Skip to playerSkip to main content
  • 1 hour ago
Sa South Korea, isa sa bawat limang mamamayan ay nasa edad 65 pataas. Habang patuloy na tumataas ang bilang ng mga nakatatanda, naghahanap ang bansa ng mga bagong paraan upang matugunan ang kanilang pangangailangan.

Mula sa pangangalaga sa mga beterano hanggang sa mga programang naglalayong panatilihin silang malusog at aktibo, ano ang maaari nating matutuhan sa kanilang karanasan?

Category

🎈
Fun
Transcript
00:05PAPA
00:09PAPA
00:10PAPA
00:11PAPA
00:12PAPA
00:13PAPA
00:13PAPA
00:15PAPA
00:16PAPA
00:18Sa South Korea,
00:19mabilis na tumatanda ang populasyon.
00:22Ang pahit!
00:24PAPA
00:35It's hard to grow old.
00:39No.
00:41No, it's not hard at all.
00:48Is it hard growing old?
00:51No.
00:53No, it's not hard at all.
00:56Isang kakaibang ideya
00:58ang sinusubukan dito.
01:03Ang agrikultura
01:04bilang therapy.
01:10Ang pagsasakang matagal
01:12ng pinakukunan ng kabuhayan,
01:14may iba pa nga bang
01:16may tutulong sa komunidad,
01:18lalo na sa mga nakatanda.
01:37Sa lalawigan ng Muju,
01:38South Korea,
01:40marami sa mga may edad na
01:42ang patuloy pa rin sa pagsasaka.
01:50Si Seki Yong, ang pinuno
01:52ng farming community na ito.
01:55Isa raw sa mga'y pinagmamalaki nalang produkto,
01:59ang Chion Ma.
02:00Isang mamahaling halaman
02:02na karaniwang ginagamit bilang gamot.
02:05Can you eat this?
02:07Yeah?
02:09Is it good? Can I taste it?
02:10Can I taste it?
02:14Small. Small.
02:19Balita ko.
02:20Medyo kakaiba ang lasa nito.
02:22It's delicious.
02:24It's delicious.
02:24It's delicious.
02:25Is it good for the health?
02:27Yeah.
02:28Oh, okay.
02:30Okay.
02:30You have, we have also.
02:32Adok?
02:33Yes.
02:36We're gonna share.
02:37Cheers.
02:38Let's eat it.
02:42Mmm.
02:45Mmm.
02:46Mmm.
02:46Mmm.
02:46Mmm.
02:48Mmm.
02:50Mmm.
02:51Mmm.
02:52Mmm.
02:54It's an acquired taste.
02:55Mmm.
02:59Mmm.
02:59Okay lang.
03:00Mm.
03:01Pampalakas naman daw yan.
03:02Hahaha.
03:03It's okay.
03:16Oh!
03:17Yeah!
03:22Oh!
03:25Okay!
03:25Pagpagsubok na kinakaharap ang mga magsasaka rito, ang kakulangan na makatutuwang sa pagsasaka.
03:34Ayon sa datos, mahigit kalahati ng mga magsasaka sa South Korea ay nasa edad 65 pataas.
03:42Are less and less young people working in farming in this community?
03:48Yes, regardless of those coming back to live in the villages, there is still a lack of labor force
03:54and it makes it real difficult for us during the harvest season.
04:03Para mapuna ng kakulangang ito, dumarayo sa South Korea ang seasonal workers mula sa ibang bansa,
04:11kasama na ang Pilipinas.
04:14Kamusta kayo?
04:17Magandang umaga.
04:19Good morning.
04:21Kamusta? Picture na agad.
04:23Pinoy na Pinoy.
04:29Isa si Harry sa mga Pinoy na nagtatrabaho sa tomato farm na ito.
04:35Galing siyang maragon doon, Cavite.
04:38Anong ginagawa mo ngayon?
