- 6 hafta önce
Ankara'daki tarihi zirve, NATO'nun geleceğini şekillendiren bir dönüm noktası mı olacak? Zirve öncesi siyasi partiler hangi mesajları veriyor? Devam eden savaşlar ve krizler birliğin yol haritasını değiştirecek mi? ABD ile Avrupa arasındaki görüş ayrılıkları NATO'nun geleceğini etkileyebilir mi? Cumhurbaşkanı Erdoğan ile ABD Başkanı Trump görüşmesinden hangi sürpriz sonuçlar çıkabilir? Yeni küresel güvenlik denkleminde Türkiye nasıl konumlanıyor? Hakan Çelik "Hafta Sonu"nda sordu; Prof. Dr. Hüseyin Bağcı ve Uluslararası Siyaset Uzmanı Hakan Akbaş cevapladı.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00:20İzlediğiniz için teşekkürler.
00:00:30Bu da Ankuda'nın kurucusu.
00:00:31Akar Akbaş, Uluslararası Strateji'yi yakından takip eden bir isim ve şimdi tabii biz NATO zirvesini konuşmak istiyoruz.
00:00:40Ne çıkacak, ne olacak? Yani büyük bir hazırlık var, beklentiler büyük.
00:00:45Bir kere hocam siz de Ankara'lı olduğunuz için şu çağrıyı yapalım mı Ankara'lara?
00:00:50Eğer Ankara'da bulunmanız gerekmiyorsa, bir zorunluluk yoksa, bir işiniz gücünüz yoksa, rahat bir programınız varsa mümkünse Ankara'da durmayın.
00:00:59Veya evinizden çıkmayın. Katılır mısınız bu yoruma?
00:01:02Tabii bizi bol bol izlesinler, televizyonlarda yorum yapacağız.
00:01:05Doğru, doğru.
00:01:05Ama doğru.
00:01:07Bir de lojistik ve teknik olarak.
00:01:08Kesinlikle doğru.
00:01:09Hakan Bey, olağanüstü güvenlik önlemleri var. Doğal olarak böyle bir sıkışıklık var.
00:01:13Orta Doğu Teknik Üniversitesi'ndeyim. Bizim bütün yurtlarda şu anda güvenlikler kalacak. Yolları temizlediler. Hatta bizim geçiş yolunda problem çıkmasın
00:01:24diye bütün önlemler alındı.
00:01:26Bakalım Allah'tan Macron bizim tarafta koşmayacak da göl başındaki ormanda koşacak büyük bir olasılıkla.
00:01:32Tabii. Mesela merak eden yani işin hem ciddi ve böyle önemli siyasi ve ekonomik beklentileri olan tarafı olduğu gibi böyle
00:01:40soft, yumuşak tarafında işte Macron nerede koşacak?
00:01:43Evet.
00:01:43Efendim Trump hangi renk kravatı takacak? Öyle mi olacak? Böyle mi olacak? Bunlar merak edilen detaylar. Ama bir hafta boyunca
00:01:51Türkiye dünya gündeminde olur.
00:01:53Özellikle Erdoğan-Trump görüşmesi çok yakından takip edilir. Sonuçları itibariyle ben Rusya'dan yeni döndüm. Rusya, Çin, dünyada NATO üyesi olan
00:02:04ve olmayan bütün ülkeler yakından takip ederler.
00:02:06Hocam bu NATO zirvesinden hangi sonuçları bekliyorsunuz? Tarihin en önemli NATO zirvesi yorumlarına katılıyor musunuz?
00:02:14En önemlilerinden biri olacağı kesin. Ben bir başka zirveden geliyorum. Beşinci denizcilik zirvesine katıldım İstanbul'da.
00:02:22Jeopolitik ve jeoekonomik açıdan tarihsel olarak deniz ticareti üzerine de konuştum.
00:02:28Çok güzel bir zirve oldu. Türkiye'deki denizcilik sektörünün dünya ile nasıl rekabet ettiğinden tutun da Hürmüz Boğazı'ndaki Ablukaya kadar
00:02:37Karadeniz'de bizim özellikle İstanbul ve Çanakkale Boğazı'nın da ne kadar önemli olduğunun bir defa daha ortaya çıktığı.
00:02:45Ama her şeyden önemlisi Türkiye'nin denizcilik alanında dijital dünyaya doğru hızla giderken önümüzdeki dönemde hangi sorunlarla karşılaşacağını ama aynı
00:02:54zamanda hangi fırsatların da olacağının tartışıldığı bir toplantıydı.
00:02:57O nedenle bu zirveden şimdi NATO zirvesine mini zirveden büyük zirveye diyelim.
00:03:04Doğrudur. 1991'den beri belki NATO'nun gerçekleştireceği en önemli zirvelerden biri.
00:03:13Nedeni de şu. Bu noktadan sonra NATO'nun öldü ölecek işte artık beyin ölümü gerçekleşti falan gibi açıklamaların ötesinde.
00:03:23Ben NATO 3.0 olarak tanımlanan bu süreçte iki noktaya özellikle bu çerçevede dikkat çekerek cevaplayayım isterseniz şu aşamada.
00:03:33Bir tanesi şu. Türkiye'nin bir kanat ülkesi olmaktan çıkıp soğuk savaş döneminin klasik tanımlaması Norveç ve Türkiye kanat ülkeleri
00:03:43artık kanat kalmadı.
00:03:44Finlandiya ve İsveç'in katılımı ile birlikte farklı bir NATO'ya gittik.
00:03:49Bir Avrupa ile ABD arasındaki bir güven krizi yaşanıyor.
00:03:53Transatlantik ilişkilerde bir çatlama var.
00:03:56Amerika halen Avrupa'nın güvenliğini sağlayan bir ülke nükleer açıdan özellikle Almanya başta olmak üzere ama aynı zamanda Donald Trump
00:04:05'ın uzun yıllardır NATO'nun üye ülkelerinin gayri safi milli hasılalarını %2'den %5'e çıkararak Amerika'yı rahatlatma gerçeğini hatırlatarak
00:04:19bu gerçekleşecek.
00:04:21Kararlar daha da somutlaşacak. Bunun anlamı 1.2 trilyon dolarlık bir yeni yatırım sürecinin başlaması.
00:04:28Dünya çok hızlı bir şekilde silahlanıyor. Bu silahlanma yarışı nereye götürür onu bilemiyoruz.
00:04:36Yani Rusya ile Avrupa Birliği arasında Ukrayna nedeniyle özellikle ortaya çıkan gerginliğin çatışmanın da devam edeceğini görüyoruz.
00:04:45Ama Çin, Rusya arasındaki ilişkiler ve ABD ile birlikte baktığımızda Rusya, Çin ve ABD bir üçgen oluştu.
00:04:53Bu üçgenin içinde kalan ülkelerin güvenlikleri bu ülkeler tarafından sağlanacak.
00:04:58Yani Kuzey Kore, Çin, Rusya, Orta Asya ve Kafkasya'yı, Avrupa Birliği'ni de ABD, Türkiye ilginç bir şekilde orta
00:05:07boy bir güç olarak şu anda dünyada yeni yeni ortaya çıkan bir eğilimin ön habercisi niteliğinde.
00:05:14Büyük güçler ki biz onların yüksek stratejilerini anlatıyoruz.
00:05:20Bu yüksek stratejilerde Amerikan, Rusya'nın, Çin'in, Avrupa Birliği'nin şu var.
00:05:26Türkiye gibi orta boy ülkeler Suudi Arabistan'dan Pakistan'dan kadar bunlarla büyük güçler arasında yeni bir ilişki biçimi ortaya çıkıyor.
00:05:36Yani çok kutuplu bir dünyaya giderken orta boy güçlere çok daha fazla önemin affedileceği bir süreç var.
00:05:44Tam da bu noktada Ankara'da olması, Türkiye'de olması birçok açıdan önemli.
00:05:49Yeni fırsatların, yeni meydan okumaların ortaya çıkacağı bir zirve olacak.
00:05:54Oradan devam edeceğim.
00:05:55Yeni fırsatların ne olabiliyor diye.
00:05:57Şimdi Hakan Akbaş bir grafiğe işaret edelim.
00:05:59Daha doğrusu Trump'ın açıklamasına işaret edelim demişti.
00:06:03Hüseyin Hoca da ona değindi.
00:06:04O görüntüyü bir ekrana getirelim arkadaşlar.
00:06:06Trump bir süredir.
00:06:08Diyor ki ya kardeşim biz para veriyoruz, bize bir faydası yok.
00:06:12Ben niye NATO'nun güvenliğini, diğer Avrupa ülkelerinin güvenliğini bu oranda üstleneyim ki diyor.
00:06:17Böyle grafiklerle anlatıyor.
00:06:18Hakan Bey ne dersiniz?
00:06:19Bu noktadan devam edelim.
00:06:21Şimdi Trump açısından öncelikler çok farklı.
00:06:24Zaten Amerika, önce Amerika doktriniyle geldi.
00:06:27Seçim kazandı.
00:06:29Bundan sonrasında özellikle Hürmüz Boğazlığı ile başlayan,
00:06:33işte İran ile Amerika arasındaki savaşın geldiği noktada,
00:06:37NATO'nun, NATO müttefiklerinin Amerika neredeyse 1 trilyon dolarlık yıllık bir harcama yapmasına rağmen,
00:06:45orada yardımına gelmemesinin hesabını bir şekilde bu zirvede soracak.
00:06:50Bir de zaten Türkiye'de olmasaydı gitmezdin.
00:06:53Erdoğan beni davet etmeseydi, orada bulunmazdım gibi onları açık açık dile getirdi yani.
00:06:58Onu da söyledi, söyledi ve enteresan bir şekilde şimdi bu zirveye gelirken,
00:07:04Savaş Bakanı, Hexet ile Dışişleri Bakanı,
00:07:08Amerika'nın Avrupa'dan farklı kurvarlarda geri çekilmesinin bir şekilde yolunu da yaptılar.
00:07:17Bununla ilgili açıklamalar yapıldı.
00:07:19Savaş uçaklarının 3'te 1'den indirilmesi,
00:07:23zaten harcamada kesinlikle Ukrayna başta olmak üzere %2,5'lardan sonuçta 5'e kadar gidecek olan o aradaki
00:07:33neredeyse 1,5 trilyon dolarlık harcamanın Avrupalılar tarafından üstlenilmesine kadar
00:07:38birçok aslında ödevle gelecek bu zirveye.
00:07:42Dolayısıyla aynen dediğiniz gibi eğer Türkiye ve Sayın Cumhurbaşkanı ev sahipliği yapmazsaydı
00:07:47muhtemelen pas geçecekti.
00:07:49Bu zirvede aslında Trump'ın, yani bütün Avrupa liderleri açısından konuşuyorum,
00:07:54Trump'ın beklentilerini yönetmek, aynı G7 zirvesinde olduğu gibi,
00:07:58işte hani patron geliyor falan şeyi vardı biliyorsunuz o G7 zirvesine girmişti.
00:08:02Ben patronum.
00:08:03Hayır, beğenseniz de beğenmeseniz de, sevsek de sevmesek de bir Amerika Birleşik Devletleri gerçeği var.
