önemli ölçüde bir yenilik niteliğini taşıyordu.
04:27Dolayısıyla halen bir geçiş süreci içindeyiz ve izlenmesi gereken, kat edilmesi gereken epey bir mesafe var.
04:33Ancak söylediğim gibi kurumların sürekli sağlanması, bir iç çatışma durumunun yaşanmaması
04:40önümüzdeki sürecin sorunsuz bir şekilde ya da korkulduğu kadar sorunlu olmayacak bir şekilde ilerleyebileceği anlamına geliyor.
04:48Şimdi hem Suriyelilerin, bence Ahmet Eşara'nın hem de Türkiye'nin cevabını bulamadığı soru SDG'nin ne olacağı?
04:54Suriye ordusuna mı katılacak? Kendisi özel bir güç olarak mı kalacak? Silahları ne olacak?
05:01Merak edilen konular arasında.
05:03Türkiye perspektifinden baktığınız zaman nasıl bir Suriye'yi görüyorsunuz? Biraz onu konuşalım mı?
05:08Türkiye'nin bu meseleye yaklaşımı Dışişleri Bakanı Sayın Hakan Fidan'ın birkaç gün önce kullandığı bir ifadede
05:14aslında en iyi karşılığını buluyor. Bir ülkede iki silahlı güç olmaz şeklinde ifade etti Sayın Fidan.
05:22Zira Suriye ordusu halen bir yeniden yapılanma sürecinde olmakla birlikte ülkenin çoğunluğunda otoritesini sağlarken
05:31ülkenin kuzey ve kuzeydoğu bölgelerinde halen YPG'nin merkezinde durduğu Suriye Demokratik Güçleri isimli oluşum
05:39bir askeri güç olarak varlığını sürdürüyor.
05:41Şu anda Türkiye için en önemli mesele bu durumun son bulması ve SDG'nin Suriye ordusuna tam anlamıyla entegre olması.
05:47Ve beraberinde tabii ki sınır kapılarının da Şam hükümetinin doğrudan kontrolüne geçmesi.
05:54Türkiye ile Suriye arasında oldukça uzun bir sınır hattı var biliyorsunuz.
06:00Ve bir dönem boyunca bu sınır hattının çoğunluğu diyebileceğimiz yer.
06:05SDG'nin kontrolü neydi? Daha sonra Türkiye'nin gerçekleştirdiği askeri operasyonlar sonrasında güvenli bölgeler oluşturuldu.
06:12Ancak hala Türkiye sınırına yakın bölgelerde SDG varlığının sürmesi şu anda Türkiye için en önemli güvenlik kaygılarından bir tanesini teşkil ediyor.
06:21Tabii bizler meseleyi daha ziyade bir askeri entegrasyon yönünden ele alıyor olsak da
06:26aslında 10 Mart 2025 tarihinde imzalanan 8 modeli mutabakat bundan daha fazlasını içeriyordu.
06:33Yani savaş yılları içerisinde ya da savaşın getirdiği bir güç boşluğu ve aynı zamanda ABD'nin verdiği destek sayesinde
06:40orada SDG'nin oluşturmuş olduğu de facto entite, siyasal entite bir dizi alanda yani iktisadi alanda dahil olmak üzere
06:49kendisi için bir otorite alanı oluşturmuştu.
06:51Ve bunun içinde örneğin petrol kaynaklarının işletilmesi, kullanılması, dünyaya ticaretin yapılması gibi hususlar da var.
06:58Aslında 10 Mart mutabakatı tüm bunların bir anlamda sonlandırılması ve bu bölge ile SDG kontrolünde olan bölge ile
07:08Şam hükümeti arasında ya da genel olarak aslında Suriye arasında tam bir entegrasyonun sağlanmasını öngörüyordu.
07:15Bunun tabii beraberinde getirdiği bir takım anayasal düzenlemeler de var.
07:20Orada yeni anayasa çerçevesinde Kürt nüfusu için bazı siyasal ve kültürel hakların tanımlanması da var.
07:27Ve bir dizi başlık da var.
07:29Bunlar öngörüldüğü kadar hızlı ilerlemedi.
07:32SDG tarafı bazı taleplerinin karşılanmadığı ya da bazı güvencelerin verilmediğini ileri sürüyor.
