00:00Tuli na!
00:03May pera ka pa!
00:05Iningan yun niya ang mga taon above 20 years old na hindi pa tuli.
00:09Natalien ko, lang pa circumcision ko dahil apone blopo, hindi man support.
00:13Sampung taong gulang na bata sa tundo, paanong namatay dahil lang sa tuli?
00:19Dok, bakit po ganito yung anak ko? Normal lang daw po yung...
00:22Iba na po yung kulay ng anak ko eh. Sinabi niya ng doktor na wala na po talaga yung anak ko.
00:26Sobrang sakit po. Dahil lang po sa tuli, mamamatay po yung anak ko.
00:33Sa Lapu-Lapu City sa Cebu, may kakaibang paandar ang lokal na pamahalaan.
00:39Hindi ito raffle, pero may papremyo.
00:44Promo ito para sa mga hindi pa tuli.
00:50Kung ikaw ay 20 anyos pataas, 10,000 pesos ang iyong iuuwi.
00:55At kung senior citizen ka na, mas malaki-laki ang gantimpala.
01:0020,000 pesos. Tuli na, may pera ka pa.
01:05Masakit ang half day at parang fulfillment.
01:08Nag-start itong cash incentives noong 2023.
01:12Importante yan, health-wise na magpatuli sila.
01:15Isa sa mga komasa sa hamon, ang 20 anyos na anak ni Reynaldo na si John Rell.
01:22Seven years old po. Sinubukan namin. Alagyan nagpipiglas.
01:25Iyak ng iyak. Natatakot siya. Palagi siyang binubuli ng mga bata dito na support daw.
01:30Pero nitong Martes, si John Rell pumayag ng magpatuli.
01:35Para na-challenge siya sa pamakin niya ba?
01:37Kaya si John Rell, natuli na. Nag-uwi pa ng instant, 10,000 pesos.
01:48Sobrang saya niya sa abe niya.
01:50Bibili na siya ng bahay.
01:51Ikaw hindi aabot yan.
01:53Ang plano namin, pambiling school supply.
01:56Pero ang big winner daw talaga sa operasyon tulik,
01:59si Lolo Alfonso, na 68 anyos na.
02:04Hindi ko matuloy noon dahil takot ako sa matalim.
02:07Tumakbo ko. Kaya tumanda ako, takot ko magpatuloy.
02:11Nakaroon ako ng parating noon.
02:13Nileklamo siya sa akin.
02:14Bakit hindi ka nagpa-circumcision?
02:17Mag-isa na lang ngayon sa buhay si Lolo.
02:20Kaya nung nabalitaan niyang makatatanggap ng 20 mil
02:23ang mga senior citizen na magpapatuli,
02:26hindi na siya nagpatumpik-tumpik pa.
02:29Nataleng ko, nagpa-circumcision ko dahil apone-plapo.
02:32Hindi man so pot.
02:33Mga 30 minute yata.
02:36Masakit-masakit. Tiniis ko lang.
02:37Pag tumatanda na po tayo, mas matigas na po ng balat po.
02:41Doon sa area po na yun, in general.
02:44Prone po ito sa infection.
02:46Kaya si Lolo Alfonso, nakatanggap ng tumataginting na 20,000 pesos.
02:53Kami to ito, araw ng pangilangan.
02:55Bago pa man daw dumating ang kristyanismo sa Pilipinas,
02:59ang pagtutuli daw, tradisyon na, yun ang symbolism ng masculinity,
03:04ng katapangan, natiis mo yung sakit.
03:07Ang 22 anyos na si Mark, hindi niya tunay na pangalan,
03:11mula sa bayan ng Palo sa Leyte, may pinakatago-tagong sikreto.
03:16Si Mark kasi hindi pa tuli.
03:19Nagsinungaling pa ako sa family ko po na tuli na pa ako.
03:22Matatakot po akong sabihan na supot.
03:26Makailang beses naman daw niyang sinubukang magpatuli.
03:29Pero hindi ito matuloy-tuloy.
03:31Dahil si Mark, hindi pa yung tinatawag na tagpos.
03:35Yung pinaka-foreskin, pag hinila mo siya patalikod,
03:38napupullback mo na siya.
03:40Pag hindi siya na-retract, tas dumidikit siya sa tip,
03:42madalas po masakit po ito.
03:45Natatakot po akong malaman po ng karelasyon ko.
03:48Baka po makipaghiwalay po siya sa akin.
