00:00Şimdi bir kere bilmemiz gereken Bonhoff Marmara'da çalışıyor, uzun zamandır çalışıyor ve çeşitli böyle senaryolar önümüze koyuyor.
00:08Çünkü alınan verinin bir şekilde bir senaryoya dönüştürülmesi lazım.
00:13Çünkü aletsel dönemde yani bizim aletle ölçebildiğimiz dönemde Marmara Denizi içinde yaşanmış büyük bir deprem yok.
00:19Dolayısıyla tüm çalışmalar paleosismik yani jeoloji bazlı alınan numuneler ve tarihi kayıtların birleştirilmesi esasına kabaca dayanan bir sistemle işliyor.
00:30Bundan sonraki yani 1900'lü yıllardan sonra aletlerin keşfedilmesiyle yani jeofizinin içine girmesiyle alınan katalog değerlerin bunlarla birleştirilmesi ve karşılaştırılması
00:40şeklinde yürüyen bir sistem var.
00:42Dolayısıyla her 20 yılda bir, her 10 yılda bir, her 5 yılda bir değişen verilerle birlikte yeni bir yaklaşım, yeni
00:49bir yorum içine girmek zorunda kalıyor.
00:51Çünkü büyük bir deprem henüz aletsel dönemde, alanda gerçekleşmedi.
00:55Birinci konumuz bu.
00:56Yani olağanüstü bir süreç aslında hocanın yaptığı işte mevcut değil.
01:02Yani bizi endişeye düşürecek olağanüstü bir süreç mevcut değil.
01:05Burada hocamız şunu söylüyor.
01:06Bir yaklaşımımız var biliyorsunuz bizim adalar fayımız işte göstermemiz gerekirse kalemimizi de alalım.
01:14İzmit depremiyle kırılan bir alanımız mevcut.
01:17Sonra adalar fayımız başlıyor.
01:20Kumburgaz fayımız avcılar ve kumburgaz fayımız diye şuraya kadar veriyor.
01:24Ganos segmentimiz yine 1912'de kırılan yer.
01:291999'da kırılan alanımız ve burada bir sismik boşluğumuz mevcut.
01:33Biz o zamandan beri bu alanda bu çalışmaları sürekli yapıyor ve aletlerle kayıt alıyoruz olan bütün depremleri.
01:40Sismik boşluktan kastınız nedir?
01:41İzleyicimiz daha iyi anlasın.
01:42Büyük deprem üretme ihtimali olan alanlara biz sismik boşluk diyoruz.
01:47Yani tarihsel dönemde bu alanda büyük bir deprem gerçekleşmiş, tekrarlamış ve biz bu tekrarlama sürecine kısmen hakimiz.
01:55Yani 250 yıllık, 300 yıllık periyotlardan bahsediyoruz biliyorsunuz bu alan için.
01:58Ve dolayısıyla burası bizim için sismik boşluk, büyük deprem üretebilecek alan diye geçiyor.
02:04Şimdi burada en son Ağustos ayında hatırlayacağınız bir deprem kümelenmesi oldu.
02:09Adalar fayı üzerinde gerçekleşen bir süreçti.
02:12150-160 tane küçük parça parça böyle depremler gerçekleşti.
02:16İşte hoca bunun üzerine bir yayın yaptı.
02:19Dedi ki burada acaba tek parça bir fay değil de bu fayın yanal parçaları da olabilir mi?
02:24Çünkü bu dağılımlar bize bunu gösteriyor diye.
02:27Bu bir yaklaşım olabilir, olabilitesi var.
02:31Bizim zaten öngörümüz 7.2-7.4'tü burada senaryo deprem.
02:35Olası parçanın tek kırılması ya da birbirini tetikleyer halde kırılması durumunda.
02:40Hocanın ifadesiyle bunun yan ikinci faylarda varsa yani ana faya bağlantılı.
02:45Bunun altında üstünde kızcal damarlarda var.
02:48Ben öyle görüyorum işte katalog depremlere de baktığımda ve dağılıma baktığımda.
02:52Bunu görüyorum ifadesi üzerine işte 7.6'ya kadar çıkabilecek kılcal damarlarının da işin içine girdiğinde bir deprem üretebilir ifadesi
03:00var.
03:00Aslında depremin böyle alınmasını da çok üzülerek buluyorum.
03:04Çünkü aslında deprem birçok yararı da olan bir hareketlilik biliyorsunuz.
03:08Petrolün bulunmasından doğal kaynakların keşfene kadar hepsi aslında depremler sayesinde.
03:13Ancak bizim tercih ve tutumlarımız bizi işte depremden korkar hale dönüştürüyor maalesef.
03:18Özülerek ifade etmem gerekti belki konu dışarı.
03:21Şimdi biz güzergah belirtiyordunuz.
03:25Tehlikeli olan noktalar demiştik.
03:28Hakikaten 7.6'ya kadar bir depremin olasılığı yakın zamanda mümkün mü?
03:33Çünkü zaman zaman 7.6 işte geldi, geliyor, gelecek.
03:37Bir takım bilim insanlarının uyarı belki niteliğinde açıklamaları var ama vatandaş geriliyor bu defa.
03:43Şimdi bu çalışmaları zaten hocanın çalışmanın tamamını okuduğumuzda ana kelime de burada geçiyor.
03:50Yakın zamanda diyor bununla ilgili net bir bilgi söylemem ya da kısa bir vade vermem mümkün değil diyor.
03:56Yani bu aslında bir katalog çalışma ve normal işleyici içinde, bilimsel işleyici içinde yapılan sürekli çalışmalardan biri.