07:38Diğer taraftan da tabii ABD'nin bölge üzerindeki bir düzeyde kontrolün devam ediyor olması,
07:45Suriye'den tamamen çekilmemiş olması ve SDG'nin de aslında bir anlamda Amerikan koruması altında da
07:50kendisine bir hareket alanı bulabiliyor olması mutabakatı ilerletme konusunda
07:56daha tereddütlü davranmasını ya da daha süreci erteler bir pozisyon içinde bulunmasına imkan veriyor.
08:03Selim Bey çok çok teşekkür ederim.
08:05Sevgili seyirciler, ABD arasından da Suriye belirsizliğini koruyor.
08:09Şu anda Suriye'de bir büyükelçisi yok ABD'nin ama Suriye'ye bakan büyükelçi aynı zamanda Türkiye'nin büyükelçisi Tom Barak.
08:19Kendisi bir iş insanı.
08:20Trump'ın yakın arkadaşı.
08:22Trump gibi iş bitirici bir iş insanı diyebiliriz.
08:25Tıpkı Trump gibi başı zamanında müesses nizamlı ABD'de de belaya girmiş bir isim.
08:31Bu hafta ilginç açıklamalarıyla gündeme geldi.
08:36Doha'da yaptığı bir toplantıda özellikle Orta Doğu'yu tanımlarken ilginç şeyler söylüyor.
08:42Yani Orta Doğu'ya çok demokrasi yakışan bir şey değil diyor.
08:45Biraz İsrail'de var ama demokrasi diyor Türkiye'yi hiç adına almıyor.
08:49Her söylediği de tartışmalı.
08:51Zaman zaman birbiriyle çelişen açıklamalarda da bulunuyor.
08:54Kimi zaman işte demokrasi olmazsa olmaz diyor.
08:57Kimi zaman ya çok da gerek yok diyor.
08:59Kimi zaman Suriye'de SDG zaten karar verdi Suriye ordusunun içine katılacak diyor.
09:03Bir yandan bakıyorsunuz ya SDG özellikle kalabilir diyor.
09:07Onun mu kafası karışık?
09:08Amerika Birleşik Devletleri'nin mi kafası karışık?
09:10Gerçekten insan merak ediyor.
09:12Doktor Abdullah Yasir Atalan New York'tan yayınımıza katılıyor.
09:15Uluslararası güvenlik uzmanı.
09:17Sayın Atalan şunu merak ediyorum.
09:19Tom Barack'ın Orta Doğu'da demokrasi görmüyorum sözleri bu hafta çok tartışıldı, konuşuldu.
09:24Amerika'nın yeni stratejisinde de bölgenin odağına çekmesi, çıkması ne anlama geliyor?
09:30Çünkü birazdan onu da konuşacağız.
09:31Amerika Birleşik Devletleri de yeni bir deklarasyonla uluslararası pozisyonda Orta Doğu'yu ya da başka ülkelerdeki demokrasiyle çok da ilgilenmediklerini duyurdular.
09:41Bu ne anlama geliyor acaba?
09:43Aslında bu soruya net bir şekilde cevap vermek için geçtiğimiz hafta yayınlanan Trump yönetiminin yayınladığı Milli Güvenlik Strateji Dökümanı'na da bakmak gerekiyor.
09:52Bu Milli Güvenlik Strateji Dökümanı Trump yönetiminin yayınladığı net bir belge.
09:56Çok net bir şekilde bir önceki dönemden ayrışıyor.
09:59Belgeye baktığımızda keskin ifadeler var.
10:02Hatta hiçbir bürokratik metin gibi de durmuyor.
10:05Çok net bir şekilde Trump siyasetinin, Trump politikasının yaklaşımını barındırıyor.
10:12Şunu görüyoruz ki bu belgede Amerika'nın bir önceki dönemde vurguladığı demokrasi promosyonu, demokrasi desteklemesi gibi yaklaşımlar hiçbir şekilde geçmiyor.
10:23Demokrasi kelimesi bile oldukça az geçiyor.
10:25Burada aslında Amerika'nın artık bu kelimeden, bu politikanın desteklenmesine, uluslararası stratejisinde demokratik rejimlerin desteklenmesi politikasından tamamen bir geri çekiliş olduğunu görüyoruz.
10:39Buna şöyle bakmamız gerekiyor.
10:41Donald Trump yönetimi Amerika öncelik diyor.
10:44Amerika'nın önceliklerinin pragmatik bir şekilde tanımlanması gerektiğini, her şeyden ve her şeyden önce Amerika'nın çıkarlarının olması gerektiğini ifade ediyor.
