00:00Mga kapuso, may binabantay na naman po tayong bagong bagyo na papasok sa bansa.
00:05Nako! Ang kasunod na naman yan, baha!
00:09Ay, minsan nga kahit wala pang ulan, baha na agad.
00:12Eh, gaya po dyan sa Hagoni, Bulacan na nilulusong ng may estudyante, guro at mga magulang ang baha
00:17sa isang paaralan para makapasok igan.
00:20Yan po ang sitwasyon dyan kahit normal na araw, walang ulan ha.
00:24Dyan natin pag-uusapan. Ngayong umaga, mainit na,
00:27Issue ng Bayan!
00:30At taron po si Iban Mayrina para alamin bakit ba nagkaganyan sa lugar na yan.
00:34Iban!
00:39Yes, Igan, Susan, tama yung nabanggitin nyo, no?
00:41It's a normal day dito sa Hagoni, Bulacan.
00:45Ang aking lokasyon ngayon, Barangay San Sebastian dito sa Hagoni.
00:49At ang ibig sabihin ng normal day, eh may baha.
00:52Ito ho kasi, pirmeng narito na yung tubig dito.
00:55Bumababa ng konti, umaangat, pero hindi na tuluyang nawawala.
01:00Ito ho, papakita ko sa inyo, yung kalye.
01:03Ayan, talagang lubog sa baha.
01:05Mababa po sa ngayon.
01:06High tide lamang po ito, pero tulad na nabanggitin nyo,
01:08kapag malakas ang ulan at nagkaroon ng bagyo,
01:11eh talaga namang, ayan, tumataas dyan.
01:13Makikita ho ninyo, yung marka ng tubig na inaabot.
01:16Ito ho, sidewalk ito, pero hindi na dinadaanan dahil madulas.
01:22Eh talagang nilulumot na ho eh, dahil pirmeng babad nga ho sa baha.
01:28At sa oras na ito, bago po mag-alas 7 na umaga,
01:32ito papasok na itong ating mga mag-aaral dito sa San Sebastian Elementary School.
01:38Ayan, yan ho ang sinusoong araw-araw ng mga bata rito.
01:42May ilan nakabota, may ilan hindi na, nagchichinelas na lang.
01:46At dito na lang sila, pag-aho nila dito sa mataas sa bahagi ng paaralan,
01:52dyan na lamang sila magsasapatos.
01:54Nakikita rin natin, yung mga tricycle nga dito, yung tinatawag nilang tikling,
01:58nakaangat na, lifted na, dahil kailangan na mag-adapt na mga mamamayan dito
02:03dahil sa naging bahagi na ng kanilang buhay, ang mga pagbaha.
02:09Kausapin lamang po natin ang ililang mga magulang dito,
02:12kung anong kanilang mga kuro-kuro, anong kanilang mga nararamdaman
02:16dito sa sitwasyon na kanilang sinusoong araw-araw at lalo ng kanilang mga anak.
02:21Ma'am, may stormo kita sandali. Good morning po sa inyo.
02:24Good morning po.
02:26Good morning din po.
02:27Ayun po si?
02:28Diana po.
02:29Diana, pakilarawan mo nga sa akin,
02:32gaano kahirap yung araw-araw na pinagdaraanan ninyo
02:36na ganito yung dinadaanan ng anak mo, mapapasok?
02:38Napakahirap po.
02:40Dahil pag hatid sundo po sa kanila, nakabota,
02:43napakahirap po araw-araw.
02:45Yung bahay niyo po?
02:46Nilulubog din po.
02:47Sa ngayon, lubog?
02:48Oo po.
02:49Magmula po alas 4, hanggang mamaya pa po yun.
02:52Pag-arito po kayo, talaga.
02:54Masasabi po ba ninyo na lumalala ang mga pagbaha?
02:58Lumalala po.
02:58So, madalas po ito ganito yung sistema na sa pagpasok sa araw-araw.
03:04Ano po yung naramdaman ninyo?
03:06Nung nabalitaan ninyo yung mga flood control project,
03:10hindi napunta sa proyekto pala, binulsa?
03:13Siyempre po, yung mahirap para sa amin, malungkot.
03:17Dahil dati, toyo ito, nakakapaggawa kami ng activity sa school,
03:21ngayon po hindi.
03:22Lalo po sa araw-araw na pagpasok namin.
03:25So, ito talagang totally?
03:26Hindi na siya nawawala?
03:28Nawawala po.
03:30Pero kung pagsagabi, madaling araw,
03:33yan na naman po.