04:40Nagtatanggal po tayo ng dahon para po masikatan po siya ng araw.
04:45Kasi po, pag hindi po siya masikatan ng araw, hindi na po siya mamumula po.
04:51Sa laki nitong taniman, kaya mo bang gano'ng katagal bago mo matapos yung isang hilerang ganito?
04:59Isang hilerang po na maabot po sa akin ng isang oras.
05:03Isang oras na?
05:04Isang oras po. Isang ganito po, isang oras. Pagtanggal lang po lang dahon.
05:08Kala ko mas matagal. Galing ha?
05:10Isang oras po.
05:12Kasi po, medyo may kaalaman na po tayo ng kaunti.
05:24Mga matatanda po yung mga naiiwan dito. Kailangan po nila na mas malalakas na pangangatawan.
05:29Ang magkakabataan, ganun.
05:31Para makakatulong nila sa kanilang pagsasaka.
05:34Sa pag-iikot mo ba, ano napansin mo? Maraming mga senior?
05:38Halos karamihan po nang nagsasaka dito. Halos senior citizen pa sa mga.
05:43Pero bukod doon, kasisipag po nila kahit matatanda na po sila.
05:47Oo, ano?
05:49Ang kababayan ni Harris na si Raymart, abalan naman sa pag-aani ng kamatis.
05:55Ano ba yung ano? Ano yung mga kinukuha mo na?
05:58Tulad po nito. Kulay po lang po. Harvestin ko na po siya.
06:02At itong ganito, yung medyo kahil, hindi pa.
06:07So, yung laki niya, hindi yun ang sukatan?
06:09Hindi po.
06:10Kasi pwedeng maliit, pwedeng malaki, basta pula na.
06:13Opo.
06:13I see. Okay. Okay.
06:16Ano ba yung mas masarap? Yung maliit o yung malaki?
06:19Mas masarap po yung maliliit po.
06:22Ah, talaga?
06:23Matamis po yun.
06:24Ganun.
06:25Pwede ba kayong kumain yan?
06:27Pwede po.
06:28Talaga?
06:28Opo.
06:28Habang yung na-harvest?
06:29Opo.
06:30Wow.
06:31Fresh na fresh.
06:32Pampalipas po ng gutom po minsan.
06:34Talaga?
06:34Ano?
06:35Kung baga, hindi kayo pinagbabawalan na kumain?
06:38Hindi po.
06:38Tiro mo nga ako?
06:40Ganito po siya, sir.
06:41Pagka mag-harvest po tayo, yung kulay pula lang po.
06:45Kailangan po, sagad po dito sa tangkay.
06:47Ah, bakit kailangan sagad sa tangkay?
06:50Kasi po, pagka hindi po siya sinagad, matutosok po yung mga kamatis po.
06:57Ah, masisira.
06:57Opo.
06:58Ah, pak.
07:03Ito.
07:04Pwede na?
07:05Pwede na po.
07:12Actually, aminin ko sa'yo hindi ako may leak sa kamatis.
07:15Magugustuhan niyo po siya.
07:16Talaga?
07:16Opo.
07:17Okay, let me try.
07:25Ang sarap ah.
07:26Parang prutas lang talaga, no?
07:28Opo.
07:31Sa paglipas na mga taon, patuloy na pinapalawak ng South Korea ang kanilang seasonal worker program.
07:39Ang hangarin, hindi lang ang mga lokal na magsasaka ang makinabang dito, kundi pati ang mga dayuhang manggagawa.
07:51Young Koreans can bring new technologies and ideas and share them with Filipinos, while Filipino workers can earn income by
08:00working in Korea.
08:07Sa Mujo, mukhang napalapit na nga sa komunidad ang mga Pilipinong seasonal worker.
08:18Isa sa mga nagpapasalamat si Jomson Song, na may sarili rin sa kahan.
08:27We thank them very much because without them, the harvesting would not have been possible just by our labor alone,
08:34or it would have been very difficult.