10:55Şimdi Amerika'nın diğer ülkelerle ilişkilerinde eğer öncelik Amerika ise o ülkenin ekonomik kimliği, o ülkenin jeopolitik kimliğine bakalım fakat iç siyasetinde oradaki mevcut hükümetin nasıl bir meşruiyet kaynağının olduğunu, nasıl bir iç siyaset yaklaşımının olduğunu hiçbir şekilde bakmanın anlamının olmadığını aslında ifade ediyor diyebiliriz.
11:17Yani aslında temelde öncelik Amerika, Amerika'nın bir ülkeyle ilişki kurduğunda o ülkenin nasıl bir rejime sahip olup olmadığına bakmayalım diyen bir siyaset yaklaşımı bu diyebiliriz.
11:29Şimdi burada Tom Baran açıklamalarıyla beraber baktığımızda aslında Orta Doğu'dan çekilen bir Amerika'dan bahsetmiyoruz.
11:38Tam tersi Orta Doğu'daki siyasal ilişkileri, iç siyaset tartışmalarından çekilen bir Amerika, daha ziyade Orta Doğu'daki ekonomik ilişkilere, Orta Doğu'daki jeopolitik ilişkilere, stratejik ilişkilere odaklanan bir yaklaşımı benimsediğimi görüyoruz Trump yönetimi.
11:54Bu Amerika'da aslında Trump'la ortaya çıkmış bir tartışmada değil, çok daha öncesinde bu tartışma var.
12:03Hatta ve hatta Kamala Harris'in danışmanı, Ulusal Güvenlik Danışmanı, eğer Kamala Harris seçilmiş olsaydı bu isim yanında Ulusal Güvenlik Danışmanı olacaktı, Philip Gordon.
12:13Onun bir zaten yazdığı bir kitap tamamen Amerika'nın demokrasi rejim destekleme politikasının, Orta Doğu'daki bu rejim destekleme, rejimlere müdahale etme politikalarının sıkıntılarını yarattığı problemlere değiniyor.
12:29Yani bu tartışma haddi zaten Amerika dış politikasında, establishment'ta da var diyebiliriz.
12:34O yüzden Trump yönetimi aslında bu tartışmanın bir ürünü, bir sonucu ve aslında şunu ifade ediyor, bu politikaların, bu yaklaşımlardan tamamen geri çekildiğin, Amerika'nın sadece ve sadece kendi çıkarlarına odaklanacağını ifade ediyor.
12:48Sayın Atalan, Tom Barak'ın daha önce Trump'la ilgili ilginç bir anısını anlattığı bir söyleşi de çok konuşuluyordu.
12:54O da gündeme geldi, o söyleşinde dede diyordu ki, ya işte Trump'la konuşuyoruz, Trump Türkiye'ye ne ihtiyacı varsa ona verelim, nedir ihtiyacı olan?
13:02Meşruiyet, biz de onu onlara verelim dediğini söylemişti.
13:06Bu ne anlama geliyor yani?
13:08Orada Erdoğan'a bu meşruiyetten bahsediliyor, Türkiye meşruiyet anlamında ne anlamı geliyor?
13:12Türkiye sonuçta NATO ülkesi, kendi içinde demokrasisini işleten bir cumhuriyet.
13:18Ne meşruiyetinden bahsediyor sizce?
13:21Teşekkür ediyorum.
13:22Aslında az önce bahsettiğimiz bu bütün demokrasi tartışmalarının, Amerika'nın artık bir ülkenin hükümetiyle ilişki kurarken içeride yaşadığı iç siyasal tartışmalara,
13:34işte meşruiyet tartışmalarına odaklanmamak gerektiği vurgusu bir şekilde Barak'ın en son,
13:40yani işte Amerika'nın Türkiye Büyükelçisi Tom Barak'ın ifadesiyle ortaya çıkmış oldu.
13:47Türkiye'ye meşruiyet verilmeliyiz, vermeliyiz ifadesi şunu gösteriyor.
13:50Biden döneminde Trump'ın aksine Türkiye'nin iç siyasal tartışması Biden için önemli bir dosyaydı.
13:58Yani Türkiye-Amerikan ilişkilerinde ilerlemesi gereken dosyaların konuşulması gereken yerde,
14:04odadaki fil Biden'ın işte muhalefeti desteklemeliyiz, Türkiye'deki muhalefeti desteklemeliyiz yaklaşımı vardı.