03:34Mas po mamaya pong alas 10, yan na naman po.
03:37So, hindi ka talaga, kumbaga mahirap mag-move on?
03:39Apo.
03:40Madalas hindi mo siguro walang pasok?
03:43Nakaraan pong linggo,
03:45ala pong pasok.
03:45Pero po ngayong sa linggo na ito,
03:48pinagpatuloy po ng eskwela.
03:49Hindi ba kayo nag-aalala?
03:50Na baka hindi na magbago ito?
03:52Nag-aalala po kasi mahirap po ganito araw-araw ang sitwasyon.
03:56Napakahirap po sa amin na nanay na hatid sundo sa araw-araw.
04:01Maradas nga po ako madulas.
04:03Ako, ingat po kayo.
04:04Sige po, hindi ko na ko iabalahin.
04:07Nakausap ko natin si Diana.
04:09Diana, ayan, yung ayaw mabasa nung sapatos,
04:12eh, karga na lang ni tatay.
04:16Tay!
04:17Tatay, isang mabilis, isang mabilis.
04:19Isang mabilis lang, isang mabilis lang.
04:21Gano'n ho ka, gano'n kahirap, gano'n kalaking perwisyo sa inyo,
04:24yung ganitong kailangan niyong kargahin yung anak nun ninyo?
04:27Eh, mahirap para sa amin.
04:29Mahirap pa masakay ang mga bata, eh.
04:30Ako.
04:30Nahirapan.
04:32Hindi mo ba kayo?
04:34Sige, sige.
04:35Nag-atid na si tatay.
04:36Ito yung sinasabi ko kanina.
04:38Tingnan nyo yung mga tricycle dito.
04:40Ang tawag daw dito, eh, tikling.
04:42Modified.
04:43Inangat.
04:44Yan.
04:45Lifted, ikaw nga, sa mga pang-offroad na ito naman.
04:49Pangbahay.
04:49Wala, eh.
04:50Kailangan na mag-adapt ng mga taga rito sa kanilang buhay.
04:54Para po pag-usapan pa itong problema sa pagbaha dito sa Hagunoy,
04:58makakausap po natin ang kanilang municipal engineer.
05:03Si engineer Eugene Miguel.
05:05Sir, good morning.
05:06Good morning.
05:08Paki-explain nga po.
05:09Nabanggitin nyo kanina nung nag-uusap tayo.
05:12Meron ho kayong pinatawag na land subsidence dito.
05:16Ano ho ibig sabihin nun?
05:18Ang ibig sabihin nun, eh, kasi nararanasan na yun
05:22dahil dun sa patuloy na water extraction nung tubig.
05:26Potable water mula dun sa ilalim ng lupa.
05:28Okay.
05:29Kaya, base po dun sa aming mga benchmark
05:32at ayon din dun sa mga eksperto,
05:35eh, talagang meron hong land subsidence ngayon sa Hagunoy na aming nararanasan.
05:39Ang ibig sabihin po nun, bumababa yung lupa para sa mga kapuso natin.
05:43Bumababa po ang lupa.
05:44Ganun ho ka?
05:44Bilis ika ninyo?
05:45Sa datos po namin, eh, nasa 10 centimeters po, higit pa sa ibang bahagi po ng Hagunoy.
05:52Okay.
05:52Having said that, may ganun ho tayong issue, ano?
05:55Meron ho tayong mga interventions na ginagawa.
05:57Yun nga po yung mga flood control.
05:59Nabanggit po natin kanina, 42 flood control projects ang nakita natin sa website nung Isumbong sa Pangulo.
06:05Pero apparently, mas marami pa ho. 60 plus ka ninyo.
06:08Meron. Merong 21 sa 2025 na kaming nalaman na ongoing siya ngayon.
06:15At yun po ay iniwano na rin ng mga contractor.
06:20Karamihan dun ay nakatiwangwang.
06:21Sa inyo na ho, Manggaling Engineer,
06:23Nabanggit nyo kanina, may mga ghost project kayo nakita.
06:26Ilan ho yung ghost project na nakita ninyo?
06:27Ayon po doon sa inventory namin, lumalabas po na mayroong mga walo hanggang sampo po yung may problema na proyekto.
06:36Walo po doon yung hindi po namin malocate.
06:38Okay.
06:39Nawawala.
06:40Nawawala.
06:40Hindi po namin malocate yung lugar.
06:42Yung dalawa naman, mayroong magkaparehong contractor na nasa isang lugar.