08:40Madalas, ipinagahanda pa rao nila ng healthy na pagkain ang mga manggagawang Pinoy.
08:48They enjoy eating kimchi.
08:51They eat well when we make Korean food for them, which is why they're lovely.
08:59Pero hindi lang sa bukid nararamdaman ang hamon ng pagtanda sa South Korea.
09:05Sa buong bansa, isa na sa bawat limang mamamayan ay edad 65 pataas.
09:12At habang dumarami sila, mas marami rin ang mga nangangailangan ng alalay.
09:4597 years old na si Jungho Yeo.
09:51Pero wala pa sa kanyang bokabolaryo ang maging homebody.
10:05Korean War veteran si Lolo Yeo.
10:08Ang paborito niyang tambayan, isang maliit na park, malapit sa kanyang bahay.
10:28Noong kabataan niya, mahilig daw si Lolo Yeong mag-swimming, hiking, at iba pang ehersisyo.
10:36Pero ngayon, may mga pagbabago na siyang nararamdaman sa kanyang katawan.
10:44Nowadays, I do have some issues in my joints and with my blood pressure.
10:48But other than that, I am very healthy.
10:51I feel healthy.
10:56Pero hindi lang ang katawan niya ang nagbabago, pati rin ang kanyang paligid.
11:06I used to have a lot of friends around the neighborhood.
11:09But unfortunately, most of them have passed away.
11:17Sa kabila ng kanyang edad,
11:21mas gusto pa rin ang Korean War veteran na manirahan sa sarili niyang bahay.
11:27I feel much more comfortable staying in my own place.
11:31I don't see a reason why I need to go to a nursing home when I have my own house.
11:41Pero may mga bagay nang, kailangan niya ng alalay.
11:49Buti na lang, may regular na dumadalaw sa kanya.
11:55Si Ye Jong Choi, isang welfare officer,
11:58ang bumibisita kayang dalawang beses sa isang linggo.
12:10Bukod kay Yeong, may mahigit sampung matatanda pa ang kanyang inaalalayan.
12:19She comes to my house and she greets me and she cleans up the house,
12:23which is very helpful.
12:26And whenever I need to go to other places,
12:29she always accompanies me.
12:32So I cannot thank her enough.
12:37At hindi lang mga gawaing bahay ang inaasikaso ni Ye Jong.
12:43Mahalaga rin sa kanyang trabaho
12:44ang simpleng pakikipagkwentuhan
12:47sa mga veterano.
12:51The main job is to listen to their past war history.
12:57I empathize with what they say.
12:59I listen and listen repeatedly.
13:10When they say thank you, that motivates me.
13:15I want to do something meaningful for the Korean veterans
13:19because they sacrifice their lives.
13:26Malaking bagay kay Lolo Yeong
13:28ang ganitong home visits.
13:33Hindi lang para may tumulong sa kanya,
13:37kundi para may makausap
13:38at makasama.
13:51Kung may mga senior citizen na gustong manatili sa sarili nilang bahay,
14:01ang iba,
14:03mas komportable sa isang nursing home.
14:07Isa na rito ang Suwon Veterans Nursing Home
14:09na pinatatakbo ng pamahalaan.
14:16Nakalaan ito para sa mga taong naglingkod sa bayan
14:20at ang kanilang pamilya.
14:23How old are you?
14:2796 years old.
14:2996?
14:31Wow!
14:33You're still very strong.
14:34Thank you!
14:35Wow!
14:38Nakilala ko si Yon Tae Kim,
14:40na isa ring veterano ng Korean War.
14:44Nasugatan siya sa kaliwang braso noong digmaan.
14:47Kaya hanggang ngayon,
14:49hindi pa rin niya ito maitaas ng maayos.
14:53What brought you to this nursing home?
14:59When you become my age,
15:01you need help from other people.