00:08:10Dünyanın hala en güçlü ülkesi.
00:08:12Yani ekonomik olarak, askeri olarak ve belirleyici bir güç.
00:08:15O yüzden o patron geliyor havası, öyle yani.
00:08:18Olmaz son, parayı veren dünya çalar.
00:08:20Değil mi yani öyle bir durum var yani.
00:08:21Hakan Bey, burada aslında NATO zirvesinden daha önemli olan şey,
00:08:24biliyorsunuz pazar sitesi ve salı günü yapılacak olan bu savunma sanayiyle ilgili olarak bir forum var.
00:08:33Yani Türk savunma sanayinin de aslında dünya nezdinde vitne çıktığı bir zirve olacak.
00:08:43Orada yani Türkiye'ye bakarsanız, hocamız da söyledi, bir NATO içerisindeki bir tüketici, bir müşteri rolünden,
00:08:51bir şekilde savunma, bir şekilde kapasitesi açısından bir tedarikçi, bir üretici konumuna geldiği
00:09:00ve işte bu 1,5 trilyon dolarlık harcama 2035'e kadar ki plan içerisinden ciddi pay almak istediği bir role
00:09:09soyunuyor.
00:09:10Yani hatırlarsanız S-400'lerden Norveç'le İsviç'in üyeliğini bir şekilde belli bir sürece bağlayan,
00:09:20şartlara bağlayan bir ülke konumundan aynen bir merkez ülke konumuna geldi.
00:09:24Yani eskisi gibi artık NATO, Brüksel'den yönetilen bir şey değil, bir yerlik değil.
00:09:30Yani burada işte Polonya, Türkiye gibi ülkeler kanattaki, kanatlara yayılan, sahaya yayılan değil mi,
00:09:35düşmana yakın veya tehditlere yakın bir NATO görüyoruz.
00:09:39Dolayısıyla bu ortam içerisinde Türkiye'nin artık rolünü, bu kilit rolünü herkesin,
00:09:44işte NATO 3.0 deriniz hocam çok doğru.
00:09:45Yani bundan sonrasında bambaşka bir nota görüyor olacağız.
00:09:49Avrupa'nın yani mali yükünün Avrupa'ya geçtiği, Rusya'nın bir şekilde Avrupa'yla ve Türkiye'yle baş başa kaldığı,
00:09:56Amerika'nın öncelikleri doğrusunda Çin ve Asya'ya yöneldiği bambaşka bir ülke.
00:10:02Yani bunun içerisinde tabii bir de şey var,
00:10:03yani İran'da, İnan Amerika Savaşı içerisinde Avrupalı müttefiklerimiz yardıma gelmedi derken,
00:10:09bir de Groenland meselesi var biliyorsunuz.
00:10:11Yani şimdi Trump'ın yaptığı açıklamalar, hala o iş bitmedi, nezdindeki şeyler, söylenler, tehditler devam ediyor.
00:10:18Dolayısıyla NATO'dan aslında biraz daha, Türkiye'nin daha klit rolde olduğu bir Avrupa NATO'suna evrilen bir zirveye ev sahipliği yapıyor
00:10:28olacağız.
00:10:29Şimdi biz Hüseyin Bağcı Hoca ile güzel bir çekim yapmıştık ve o dönemde bu Eurofighter konusu çok merak ediyordu.
00:10:359 Mayıs, 9 Mayıs 2015.
00:10:36Bravo. Ve ben onu sanal medyada, YouTube'da da yayınladım, çok izlendi.
00:10:40Ve hoca demişti ki bu Eurofighter meselesi çözülüyor ve Almanlar bu konudaki itirazlarını kaldıracaklar.
00:10:46Çünkü Hüseyin Bağcı Hoca Almanya'yı çok iyi takip eden bir akademisyen olarak bilinir.
00:10:51Hakan Akbaş nasıl Amerika'yı iyi takip ediyorsa, bunlar önemli ülkeler.
00:10:55Hocam peki siz F-35 konusunda, Hakan Akbaş'a da var aynı şeyi soracağım.
00:10:59Bu NATO zirvesinde çok önemli bir gelişme bekliyor musunuz?
00:11:03Yani bu düğüm çözülecek gibi görüyor musunuz?
00:11:06Bu çok önemli bir, kritik bir konu.
00:11:08Belki sinyaller verilebilir.
00:11:09F-35 konusunda biliyorsunuz Türkiye 12 milyar dolarlık bir yatırım yapmıştı.
00:11:14Aslında bu uçaktan çok yeni teknolojilerin içinde yer almak için yapılan bir şeydi.
00:11:20Yani bir proje düşünün, herkes orada ama siz yoksunuz.
00:11:23Bu olmaması gereken bir şey.
00:11:25Hatta F-35'lerin konuşulanma ülkesi olarak biliyorsunuz şu anda Finlandiya seçildi.
00:11:32Avrupa'daki bütün ülkeler F-35 almakla zorunlu.
00:11:36Nedeni de bir modernleşme ve kategorileşmeye, sınıflaşmaya doğru gidiyor.
00:11:42Çok en son teknoloji F-35'ler.
00:11:45Türkiye'de de yapılan tartışmalarda içinde olalım mı, olmayalım mı, bize faydası nedir, ne değildir şeklinde bazı görüşler var.
00:11:52Yorumunuzu da merak ediyorum. Yani bir akademisyen, uluslararası ilişkileri iyi takip eden bir isim olarak bu projede olmak mı, olmamak
00:12:00mı Türkiye açısından daha avantajlı olur?
00:12:02Ben Türkiye açısından içinde olmanın daha doğru olacağını düşünüyorum.
00:12:05Burada da rahmetli Fatih Rüştü zorluğunun bir anekdotunu anlatayım.
00:12:10Kıbrıs görüşmede resmi aslında Londra'da diyor ki, Yunanlılar diyor, eğer boş bir havuza atlarsa biz de atlayalım.
00:12:20Yani yeter ki onlar ne yapıyorsa biz de onu yapmak zorundayız.
00:12:23Türkiye'nin bu coğrafyada, Hakan Bey, bir, zayıf olma lüksü yok.
00:12:28İki, son teknolojiyi kaçırma lüksü yok.
00:12:30Üç, bu bölgede çatışmalar devam edecek.
00:12:33Türkiye'nin güvenlik üreten bir ülke olması lazım.
00:12:35Güvenlik tüketen bir ülke değil.
00:12:37Bunu yaparken de Türkiye'yi sadece askeri açıdan değerlendiren yaklaşımlara da ben karşıyım.
00:12:44Türkiye, evet Mark Rutte söylüyor, Türkiye 2. Büyük Ordu doğrudur.
00:12:50Ama Türkiye'nin son yıllarda, özellikle son 20-25 yılda savunma sanayi alanında yaptığı değişimleri görmek lazım.
00:12:59Ben bu işin içinden gelen biriyim.
00:13:01Burada Murat Bayar'ın da kulaklarını çınlatayım.
00:13:04Yani 2003'lerden itibaren çok önemli bir ivme kazandırdı savunma sanayine.
00:13:10Ben savunma sanayinde büyük şeylere, üst düzey yöneticilere, iş ortağımla birlikte ders anlatıyoruz.
00:13:21Dünyadaki yüksek stratejileri ve bu stratejiler içerisinde özellikle savunma sanayinin nasıl önem kazandığını ve kazanacağını anlatıyoruz.
00:13:33Bakın, 2017 yılında Çağlar Kurç ile benim doktor öğrencimdi, Türkiye'de savunma sanayini en iyi bilen genç araştırmacılardan.
00:13:42Biz şöyle bir başlık atmıştık.
00:13:44Defense Polisi dergisinde yayınlandı.
00:13:46Türkiye'nin stratejik tercihi, silah almak mı, silah satmak mı?
00:13:51Biz bir başka ifadeyle UEFA Ligi'nden Şampiyonlar Ligi'ne çıkmaya çalışan ve bir noktada da, Hakan Bey de doğru
00:13:59söyledi, yani çıkan bir ülke konumundayız.
00:14:02Türkiye'yi yok saymak, hele hele Avrupa güvenliği için artık söz konusu değil.
00:14:07Bu sorunu çok önemli bir soru.
00:14:12İçinde mi kalmak, dışında mı kalmak?
00:14:13Biz içinde kalmak zorundayız.
00:14:16Türkiye'nin halen bütün askeri yapısı, teknolojisi batı merkezi.
00:14:20Çin ile, Rusya ile bizim bu alanlarda iş birliğine girme konusunda zorluklarımız var.
00:14:25Bir tekim S-400 programı ortaya koydu ki, bunu zaten NATO sistemine entegre etmek mümkün değil.
00:14:33Kullanabilirsiniz ama Türkiye uzun süreli politikalarında ki, bunu da söylemek lazım, Amerika'nın yeni büyük stratejisinde Türkiye'ye verilen veyahut
00:14:43da öngörülen rol, bu tabii Türkiye'de hemen yanlış anlaşılıyor ama bu böyle bir kulüptesiniz.
00:14:49Yani sınıfta bile, öğrenciler arasında bile iyi öğrenciler vardır, az iyi öğrenciler vardır, kötü öğrenciler vardır.
00:14:55O iyi öğrenciler arasında yer aldığınız zaman diğerlerini de siz taşıyorsunuz.
00:15:00Türkiye taşıyıcı ülkelerden biri konumuna geldi.
00:15:03Bunu özellikle vurgulamak lazım.
00:15:06Türkiye'nin milli menfaatleri, çıkarları doğrultusunda Türkiye için ne gerekiyorsa önce o adımların atılması gerekir ama müttefik olmak demek de,
00:15:16hocanın ifade ettiği gibi, yani bir arkadaşlar kulübü, müttefikler kulübünde de bazen bir rol paylaşımı, bazen bir rol dağılımı vardır
00:15:24ama
00:15:24mesela Türkiye orada abartılı bir şeyle kendisini bir tuzağa da çekmedi, düşürmedi.
00:15:30Örneğin Rusya-Türkiye ilişkilerinde Türkiye çok dikkatli hareket etti bugüne kadar.
00:15:35Yani Karadeniz'deki provokasyonlar noktasında çok daha kötü olabilirdi.
00:15:54Doğru.
00:15:55Kıbrıs'tan beri özellikle değil mi hocam?
00:15:57Tabii 74'ten.
00:15:57Hakan Bey şimdi şöyle bir algı uyanabiliyor, işte Trump'la Sayın Erdoğan arasındaki görüşme hiç kuşku yok ki çok kritik
00:16:04ve tarihi olacaktır ama
00:16:05Trump'ın ben bu işi çözdüm diyerek gelmesi F-35'te teknik olarak mümkün.
00:16:11Yani kongrenin engeli katsa yasa olduğu için bu nasıl aşılabilir?
00:16:17Bunu biraz kamuoyunu bilgilendirmek istiyorum ben.
00:16:19Hakan Bey burada sadece katsa değil aslında Türk kamuoyu katsaya odaklanmış durumda ama ulusal savunma yetkilendirme yasası denilen bir şey
00:16:26var.