14:10Bu da Türkiye'deki hükümetin ve Biden'ın arasında bir ciddi anlamda bir odadaki fil gibi duruyordu ve bu tartışmaları dosyaların ilerlemesine engel oluyordu.
14:21Biden için Türkiye'deki demokrasi tartışması önemli bir yerde bu konuya odaklanıyordu.
14:27Trump yönetimi aslında şunu demiş oluyor, Tom Barak da bunu ifade ediyor.
14:30Türkiye'nin iç siyasalinde yaşanılan tartışmaların hiçbir önemi yok kendisi için.
14:35Sadece şu anki hükümetle net bir şekilde çalışabiliriz, Türkiye ile çalışılabilecek noktalar var.
14:41Biz bu dosyalara odaklanalım, iç siyaset tartışmalarına odaklanmayalım diyor.
14:45Aslında meşruiyet vermeliyizden kastı şu, Amerika kurumlarıyla, siyasetiyle Biden dönemi politikasını takipen Türkiye ile ilişkilerinde bir mesafe vardı.
14:56Uzun bir süredir de bu mesafe ilerlemişti, artmıştı.
15:01Donald Trump diyor ki bu mesafeyi daraltalım, Türkiye'ye işte başkan seviyesine en hızlı şekilde ilişkileri ilerletip dosyaları ilerledi.
15:08Ve bunun da aslında sonuçlarını şimdiden görmeye başladık.
15:11En nihayetinde işte şu anda bir S-400 ve F-35 tartışmaları belli bir noktaya geliyor gibi gözüküyor.
15:18Burada bir ikili ilişkilerde bir ilerleme var.
15:21Belki sonuç da alınabileceğini görüyoruz.
15:24Ekonomik ilişkilere ciddi bir vurgu var.
15:26Amerika'nın özellikle Suriye politikasına Türkiye ile benzeştiğini görebiliyoruz, şöyle anlayabiliyoruz bunu da.
15:33Normal şartlarda bir Amerika yönetiminde yeni gelen bir Suriye hükümetinin bir takım reform paketleri açıklaması gerekirdi.
15:41Ve ancak bunun sonucunda bu aktöre bir meşruiyet yani o aktörün desteklenmesi işte daha önce mevcut olan yaptırımların kalkması gibi siyasetin izlenebileceğini görürdük.
15:53Fakat şu anda Ahmet Ayşar'a yönetimi çok hızlı bir şekilde Amerika tarafından akredite edilmiş oldu sisteme.
15:59Başkan Trump tarafından özellikle bu ilişkiler çok net bir şekilde gözüküyor.
16:03Ve burada Türkiye'nin Suriye politikasıyla benzer bir yaklaşım olduğu görülebiliyor.
16:07Çünkü Suriye'de öncelik ekonomik kalkınma diğer tartışmalara daha sonra gelinmesi gerektiği vurgusu var.
16:13Bu bölgedeki diğer aktörler tarafından da sahiplenmiş durumda.
16:17Ve şu anki Trump yönetimi de bu konuda mesela Türkiye ile benzer bir dosya ilerletebiliyor.
16:23Aynı şekilde savunma anlaşmaları için de ilerletebiliyor.
16:26Yani bir şekilde Biden dönemindeki o odadaki fiilin kaldırılması tartışmanın daha rahat bir şekilde spesifik dosyalara odaklanılması ihtimali ortaya çıktı.
16:37Aslında Tom Barak'ın ifadesi bence bu şekilde anlaşılması gerekiyor diyebiliriz.
16:42Sayın Atalan çok çok teşekkür ederim.
16:44Biraz önce söylemiştim Amerika Birleşik Devletleri ulusal güvenlik stratejisini değiştirdi, yeniledi.
16:49Bir anlamda Trump kendi istediği gibi bir dünya düzeni oluşturmak için adımı attı da diyebiliriz.
16:55Bugüne kadar daha doğrusu Trump'ın mesela ilk başkanlık döneminde de Amerika'daki müesses nizam çok fazla adım atmasına izin vermiyordu.
17:04Elini kolunu bağlamıştı ama bu sefer Trump hazırlıklı geldi.
17:07Ne yapacağını biliyor, nasıl yapacağını da biliyor ve şu anda Amerika first yani Amerika'yı öncelik olarak kendisine aldı.
17:13Rusya'yı artık Amerika için tehdit olarak görmediğini söyledi.
