00:00Kung may fast food, meron din siyempreng slow food,
00:07mga pagkain hindi pwedeng daanin sa pabilisan ng paghahanda,
00:12pinaglalaanan ng oras at pagmamahal,
00:16pinasarap pa ng panahon.
00:20Pagpatak ng alas 3 ng hapon,
00:22ito ang maririnig sa Barangay Bully sa Batu Leyte.
00:26Ibig sabihin lang niyan,
00:31Lutuna, ang paborito nila ritong merienda.
00:36Gawa ito sa kamoting kahoy.
00:39Manipis at pabilog ang hugis nito.
00:42Sinlaki ng plato at para mas sumarap,
00:45binubuhusan nila ito ng lati.
00:48Ang tawag nila rito,
00:50Kab-kab sa lati.
00:51Lamentayo!
00:56Isa sa mga gumagawa nito,
00:59si Angel.
01:00Ang kanyang kab-kab sa latik recipe,
01:02pamana pa raw sa kanya ng kanyang lola gunigunda.
01:06Tungod sa among kapobre,
01:07magbuhat ko o kab-kab akong ibaligya.
01:10Sa mga tabo-tabo,
01:12laro na ay mahay mo na ang pangwarta.
01:14Ang gamit ni Angel na kamoting kahoy,
01:16galing sa tanim nila mismo sa bukit.
01:19Ito, saktong-sakto to.
01:20Malaking puno.
01:21Marami itong laman.
01:26Ay, ang dami.
01:30Hinugasan niya ang mga ito sa sapa.
01:35Binalatan.
01:37At ginayad sa kung tawagin nila, banguran.
01:41Tapos ito yung medyo mahirap na step
01:44kasi kakad ka rin siya isa-isa.
01:47Sunod itong hinulma
01:48sa ginupit-gupit na dahon ng saging.
01:51Pa-flatten natin siya ng dahan-dahan.
01:54Hanggang sa mag-shape po siya na
01:56kasing laki ng plato.
01:57At saka isinalang sa kumukulong tubig.
02:00For one minute po ito.
02:01Tapos pag nagkulay-paste na po siya,
02:04pwede na po natin siya tanggalin.
02:06Ang nahangong kabka
02:07pinatuyo ni Angel sa kanilang bubong.
02:11Kinabukasan.
02:12Pwede na itong iprito.
02:26At ang nagpapasarap daw sa kanilang kabkap
02:29ang latik na tinimplahan ng muscovado sugar.
02:33Unique yalasa.
02:46Daglagan siya ng latik.
02:47Lamiigin siya ng kombinasyon.
02:48Frenchie po siya.
02:49Ang paborito namang merienda
02:54ng mga tigabado sa Ilocos Norte
02:56pamana rin ng kanilang mga ninuno
02:58para itong minatamis na chichirya
03:01na gawa sa pinatuyong papaya.
03:04Pero ang gamit dito,
03:05hindi ang bunga,
03:07kundi ang mismong puno nito.
03:10At ang tawag nila rito,
03:11Iisa na nga lang daw
03:16ang marunong magluto ng inkalte
03:18gamit ang puno ng papaya
03:20ang magsasakang si Richard.
03:2215 anyos lang daw siya
03:24nung natutong magluto nito.
03:25Yun ang gusto yung customer.
03:28Natutunan ko po ma'am
03:29sa mga magulang ko
03:31magluto ng gano'n.
03:33Ang gamit daw ni Richard noon pa man
03:35ang puno ng lalaking papaya
03:37o yung papayang hindi namungunga.
03:40Madali namang kumuha ng papaya ma'am
03:43pero yung mag-slice medyo mahirap.
03:46Kailangan may bilad
03:47para makuha yung texture.
03:51Ang nagpapatamis dito,
03:52katas ng tubo
03:53na kinulekta niya
03:55gamit ang dadapilan.
03:57Malaking tulong ito
03:58para makaluto.
04:01Pagkatapos,
04:02isinalang ito sa malaking kawa
04:04para gawing pulot o olases.
04:08Kapag lumapot na,
04:09pwede nang ihalo
04:11ang pinatuyong puno
04:12ng papaya.
04:13Binibitin namin
04:14para hindi dumikit
04:16sa paglutoan
04:18kasi pag dumikit
04:20na uulog
04:21yung mga linuluto namin.
04:27Sarap naman
04:28para yung kamuteng kahoy
04:29na linuluto lang nila.
04:31Ang Ilocano,
04:31bilang matipid,
04:32bilang masinop
04:33at mga taong ayaw
04:34nag-aaksayan
04:35kung anong meron sila,
04:36ginagawa nila ng paraan
04:38na kung saan
04:39ang lalaking papayan
04:40na hindi makapagbigay
04:41ng prutas
04:41ay pwede pa rin
04:42kaiden.
