00:00Mga kapuso, stay safe po, lalo na po ngayong paparating na weekend.
00:03Habang buabangon na marami sa efekto ng Bagyong Tino,
00:06kasabay na rin yan ang paghahanda naman sa pagpasok ng Super Typhoon na Bagyong Uwan.
00:10Ngayong paparating na linggo.
00:12Nasa Marikina City ngayon, umaga si na Ms. Lynn at aking partner si Shira
00:15para magturo ng ilang safety tips para mark safe ngayong may paparating na bagyong.
00:21Guys, good morning!
00:25Yes, good morning!
00:26Good morning!
00:28Balik tayo rito sa Barangay Malanday.
00:30Sa Marikina City.
00:31As you can see, we are surrounded by yung mga tao.
00:34Ang gising na po sila.
00:34At labasan na silang lahat.
00:36Pero talaga ang ginawa namin dito ay inikot namin.
00:39Hindi naman inikot pero dinaanan namin yung mga bahay dito.
00:42At nang napansin namin, talagang matataas na yung mga palapag ng mga bahay dito.
00:46Kasi nga Ms. Lynn, tuwing binabagyo nga daw, talagang umaapaw daw yung tubig dito.
00:51At sabi nila yung Undoy Batam.
00:53Particular nung Undoy at saka yung Ulysses, yung mga bagyong yun.
00:56Talagang ang taas nila in-expect na gano'ng kataas aakyatin.
01:00Because on a regular day, pagka merong ulan, minsan umaapot na hanggang tuwood.
01:05Ang problema na yung tubig dito.
01:06Tapos nung nag-overflow yung creek, hanggang third floor ba naman ang inabot?
01:11Ito, sobrang taas na na ito.
01:12So, inabot pa rin ng hanggang third floor yung baha.
01:15Imagine, meron pa bang, ang hirap.
01:18Alam ko may magubuhay pa ba ng ganung lagay ng ano?
01:20Diba? Nakakatakot talaga.
01:22Kaya naman ngayong umaga ay nandito kami para mamaya kasi, diba?
01:26Tuturuan natin, may eksperto tayong makakausap.
01:28Yes, mag-ibigay tayo ng servisyong totoo.
01:30Meron tayong mga safety tips dito.
01:32At so, siyempre, paano nga ba gumawa?
01:34Ano nga mga makeshift na yung maaaring makatulong sa inyo at makasalba sa inyong buhay?
01:38Kapag ka nangyari yun na inaanod, diba?
01:41Marami, inaanod talaga ng baha.
01:43So, ayan, yung pwede yung gawin sa mga,
01:45na yan, nakikita nyo na sa inyong mga tahanan.
01:46So, mga maya, i-dedemo yan sa atin ni Sir Louie.
01:50Yes.
01:51At syempre, meron din tayo pamimigay ng mga go-bags na talagang makakatulong po ito.
01:56Lalo na may paparating na bagyo na naman, mga kapuso.
01:59Kaya tumutok lang kayo, dyan lang kayo para malaman kung ano itong mga survival kits na ito.
02:03Tips, and child kits, yes.
02:05Yes, at dito lang sa inyong pambansang morning show,
02:07kung saan laging una ka, unang visit.
02:09Mga kapuso, inaasahan nga po ang pagpasok nito ni Bagyong Uwan na posibleng maging isang super typhoon.
02:16Tutubukin po niyan ang hilaga at ang gitnang Luzon.
02:19Pero paalala po ng pag-asa, malawak ang bagyong ito.
02:22Kaya may ibang bahagi rin ng bansa ang pwedeng maapektuhan.
02:25Kaya dapat handa po tayo.
02:27Sinalin, Ms. Lynn at Shira nasa isang barangay sa Marikina City.
02:31Ngayon, nilubos ng pinag-ahanda ang bagyo.
02:34Ms. Lynn, Shira, alamin natin kung ano nga po ba ang pwedeng gawin
02:38para mark-safe po tayo sa paparating na bagyo.
02:41Good morning!
02:45Good morning, Anjo and Shruvy.