00:16:26Yani her sene Pentagon'un bütçesini bir şekilde belirledikleri ama bu geçecek olan geçmesi garanti tek kongreden yasa olduğu için
00:16:34herkesin buna şerhler koyduğu, eklemeler yaptığı siyasi olarak Ermeni, Yunan ve Yahudi şu anda da İsrail-Türkiye ilişkilerinden dolayı
00:16:43diğer ikisinin yanına geçen Yahudi lovisiyle birlikte bütün şerhleri koydukları bir konu.
00:16:472020 yılında Türkiye 2019'da aldıktan sonra S-400'leri burada bir şerh düşüldü diyelim.
00:16:55Şartlı bir yasa aslında bu.
00:16:57Buna göre net olarak şunu söylüyor.
00:16:58Eğer diyor Türkiye S-400'lerin sahibi olmaktan çıkarsa bunu Savaş Bakanı ile Dışişleri Bakanı sertifikasyonlu bir şekilde kongreye sağlarsa
00:17:11ve üçüncü olarak da ileride gelecekte Rusya ile veya Amerika'nın bir başka düşmanıyla benzer bir satın alma iş birliğine
00:17:20girmeyeceğini yine garanti ederse
00:17:22o zaman bu kalkabilir, satılama yapılabilir.
00:17:24Yani katsa da Amerikan başkanının bir şeyi var, takdir yetkisi var.
00:17:30Orada esnetebileceği bir kulvar var ki bu da bir siyasi sermaye harcaması anlamına geliyor Trump yönetiminin.
00:17:41Niye?
00:17:41Çünkü Kasım'da kendi partisi için hayati bir seçim var.
00:17:44Ne olur?
00:17:45Pratik sonucunu ne bekliyorsun?
00:17:46Pratik sonucu şöyle.
00:17:48Burada tamamıyla Trump'ın aslında siyasi olarak ne kadar bu işin içerisinde karar vermek istemesine bağlı.
00:17:54Bunu kaldırabilmesi için Hakan Bey yani kongre bir Ankara S-400'lerden tamamıyla yok edecek mi?
00:18:03Ortadan kaldıracak mı?
00:18:04Yok misafir odasında bekletiyoruz misafirde gelmediği için kullanmıyoruz.
00:18:08Yani bu mesela en kolay çözüm.
00:18:10Bunun olmadığı bir yerde kongrenin ya bu şerhin işte NDA'nın 240 yani ilgili yasa maddenin kaldırılmasıyla ilgili olarak yeni
00:18:23bir kanun çıkarması lazım.
00:18:24Ya da bu konuyu aşabilmek için Trump'a yeni bir yetkilendirme vermesi lazım.
00:18:29Bunu da Kasım'a kadar yapması gerekiyor.
00:18:31Çünkü Kasım'da senato çok büyük ihtimalle demokratlara geçtiğinde böyle bir şey olmayacak.
00:18:36Eğer bu çözülebilseydi zaten eli boş gelme yani şöyle F-35'lerle gelirdi ama K'nın bir şekilde biliyorsunuz yüze
00:18:44yakın bir motor satın alma anlaşması imzalanacak.
00:18:48Çok önemli bir anlaşma bu da önemli.
00:18:50Yani Hüseyin Hocam şeyi söyledi 12 milyar dolarlık Türk savunma sanayinin yaptığı bir yatırım var.
00:18:55Yani biz tedarik zincirinin kurucu üyesiydik.
00:18:57Program ortağı ait.
00:18:59Şimdi buradan buraya gelmiş olmamız yani F-35'in vites büyüten dünyada görücüye çıkan Türk savunma sanayinin için en büyük
00:19:09toksik şeydir, sorundur.
00:19:12Yani bunu aşmadan bizim uluslararası programların NATO'nun içerisindeki işte bir buçuk trilyondan bahsediyoruz.
00:19:17Bunların içerisine dahil olmamız kalıcı olarak yeniden şekillenecek Avrupa içerisindeki işte safe 1, safe 2 diyoruz değil mi?
00:19:24135 milyardan fazla bir harcama yapılacak.
00:19:28Türkiye giremedi Seyfe.
00:19:29Giremedi.
00:19:30İlk pakete giremedi.
00:19:31Giremedi ama.
00:19:31O kadar baskıya rağmen.
00:19:33Hakan Bey yani bunun bir şekilde.
00:19:34Ama konu kapandı demiyoruz.
00:19:35Demiyoruz evet.
00:19:36Ama önümüze bu koyuluyor sürekli olarak.
00:19:38Doğru.
00:19:38Yani peki eli dolu mu geliyor F-35 konusunda?
00:19:41F-35 ile ilgili olarak ben bir açıklama beklemiyorum.
00:19:44Beklemiyorsunuz.
00:19:44Beklemiyorum.
00:19:45Ama Kaan anlaşmasının imzalanması çok çok önemli.
00:19:48Yani 700 milyon dolarlık bu bizim için Kaan'ın, Kaan programı için çok önemli bir başlangıç.
00:19:54Ama F-35'lerle ilgili olarak hem Hexet'in, Amerika Savaş Bakanı'nın hem de Marco Rubio'nun yapması gereken
00:20:02bir ödev var.
00:20:03Yani o kendilerine tevdi edildi.
00:20:05Ama buradan bir sonuç en azından yani bir hafta, on gün öncesi itibariyle ben hani Washington'dan buraya geldim.
00:20:11Böyle bir şey konuşulmuyordu.
00:20:12Bu çalışmanın yapıldı.
00:20:13Yani ben Türkiye'ye Cumhurbaşkanı Erdoğan olmasaydı gelmezdim bu zirveye dediği şeyde bu da konuşuldu Hakan Bey.
00:20:19Haklısınız ama Hakan Bey şimdi Trump yapı itibariyle böyle çok sürprizlere de açıkta birisi olduğu için yani ne bileyim o
00:20:25toplantıda bambaşka bir yol da açabilir.
00:20:28Yok Türkiye örneğinde açmaz.
00:20:29Açmaz mı?
00:20:30Yok.
00:20:30Neden?
00:20:31Peki neden?
00:20:32Çünkü çok özel bir ilgi duyuyor Cumhurbaşkanı'na.
00:20:34Bu çok ilginç bir şey.
00:20:35Olumlu anlamda söylüyorum ben.
00:20:37Yani ben bir sürpriz yapamıyorum.
00:20:38Yapmaz mı?
00:20:39Yani bir beklentileri doyuracak bir adım gelemez.
00:20:42Ama siz de mi F-35 konusunda Türkiye'nin beklediği bir tutumun çıkmayacağı kanaatinde misiniz?
00:20:48Ben tekrar edeyim.
00:20:50Türkiye'nin NATO'daki bütün teknolojik gelişmelerle ilgili projelerin içinde yer alması gerektiğini düşünenlerden.
00:20:57Doğru ama F-35'te Amerika'dan ne bekliyorsunuz?
00:20:59Şimdi Donald Trump'ın yetkilendirilmesi konusu önemli.
00:21:04Büyük bir olasılıkla Kasım'a kadar gerçekten de bir karar vermesi lazım.
00:21:09Türkiye'nin şu andaki bölgesel politikalarda ve küresel politikalarda ABD'nin politikalarıyla eş güdümlü bir yapısı var.
00:21:19Dikkat ederseniz Türkiye ile Amerika arasında son dönemlerdeki o karşılıklı açıklamaların Biden döneminin tam tersi olduğunu görüyoruz.
00:21:28Bambaşka bir hava var şu an.
00:21:29Bakın Halk Bankası davasının düşmesi Türkiye bakımından muazzam etkileri olan bir şey diye düşünüyorum.
00:21:39Şöyle bakmak lazım.
00:21:41Avrupa içerisinde Türkiye'nin gittikçe artan bir ağırlığı var.
00:21:45Özellikle Balkanlar ve Orta Avrupa ülkelerinin tedarikinde Türkiye çok önemli bir ülke.
00:21:51Üç konuda bir uçak konusunda Türkiye kendi uçağını yapabiliyor, tank konusunda Türkiye kendi tankını yapabiliyor ve biz dünyada barut üretiminde
00:22:02Hakan Bey beşinci durumdayız.
00:22:05Dünyanın ilk beş ülke üretebiliyor ve onlardan biri de Türkiye.
00:22:09Şimdi bu konuda da Orta Doğu Teknik Üniversitesi olarak da biz yapıyoruz.
00:22:13Şu bakımdan da hocam önemli, iyi oldu hatırlattınız.
00:22:16Dünyada bir mühimmat sıkıntısı var.
00:22:19Evet.
00:22:19Özellikle savaşlar, Rusya-Ukrayna savaşı depolardaki bütün mühimmatların bir misine neden oldu.
00:22:24İran aynı şekilde.
00:22:25O bakımdan Türkiye'nin bu rolü önemli.
00:22:27Daha da şey şimdi Türkiye'yi izleyiciler açısından özellikle söylüyorum.
00:22:32Türkiye'de NATO karşıtı olanlarla, NATO taraftarı olanlar arasında bir tartışma geliyor gidiyor.
00:22:39Biz tabii akademisyen olarak ve bu konuların üzerine çalışanlardan biri olarak ben yorum yapıyorum.
00:22:46Eğer Batı ile birlikte hareket edeceksek ki son dönemlerde hem Cumhurbaşkanı'nın hem dışarı bakanının Batı içindeyiz mesajlarını sürekli verdiğini
00:22:54görüyoruz.
00:22:55Batı teknolojisi dışında Türkiye'nin başka bir teknolojiye dönüşümü de çok zor.
00:23:00Yani Batı ile birlikte hareket etmek Türkiye'nin hem devlet aklı olarak hem de ekonomik, siyasi, kültürel, teknolojik anlamda Batı
00:23:10ile birlikte hareket etmenin sağlayacağı faydalar var.
00:23:13Çin ile, Rusya ile Türkiye ticaret yapabilir.
00:23:16Turizm konusundan tutun da diğer sektörlere kadar ama silah konusunda çok zor.
00:23:21Çünkü NATO üyelerinin ortak hareket etmeleri gereken bir yapı var.
00:23:26Bizim orada 1952'den beri Türkiye'nin NATO'nun üyesi ve bana göre Türkiye'nin tarihinde alınmış olan en doğru kararlardan
00:23:35biri.
00:23:36Bütün artıları eksileriyle.
00:23:38Ben size şeyi anlatayım.
00:23:40Rahmetli Celal Bayar'ın Cumhurbaşkanı olduğunda, bakın 15 Mayıs 1950'de iktidar oluyor.
00:23:4822 Mayıs'ta İnönü Cumhurbaşkanlığı'nı devredecek Celal Bayar'a.
00:23:55Celal Bayar anılarında yazdı ve bana da anlattı.
00:23:58Ben onda röportaj yaptım.
00:24:00Demiş ki İsmet İnönü'ye, paşam demiş siz niye NATO'ya girmediniz?
00:24:05İsmet İnönü'nün cevabı, Celal Bey onlar davet etti de biz mi girmedik?
00:24:10İnönü'nün iki tane konuda mesela çok ilginç şey vardır.