06:48Yung coordinates nila.
06:49Ibig sabihin, para nagkaroon ng double charge, dalawang beses binadyatan, ganun ba?
06:54Maaari po siguro. Maaari pong tanongin ang DPWH tungkol doon, sir.
07:00Oo. Itong mga ginagawa, itong mga proyekto na ito, all 42 projects, ito ho ba'y dumaan sa inyo?
07:07Yung po nakakalungkot, sir. Iban, hindi po kasi nakonsulta ang lokal na pamalaan.
07:12Doon sa karamihan ng mga pinagawang dikin na yan, maging yung mga kababayan namin na mahalagang stakeholders po dito sa proyektong ito, hindi po nakonsulta.
07:23Kung baga, yung nakita niyong mga project engineer, tama ba yung diskarte?
07:29Sa tingin po namin, hindi. Kasi putol-putol po kasi ang pagkakagawa at wala pong naging epekto ito.
07:36Hindi po naramdaman ito ng mga taga-gunoy.
07:39Alam niyo ho, mga kapuso, habang kami po yung nag-i-interview ng engineer dito,
07:43may ilan pa mga ongoing na project 2025.
07:47Ongoing ang kontrata, pero nakatiwangwang, iniwan.
07:51Iyan pong mga 21 yan e. Sa pagsusuri po namin ito, karamihan po dun e, iniwanan na ng mga kontraktor.
07:59Iniwanan na pong nakatiwangwang, kaya wala pong gumagawa sa kaya.
08:03Iyan ho, masakit.
08:05Habang nakatiwangwang ho yung mga yan, habang inahanap natin yung iba mga project na nawawala,
08:10yung mga kababayan ho natin, ganitong sitwasyon.
08:13Ano ho ang pwedeng gawin ng municipal engineering office?
08:16Para ho paibsan kahit pa paano siguro, yung paghihirap ng mga tao?
08:20Actually po, sir, iba na isa po sa mahalaga rekomendasyon namin,
08:24maupisahan po talaga yung flood mitigation, water management master plan ng bayan ng Hagunoy,
08:31pati na rin po yung aming mga karatig bayan na paumbong, malolos, kalumpit.
08:36Para ho, lahat ng paggastos ng gobyerno, e, dito po kukuhin, maging gabay po ito sa amin.
08:43Saka mas mainam ho siguro, magkaroon ng say, yung stakeholders, ikanin nyo?
08:48Yung po ang mahalaga doon, dapat po magkaroon po ng say, yung pong aming mga kababayan,
08:53na higit pong kami po ang nakakaalam ng aming problema dito sa bayan ng Hagunoy.
08:58Pero sa tingin ho ninyo, magkakaroon ba tayo ng mga proyekto na posibleng agaran?
09:03Sa tingin po namin, dapat talaga isagawa muna po yung pag-aaral na yun,
09:08para mas sulit at mas tukoy po natin yung gastos ng gobyerno.
09:13Panghuli na lamang po, para lang sa pakaalaman ng mga kababayan natin,
09:17yung sinasabi ninyong 40 plus projects ayan o 60 pa nga, magkano hong halaga?
09:23Ang nag-average po siya, 72, 77 million po yung isa eh.
09:29Ayon po doon sa data sa website po ng Sabuong sa Pangulo.
09:33So, billion piso ho, no?
09:34Yan ho mga kapuso, ang napuntang pondo, sana sa mga proyekto,
09:41pero tulad ho na nakikita ninyo, ganito pa rin ang sitwasyon ng Hagunoy, Bulacan.
09:46Engineer, salamat po sa panahon.
09:47Thank you, thank you.
09:48Good luck po sa inyo.
09:48Mga kapuso, yan po, naipakita natin sa inyo,
09:52yung sitwasyon, yung pinagdadaanan ng mga tao,
09:55yung ginawasan ng mga solusyon,
09:57pero imbes na makatulong sa problema, ay lalo pang nagpalala.
10:01Yan mga kapuso, ang ating isyo ng bayan mula dito sa Hagunoy, Bulacan.
10:08Balik tayo sa studio.
10:11Wait! Wait, wait, wait, wait!
10:14Huwag mo munang i-close.
10:16Mag-subscribe ka muna sa GMA Public Affairs YouTube channel
10:19para lagi kang una sa mga latest kweto at balita.
10:23At syempre, i-follow muna rin ang official social media pages ng unang hirit.
10:28Thank you!
10:29Bye!
10:32Thank you!
10:35Thank you!
Comments