04:47Dito naman
04:48sa kabundukan
04:49ng Banawes
04:50sa Ifugao.
04:55May isang tradisyon
04:56na patuloy na umaagos
04:58at ipinapasa-pasa
05:00sa mga generasyon
05:02ang pagtagay nila
05:03ng isang klase
05:04ng alak
05:05tuwing may
05:06espesyal na okasyon.
05:08Gawa ito
05:09sa binurong bigas
05:10o fermented rice
05:13at ang tawag nila rito
05:14bahya.
05:15Meron siyang dalawang
05:16purpose.
05:17Isa,
05:17yung mas religyoso,
05:18mas ritualistic
05:20na purpose niya
05:21pero meron din siyang
05:22celebratory purpose
05:23na iniinom
05:24ng mga tao yun
05:25traditionally
05:25para mas maging
05:26kaiga-igaya
05:27yung mga
05:28selebrasyon nila.
05:29Sa bawat tahanan
05:31sa Ifugao,
05:31meron daw marunong
05:32gumawa ng bayah.
05:34Pero ang bayah
05:35na gawa ni Angker
05:36Umanggan
05:37namumukod tangi.
05:38Bukod kasi
05:39sa espesyal na sangkap
05:41nito,
05:41isa rin daw siya
05:42sa mga pinakamatandang
05:44gumagawa pa nito
05:45ng mano-mano,
05:47ang pinupo,
05:48isang klase
05:49ng yeast.
05:58Ang paggawa
05:59ng pinupo
06:00dati nilang
06:01isinisikreto.
06:04Pero ngayon,
06:05handa na nilang
06:06ibahagi
06:07sa publiko.
06:08Ang native na bigas
06:15o tinawan rice,
06:16binayo.
06:17sunod itong binuhusan
06:31ng tubig.
06:32nilagyan ng ugat
06:42na kung tawagin
06:43Ongkod.
06:51At saka nila ito
06:52hinulma.
06:53si Ramon,
07:08bumagawa
07:09ng sarili niyang
07:10rice wine
07:10o bayan.
07:11Pero ang kanila
07:14itinusta.
07:16Kaya ang tawag
07:16sa klase
07:17ng bayan
07:18na ito
07:18ni Ramon
07:18ng mga
07:19tiga-batag
07:20lipgog.
07:20Maari,
07:21pantay-pantay
07:22ang pakasangag.
07:24Kasi pag may sunog,
07:26medyo mapait-pait
07:27yung lasa
07:27ng rice wine
07:28natin.
07:29Kulog-kulog na
07:34dahan-dahan
07:35na ilalagay
07:36itong
07:36roasted
07:37sticky rice.
07:44Sa salita namin,
07:45we call this
07:46pichung.
07:47Para sa ano,
07:47yung mga
07:48underworld spirit
07:49para hindi sila
07:50makialam dito.
07:51Para maganda
07:51ang pakagawa.
07:53Dapat malamig
07:53na malamig
07:54bago
07:55ibonbon yung
07:55yeast.
07:56At para maiwasang
07:57masira ang lipog,
07:58nilagyan din nila
07:59ito ng
08:00ulood
08:01o wheat stock
08:02at dahon
08:03ng saging.
08:08Lipat sa
08:09rice wine jar
08:10for fermentation
08:11proper.
08:11Pag nailagyan na lahat
08:12at inakit natin ito,
08:14pamahiin yan,
08:15walang magluto
08:15ng malansa dito
08:16kasi yung
08:18amoy niya
08:19para hindi
08:19makontaminate ito.
08:25Hindi po maano
08:26sa lalamunan,
08:27wala pong pait.
08:28Medyo matamis,
08:28and smoky
08:30yung
08:30amoy niya.
08:32Itong lipog na to
08:33ay isang napaka-importante
08:35na artesanal
08:37na produkto,
08:38napakahalagang elemento
08:39ng ating
08:40katutubong kultura.
08:41Sa bawat
08:43ngasab
08:44ng
08:44kab-kab,
08:45sa bawat
08:46sausaw
08:47ng
08:47inkalti
08:48at sa bawat
08:49tagay
08:49ng
08:50bayah,
08:50nakapatak
08:51ang kwento
08:52ng ating lahi.
08:53Hindi lang
08:54ang mga ito
08:55basta pagkain,
08:56kundi
08:57pamanang panlasa
08:58at ala
08:59at kultura.
09:01Thank you for watching
09:05mga kapuso.
09:06Kung nagustuhan niyo po
09:07ang videong ito,
09:09subscribe na
09:10sa GMA Public Affairs
09:11YouTube channel
09:12and don't forget
09:14to hit the bell button
09:15for our latest updates.
09:17Great rest.
09:32God bless.
09:33God bless.
Comments