00:24:13Bir NATO konusundaki tutumu ve Avrupa Birliği'ne 1963 yılında ortaklık anlaşması imzalanırken olan tutumu diyor ki biz Avrupa Birliği
00:24:23'yle bu anlaşmayı o zaman Avrupa Ekonomik Topluğu anlaşmayı imzalarım ama çıkma hakkımız var mı?
00:24:27Tıpkı İngiltere gibi.
00:24:29Brexit'te olduğu gibi.
00:24:30Evet yani Türkiye bütün uluslararası anlaşmalara eşit hak ve sorumluluklar dahilinde çerçevesinde üye olur.
00:24:38Bunu da bilmekte fayda var.
00:24:39Haklısınız şimdi sosyal medyaya, sanal medyaya baktığımızda son haftalarda lobiler öyle bir Türkiye'ye karşı tavır istiyorlar ki ortalık yıkılıyor
00:24:49tabiri caizse.
00:24:49Evet evet.
00:24:50Asılsız iddialar, bir takım şeyleri köpürtmeler, düşmancı açıklamalar.
00:24:55Bir taraftan Yunan lobisi, Rum Yunan lobisi, diğer taraftan efendim Ermenistan-Türkiye ilişkileri oldukça iyi olmasına rağmen Amerika'da bu kötülükten
00:25:06ranta elde eden diyelim bir takım lobi grupları ve de tabii ki son dönemde bazı Yahudi lobi grupları ve tabii
00:25:14İsrail hükümetiyle bağlantılı yapılar ve sürekli böyle bir Türkiye ile İsrail karşı karşıya geliyor, Türkiye yeni İran oldu olacak gibi
00:25:24şeyler var.
00:25:24Burada lobilerin bu kadar faal olması Türkiye'nin durumunu nasıl etkiler, nasıl etkiliyor Amerika bağlamında özellikle?
00:25:32Şimdi bunu Kasım ara seçimleri için aslında o kampanya dönemi başladı.
00:25:37Böyle olunca Hakan Bey özellikle bu lobilerin sesleri de daha gür çıkmaya başladı.
00:25:43Ve bir de Trump'ın o kemik seçmenin içerisine baktığımızda emanjelikler, o neokon dediğimiz Cumhuriyetçi Parti'nin bir şekilde refleksi.
00:25:52Bütün bunlar hepsi Yahudi iş dünyası sermaye ve medya gücüyle birlikte şu anda Türkiye'ye karşı bir imaj yaratmaya çalışıyorlar.
00:26:05Hatta işte bu Netanyahu'nun ağzından da aldıkları bir takım cımbızladıkları şeylerle İran'dan sonraki hedef Türkiye'dir şeklinde.
00:26:13Şimdi bunun Amerika içerisinde bir özellikle Trump'ın kemik seçmeni içerisinde bir alıcısı var.
00:26:19Bir de size şunu söyleyeyim, bu ilk aslında Nisan sonuydu galiba, 28 Nisan'dı.
00:26:25Trump'ın hafta sonunda bölge liderliğiyle birlikte yaptığı açıklamadan sonra, bu işte yapılan anlaşma,
00:26:32ateşkeş anlaşmasını açıkladığından sonraki hafta,
00:26:35Netanyahu çıktı, Amerika'nın en önemli ekonomik kanallarına konuştu.
00:26:41Ve Trump aleyhine konuştu.
00:26:43Ve ekonomi aslında Trump açısından can damarı.
00:26:47Şimdi giderken hayat pahalı, enflasyon yani canını en fazla yanacak.
00:26:50Öyle bir pompaladı ki, yani İsrail Amerika ilişkilerini de işte hani böyle biz elimizden geleni yapıyoruz ama Amerika'dan destek bulamıyoruz
00:26:58şeklinde.
00:26:59Şimdi bunlar çok etkili.
00:27:00Dolayısıyla seçim kazanmak Trump için çok çok önemli.
00:27:06Bunların etkili olacağını düşünüyorum.
00:27:08O yüzden siyasi ne kadar sermaye harcayacağına göre bir sonuç alınır.
00:27:14Yani Türkiye'ye karşı lobilerin faaliyetleri,
00:27:17Trump'ın bir miktar elini kolunu bağlayabilir ve adım atmasını zorlaştırabilir mi?
00:27:21Kesinlikle öyle.
00:27:21Yani bu Yahudi kanadıyla beraber hareket eden Cumhuriyetçi senatörlere baktığınız zaman,
00:27:25attıkları tweetlerden,
00:27:27Marco Rubio'nun şu anda görevde olmadan önceki söylemlerine kadar gidildiğinde,
00:27:33oradaki duruş çok net.
00:27:34Şimdi Savaş Bakanı Hexed, yani tam anlamıyla Trump'ın bir yaveri sözünden çıkmaz.
00:27:41Ancak bakın şimdi tarifeler açıkladı, yüksek mahkemeden geri döndü Trump'ın.
00:27:46Efendim bu Amerika'da doğanlar Amerikan vatandaşı olacak dedi, o da döndü.
00:27:50Şimdi bir dizi, bütün bu sonuçta...
00:27:52Yargıya takıldı yani.
00:27:53Bu yetkilendirme yasasındaki bu şehrin kalkması demek federal bir kanunun aslında,
00:27:58hani uygulanıp uygulanmadığı demek, bu da yargıdan dönecek.
00:28:00Yani hani biz siyasi tarafına bakıyoruz ama Trump ve ekibi böyle bir karar verdiğinde,
00:28:05bir ay içerisinde bunun federal yargıdan döndüğünü göreceksiniz.
00:28:08Belki yani Trump bu şekilde işin içinden çıkabilir ama kolay bir karar değil.
00:28:12Yani Trump bunu istese de ve parti içinde gerekli adımları atsa da,
00:28:17Amerikan bazen yargısını veya kongresini aşmak pek mümkün olmayabilir.
00:28:22Olmaz.
00:28:23Lobilerden ötürü.
00:28:24Aynen öyle.
00:28:25Şu anda İsrail-Türkiye ilişkilerinin de geldiği yer açısından da en azından 3 sene önce nöt kalan İsrail Yahudi lobisi
00:28:32de şu anda Ermeni ve Yunan lobisiyle beraber şey yapıyor.
00:28:36Ermeni lobisiyle ilgili olarak denizlere katılıyorum.
00:28:38Tamamıyla kendi çıkarları içerisinde şey yapan, yani işte komşumuz Ermenistan'la hiç alakası olmayan...
00:28:43Nikol Paşinyan, Ermenistan Başbakanı Ankara'ya geldi, gelecek yine.
00:28:47Gayet iyi ilişkiler var, demir yolları açılıyor, ticaret, Türk Hava Yolları, Erivan seferlerine başladı.
00:28:53Adamların, umurumda değil, adamların derdi çünkü Türkiye ile Ermenistan...
00:28:57Ama o adamlar var ya, o adamlar var ya, Washington'dan, Los Angeles'tan, San Francisco'dan, İstanbul'dan, İstanbul'dan, Erivan'a Türk Hava
00:29:06Yolları ile uçuyorlar.
00:29:07Aynen öyle, aynen öyle.
00:29:08Çünkü en doğru yöntem o yani.
00:29:11Ama ben son yıllarda yani bu kadar Türkiye'ye karşı bir hava görmedim.
00:29:15Özellikle lobiler noktasında, sanal medyada çok etkililer.
00:29:20Bir de işte Yunan asıllı, Ermeni asıllı veya Yahudi asıllı kongre üyeleri, yani ki bunlar kendi içlerinde etkili bazı isimler.
00:29:29Sürekli işte bildiri, yasa tasarısı, mektup yazıyorlar.
00:29:33O bakımdan Türkiye'nin işi kolay değil.
00:29:36Her türlü Türkiye'nin gücü ve etkisine rağmen.
00:29:38Şimdi bu konuda Tayyar Arı, Profesör Tayyar Arı'nın lobilerle ilgili çok güzel bir kitabı var.
00:29:45Ama asıl şey, İhsan Sabri Çağlayengil ile Henry Kissinger arasında 1975'te yapılan bir görüşme.
00:29:50Henry Kissinger, Waldorf Astoria Otel'de, New York'ta görüşüyorlar.
00:29:54Diyor ki, İhsan ve İhsan Sabri Çağlayengil'e gelir misiniz? diyor.
00:29:58Pencereden dışarıya bakıyorlar.
00:30:00Yaklaşık 300-500 Rum bayraklarla Türkiye arayına gösteri yapıyorlar.
00:30:06Kissinger'ın söylediği cümle şu, bana 100 tane Türk bayrağı taşıyan adam bulun, sizin davanızı daha iyi savunacağım.
00:30:12Ve biz 1975 yılından itibaren lobicilik konusuna önem vermeye başladık.
00:30:17Lobicilik kolay bir iş değildir.
00:30:19Para ödeyeceksiniz, insanları safınıza çekeceksiniz, davet edeceksiniz, sürekli çalışacaksınız ve Amerika'nın içerisinde de tabii güçlü olacaksınız.
00:30:29Biz Amerika'da halen çok güçlü değiliz.
00:30:31Avrupa'da da çok lobicilik açısından çok sayıda insanımız var ama bu lobicilik çipi bizlerde pek fazla çalışan bir şey değil.
00:30:41Almanya mesela bizim en güçlü olduğumuz, teorik olarak Avrupa ülkesi.
00:30:454 milyona yakın Türkiye'den giden insan var, bu kadar ciddi insanlar, çalışmalar yapıyorlar ama Alman parlamentosundan da Ermeni karar tasarısı
00:30:53yasası çıktı mesela.
00:30:54Tabii, ben oradaydım ama o da ilginç, onu halkımız bilsin ama.
00:30:59Alman Dışarı Bakanlığı'nın üçüncü kişisi bana dedi, Hüseyin Bey dedi, bunu gündeme getiren Cem Özdemir'di dedim.
00:31:04Yeşil, Alman Yeşiller Partisi'nden, Türk asıllığı.
00:31:07Evet, ben de şey dedim, o zaman eğer Almanya Türkiye'yi hakkında böyle düşünüyorsa, bütün Alman Başbakanı dahil, Bakanlar Kurulu
00:31:16alayı, 600 milletvekili hepsi orada olmalı ve orada 3-5 kişiyle birlikte bir karar alınmaz.
00:31:23Ama hocam, of koca Almanya devleti, devlet aklı Cem Özdemir denen şahsın kişisel nefreti veya ajandasına teslim oluyorsa benim söyleyecek
00:31:33bir şeyim yok.
00:31:33Ama milletvekili ve gündeme getirdi. Yani onu da görmek lazım. Yani o Alman mekanizmalarını bilmek lazım belki.
00:31:41Belki daha sonradan da büyük oranda pişman oldu Cem Özdemir ama şu anda da biliyorsunuz Baden-Württürmerk Eyaleti'nin başbakanı
00:31:50oldu.
00:31:50Çok da başarılı. Türkiye'den giden Türk, Hatta Çerkez Asıl onu da söyleyelim.
00:31:56Bir başka şey, Avrupa'da birçok ülke bunun siyasi bir karar olduğunu biliyor.