15:06Dito sa nursing home,
15:08may mga taong nakaalalay sa mga senior citizen
15:10sa pang-araw-araw na gawain.
15:14Mula sa pagkain at pagligo
15:17hanggang sa pangangalaga ng kalusugan.
15:25May pasilidad din
15:27para sa physical,
15:30psychological
15:31at occupational therapy.
15:37At may mga lugar
15:38kung saan sila pwedeng magpahangin
15:42at magpa-araw.
15:48They will always be there
15:50when you need them
15:52and anytime there's an emergency.
16:00Pero higit sa physical na kalusugan,
16:03pinahahalagahan din dito
16:05ang emosyonal na pangangailangan
16:06ng mga residente.
16:15We also prioritized
16:17helping the elderly find stability,
16:20experience joy in life,
16:22and stay motivated
16:23compared to living on their own.
16:29What is it like
16:31to live in a place
16:33with your fellow veterans
16:35and senior citizens?
16:37Do you like interacting
16:39with everyone?
16:42And does that help you also?
16:45I'm very grateful
16:47and I'm very pleased
16:48to have fellow war veterans
16:49and seniors here
16:51in this nursing home together.
16:56Thank you so much.
16:57Sa pagbisita ko dito
16:59sa nursing home,
17:00hindi mo maiwasang isipin
17:01yung sarili mong pagtanda.
17:03At kung talagang
17:05wala kang ibang mapupuntahan,
17:07magandang isipin na
17:08may ganitong klaseng pasigedad
17:10na binapatak po,
17:11sinusuportahan ng kumpayan.
17:13Sa totoo lang,
17:14medyo nakakaingit.
17:16Sana meron din sa atin.
17:18Pero hindi naman lahat
17:20ng nakatatandang veterano
17:21ay nangangailangan na
17:22ng ganitong klaseng pag-aaruga.
17:32Para sa iba,
17:33malaking bagay na may
17:35sarili silang tambayan.
17:39Para mag-ehersisyo,
17:41maglibang,
17:44at makisalamuha sa iba.
17:50Pinisita ko ang
17:51Yongsan Veterans Hall sa Seoul.
17:55Wow!
17:57Kompleto ang facilities.
18:01Papasubo ako dito.
18:16Uuuuuh!
18:18Agis to ah.
18:19Papasexy.
18:21No.
18:22No?
18:23It's good.
18:25It's nice.
18:29Sa mga mahilig mag-table tennis,
18:31may makina.
18:33Para sa mga gustong
18:34mag-practice ng solo.
18:36Wait!
18:38Ah!
18:45Ah!
18:46It's hard!
18:50It's hard!
18:51So hard!
18:54Meron din silang sariling
18:56version ng billar dito
18:57na walang bulsa
18:58ang namesa.
19:01Masubukan nga.
19:11lucky, lucky, lucky, lucky, very lucky.
19:20Bukod sa exercise at mga laro,
19:22may mga klase rin sa calligraphy,
19:25pagkanta, at iba pa.
19:28Hindi ka talaga mababa to.
19:34Many of those who participated in wars
19:37or served in the military
19:38have some form of disability
19:41or not in the best of health.
19:44They can openly use this place
19:46to engage and socialize
19:48with other people.
19:50It's all provided free of charge
19:52and this is possible
19:53because of the support
19:55from the local governments
19:56and the districts.
20:00Pero may isa pang paraan
20:02ng pag-aaruga sa mga senior
20:05na sinusubukan sa South Korea ngayon.
20:10At may kinalaman nito
20:12sa mga aktibidad
20:13na nakita natin
20:14sa simula ng kwento.
20:16Sinong mag-aakalang
20:18ang mga gawain sa bukid
20:21may ipapapalang pakinabang.
20:27Healing Agriculture
20:28ang tawag dito.
21:00Ang mga simpleng aktibidad
21:02ng pagtatanim,
21:04pag-aani,
21:05pag-ahanda ng mga prutas,
21:08maaari raw makatulong
21:10sa kalusugan ng mga lumalahok.
