00:00Sa lawak ng karagatan,
00:08hindi lang isda ang maaaring hulihin sa dagat.
00:14Ang ilang mang isda,
00:16mas piniling gawing kabuhayan
00:18ang malalaki at madudulas na malabanos
00:22at talo pa pa.
00:25Kapain natin itong butas,
00:27tignan natin kung mas kit pa,
00:28may maputik dito,
00:29sisisirin ko itong butas sa ito.
00:33Oh my God!
00:35Wow!
00:43Sa bayan ng San Jose Occidental Mindoro,
00:47mapapalaban ako sa malahas na lamang dagat.
00:51Isa itong uri ng saltwater eel
00:53na hindi raw papahuli ng buhay.
00:56Excited ako ngayon dahil
00:57tasama tayo dito sa mga fishermen
01:00para manghuli ng isang kakaibang uri
01:03ng isda, no?
01:04Muna, talagang takot sila sa ganito.
01:13Ngayon, yung iba natututo na dahil sa kairapan.
01:15Kahit na mahirap, talagang
01:17mabili na rin manghulit
01:18para lang sa bangangailangan sa kamilya.
01:21Sa Bakawan,
01:22madalas nakikita ang malabanos.
01:26Narito kasi
01:26ang pagkain nito
01:27gaya ng isda at sea urchin.
01:30Okay, so ang gandibdib niya.
01:35So kakapain muna natin, ha?
01:38Ito, Dok.
01:38Ito, Dok.
01:38Ito, Dok.
01:38Ito, Dok.
01:39Ito, Dok.
01:39Ito, Dok.
01:40Ito, Dok.
01:41Holding hands kami.
01:43Hawakan ko si Dok.
01:44Baka hinahin sa sa ilalim.
01:46One, two, three.
01:47Ito, Dok.
01:48Ito, Dok.
01:48Ang laki.
02:02Ang laki.
02:03Kasyang-kasyang itong kamay ko sa loob.
02:05Sino ba ko namin maglagay ng pain sa isda?
02:08Pagpasok mo lang ganyan,
02:09kunyari hanggang dito lang pumasok.
02:11Tapos ito naman,
02:13bibitawan mo siya,
02:13tapos ito naman itutulak mo.
02:15Ah, okay.
02:16Pag huminto,
02:17tama na po yan.
02:18Zero visibility.
02:23And kakapit lang ako dito sa kahin nito
02:26para lumubugo ko, no?
02:33Siniksik na mo siya.
02:34Lalinta nga.
02:38Maya-maya pa.
02:39Ang swerte natin.
02:42Ang pwag mo balikin.
02:42Kumatak.
02:43Kumatak.
02:45Yun.
02:46Basta bumibigay siya,
02:48hatak lang ako ng hatak.
02:50Oops.
02:50Hinihila niya.
02:52Uy!
02:53Uy!
02:55Ah!
02:56Ay!
02:56Oh, my God!
02:59Oh!
03:00Oh!
03:01Malaban siya.
03:03Look at this, Malabanos.
03:04Lagahan mo lang, Doc.
03:05Lagahan mo ito.
03:05Lagahan mo.
03:06Ang buntot ng Malabanos
03:08ay gamit nito
03:09para makalangoy.
03:10Ganun lang,
03:10kabilis.
03:11Nahuli namin itong Malabanos na ito.
03:13Lagahan niyo, Doc.
03:14Lagahan niyo.
03:14Na-excite talaga ako.
03:17Hindi ko napigilan yung pag-whoo ko.
03:20Parang hito yung texture ng kanyang.
03:25Wala siyang kaliski siya.
03:27At tingnan yung ngipin niya.
03:29Very powerful itong Malabanos na ito.
03:33Ang litang mata niya.
03:34Ibig sabihin,
03:35mas ginagamit nila yung other senses nila
03:37sa paghahunt ng pagkain.
03:41Sa panguhuli nito,
03:42hindi dapat makampante
03:44dahil ang matutulis nitong ngipin
03:47ang nagsisilbing sandata
03:49sa kanilang mga kalaban.
03:51Ang nahuli namin Malabanos
03:53may habang anim na talampakan.
03:56Mukhang ahas siya,
03:57pero hindi siya ahas.
03:59Uri siya ng isda
04:00and meron silang gills
04:02pag humingas sila.
04:04May bibenta raw ito ni Joker
04:06sa halagang 300 piso.
04:08Kailangan po huwag tayong humuli ng maliliit.
04:12Kailangan yung malalaki lang po.
04:14Kung huwuli man tayo ng malalaki,
04:16kailangan po yung sakto lang po
04:18dun sa pangailangan natin sa araw-araw.
04:20Yan ang maganda sa mga tao dito sa probinsya.
04:23Tinukuha lang nila yung tama
04:25dahil pagkailangan nila ito mga malabanos na ito
04:30sa mga susunod na araw,
04:32nandyan pa rin sila.
04:34Samantala,
04:36sa Sablain Occidental Mendoro,
04:39madaling araw pa lang,
04:41abala na ang grupo ni Julius
04:43para manghuli ng Diamondback Squid
04:45o Dalupapa.
04:47Ito ang isa
04:48sa pangunahing kabuhayan
04:50ng mga tao roon.
04:52Paboritong pagkain ng Dalupapa
04:54ang mga isda
04:55kaya ng bangus.
