00:00music
00:06The mothers who have been in the longs
00:09have been very powerful, a day before
00:13a month
00:14a day
00:15a day
00:19the men who fought
00:20were being women
00:22in the living house
00:24music
00:26music
00:28It's like our boys, when we see, we see what we're seeing,
00:33we see what's going on, we're a man,
00:36we're a man, we're a man, we're a man.
00:38It's a hard way to see if we're looking at it.
00:42It's a hard way to see Joanna's face.
00:44It's hard to see Joanna's face.
00:47It's hard to see Joanna's face as she has worked.
00:52It's hard to see Joanna's face.
00:55You know, you'll see that you've reached it,
00:58Then, you're hungry.
01:00You're a husband, you're a husband.
01:02You really need to study.
01:05What did you do with a mother?
01:07What did you do with your family?
01:09What did you do with your family help?
01:13It was fun.
01:15But sometimes, we were a husband.
01:18He was a liar.
01:23Why is he a liar?
01:25I don't want to be a liar.
01:28He didn't want to be a liar.
01:31He was a work.
01:35We supported his wife, his son.
01:39I'm not going to lie.
01:43Even if he could be a liar,
01:47I don't want to lie.
01:49If you love your family,
01:51you'll do everything.
01:55After four years,
02:05we visited Joanna to Malabon.
02:09Hello, ate!
02:11Hi! Hello, sir.
02:11Atong, okay lang po.
02:13Long time no see?
02:14Sige, hindi na kita kakama.
02:15Ang dami po.
02:16Madumi po yung kamiklim.
02:17Ganda ng bagon yung lugar ah!
02:21It's a place to go.
02:25Invis na magbaklas sa kalsada,
02:27dito na ang bagong pwesto ni Najewana ngayon.
02:32Isa itong Community Key Waste Recycling Facility
02:35na pinondohan ng isang international organization
02:39sa tulong ng pamahalaan.
02:43Ano yung dinabaklas mo ngayon?
02:45Ano po? Monitor po.
02:48Kung bihasa na noon,
02:50lalo pang naging eksperto si Joanna
02:52sa proseso ng pagre-recycle
02:54ng iba't-ibang klase ng e-waste.
02:56So, alimbawa ito bakal,
02:58tapos yung tinatanggal mo ngayon?
03:00Board po.
03:02Kinikilo rin ito eh, no?
03:04Tapos itong sa harap?
03:06Yan po ay mga tapo na.
03:08Tapo na ito?
03:10Ayan po yung mga ano nila.
03:12Ano ito?
03:14Parang backing lang?
03:16O sa screen ito?
03:18Lahat po yan.
03:20Hindi naman toxic ito?
03:22Hindi naman po siya ganito toxic.
03:24Usually sir, ang toxic po kasi yung eto,
03:26yung mga casing.
03:28So, pwede ko dilahan ito?
03:30O.
03:31Malaking tulong daw kina Joanna ang pagkakaroon ng maayos na pasilidad para sa kanilang trabaho.
03:43Lahat po ng gamit namin niya na yung electronics niya.
03:46Ito, no?
03:47Hindi mano-mano.
03:48Hindi na po siya.
03:49Ano ito?
03:50Pinipisi lang?
03:51Opo.
03:52Ganyan.
03:53pah!
03:54Parang itatapat nyo lang siya sa turnilyo, tapos...
03:57Mas mabilis yung tubabaho.
03:58Opo.
03:59At siya may staple,
04:01kasi dati kapag Pilip!
04:02Talagang pag dumulas may tendency na..
04:05Apo.
04:06Apok.
04:07Okay.
04:08Ang kagandahan nito, merong bangko
04:10Opo.
04:11Hindi masakit sa likod na nakatuwad kayo.
04:13Apo.
04:14Nakita nyo po kami dati.
04:15Talaga napapo kami sa karisada.
04:16Tapos napalo nyo lang dun sa sidewalk.
04:17pinsendlo nyo lang.
04:18Opo.
04:20HAHAH!
04:23Kasabay ng pagpapatayo ng center na ito,
04:27binigyan din daw ng karagdagang training ng ilang NGO's ang mga mambabaklas.
04:37Natutuhan daw ni Najewana kung gaano kahalaga ang kanilang trabaho
04:42sa komunidad at sa kalikasan.
04:45Oh!
04:45Oh!
04:46Oh!
04:47We've got a job!
04:48We've got a job.
04:49That's okay.
04:50We need to be able to do it.
04:51But we need to be better.
04:53We need to be better.
04:54We need to be better.
04:55Because every electronic
04:58that has a large price,
05:00we need to have a small price.