00:32:05Ermeni tasarısı mı?
00:32:06Tabii, Polonya konusunda ben size şey edeyim. Çok değerli bir dostum, Polonya eski büyükelçisi George Michalski.
00:32:14Şimdi emekli oldu, rahatlıkla konuşabilir. Bana dedik Hüseyin Bey, çok özür diliyorum dedi.
00:32:19Biz Polonyalılar, Türklere çok şey borçluyuz. Çünkü Polonya bağımsızlık savaşını yaparken,
00:32:25Polonezköy var İstanbul, kucak açtınız. 50 tane deli dedi mecliste, Türkiye aleyhine karar aldı.
00:32:3350 kişi katılmış. Dedim ki o zaman delilerinize sahip çıkın.
00:32:36Yani onlar yüzünden bizim başımıza problem çıkaralım.
00:32:40Ama en güzel şey, ben Barack Obama döneminden sonra, Biden döneminde biliyorsunuz, tekrar gündeme geldi.
00:32:47Benim yaklaşımım gazetelerde de var, televizyonda da söyledim.
00:32:51Görmezden geleceğiz. Bu karar alınsın.
00:32:54Ermeni tasarlar.
00:32:55Tabii canım, o kadar ciddiye almaya gerek yok. En güzel şey, göz ardı etmek.
00:32:59Şimdi İsrail hükümeti bir karar aldı, Ermeni tasarısını tanıma yönünde.
00:33:03Süreç bildiğim kadarıyla Kneset, İsrail parlamentosuna gidiyor.
00:33:06Parlamento'nun onayı gerekiyor eğer yanlış bilmiyorsa.
00:33:09İsrail'in, hükümetin Türkiye'ye karşı politikalarından kaynaklanan bir şey.
00:33:13Buyurun Hakan Bey.
00:33:14Şimdi burada söylediğinize geleceğim, önemli bir sonucu olabilir o dedinizin.
00:33:18Ama bu lobi kapasitesi dediniz.
00:33:20Şimdi Amerika'da aslında biz bu programlarda sizinle bunu defalarca konuştuk.
00:33:25Sizin en iyi bildiğiniz işlerden biri ve siz de sözcüğün içindesiniz Hakan Bey.
00:33:28Amerika'da katkı veriyorsunuz, biliyorum bu katkıları.
00:33:31Yani bu hani ticari diplomasi dediğimiz tarafları bir şekilde ortak müşterilerle buluşturmak.
00:33:36Şimdi Hakan Bey, bir, Amerika çok heterojen bir yer.
00:33:40Yani sadece işte hani başkanlar düzeyinde, cumhurbaşkanı düzeyinde ele alınacak bir ilişki değil.
00:33:45Bunun içerisinde kongresi var, yargısı var, medya tarafı var.
00:33:48Amerikan halkını, kamuoyunun bir şekilde şekillendirmek var.
00:33:51Yani Türkiye'nin bütün bunlara çok paydaşlı olarak ve uzun süreli olarak yani sadece işte Birleşmiş Milletler Genel Kurulu toplantıları
00:33:59var.
00:33:59Orada gidelim bir gün öncesinde.
00:34:0122 Eylül'de orada olalım, 26'ına dönelim.
00:34:04Böyle işlemiyor maalesef.
00:34:05Değil.
00:34:06Yani Sayın Cumhurbaşkanı'nın programları çok önemli.
00:34:09Fakat ben bakıyorum iş dünyası genellikle o tarihlerde biraz orada olmak ve bir temsil faaliyetinde bulunmayı önemsiyor.
00:34:17Güzel, mutlaka yapmak lazım.
00:34:19Ama bu işin kongresi var, medyası var, sivil toplum kuruluşu var.
00:34:23Efendim var da var.
00:34:25Yani yıl boyunca eyaletler düzeyinde çalışmak lazım.
00:34:28Ben Murat Özgeyir'i tebrik ediyorum.
00:34:30Türk-Amerikan İş Konseyi Başkanı DEİK bünyesinde.
00:34:33Onlar böyle eyaletler düzeyinde de çalışıyorlar.
00:34:35Hocam eyaletler deyip geçemeyiz.
00:34:37Bir eyalet Türkiye ekonomisi büyüklü.
00:34:40Hatta Kaliforniya daha büyük mesela.
00:34:42Dünyanın dokuzuncu büyük ekonomisi.
00:34:44O bakımdan bizim çok katmanlı çalışmamız lazım Amerika'da.
00:34:49Hakan Bey bununla ilgili olarak bir de Amerika'daki Türk diasporasının da bir şekilde örgütlenip harekete getirilmesi lazım.
00:34:58Yani çok değerli insanlar var, çok önemli yatırımcılar var.
00:35:01Türk diasporası oluştu denebilir mi bilmiyorum.
00:35:03Birebir de çok kıymetli isimler var.
00:35:05Baktığımız zaman her biri kendi alanlarında yıldız isimler.
00:35:08Ama ne bir Yahudi, yani Yahudi lobisine yaklaşmak mümkün değil zaten biz etkinlik olarak.
00:35:14Hani Ermeni lobisi kadar da olunamıyor gördüğüm kadarıyla.
00:35:18Şey o etkinlik bilmiyor, olmuyor, oluyor mu?
00:35:19Yani Türk diasporasını zaten diaspora haline gelmesi için örgütleyip bir şekilde harekete geçirmeniz lazım ve bu insanların bir şekilde yerel
00:35:27yani bir şekilde eyaletler düzeyinde ve tabii ki federal şeylerde görevler almaları gerekiyor, seçimlere girmeleri gerekiyor.
00:35:36O biraz aslında ne kadar entegre olduklarıyla da bağlantılı ama yani burada çok değerli insanlar var ve aslında Trump yönetimi
00:35:43olsun hani geçmişteki yönetimler olsun burada görev alan Türkler var.
00:35:47Mehmet Öz işte, Mehmet Öz en yüksek makama geliyor.
00:35:50Şu anda çok kredi bir rolde ortaya.
00:35:52Senatör olamadı seçimde.
00:35:53Senatör olamadı ama kredi bir rolde ve Trump'ın güvendiği bir isim.
00:35:56Ben size söylemiyorum biri, Donald Trump'ın anılarını yazan Bob Woodward'ın kitabı, ikinci kitap, Rage kitabında diyor ki,
00:36:05ben zaten diyor Mehmet Öz'ü ben aday koymadım ki o Melen'in adayıydı diyor, seçilemedi.
00:36:11Bir şey Trump mı diyor?
00:36:12Trump diyor.
00:36:13Yani eşinin şeyiymiş, adayıymış.
00:36:16Yani hanımlar dinleniyor.
00:36:17Bir dakika, bir dakika senato da mı demek istiyorsunuz?
00:36:20Senato adaylığı için bir soru diyor.
00:36:21Tabii tabii.
00:36:21O kadar da para alacağız çocuk.
00:36:24Silvanya'da şey yapmış, Fethi Aran'a kaybetti.
00:36:26İsrail'le ilgili sorunuza geri döneceğim.
00:36:28Şimdi Ekim sonuna kadar İsrail'de bir seçim yapılması lazım.
00:36:31Dolayısıyla burada eğer Netanyahu bu seçimi bir şekilde, koalisyon çıkacak ve eğer başbakanlığı devam etmezse o zaman hapse gidiyor.
00:36:40Yani ya İsrail'de ya da dışarı çıktığında herhangi bir üçüncü ülkede hapse gidiyor.
00:36:46Trump'ta ama Herzog'a dedi ki yani ne olur affedin falan dedi yani.
00:36:50Ama savaştan önceydi.
00:36:51Savaştan önce.
00:36:51Yani şu anda durum değişti mi diyorsunuz?
00:36:53Şu anda durum değişti bakın.
00:36:54Şu anda Beyaz Saray, Netanyahu'nun bir şekilde muhalif liderlerle dirsek temasında ve yerine Trump'a biat edecek.
00:37:06Trump'un Orta Doğu'daki işte İbrahim anlaşmaları bir şekilde yeniden şekillendirilen güvenlik, ticaret ve yapılacak olan yatırımlar.
00:37:14Bakın Suriye'nin, İran'ın, Gazze'nin yeniden yapılandırılmasıyla ilgili olarak Amerikan şirketlerinin bu bölgeye yapmayı planladıkları yatırımların önünde Netanyahu
00:37:25bile duramaz.
00:37:26Doğru.
00:37:26Yani artık Netanyahu'dan da bıktı ve sıkıldı gibi görüyorum ben şey ABD başkanı ve yönetimi.
00:37:33Ama tabii hafifede almamak lazım.
00:37:35Hala çok etkili.
00:37:38Amerika'daki Yahudi'nin en büyük aslında sorunu Netanyahu sorunu.
00:37:42Bugün 30 yaşın altındaki gençler, üniversite gençleriyle konuşun hiçbiri İsrail'i desteklemiyor.
00:37:47Bu Gazze'de olanlardan dolayı, Netanyahu'dan dolayı artık büyük bir sorun haline geldi.
00:37:52İsrail, Amerika ilişkide içerisinde.
00:37:55Ya hocam bir de Hakan Bey sürekli bir ülkenin adı savaşla, silahla anılır mı?
00:38:00Yani şimdi efendim İran meselesi bitecek, bazıları diyor ki efendim yeni İran Türkiye, bir de Türkiye ile mi savaşacaksınız?
00:38:07Yok canım.
00:38:08Bütün hayat savaşla mı geçecek?
00:38:10Dolayısıyla bazı aklı başında...
00:38:11O çok ilginç bir şekilde pompalanıyor.
00:38:13Ben inanamıyorum ama bu kadar alıcısı olmuş.
00:38:16İsrailler kimi düşman olarak seçecekleri kadar akıllıdırlar merak etmeyin.
00:38:19Hayır.
00:38:19Hocam bir atasözü söyleyeyim.
00:38:21Çalıya takıl, Türkiye takılma.
00:38:23Yani İsrailler de bunu biliyorlar.
00:38:25Olur mu ya?
00:38:25İsrail ile Türkiye arasında niye savaşacaksın?
00:38:27Elbette ben de böyle bir şey beklemiyorum ama hava öyle bir üzere seviyoruz ki.
00:38:32Amerika'ya falan baktığınızda, Jerusalem Post'u falan okudunuz da ya diyorum ya bizim görmediğimiz bir şey mi var ortada
00:38:38acaba diye.
00:38:39Yani o nedenle aklı başında insanların, bizim ülkemizde de kuşku yok ki bu konuları dile getirmekte fayda var.
00:38:45İsrail dedi, ya delirdiniz mi kardeşim?
00:38:48Türkiye ile İsrail tamam aralarında ciddi görüş ayrılıkları olabilir.
00:38:51Türkiye'nin duruşu belli Gazze ve Filistin konusunda.
00:38:54Ama nihayetinde ne demek ya iki ülkenin savaşması diye bir şey olabilir mi?
00:38:59Türkiye NATO üyesi, Allah aşkına biraz uluslararası ilişkileri okuyan biri bilir.
00:39:03Türkiye NATO üyesi, İsrail'in Türkiye'ye saldırması demek, NATO silahlarını kullanması demektir.