03:51Si Mark naniniwalang, it's never too late na magpatuli.
03:57Maliban kasi sa ayaw niyang maglihim sa kanyang partner,
04:01nahihirapan na rin daw siyang umihim.
04:03Sa tingin ko po, matutulungan po ako ng KMGS na maoperahan.
04:08Gusto ko pong magpatuli.
04:11Nitong biyernes, sinamahan si Mark ng aming team
04:14sa isang espesyalista na alaman na meron palang kakaibang kondisyon
04:19ang kanyang arit.
04:21At sa araw na ito, sa wakas, si Mark tutuliin na.
04:35At sa araw na ito, sa wakas, si Mark tutuliin na.
04:47Sobrang saya po kasi sa wakas, natupad na po yung pinapangarap ko po sa sarili ko.
04:58Pero sa linggong ito, naging laman ng balita.
05:02Isang sampung taong gulang na bata mula tundo
05:05na matay di umano dahil sa tuli.
05:09Hindi ko po lumus may isip na dahil lang po sa tuli.
05:12Mamamatay po yung anak ko na ganun-ganun lang.
05:14Sa mga nanay na may anak na tutuliin na,
05:18pakatutukan ang imbestigasyon sa kasong ito
05:21ng isang bata na namatay dahil lang sa tuli.
05:25Susunod na!
05:32Ang pagpapatuli,
05:34binyag ng mga batang lalaki,
05:37patawid sa kanilang pagkabinata.
05:40Pero anong nangyari sa bata sa tundo sa Maynila
05:43na ang pagpapatuli,
05:45naging mitya ng kanyang pagkamatay.
05:51Maraming bata takot magpatuli.
05:54Pero mas maraming ngayon ang nangangamba
05:56dahil sa lumabas na balita sa linggong ito.
06:00Isang nagpakilalang doktor ang nag-opera sa bata
06:03na bigla umanong ng isay matapos ang pagtutuli.
06:06Na isang sampung taong gulang na bata
06:08mula tundo na matay di umano dahil sa tuli.
06:13Habang nakabakasyon,
06:17sinamantala na rao ni Marge
06:19na ipatuli ang panganay niyang si Nathan.
06:21Gusto niya po magpatuli.
06:23Kasi po, nagbibinata po eh.
06:25Hanggang nitong Sabado,
06:26may nakita rao siyang post
06:28ng isa niyang kaibigan sa Facebook
06:30na itago natin sa pangalang Cora.
06:32Facebook friends lang po kami.
06:34Hindi po talaga kami makakilala.
06:35Nagtanong po ako sa kanya
06:36kung po pwede po ako mapatuli na anak ko.
06:39Ang sabi niya po sa akin na price,
06:40una po 1-5.
06:41Tapos nagtanong po ako sa kanya
06:43kung po pwede pong 1-2 na lang.
06:46Nung nagkasundo sa presyo,
06:47si Marge agad ipinatuli ang kanyang anak
06:50sa isang lying-in clinic
06:52nang nakausap niya online.
06:55Nagpakilala ang di umano doktor
06:57na itago natin sa pangalang Merlinda.
07:00Si Nathan,
07:05binala rao sa isang kwarto.
07:07Nagganong pa po ako sa anak ko.
07:09Kung masakit po yung tuli,
07:11ang sabi niya po sa akin,
07:12hindi.
07:12Siyempre,
07:13di panatag na po ako.
07:15Lumabas na po ako ulit
07:16para umupo.
07:17Pero pagkatapos ng procedure,
07:18nanginginig na po yung anak ko.
07:20Sobrang hindi na po siya makuusap.
07:22Siyempre,
07:22natakot na po ako.
07:23Sabi ko,
07:23Dok,
07:24bakit po ganito yung anak ko?
07:25Sabi po sa akin ng doktor
07:26at assistant,
07:27normal lang daw po yun
07:28kasi grogy daw po yung anak ko.
07:31Iba na po yung kulay ng anak ko eh.
07:32Kaya po nagdesisyon na po ako
07:33nadalhin na po sa hospital.
07:34Ayun na, ayun na.
07:36Ayun na.
07:37Sila yun yung buhay.
07:38Ayun na, ayun na.
07:39Sinabi na doktor na
07:40wala na po talaga yung anak po.
07:42Sobra po ako na,
07:43naira ako.
07:45Sobrang sakit po.
07:46Hindi ko po lumus na isip na
07:48dahil lang po sa 25 mamamatay po.