02:47Good morning, mga kapuso.
02:48Ngayon, nandito pa rin nga kami ngayon sa barangay Malanday,
02:51dito sa Marikina City.
02:52At ngayon, nakatabi kami dito.
02:54Nakatayo kami sa tabi ng creek sa Libis, Bulela.
02:57Yes, that is right.
02:58Yan yung creek sa pagitan ng barangay Malanday at barangay Tumana.
03:02Itong creek na ito, remember, nagka-undoy, nagka-undoy, Ulysses.
03:06Umaketa ng todo-todo, hanggang third floor ng mga bahay dito,
03:10inabot ng paha.
03:12Now, on regular, yung mga regular na ulan lang,
03:16hanggang tuwod naman.
03:18So talagang walang, kailangan talaga din ng tulong.
03:21Laging handa.
03:22Kasi then, Ms. Lynn, di ba katabin din nila yung Marikina River.
03:25So imagine yung creek, umaapaw, yung Marikina River, tumataas din.
03:29So hindi talaga may iwasan na pasukin, pasukin yung mga bahay nila ng tubig-baha.
03:36Oo nga.
03:37Isipin mo lang kung nakatira ka sa ganyang klaseng lugar,
03:41paano, how do you go about it?
03:43Kaya yan ang tanong na kailangan nating sagutin today.
03:47Because merong tutulong sa atin ngayon para bigyan tayo ng gabay,
03:52kung paano maharap yung mga ganitong klaseng problema.
03:55Especially bukas, di ba sabi nga nila, parang papasok na,
03:58or may paparating na bagyo na naman nga at magiging super typhoon.
04:02So nakakatakot, paano na lang?
04:04Paano, hindi parang hindi tayo nililubayan ng mga bagyo ngayon.
04:08Lately, especially yung mga baha na yan,
04:10alam naman natin na hindi tayo pwedeng umasa muna
04:12kasi maraming ghost projects nga nangyari.
04:15So huwag tayo umasa muna sa ganung kailangan.
04:17We have to depend on ourselves.
04:20First, now speaking of houses dito sa Malanday,
04:23itong house na ito nakikita niyo, four-story house to ha.
04:26Four-story house.
04:28Because nga, like we said, hanggang third floor inabot yung baha
04:32nung nagka-untoy at tagka-Ulysses.
04:34Correct, correct.
04:34Kaya ngayon kakamustahin natin ang ilang residente dito.
04:37Ito, siguro dito na lang, miss me, pasukin natin ito.
04:41Kamustahin natin sila kapag...
04:43Hi, good morning!
04:44Yan, hello po, good morning!
04:46Okay, good morning.
04:47Kuya, ano po pangalan natin?
04:49Elisar.
04:50Elisar.
04:51Gano'n po katagal kayo nakatira sa bahay na ito?
04:53Since 2023, ma'am.
04:562023, okay.
04:58Pwede mo ba kami pumasok?
04:59Ayan, bibisita lang po kami.
05:012023?
05:032023 pala, 2023.
05:042003!
05:052003?
05:06Oh, ang tagal na.
05:07Okay.
05:082003, medyo ilang taon.
05:11Naku, ayoko nang ma.
05:12Ma, ma, ma, ma, ma.
05:13Ma, ma, ma.
05:13Ma, ma, ma, ma.
05:14Ma, ma, ma, ma.
05:14Ma, ma, ma, ma, ma.
05:14Ma, ma, ma, ma.
05:14Ma, ma, ma, ma.
05:14Ma, ma, ma, ma.
05:14Ma, ma, ma, ma, ma.
05:1522 years, 22 years.
05:1722 years.
05:19Within those 22 years, ba, talagang four story na to?
05:22Ah, hindi pa.
05:23Ano yung una?
05:23Tinaas taso.
05:24Yung una talagang, kwan lang ito.
05:26Ito lang, first floor lang muna.
05:27First floor.
05:27First floor.
05:27Para makaiwas lang sa pagpangupahan.
05:31Oh, oh.