00:39:09Böyle bir şey yok.
00:39:11Yani böyle bir şey yok olamaz.
00:39:12Zaten Türkiye, İsrail'in mesela bazı politikalarına Türkiye destek verdi.
00:39:17Onun yanı sıra Tunus ve Cezayir'in NATO ile manevra yapabilmesi için.
00:39:22Bu çok detay bilgiler belki.
00:39:24Burada detaya girecek vaktimiz yok ama İsrail ile Türkiye arasındaki bir çatışmanın olmayacağını İngiltere politikasından söyleyeyim.
00:39:351955 yılında Bağdat Paktı kurulduğunda Ernest Bevin, Başbakan diyor ki,
00:39:39İngiltere'nin içinde olduğu hiçbir ittifak İsrail karşıtı olamaz.
00:39:45Nokta.
00:39:46NATO İsrail karşıtı değil.
00:39:49Biz NATO'nun üyesiyiz.
00:39:51İsrail, NATO'ya nasıl karşı olacak öyle bir şey yok.
00:39:54Yani istese bile, Netanyahu istese bile savaş ilan etmek çok farklı bir şey.
00:40:01Türkiye'nin, İsrail'in güncel dış politikasına itiraz ettiği çok net.
00:40:08Efendim, Gazze konusundaki tutumuna itirazları net.
00:40:12Hatta Türkiye'nin, Netanyahu'nun yargılanması noktasında da taraf olmuş bir şey.
00:40:15Yani Netanyahu'nun yaptıkları kabul edilebilir değil ki zaten.
00:40:18Tabii, tabii.
00:40:19Yani buradaki görüş ayrılıkları net.
00:40:21Ama çatışmak demek o bambaşka.
00:40:23Dolayısıyla lütfen bu konularda böyle biraz konuşan insanların da dikkatli olmalarında fayda var.
00:40:30O neler söylüyor?
00:40:31Çok ağır.
00:40:33Yani benim dersli olsa çakarlar da.
00:40:35Yeniden seçilmeye muhtaç olan...
00:40:38Seçilme ihtimali görüyor musunuz?
00:40:40Yani şu anda o kadar fragmente olmuş bir siyasi politik bir düzen var ki.
00:40:48Eğer bir şekilde dışarıdan bir müdahalesi ve bununla birlikte kendi yanına çekebileceği bir şey oluşturamazsa,
00:40:55Amerika Birleşik Devletleri, Netanyahu'nun seçilmesi yani %50'nin üzerinde.
00:41:01Seçilmesi ihtimali.
00:41:03Seçilme ihtimali.
00:41:04O yüzden zaten yani Trump'ın seçime, ara seçimlere giderken Netanyahu ve İsrail'i eleştirme gibi bir şey kamuoyu üzerinden
00:41:11öyle bir lüksü yok.
00:41:12Ama arka planda çok fazla kavga ettikleri, tartıştıkları ve tekrar söylüyorum yani Amerikan kamuoyuna gelip Trump'ın aleyhine konuşabilen bir
00:41:20Netanyahu'dan bahsediyoruz.
00:41:22Yani bildiğimiz Trump onun ipini çekmek için her şeyi yapacaktır.
00:41:25Bir cümle daha bakın Hakan Bey siz de biliyorsunuz Hakan Bey de takip ediyor zaten.
00:41:31İki Hakan'ın takip ediyor.
00:41:32Ortasında kaldınız.
00:41:33İkisinin arasında büyük Hakan, küçük Hakan gibi bir şey olacak.
00:41:38Netanyahu Gazze'ye müdahaleye kadar 38 hafta boyunca yüz binlerce insan her hafta sonu Netanyahu'ya karşı gösteriyor.
00:41:47Yani bunu unutmamak lazım.
00:41:50Yolsuzluktan zaten gidiyordu yani.
00:41:52Tabii tabii.
00:41:52Gitmek üzereydi.
00:41:53Tabii.
00:41:53Yani hayat öpücü oldu bu.
00:41:55Bu operasyonlar, saldırılar ama binlerce insan maalesef bir trajedi neticesinde.
00:41:59Cumhurbaşkanı Erzok ne dedi geçenlerde?
00:42:03İsrail toplumunun vahşileştiğini görüyoruz.
00:42:06Diye bir açıklama yaptı şimdi.
00:42:08Bu her Cumhurbaşkanı'nın söyleyeceği bir şey değil.
00:42:11Yani politikalarıyla enfikir olmadığını.
00:42:14Ben Cengiz Tomar'ın Türkiye'ye çevirdiği bir kitap var.
00:42:18Gazze düğünleri diye.
00:42:20Çok güzel bir şey.
00:42:22Gazze'de günlük yaşamın özellikle gençlerin evlenme düğünün nasıl yapılabileceğini veya yapılamayacağını anlatıyor.
00:42:32Şimdi İsrail'in Gazze politikaları bütün dünyada Hakan Bey çok büyük tepki gördü ve Avrupa'da da hiç kimse artık konuşun.
00:42:41Bakın daha bir ay evvel Prag'daki Glob Security toplantısı sayılım.
00:42:46İlk defa İsrail konusu gündem dışıdı.
00:42:49Kimse İsrail'i konuşmadı.
00:42:51Avrupalı devlet başkanları, başbakanlar artık konuşmamaya çalışıyorlar.
00:42:56Çünkü açıklanabilecek bir politikası yok.
00:42:58O nedenle dediğiniz doğru Donald Trump da Netanyahu'la şu anda tam anlamıyla papaz olmuş durumda.
00:43:05İşi zor.
00:43:06İkisinin de seçimlere gideceği bir süreç var.
00:43:08Ama İsrail ile Türkiye arasında bir savaşın olması teknik anlamda mümkün değil.
00:43:14Mümkün değil yani onu kamuoyuna söyleyelim.
00:43:18Ben de aynı fikirdeyim.
00:43:19Sanıyorum Hakan Bey de aynı şeyi düşünüyorum.
00:43:21Aynı fikirdeyim ve şöyle Netanyahu bir engel.
00:43:25Nedir?
00:43:26Yeniden kurulacak olan Orta Doğu'daki o ticari bir şekilde enerji koridorlarının yeniden inşası Hürmüz'den geçerken.
00:43:34Bunun önünde kimse duramaz Hakan Bey.
00:43:36Bir de Türkiye gerçekten dünyada inşaat sektöründe, ülkelerin yeniden inşasında yapımında çok önemli rol oynayan bir ülke ve oynayabilecek.
00:43:45Orta koridor işte biz olmadan olmaz.
00:43:47Aynen öyle hocam.
00:43:48Bugün dünyadaki büyük inşaat projelerine bakıyoruz.
00:43:51Çin'den sonra Türk kuruluşları, Türk şirketleri öne çıkıyor.
00:43:54O bakımdan mesela Suriye'nin yeniden yapılanmasında diğer ülkelerde Türkiye ciddi bir rol oynayacaktır.
00:44:00Trump bunu gördü ve bunu sürekli toplantılarla söylüyor.
00:44:03Çok doğru Hakan Bey.
00:44:05Orada mesela bir örnek vereyim size.
00:44:06Amerika Ticaret Odası'nın yeni kurulan Suriye Amerika İş Konseyi en fazla Amerikan şirketinin üye olduğu yer haline geldi.
00:44:14Çünkü o kadar büyük bir beklenti var ki.
00:44:16Şimdi bunun yanına işte 300 milyar dolar bir yeni bir Marshall planıyla İran'ın yeniden yapılandığını düşünün.
00:44:21Gazze zaten işte Kushner'in ve ortaklarının bir şekilde biliyorsun orada bir Riviera projesi var.
00:44:27Yani Türkiye bundan çok önemli bir pay alacak.
00:44:29Türkiye'siz bir şey yapmak mümkün değil.
00:44:32Bakın bunu ben bir Türk vatandaşı olduğum için söylemiyorum.
00:44:35Çok net.
00:44:36Ne burada bir yeniden imar projesi yapabilirsiniz ne de savunma alanında Türkiye'siz bir şey.
00:44:40Geçen hafta Bükreş'teydim ben Hakan Bey.
00:44:43Bükreş'teki toplantıda İranlı, Pakistanlı, Hindistanlı, Çinlisi hepsi orada idi.
00:44:50Mesela Çin şöyle bir politika takip ediyor.
00:44:53Ürkek güç olarak tanımlıyorlar kendilerini ve Amerika'nın ve Türkiye'nin mesela bu coğrafyada yeni dönemde oynayacakları rol üzerine de
00:45:03konuşuyor.
00:45:03İranlılar mesela çok ilginç sabır stratejisi uyguluyorlar ve İranlıların göstermiş olduğu o dayanıklık ki bugün dün başladı bugün ve bu
00:45:14hafta içerisinde Hameneh'in cenaze töreni var.
00:45:17Onu da izlemek lazım çok ilginç İran'ı biz mesela İran'la Türkiye'yi birbirine düşünmek isteyenler var.
00:45:24Düşman olarak görmek isteyenler var.
00:45:26Türkiye ile İran niye birbirine düşman olsun ki?
00:45:28Bizim komşu ülkemiz.
00:45:291600'u fikir ayrılıklarımız olabilir.
00:45:33Ekonomik çıkarlarımızın değiştiği dönemleri olabilir ama düşman değil.
00:45:36Türkiye'ye öyle bir tuzağa da düşmedi.
00:45:38Dört tane füze atlar ama yine de.
00:45:40Katanmakta o şeyleri korudu onları.
00:45:43Sarhoş falan herhalde o füzeler.
00:45:45İran kadim bir medeniyettir.
00:45:48Önemli bir ülkedir.
00:45:49Bizim komşumuzdur.
00:45:50Görüş ayrılıklarımız vardır belli noktalarda ama Türkiye çok rekabet ediyoruz.
00:45:54Rekabet bir şekilde götürdü bu politikalar.
00:45:56Peki bu savaş bitti mi bitmedi mi anlamadık.
00:45:59İran'la Amerika arasındaki durum nedir?
00:46:01Son durum ne?
00:46:02Burada anlatayım madem onu birkaç toplantıda anlattım onu.
00:46:05Şimdi geçen hafta Bükreş'teki toplantıda arka planda görüşmeleri yöneten kişilerden birisi.
00:46:13İranlı dört pasaportu var Türkiye pasaportu dahil.
00:46:15Dört pasaport.
00:46:16Dört pasaport hocam.
00:46:17Türk pasaportu dahil var iş adamı.
00:46:19Şimdi bu Jared Kushner ve Witkov müzakerelere gidiyorlar Pakistan'a.
00:46:23Tabii konuştuk 6 saat geçmiş.
00:46:26Bunlar tabii iş adamı.
00:46:27Yani iş adamları nedir hemen tak tak işi bitirir değil mi?
00:46:30El sıkışır ayrılır.
00:46:31Demiş ki 6 saat sonra hani hadi getirin kontratı da imzalayalım.
00:46:35Şimdi kontrat araba alırsın, ev alırsın, kontrat imzalarsın ya da futbol transferi yaparsın da uluslararası ilişkilerde kontrat olmaz.