07:50Yung anak ko na ganun-ganun lang.
08:02Nandun po sila nung namatay sa hospital.
08:04Yung doktora po,
08:06nag-sorry pa po sa akin.
08:07After the incident,
08:08pinuntahan ng
08:09City Epidemiology and Surveillance Unit.
08:12They found out na sarado na yung clinic.
08:14According to our investigation,
08:17hindi siya doktor.
08:18Wala at nakabataan dito sa amin.
08:19Sa kanya nagpapatuli.
08:21Alam ko po,
08:22midwife po siya.
08:22Hindi po allowed ang mga midwife
08:24na magsagawa po ng pagtutuli.
08:27Ang pwede lang po magtuli
08:28ay mga lisensyadong doktor.
08:31Inaasahan na anumang araw lalabas
08:33ang resulta ng autopsy
08:35para malaman ang tunay na sanhi
08:37ng kanyang pagkamatay.
08:39Pero si Marge,
08:40may hinala.
08:41Pili ko po yung doon po sa tinurok na anesthesia po eh.
08:45Kasi yung alam ko po,
08:46hindi niya naman po in-skin test.
08:48Hindi niya rin po tinimbang.
08:49Yung assistant po,
08:50ang nagsabi na ang tinurok po is 20cc.
08:53Sa 10 years old,
08:55ang allowed po sa kanya na lidocaine
08:57ay nasa 4cc lang po hanggang 9cc.
09:00Kung sakaling totoong 20cc ang anesthesia natin,
09:03maaari pong itong magdulot ng lidocaine toxicity
09:06ay pwedeng umakit sa brain natin
09:08at magkos ng kumbulsyon,
09:09maapektuhan ang puso natin
09:11at magkos po ng heart attack.
09:13Sa kalagitnaan ng aming pag-iimbestiga,
09:16nalaman naming si Merlinda,
09:18minsan na palang hinuli
09:20dahil nagpanggap di umanong doktor.
09:23Ni-raid ng CIDG Intelligence Unit
09:26at Anti-Fraud Division
09:27ang klinika na ito sa Balot sa Tondo, Maynila.
09:29Nakatanggap sila ng reklamo
09:31na ang nangangasiwa ng klinika
09:32nagpapanggap umanong bilang doktor.
09:35Ito po yung doktor na nagtuli po sa anak ko.
09:38Marami kasing pwedeng ikaso sa kanya.
09:40Preclest and prudence resulting in homicide.
09:42Pwede siyang kasuhan ng falsification of documents.
09:44Kapag tayo po ay mag-a-avail ng services
09:46ng isang doktor,
09:48maganda po i-verify natin ang kanilang lisensya
09:50nasa PRC website naman po yan.
09:52Gusto ko po siya makulong
09:53para makamit po yung ustisya ng anak ko,
09:56mailibing po ng payapa.
09:58Investigahan namin
09:59but then ang number one yan
10:01is the autopsy.
10:03Malaman namin yung cause ng death.
10:05Isusupin na namin siya
10:06kung anong procedure ang ginawa niya.
10:08Ang tuli, hindi naman siya required
10:10pero recommended siya for hygiene
10:13para mas madaling malinis.
10:15Ang pagtutuli naman po
10:17ay isang safe na procedure.
10:19Ito pong kaso na ito
10:20ay isolated case lamang.
10:21Wala naman po kayong dapat ikabahala.
10:24Oh, sobrang namin po yan eh.
10:26Lord, bakit yung anak ko,
10:28bakit siya palang bilis mo kinawa?
10:31Isang puntaon pa lang po yan eh.
10:33Sa Pilipinas,
10:45ang pagpapatuli
10:46ay tinuturing na simbolo
10:48ng kalinisan.
10:49Isang ritual ng paglalakbay
10:52mula pagkabata
10:53patungo sa pagiging ganap na lalaki.
10:55Kaya kung pipiliin magpatuli,
11:02siguraduhin
11:03lisensyadong doktor lang
11:05ang lapitan
11:06para iwas
11:07disgrasya
11:08at siguradong
11:09ligtas.
11:11Thank you for watching,
11:19mga kapuso!
11:20Kung nagustuhan niyo po
11:21ang videong ito,
11:22subscribe na
11:24sa GMA Public Affairs
11:25YouTube channel
11:26and don't forget
11:28to hit the bell button
11:29for our latest updates.
11:31Thank you for watching,
Comments