17:16Avrupa'nın göç nedeniyle kimliğini kaybettiğini iddia etti.
17:20Batı kemiği kimliğinin yeniden canlandırılması çağrısı yaptı.
17:23Ve de Avrupa'yı eleştirirken aynı zamanda başka ülkelere de çok fazla katılmayacağını,
17:29yani başka ülkelerin artık içinde ne oluyor, ne bitiyor çok fazla ilgilenmeyeceğini,
17:33Amerika'nın iç siyasetinin daha önemli olacağını söyledi.
17:36Şimdi önemli konular Prof. Dr. Sayın İlter Turan ile konuşalım isterseniz.
17:40İlter Bey hoş geldiniz.
17:41Bu Amerika'nın ulusal güvenlik stratejisi bize ne söylüyor acaba?
17:44Türkiye'den baktığınız zaman mesela bu dünyanın güç haritasının yeniden çiziliyor olmasını nasıl yorumlamalıyız?
17:50Amerika Birleşik Devletleri'nin yayınladığı belgenin Trump tarafından okunmadığına ilişkin ciddi şüpheler var.
18:00Ve Trump okuduktan sonra kendisinin de şaşkınlığa uğrayacağı ileri sürülmektedir.
18:06Şimdi öyle anlaşılıyor ki Amerikan yönetimi içerisinde nasıl bir dış politika izlenmesi gerektiği konusunda da anlaşmazlıklar var.
18:15Ve bir yandan Pentagon içerisinde bir yandan Amerikan yönetimi içerisinde nasıl bir savunma doktrini benimsenmesine ilişkin tartışmalar devam ediyor.
18:29Bu çerçevede sonucun ne olduğunu henüz bilmiyoruz.
18:34Trump da kararlarında zikzaklar çizerek kafa karışıklığının daha da uzun süre devam etmesini sağlayacağı benzer gözüküyor.
18:44Son zamanlarda Avrupa'ya ve Avrupa Birliği'ne baya bir tepkili.
18:48NATO üyelerinin paralarını vermemesinden de tepkili Trump ama ayrıca Amerikan Avrupa ilişkilerinde de yeni bir kırılmanın işareti gibi bu son ulusal güvenlik stratejisi.
18:57Siz ne düşünüyorsunuz merak ediyorum.
18:59Efendim Avrupa Birliği açısından ve Avrupa NATO'su açısından birlik dışında bir pazarlık döneminin de başlayacağı aşikar.
19:08Zaten bu başlamıştı hatırlayacak olursanız.
19:11Çünkü Trump Avrupa ülkelerinin milli gelirlerinin çok düşük bir kısmını savunmaya harcadıklarını,
19:20buna karşılık Amerika Birleşik Devletleri'nin çok daha büyük bir yüzdesini savunmaya harcadığını ifade ederek
19:26Avrupa ülkelerinin milli gelirlerinin daha büyük bir yüzdesini savunmaya ayırmalarını istemişti.
19:33Avrupa ülkeleri de Trump'a karşı çıkmamış ve bütçelerinde savunma lehine artışlar yaparak
19:42belirli bir süre içerisinde harcamalarını milli gelirin yüzde üçüne bilahare yüzde beşine yükseltmeyi kabul etmişlerdi.
19:52Yani özetlemek gerekirse pazarlık zaten başlamış bulunuyor.
19:56Şimdi şu konuda bir pazarlık yapması beklenebilir.
19:59Yani Avrupa Birliği ülkeleri biz bize düşeni yapıyoruz ama Amerika Birleşik Devletleri de en az kıtanın nükleer savunmasını deruhte etmek durumundadır şeklinde bir çıkış yapabilir.
20:15Çünkü Avrupa Birliği ülkeleri arasında ve Avrupa NATO'su arasında Amerika'nın nükleer gücünü telafi edecek bir nükleer güç bulunmamaktadır.
20:24Fransa ve İngiltere'nin nükleer güce sahip olduğunu biliyoruz ama bunlar mütevazi ve zaman içerisinde geliştirilmemiş güçlerdir.
20:34Ve Amerika'nın yerini alamazlar.
20:36Az gittik uz gittik bir Beşnebirkan'ın daha sonuna geldik.
20:39Önümüzdeki hafta yine yeni bir Beşnebirkan'da buluşuncaya kadar ben Cüneyt Özdemir.
20:44Hepinize iyi günler, iyi akşamlar dilerim.
Yorumlar