05:31Tapos, nung mga, minakakaluwag-luwag,
05:34naging second floor,
05:35tapos naging third floor,
05:36hanggang,
05:37ng 2023, yun,
05:38naging fourth floor.
05:39Ano yan?
05:40Inadjust niyo ba yan?
05:41I mean, pinataasan niyo dahil sa bahay din?
05:44Yung kalagayan nito?
05:45Oo, isa na yan po, ma.
05:46Ah, oo.
05:46Kaya hindi nyo po ba naisip na malis?
05:49Kasi katabi nyo yung creek, nakakatakot yun?
05:50Ay, hindi po.
05:51Hindi naman po.
05:52Kasi sa experience namin dito,
05:54sa paninirahan namin dito,
05:59nakukuha na rin namin kung paano namin,
06:02paano nyo mabaha na yan.
06:03Kung paano,
06:04paano tulungan sa inyo.
06:06Oo, paano, paano makasurvive kami sa mga organo.
06:09Pero siyempre, ma, re, di ba,
06:11kailangan pa rin natin ang tips minsan ng tulong.
06:14Oo po.
06:14Oo, at para dyan,
06:16kasama natin ngayon,
06:18si Louie Domino.
06:20Hello, hello.
06:21Sir Louie Domino.
06:22Good morning.
06:22Good morning.
06:23Good morning.
06:23Good morning.
06:24Ang director po ng Immersion Center Incorporated po.
06:27Ayan.
06:27Yes, thank you.
06:28Sir,
06:29sige.
06:29Ayan, sir,
06:30kasi nanay din, no?
06:30Ayan, sir.
06:31Hi, nanay.
06:32Ayan, baka pwede nyo po kaming matulungan.
06:34Ano po ba ang mga dapat gawin
06:37na pwedeng available dito sa bakay
06:38para, alam mo,
06:39maging ligtas ka lalo na may paparating nabagiyo.
06:42Yes.
06:43May I comment din, no?
06:44Kami siguro masami,
06:46oh, expert, expert.
06:47Pero salamat.
06:48Iba talaga itong mga nagsosurvive na mubuhay,
06:51nakasama itong pagpiligro nito palagi.
06:54Iba nasabi mo ba't nilang kayo umalis,
06:55pero natutunan nila.
06:56Yan yung mga talagang survivor,
06:58yan yung mga expert.
06:59At saka home,
07:00kasi this in your home.
07:01Makirap yun tayo.
07:02At akin to,
07:03hindi yan para sa baha.
07:05So ang ginawa natin,
07:06nakita kong technique na ginawa nila,
07:09sabi kasi nila,
07:12pag mehujat na nang abot hanggang tuhod,
07:14kaya nilagyan natin ang tape,
07:16bandang tuhod daw.
07:24So measure nila yung tuhod dito.
07:27Pag nandyan,
07:28yung tubig,
07:30alam na agad nila na
07:31akyat na itong mga gamit.
07:33Akyat na.
07:33Akyat na nila yung mga gamit.
07:35So yan yung hujat nila.
07:37So kung sino maiwan dito,
07:39yun agad yung marker nila.
07:41Then next,
07:42nag-adapt din sila.
07:43Itong mga kasan,
07:45nilalagyan nila dito.
07:46Kinonvert na nila sa plastic.
07:49Kasi remember,
07:50usually mga bahay,
07:51yung mga sofa,
07:52na nakakaabsorb ng tubig,
07:53nababaho naman pagka nabahana.
07:55So out na yun.
07:56Out na yun.
07:56Nai-access na actually down nila yun.
07:58At may time na
08:00second floor,
08:01kumakit pa hanggang third.
08:02So talagang,
08:03diba?
08:04Okay.
08:04So for more info yan,
08:07meron tayong gobalde natin
08:09or emergency balde.
08:11Wow.
08:11E-balde ato yung tawag namin dyan nouna.
08:13Ay, okay.
08:14Sige lang pa, sige lang pa.
08:15Yan.
08:15Thank you so much.
08:16Yung balde natin,
08:18syempre ito yung pinaka-bitbit natin
08:19kapag gamis ako na.