21:15Ang agrikultura bilang therapy
21:18seryosong isinusulong ngayon
21:20sa South Korea.
21:27Through activities such as
21:29growing and harvesting plants,
21:31interacting with animals,
21:33and experiencing rural landscapes
21:36and food,
21:38participants can improve
21:40their psychological well-being,
21:42engage in physical activity,
21:44and enjoy social interaction.
21:52Sa halip na produksyon lang
21:53ng pagkain ng layunin,
21:56ang agrikultura,
21:58mas marami raw
21:59pakinabang sa tao,
22:01at hindi lang senior citizens
22:03ang pwedeng makinabang dito.
22:09The general public
22:11can participate in these programs
22:13for just a few hours
22:14or a few days,
22:16helping them relieve stress
22:17before returning
22:19to their normal lives.
22:36Pero paano nga ba malalaman
22:38kung epektibo
22:39ang healing agriculture?
22:41Aba,
22:43pinag-aaralan talaga ito.
22:47Nakatawag sa aking pansin
22:48ng isang brain scanning device.
22:55May papakita raw dito
22:57kung ano ang naidudulot
22:58ng pagsasaka
22:59sa utak ng tao.
23:06We compared how the brain functions
23:09when people look at a building
23:11or a plant.
23:12When they look at plants,
23:14the part of the brain
23:15that recognizes something pleasant
23:17or relaxing lights up.
23:22Nang subukang amuyin ng researcher
23:24ang dahon ng eucalyptus,
23:26nag-iiba
23:27ang kulay ng kanyang utak
23:29sa monitor.
23:31Confirmed!
23:33Nakakarelax
23:34ang mga halaman.
23:42Sinusuri rin nila
23:43kung paano gumagalaw ang katawan
23:45habang nagtatanim.
23:48Dahil para sa mga nakatanda,
23:50mahalagang manatiling aktibo.
23:57Ang paglahok sa agrikuntura
23:59kahit mga simpleng aktibidad lang,
24:03may nasusukat daw na binipisyo
24:06sa talas ng utak
24:07at liksi ng pangangatawan
24:09ng mga lumalahok.
24:32sa kanilang patuloy na pagsasaliksik,
24:36umaasa ang mga researcher
24:38na lalo pa nilang maintindihan
24:39ang mga benipisyo
24:41ng healing agriculture.
24:43Lalo itong nagiging mahalaga
24:44habang tumatanda
24:46ang kanilang populasyon.
24:52Partikular sa mga veterano
24:54na karaniwang nakaranas
24:55ng matinding trauma.
24:59It's not just about
25:01providing monetary compensation,
25:03but also about
25:04providing different kinds of support
25:06at different stages
25:08of the veterans' lives.
25:11We believe that the best way
25:13to honor and respect veterans
25:19is to care for them
25:20in a holistic manner.
25:52Iba man ang sitwasyon natin
25:54sa Pilipinas,
25:55may mga hamong kinakaharap
25:57ang South Korea
25:58na pamilyar din sa atin.
26:03Paano nating tutulungan
26:04ang mga nakatatanda
26:07para manatili silang malusog,
26:11aktibo
26:13at masaya
26:15hanggat kaya.
26:20Marami pang dapat
26:21pag-aralan
26:22sa mga programang
26:23kanilang sinusubukan.
26:25Pero may mahalagang paalala
26:27ang kanilang mga kwento.
26:30Sa ating pagtanda,
26:32hindi lang dapat
26:33pamilya ang nakaalalay,
26:37kundi
26:38ang buong lipunan.
26:43Magandang gabi!
26:44Ako si Ato Maraulio
26:47at ito
26:48ang eyewitness.
26:50man doing so far lähes.
26:57areung ni
26:57o kapi
26:57she
26:57on
27:01or
27:03pang
27:20an
Comments

Recommended