04:03Dolayısıyla böyle bir özel durum yok.
04:05Bizim için özel durumu sadece alanın bunu da üretebileceği senaryosunu kafamızın bir yerine alıp bu bilimsel veriyi değerlendirip çalışmalarımızı bu
04:13ölçüde değerlendirmek.
04:14Zaten yeni yapılan tüm o kentsel dönüşüm çalışmaları, yeni yapılan inşaat çalışmalarımız, zemin eti çalışmalarımız tamamında biz zaten büyük bir
04:22deprem senaryosu üzerine tüm inşaat çalışmalarımızı gerçekleştiriyoruz.
04:26Dolayısıyla evet ilgi çekmesi, gündem edilmesi açısından güzel bir süreç ancak ekstra bir tehlikeden bahsetmiyor ya da bunun gerçekleşme olasılığı
04:36şudur diyebileceği bir süreç mevcut değil.
04:39Böyle bir tehlike olabilir çünkü kümelenmeler bunu da anlatabiliyor gibi bir çalışma.
04:44Bizim bunun üzerine yapılan çalışmalara yani yaklaşımlara baktığımızda bilimsel alanda dolayısıyla bizim için çok büyük değişiklikler ifade etmediğini,
04:52kümesel depremlerin her kümesel depremin sonrasında Marmara Denizi içinde büyük bir depremin gerçekleşmediğini,
04:59dolayısıyla 17 Ağustos ve 20 Ağustos arasında gerçekleşen kümelenmenin sonucunda da zaten kısa vadede böyle bir sürecin olmadığını gördük.
05:06Dolayısıyla biz çalışmalarımıza devam ediyoruz.
05:08Sıkıntımız ne?
05:09Marmara Denizi içinde, biz deniz içinde çalıştığımız için bu kadar çok bilimsel konuşma geçiyor.
05:15Karasal faylar da örneklemeyi, ne kadar zamanda bir deprem üretebildiğini bunları gözlemler yaparak görebiliyor ve takip edebiliyorum.
05:23Ancak Marmara Denizi içinde bir balçık, sedimenter bir balçık, bunun altında bir fay ve aletsel dönemde yani jeofizik aletlerle ölçebileceğim,
05:31matematiksel ve fiziksel verileri alabileceğim dönemde bir büyük deprem olmadığı için bu böyle bir polemik konusu haline dönüşüyor.
05:38O halde Romanya'da gerçekleşen 5,3'lük depreme bakalım. Romanya'daki deprem niye bizi etkiledi?
05:46Etkiledi derken aynı kuşak üzerindeyiz bir kere. Alp-i Marmara'ya kuşağı üzerindeyiz.
05:50Ya da niye istedik diyelim öyle.
05:52Yukarıda bir Avrasya sabit duran bir yapı var. Biz işte aşağıdan itiliyoruz. Nereden? Afrika'dan itiliyoruz.
06:00Baktığınızda Arap levhası itiyor, Afrika levhası altımıza dalıyor. Biz geliyoruz ve saat yönü tersine batıya doğru bir dönüş yapıyoruz ve
06:07genç bir kuşağız.
06:08Dolayısıyla sürekli depremlerle karşılaşıyoruz.
06:11Orada gerçekleşen deprem de aslında bize çok uzak bir alanda olmayan bir deprem ve derin bir deprem.
06:17Yani 130-140 kilometre gibi o bindirme alanlarının bizim depremlerimiz biliyorsunuz genelde sığ oluyor.
06:23İşte 15 kilometrelik, 20 kilometrelik, 10 kilometrelik derinliklerdeyken işte Antalya açıklarında olan depremler gibi ya da Ege Denizi içinde olan
06:32depremler gibi derin odaklı depremler bunlar.
06:34Çünkü birbirinin üstüne binen ya da birbirinin altına inen, üstüne çıkan tabakaların olduğu yerlerde gerçekleşen, bindirme kuşaklarında gerçekleşen depremlerden biri.
06:43Dolayısıyla sığ depremler biliyorsunuz hızlı ve geniş bir alanda hissediliyor.
06:48Derin depremler daha uzak noktalarda alınabiliyor belirli bir büyüklüğün üzerine çıktığında.
06:53Dolayısıyla hissedilmesi bununla ilgili.
06:54Normal diyorsunuz.
06:55Bire bir bizdeki herhangi bir depremi tetikleyecek ya da enerjisini eğer buysa yaklaşımımız.
07:01Evet.
07:01Şimdi bizim fayın bir noktasına böyle bir temas eder.
07:05Orada bir çatırdama olur mu?
07:08Korkumuz tabii bizim bu.
07:09Şimdi bunlar böyle çok ispatlanmış konular değiller.
07:12Genelde mesela Kuzey Anadolu fay attığı üzerinde işte Gölcük depreminden sonra Bolu depreminin olması gibi
07:18aynı kuşak ve aynı fay segmentleri üzerinde olan depremlerde büyük depremler ne ifade etmek istiyorum?
07:24Yedinin üstüne çıktığında bu tip enerji iletimlerin işte 6 Şubat depremini keza hatırlayın.
07:29Bizim ikinci yan kolun 9 saat sonra tetiklenmesi ve büyük deprem üretmesi gibi.
07:34Ancak birbirleriyle evet genel manada dünya üzerinde olan depremlerin hepsinin birbirleriyle etkili olabileceğini düşünebiliriz.
07:41Ama enerjiyi iletme konusunda ispatlanmış tüm verilerin aynı segmentler üzerinde yakın segmentler üzerinde ve büyük depremler sonrası olduğunu bildiğimiz için
07:49burada böyle bir beklentimiz yok.