00:46:42Anlaşma olur.
00:46:43Tabii tabii.
00:46:44Barış anlaşması olur.
00:46:46Veya mutabakat metni.
00:46:48Mutabakat zaptı olur.
00:46:49O da var.
00:46:50Şimdi bunu söyleyemem ama siz de biliyorsunuz zaten Hakan Bey.
00:46:54Donald Trump'ın Orta Doğu ekibi dediğimiz kişiler Tom Barak dahil Türkiye'deki büyük elçi dahil.
00:47:00Tom Barak 2016 yılında Donald Trump'ın başkan olduğunda o organizasyonu yapan kişi, iş adamı.
00:47:08Kuşner ve Witkoff da aynı şekilde.
00:47:10Bunlar uluslararası ilişkileri değil de daha çok böyle alder.
00:47:15Uluslararası ticari ilişkileri iyi bilen insanlar.
00:47:18Gayrimenkul yatırımcıları.
00:47:19Evet ama Trump üzerinde de çok etkililer.
00:47:22Yani Tom Barak aşak diye aradığında Trump'a ulaşan az sayıda.
00:47:26Her büyük elçi ulaşamaz.
00:47:28Dış işlerini bypass edip direkt veriyor.
00:47:29Ama şöyle bir şey var bence.
00:47:32Bunu da söyleyeyim.
00:47:33ABD ile Türkiye arasındaki bu ikinci Trump dönemindeki yakınlaşma mesela Avrupalı birçok devlet başkanını ve başbakanını çok rahatsız ediyor.
00:47:43Ve kıskandırdı.
00:47:45Rahatsızlığı da etti kıskandırdı da.
00:47:47Tocukluyu kullanmanızı yoldu.
00:47:48Ama yani öyle yani.
00:47:49Gerçekten.
00:47:50İyi bir şey bu Türkiye bakımından.
00:47:52Kamu diplomasi açısından önemli.
00:47:54Önemli.
00:47:55Şimdi semboller çok önemli.
00:47:57Kavramlar çok önemli.
00:47:58Mesela Almanya başbakanı Mersik böyle köşeye oturtmuştu.
00:48:03O da iş adamı bu arada.
00:48:04Tabii tabii.
00:48:04Blackrock'un yöneticilerinde.
00:48:07Çok zengin bir adam yani.
00:48:08Tabii uçağı var.
00:48:09Ama biliyor musunuz?
00:48:11Almanya yasalarına göre başbakan olduğu için kendi uçağını kullanamaz.
00:48:15Güvenlik nedeniyle yasak.
00:48:16ve çok da şey tabii böyle bir gecede milyoner olanlardan biri.
00:48:2116 avroya aldığı bir hisse senedi.
00:48:25Bir gecede 150 avroya çıktığı için.
00:48:28Hakan Bey iyi para.
00:48:29Peki hocam.
00:48:30Ben ticaretten anlamam ama.
00:48:33Hoca Avrupa'yı iyi bilir.
00:48:34Liderlerle de görüşen isimlerden biridir.
00:48:37Avrupa'da en rahatsız olan ülke ve lider kim?
00:48:40Trump, Erdoğan yakınlaşmasından size göre.
00:48:43Macron.
00:48:44Macron.
00:48:45Hakan Bey değil mi?
00:48:46Ben de Macron derdim.
00:48:46Macron değil.
00:48:47Ve Fransa şu anda köşeye kenara itiyor kendisini.
00:48:52Yarattığı bir şekilde yaptığı açıklamalar işte Doğu Akdeniz'deki düzenlemek isteyen.
00:48:56Ama bütün jeopolitik konjektür Fransa'nın aleyhine işliyor.
00:49:02Ve Amerika, Türkiye ilişkileri ve Türkiye'nin rolü tamamıyla aslında Fransa'yı da kenarda bırakarak
00:49:10Avrupa'nın geleceğinde hem ticaret hem enerji, altını çiziyorum enerjinin, Putin vanayı kapattı gördüler.
00:49:19Ve tabii ki savunma sanayi kapasitesini şey yapmasın.
00:49:21Yani hızlı bir şekilde çekilen Amerikasız Allah aşkına Putin'e karşı Avrupa ne yapacak?
00:49:29Hakan Bey.
00:49:32Sıfır.
00:49:33Dolayısıyla bundan sonra Macron'u değil Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı diyecek Avrupa'ya.
00:49:37Fakat ben şimdi ters bir şey söyleyeceğim.
00:49:39Belki ters girebilir.
00:49:40Ben her şeye rağmen yani Türkiye ile Fransa arasında ekonomik işler çok çok iyi düzeyde bana göre.
00:49:46Büyük yatırımları da var Türkiye'de.
00:49:48Macron'da yani nihayetinde evet Türkiye'ye tutumunu biliyoruz ama rasyonel bakabilen tarafları da olan bir lider.
00:49:56Dolayısıyla bu Ankara zirvesinde bir olumlu hava da estirebilirler.
00:50:00Çünkü Fransa yakınlaşıyor doğru ama.
00:50:02Fransa ile Türkiye'nin askeri olarak da yapabileceği çok şey var.
00:50:06İtalyanlar önde ama İtalyanlar ve İspanya özellikle işte biz Hürget uçağımızı satıyoruz.
00:50:13Efendim İtalyanlarla Baykar'ın Piaggio ile Leonardo ile çok iyi ilişkileri var.
00:50:18Ama işte Fransa ile de ben bir şeyler olabileceğini kokusunu alıyorum hissediyorum.
00:50:26Çok kötümser değilim bu konuda baktığınız zaman.
00:50:29Çünkü real politikten ötürü bunu söylüyorum.
00:50:31Haklısınız yani Fransa tarafında yani ben de Frankofan'ım sonuçta yani gittiğim okullar itibariyle.
00:50:36Bu konuda yani Macron'un ve Fransa dış politikasının Türkiye ile olan ilişkilerinde bir resete ihtiyaç var.
00:50:44Bu bunu NATO zirvesinde bence Macron'un Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın bir şekilde simgesel olarak da herhalde ikili görüşmelerinde göreceğiz.
00:50:53Buna mecbur Paris.
00:50:55Şimdi Macron seneye olmayacak.
00:50:57Önce onu söyleyelim.
00:50:58Büyük bir olasılıkla ya Bayan Le Pen veyahut da işte yeni o genç otuzlu yaşlardaki delikanlı gelecek.
00:51:05Ama şimdi Fransız mahkemeleri bir şekilde Le Pen'i bırakmaya çalışıyorlar ama öyle veya böyle.
00:51:15Macron'suz bir Fransa'da daha sağa kayan bir Fransa karşımıza çıkacak.
00:51:20Macron'u destekleyenler L'Oreal gibi büyük firmalar.
00:51:23Hatta Jacques Attali ve bir başka daha tarihçi Macron'u çok desteklediler.
00:51:32Ama bir şey geldi.
00:51:34Şu anda diyorlar ki kibiri aklının önüne geçti.
00:51:38Çok ilginç bir şey.
00:51:40Hatta bu Fransa'daki dergilerden Parisyan dergisinde Macron'la ilgili son dönemlerde ilginç şeyler var.
00:51:48Halka yabancılaştığını söylüyor.
00:51:51Çünkü zengin, çok şey okullardan gelmiş biri.
00:51:55Halka yakın olmayan bir siyasi lider.
00:51:57Ama hocam halka yakın Avrupa'da lider mi var?
00:52:00Meloni dışında yani bilmiyorum.
00:52:04Hadi bakın İngiltere'de Starmer gitti.
00:52:06Yani Ankara'ya geliyor ama artık başbakanlık.
00:52:08Evet, Eylül ayına kadar.
00:52:09Başbakanlık şeyi etkisi olmayacak.
00:52:11Merz benim beklentimden biraz daha düşük profilli çıktı.
00:52:15Bilmiyorum yanılıyor muyum?
00:52:16Lütfen siz de yani.
00:52:16Ben iyi tanıyorum.
00:52:17Siz iyi sizin dostunuz da aynı zamanda.
00:52:20Ama Avrupa'da yani böyle bir güçlü lider anlamında.
00:52:24Yoksa yani ben Merz'le ilgili doğrusu bir şey söylemiyorum.
00:52:26Bu doğru.
00:52:27Ama Avrupa'yı sürükleyecek bir lider görmüyorum.
00:52:30Bir liderler eksikliği var.
00:52:31Var mı?
00:52:32Bu doğru.
00:52:32Şöyle ben aslında Avrupalı erin Türkiye'ye yaklaşımını değiştirmeleri gerektiğini düşünüyorum.
00:52:40Çok fazla böyle normatif düşünceler üzerinden gidiyorlar.
00:52:44Türkiye'nin özellikle son dönemlerdeki küresel ve bölgesel anlamda kazandığı ivmeyi iyi okuyamıyorlar.
00:52:53Ben sürekli Almanlarla konuşuyorum.
00:52:57Bir dahaki haftaya da onlara da bir konuşma yapacağım.
00:53:00Dün akşam eski sorunma bakanı Ulysse Akar, Letonya eski başbakanı ve dışarı bakanıyla,
00:53:07efendim söyleyeyim işte o diplomat Birza ile eski Amerika'nın yöneticilerinden bir webinarda birlikteydik.
00:53:17Baltık ülkeleri ve Nordik ülkeleri ki son günlerde Baltık ve Nordik enstitüsü açıldı.
00:53:22Bence çok önemli bir Esra Hanım, Esra Özdemir yönetici, o da gazeteci arkadaşımız.
00:53:30Bence Baltık ülkeleri ve kuzey ülkelerinin Türkiye'ye bakışı değişmeye başladı.
00:53:35Olumlu ol.
00:53:36Olumlu ol.
00:53:37Ben çok sık gidiyorum, görüyorum onu.
00:53:39Geçen Estonya'daydım, Letonya'da da gördüm.
00:53:42Gördüm yani bunu.
00:53:44Türkiye'nin özellikle bu Rusya-Ukrayna savaşındaki pozisyonunu da çok şey.
00:53:49Bir de Zelenski'yi de söylemek lazım.
00:53:51Şimdi Zelenski gelecek, Türkiye ile görüşecek.
00:53:55Türkiye çok iyi bir denge politikasını başından itibaren yürütüyor ve yürütmesi de gerekiyor.
00:53:58NATO zirvesinde mi?
00:54:00Evet, evet.
00:54:00Hem Trump ile hem de Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın.
00:54:02Mesela Türkiye orada bence dengeyi çok iyi halen koruyor.
00:54:06Rusya ile biraz böyle hafif bir soğuma var mı?
00:54:10Bence yok.
00:54:10Yok mu?
00:54:11Yani Putin ile konuşularak zaten yapılıyor.
00:54:14Hakan Fidan'ın Moskova ziyaretini unutmayın.
00:54:17Putin ile görüştü.
00:54:18Putin tarafından kabul edildi.
00:54:20Kabul edildi.
00:54:20Bunlar tabi istisnai şeyler.
00:54:22Çünkü bir Cumhurbaşkanı, bir Dışişleri Bakanı ile teamül olarak böyle bir görüşme çok yapmaz.