05:01What did you say?
05:02What did you do?
05:03This is the recycle.
05:04Yes.
05:05I think it was a little bit more.
05:06There was a lot of money.
05:07It was a little bit more.
05:09It was a little bit more.
05:11It was a little bit more.
05:12It was a little bit more.
05:13Pag ito po nasama sa tunawan o sa factory, lulusawin po ulit yan.
05:20So magpuproduce po siya ng another product na pwedeng tabo, pwedeng timba o hanger o zipper,
05:27pwedeng kutsara na pag nagamit po natin, makusok po po yung toxic, mapupunta po sa atin.
05:39Dahil sa kanyang sipag at galing.
05:43Isa pang karangalan ang dumating sa buhay ni Joanna.
05:48Ang maging kinatawa ng Pilipinas sa ilang mga conference sa labas ng bansa.
06:03Malayo na nga ang narating ni Joanna.
06:05Mula sa mga eskinita ng Malabon, hanggang sa mga bulwaga ng Canada, Austria, India, at Thailand.
06:18Pabuhay, welcome to Vancouver.
06:22Lumipad ang team ni na Joanna.
06:24I would like to tell my story.
06:27Para ibahagi ang kwento ng mga mambabakla sa Pilipinas tulad niya, at matuto sa karanasan ng iba.
06:34Kamusta yung biyahe sa ibang bansa? Kamusta yung experience na yun?
06:38Naku sir, yung una, takot na takot po ako. Grabe yung atog ko.
06:41Pero sa huli, kamusta yung experience?
06:44Yung po, ang saya. Nakaka-proud po talaga na.
06:48Ito kami, ito kami dati hanggang ito kami ngayon.
06:57Sa kabila ng lumalawak na mga responsibilidad bilang leader ng kanilang samahan,
07:02walang tigil pa rin si Joanna sa pagsuporta sa kanyang pamilya.
07:16Pagkatapos ng kanyang gawain sa e-waste facility,
07:22nagpupunta naman siya sa bahay Sandigan.
07:25Isang shelter para sa mga minor de edad at senior citizen.
07:32Oo pa, musumusumayaw.
07:34Kaya tayo.
07:37Musumayaw.
07:39Nagtatrabaho siya rito bilang isang house parent.
07:43Nakapras.
07:44Mas kayo in, noy!
07:46Di tulad noon, hindi na raw nila pinag-aawayan ng kanyang asawa
07:50ang desisyon niyang magtrabaho.
07:52So ngayon, okay na kayo?
07:54Ngayon po, masasabi ko po na supportado niya na po ako talaga.
07:58At nagkakaintindihan po kami
08:00na hindi po ako nagtrabaho para lang higitan yung kakayaan niya.
08:06Kasi partner niya po ako, sir.
08:09Katulong niya ako sa hirap, sa ginawa, sa lahat ng problema.
08:16Ayon pa ki Joanna, nadagdagan daw ang kumpiyansa nila sa sarili.
08:20Simula nang maipalabas ang kanilang kwento noon.
08:23So, sandal ka ha.
08:26Alam niyo po, sir, mula po, nung ma-picture po yung ako bilang nangangalakal.
08:31Yung mga kababaiyan po na dating nahihiya na nangangalakal.
08:34Ngayon po, hindi na po sila nahihiya.
08:38Parang nung in-interview niyo po kasi ako,
08:41yung nararamdam ako, yung nadidiscriminate po kami,
08:44talagang ababa ng tingin sa amin.
08:46Nung nagputa po ako ng Canada, parang yung luha ko po talaga na,
08:51eto na kami, hindi na kami gaano minamaliit nila.
08:56Pinapakinggan kita ngayon, parang ang dami mo na rin alam
08:59tungkol sa mas malaking papel ng mga nagbabaklas
09:03sa pagpapaundad ng komunidad at ng lipunan.
09:07Dahil dati parang hanap buhay lang eh.
09:09Opo, dati po, pera lang talaga eh.
09:12Ngayon po, sir, yung responsibilidad na
09:15hindi lang dapat bakita natin yung pangalakan ng hanap buhay lang.
09:20Kung di dapat maging responsable din po kami bilang mga ngalakan,
09:24na como ito yung hanap buhay namin, mahalin namin.
09:29At at the same time, mahalin din natin yung kalitasan at yung nakapaligid.
09:33Maraming salamat sa panunod ng eyewitness, mga kapuso.
09:42Anong masasabi nyo sa dokumentaryong ito?
09:44I-comment na yan at mag-subscribe sa YouTube channel
09:46ng GMA Public Affairs.
09:48Maraming salamat sa panunod ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng ng
Comments