08:20Dapat kayang-kaya natin yung bitbitin.
08:22So inside the gobalde,
08:24some techniques na nandito is,
08:26yes, meron tayong salvavida.
08:27Open na natin yung parangang...
08:29Kung hindi natin...
08:30Kung hindi ko in-advise talaga
08:32na lumusong ko pa sa baha.
08:33Remember, moving water ito.
08:35But kung hindi talaga may iwasan,
08:36nilikas ka kasama nung balde,
08:38yung technique po dito,
08:39lalagyan na to ng hangin,
08:40then yung balde po ang...
08:42Ilalagay dyan.
08:43Ah, kailangan ako
08:44kung magpuknotin yung balde with you.
08:47And then,
08:47yan ang langoy mo.
08:50Para maitawid mo yung supplies mo.
08:53So yan.
08:53Ano naman ang mga supplies
08:54ang kailangan natin sa loob?
08:56Okay.
08:56May mga radyo.
08:58Ay, o yan yung kina-crank, no?
09:00Hindi na kailangan ng baterya.
09:01Crank dito.
09:02Yes, solar.
09:04Okay, may ilaw.
09:05At ang pinapaborito ng lahat,
09:06USB charger.
09:07Ay, o.
09:07Nakon.
09:08Importante.
09:09Yan, o.
09:09Okay.
09:10Yan.
09:11So yung,
09:12maliba dito sa balde,
09:12extra na to,
09:13na pwede tayong gumawa ng
09:15salbabida na improvised.
09:19So garapon lang pala kailangan natin.
09:21Use na,
09:22walang laman,
09:23bilinis.
09:24Ito, okay siya,
09:25bright orange.
09:25Yung iba naman,
09:26kung ano meron ka,
09:271.5 or yung lagang mirror,
09:29that's fine.
09:29Basa lumutang.
09:30So yung sukat lang nito,
09:31nilagyan mo na maayos na tali,
09:33across your chest,
09:35at na-demo na,
09:36na,
09:37parang ganyan.
09:38Languy ka lang.
09:40Yes.
09:40Floaters mo siya.
09:42Pero pag nilagay mo siya likod,
09:44okay,
09:45on the same note,
09:46pwede ko siyang i-rescue.
09:48Oo nga,
09:48ano.
09:48So,
09:49nakahiga lang na ganon.
09:50Nakahiga lang na ganon.
09:51So,
09:51lahat ito nakasabit lang sa labas,
09:53pwede ka makatulong sa iyo.
09:54Okay, okay.
09:55Kandaan niyong mabuti,
09:56na ako napaka dali lang pala gawin ito.
09:58I-save niyo na yung mga garapon niyo,
10:00huwag kayong magtatapon,
10:01sayang eh,
10:01maraming use yan.
10:02Lalo na sa mga area na bahain,
10:05alam niyong babahain kayo.
10:06Maraming salamat,
10:07sir.
10:08Thank you,
10:08sir Louise.
10:09Happy to be here.
10:10Thank you,
10:10thank you,
10:10thank you,
10:11thank you.
10:11Thank you again,
10:12salamat po yan.
10:13Thank you very much.
10:13Pero syempre guys,
10:14hindi pa dito natatapos
10:16yung ating pagiging prepare
10:17sa paparating na bagyo,
10:19mamimigay pa po tayo
10:20ng mga go bags.
10:22Sa mga taga-malangay,
10:23malangay, malangay.
10:25Yes, tama-tama.
10:26Kaya naman,
10:27dyan lang po kayo,
10:27tumutok lang po kayo
10:28dito sa inyong pambansang morning show
10:30kung saan laging una ka.
10:31Una hilit!
10:34Ikaw,
10:34hindi ka pa nakasubscribe
10:35sa GMA Public Affairs YouTube channel?
10:37Bakit?
10:38Pagsubscribe ka na,
10:40dali na,
10:40para laging una ka
10:42sa mga latest kwento at balita.
10:44I-follow mo na rin
10:44ng official social media pages
10:46ng unang hirit.
10:48Salamat kapuso!
Comments