00:54:27Semboller çok önemli.
00:54:28Doğru.
00:54:28Bu sözü ilişkilerde.
00:54:29Bir de Türkiye'nin Avrupa Birliği üyesi olmamasının getirdiği bir fayda var şimdi.
00:54:34Yoksa biz Avrupa Birliği'nin yaptırımlarını uygulayacaktık.
00:54:37Ama burada somut örnek vereyim izleyiciler için Almanya'nın Moskova'daki büyükelçisi Graf Lambsdorff.
00:54:46Üçüncü nesil Rusya'dan göçmüş büyük babaları, siyasetçi ve o da parlamentodan gelen biri, Avrupa Parlamentosu'ndan gelen biri.
00:54:58Konuşuyorum Berlin Güvenlik Konferansı'nda geçen sene.
00:55:00Dedim ki ne kadar daha sürecek sizin bu Rusya ile çatışmanız?
00:55:05Hüseyin Bey dedi.
00:55:0615 maddede dedi.
00:55:08Bizim yaptırımlarımız var.
00:55:09Ama yaptırım uygulamadığımız alanlarda biz iş birliğine devam ediyoruz dedi.
00:55:14O nedenle arka planda neler döndüğünü, arka planda neler konuşulduğunu burada belki uzun uzun anlatmak mümkün değil ama.
00:55:22Bir yayını yeni konuşalım.
00:55:23Yani hiç göründüğü gibi değil.
00:55:25Bu nedenle Rusya bir Avrupa gücü, Rusya ile eninde sonunda konuşmak zorunda kalacaklar.
00:55:32Bunun başka kaçarı yok.
00:55:34Savaş yakında bitecek gibi görüyor musunuz?
00:55:36Hayır biteceğini düşünmüyorum.
00:55:38Çünkü şu anda...
00:55:39Rusya-Ukrayna savaşı.
00:55:41Evet Baltik ülkeleri başta olmak üzere, kuzey ülkeleri şunu istiyorlar.
00:55:46Rusya, Ukrayna'da meşgul edilsin ki onlara bir tehdit gelmesin.
00:55:51Korkunç bir para akıtılacak.
00:55:51Maliyeti çok ağır, insan kaybı çok büyük.
00:55:54Daha dün yeni bir paket, Ukrayna'ya yardım paketi Almanya'dan imzalandı.
00:56:00Almanya en fazla ödeyenlerden biri 1.200.000 Ukraynalı var.
00:56:06Sadece 300.000'i çalışıyor.
00:56:08Geri kalanları Alman sosyal sisteminden faydalanan insanlar.
00:56:12Siz de mi savaşın kısa süre içinde bitmeyeceği kanartılıyorsunuz?
00:56:15Hakan Bey eğer Rusya-Ukrayna savaşı biterse yeni birisi başlar.
00:56:19Yani işte o periferdeki ülkelerden yeni birisine.
00:56:23Yani Putin'in şeyi belli.
00:56:24Burada o yüzden Türkiye'nin yeniden yapılanacak Avrupa savunma sanayi içerisindeki rolü vazgeçilmez.
00:56:31Hem üretici, tedarikçi hem de insan gücü olarak.
00:56:35Bir de bundan sonrasında baktığımızda Türkiye'nin yani Avrupa ile olan ilişkileri de yeniden şekillenecek.
00:56:42Katılıyorum.
00:56:43Yani son 15 yılda Türkiye'nin çok kutuplu dünyada, çok paydaşlı, herkesle konuşabilen, güvenli liman olarak kendini ifade eden.
00:56:52Ve aynı zamanda ara buluculuk rolünlüğüyle birlikte gerek ön planda hani önemli zirvelere ev sahipliği yaptık.
00:57:00Gerekse arka planda bu en son İran'la Amerika Birleşik Devletleri arasındaki kesinlikle.
00:57:04Bu böyle bir paradigma içerisinde Türkiye'siz bir Avrupa düşünülemez.
00:57:11Bu açıdan doğru söylüyorsunuz.
00:57:13Ben bir de yani Katar'a gittim oradaki Türk üssümüzü gördüm.
00:57:17Milli Savunma Bakanlığımızı kutluyorum.
00:57:19Gerçekten çok iyi bir koordinasyonla bunlar yürütülüyor.
00:57:21Somali'de, Sudan'da Türkiye'nin bir etkisi var.
00:57:24Libya'da, bakın Kafkaslar'da Türkiye'yi bir şey ortaya koydu.
00:57:27Ben dün Rusya'daydım, yeni döndüm.
00:57:30Şimdi sevgili Ankaralılara buradan bir çağrı yapalım.
00:57:32Hep diyorlardı ki Ankara'dan, Ankara'dan dünyanın diğer ülkelerine gidemiyoruz.
00:57:36Uçak seferi yok.
00:57:37Buyurun kondu.
00:57:39Ank-Ajet'in, Türk Hava Yolları'nın önemli ortaklıklarından biri.
00:57:44St. Petersburg'a sefer koydular.
00:57:46Dünyanın birçok ülkesinde seferler var.
00:57:47Ve gerçekten NATO zirvesi çerçevesinde Ankara dünyada şimdi daha çok bilinecek ve öne çıkacak bir şehirdir.
00:57:57Daha farklı zamanlarda da Ankara'yı dünyada anlatmak, gecelemeleri arttırmak,
00:58:02turizm bir taraftan Kayseri, Kapadokya çok önemli bir şey.
00:58:07Turizme ben önemli bir katkısı olacağını düşünüyorum.
00:58:09Cemal Kaya'yla konuştuk, Genel Müdür Yardımcısı Ajet'in.
00:58:12Bütün uçaklarında yakında internete, internet hizmeti sunmaya başlayacaklarını söyledi.
00:58:17Bakın Türkiye'den Rusya'ya kaç tane sefer var biliyor musunuz?
00:58:24İstanbul'dan Türk Hava Yolları'nın günde 5, Ajet'in günde 2, Pegasus'un günde 2, Aeroflot'un günde 1.
00:58:30Toplam 9 sefer.
00:58:32Ambargolara katılmadı ya Türkiye.
00:58:34Evet.
00:58:34Yani dünyada en fazla Rusya'ya uçan hava yolları Türkiye'nin hava yolları.
00:58:39Berlin-İstanbul, Berlin-Ankara Ajet'in yolcularının %70'i Rus.
00:58:44Çünkü Vukanova Havalimanı'na Ankara üzerinden geliyorlar.
00:58:49Gerçekten bu çok önemli.
00:58:50Hakan Bey siz bu sivil havacılığa dair havacılıkla ilgili yorumlarınız,
00:58:54siz de çok uçan bir insan olduğunuz için sormak istiyorum.
00:58:56Şöyle yani Türkiye'nin en önemli markası Türk Hava Yolları.
00:59:00Dolayısıyla hani gurur duyuyoruz.
00:59:01Özellikle Batı'ya giderken Amerika atları olmak üzere.
00:59:05Sanırım şu anda neredeyse iki düzine yakın yere uçacaklar.
00:59:08Planlıyorlar, uçuyorlar.
00:59:09Saray, Bosna ve Makedonya'ya başlıyor Ajet Ankara'dan.
00:59:12Bu çok önemli.
00:59:13Yani Türkiye'nin o soft power'ını da hissettirmesi açısından
00:59:16yani hem elçiliklerimizin bir şekilde sayısı,
00:59:20hem bu hem Türk dizi sektörünün bir şekilde yarattığı o atlama.
00:59:24Yani Hollywood kadar bir etkisi var şu anda Amerika'da bile seyrediyor.
00:59:27Bütün bunları hani az önce o lobi kapasitesine getirdik ya,
00:59:30bu da bir şekilde Türkiye açısından çok önemli bir,
00:59:33az önce söylediniz hocam yani Ermeni lobisiyle anılan insanlar bile
00:59:37doğuya giderken Türk Hava Yolları'na biniyorlar.
00:59:40Finlandiya Cumhurbaşkanı Türk Hava Yolları'nın en iyi müşteriliğinden biri
00:59:43İstanbul aktarmaları olarak uçuyor.
00:59:45Dolayısıyla ben mesela Osman Erken'den son rakamları aldım.
00:59:48Kurumsal İletişim Direktörü Ajet'in.
00:59:502026 itibariyle Ajet yurt dışında 39,
00:59:53yurt dışında 61 olmak üzere 100 noktaya sefer yapıyor.
00:59:56Ve bakın biz odaklandığımızda ne kadar başarılı olduğumuzun iki örneğidir.
01:00:00Kesinlikle.
01:00:00Savunma sanayiyi ne kadar büyük bir başarı ortaya koyduk.
01:00:03Ve havacılık bugün Türk Hava Yolları Avrupa'nın bir numaralı taşıyıcısı.
01:00:07Denizciliği de ekleyin ona.
01:00:08Deniz zirvesinden yeni geliyorum.
01:00:10Denizciliği de öyle.
01:00:10Avrupa sitesinin ne kadar arttırıldığını görmek çok güzel.
01:00:13Sorunları var ama çok büyük de fırsatlar var.
01:00:17Şöyle bir şey de ifade etmek isterim.
01:00:19Şengen ülkelerindeki vize sorunları ortada.
01:00:22Rusya'ya gidişte vizesiz olarak daha doğrusu şöyle.
01:00:27Gri ve yeşil pasaport sahipleri vize almadan gidebiliyorlar.
01:00:30Bunu izleyicilerimiz bilmiyor olabilir.
01:00:32Bordo pasaportlar e-vize, elektronik vizeyle gidebiliyorlar.
01:00:37Birkaç gün içinde çok kolay vize alınabiliyor.
01:00:39Dolayısıyla yeni bir tatil veya ziyaret noktası olarak bakıldığında Rusya önemli bir seçenek olabilir.
01:00:46Ama şunu da ifade edeyim.
01:00:47Bu Rusya-Ukrayna arasındaki savaşın bir an önce bitmesini dilerim.
01:00:51Kiev'in, Kiev'in uluslararası uçuşları havalimanının açılmasını dilerim.
01:00:56Çünkü Ukrayna'da bu savaştan çok zarar gören bir ülke oldu.
01:01:00Bizim önemli bir komşumuzdur.
01:01:02Önemli bağlarımız var Ukrayna ile de onu ifade etmek istedim.
01:01:06Süremiz bitti mi acaba?
01:01:08Efendim güzel bir yayın oldu hocam.
01:01:10Sizi yakaladığıma çok memnun oldum.
01:01:11Çok teşekkür ederim.
01:01:12Prof. Dr. Hüseyin Baci çok kıymetlidir.
01:01:14Sağ olun.
01:01:15Dış politikayı Türkiye'de en iyi bilen isimlerden biridir.
01:01:18Sağ olun.
01:01:18Kurucusu olduğu Ankuda'da çalışmalarını devam ettiriyor.
01:01:21Otlu öğretim yası.
01:01:22Hakan Bey bir sonraki yayında da artık NATO zirvesinin sonuçlarını değerlendiririz.
01:01:26Ülkemiz için hayırlı olmasını diliyorum.
01:01:30İzleyicilerimize de çok teşekkür ediyorum.
Yorumlar