04:57Sa paggalaw ng pain,
04:59sinyalis daw ito
05:00may nahuli ng Dalupapa.
05:02Dapat maging maingat,
05:08lalo na't
05:09posibleng masugatan
05:10ang kamay
05:11sa paghila ng pain.
05:14Sa ilalim,
05:15unting-unting
05:16nagbabago
05:17ang kulay ng Dalupapa.
05:19Paraan niya ito
05:20para lituhin
05:21ang kanyang mga kalaban.
05:23Sa tala ng
05:46Bureau of Fisheries
05:47and Aquatic Resources
05:49o BFAR,
05:51nakapag-export
05:52ang bansa
05:52ng nasa
05:53240 metric tons
05:55na Dalupapa
05:56noong nakaraang taon.
06:00Matapos
06:01ang panguhuli
06:02ng Dalupapa,
06:04dalawang buwan munang
06:05hindi magpapalaot
06:06sina Julius.
06:08Paraan daw nila ito
06:09para makapagpahinga
06:10ang dagat
06:11sa panguhuli nila
06:12ng Dalupapa
06:13at makapagparaming muli
06:16ang lalim nila.
06:22Sa lalim ng dagat,
06:28sa Bulinaw,
06:28Pangasinan,
06:30pami-pamilya
06:31kung sila
06:31ay gumala.
06:33Mas matibay
06:34kasi
06:35kakagsamsama.
06:38Pero may ilan
06:39na mas piniling
06:40mag-isa
06:41tulad ng octopus
06:42o pugitan na ito.
06:45May pambihirang
06:46abildad ito
06:47na gayahin
06:48ang itsura
06:48at kulay
06:49ng kanilang paligid
06:50at mayroon din
06:54itong
06:54ibinubuga
06:55na maitim na tinta.
07:05Nakilala ko
07:06si na Alan
07:06at Edgar.
07:09Hanap buhay nila
07:11ang panguhuli
07:11ng pugita.
07:19So,
07:21nandito tayo
07:22sa laot
07:22sa may
07:23Pangasinan.
07:25At sinamahan
07:25namin
07:26yung mga
07:26manghisga
07:27na mamugita
07:28dahil
07:30meron daw silang
07:32nararamdaman
07:33na pagbaba
07:34ng populasyon
07:36ng mga pugita.
07:37Ito pa naman
07:37yung kanilang
07:38pangunahing
07:39hanap buhay.
07:40So,
07:41nandito tayo
07:41sa laot
07:42sa may
07:42Pangasinan.
07:45At sinamahan
07:45namin
07:45yung mga
07:46manghisga
07:47na mamugita.
07:48So,
07:49ang ginagawa nila
07:50may balsa
07:50na nakalutang
07:51tapos
07:52yung gamit nila
07:53is yung
07:53tora-tora.
07:55It's like
07:56parang ginagaya nila
07:58yung crab
07:59pero
07:59meron itong
08:01mga hooks.
08:05Ilang saglit pa.
08:08And then finally
08:09sumenya si
08:10Kuya Edgar.
08:12At tignan natin
08:13yung huli niya.
08:16Ganda,
08:17nagmukong gagamba.
08:18Gagambang tubig.
08:21Yes!
08:23Look at that.
08:25Tumatagos yung
08:26kanyang tentacles
08:27and look at those
08:28suction caps.
08:31Nagchachange siya
08:32ng color
08:33kahit above the water.
08:35Look at that,
08:36yung mata niya.
08:37Mukhang
08:38ano talaga.
08:38Mukhang
08:39predator.
08:40Na predator
08:40ang dating
08:41ng mga pugita
08:42na ito.
08:43Bukod dun,
08:43yung ability niya
08:45to regenerate
08:46yung mga
08:46na-amputate
08:47niyang
08:48tentacles.
08:50Minsan,
08:50yan din ang
08:51nagsaserve
08:51na pagkain nila.
08:52Dahil maliit
08:54ang nahuling pugita,
08:55nanghingi ako
08:56ng permiso
08:57kina Alan
08:57at Edgar
08:58kung maaari
08:59itong ibalik
09:00sa dagat.
09:04Pero laking gulat ko
09:06na makita
09:07na nabumuti na
09:08ang malaking
09:09bahagi ng bahura.
09:10Ako siguro yun, sir.
09:12Namamatay na mga yun.
09:14Bakit po?
09:15Ayaw po, sir.
09:16Kung yung mga yun
09:17nagsusugod mo,
09:18ano yan?
09:18Sa paglipat namin
09:22sa ibang lugar,
09:26maswerteng
09:26may nakita pa kaming
09:28malusog na bahura.
09:33Ang batang octopus
09:35mabilis na kumuwala
09:37pabalik sa mga bahura.
09:43Maraming biyaya
09:45ang dala ng dagat.
09:46Pero ang masaganang guli,
09:50posibleng mawala
09:51kapag ang dagat
09:53ay hindi iniingatan.
09:55Maraming salamat
10:06sa panunood
10:07ng Born to be Wild.
10:09Para sa iba pang kwento
10:10tungkol sa ating kalikasan,
10:13mag-subscribe na
10:14sa JMA Public Affairs
10:16YouTube channel.
10:16Pabalik!
10:17Let's the film
10:18for sale!
10:19Maraming
10:19Does kill
10:20we only
10:21zam
Comments