- 8 saat önce
Kayseri'nin Pınarbaşı ilçesinde akşam saatlerinden itibaren meydana gelen ve sayıları 100'e yaklaşan depremler bölgede tedirginliğe neden oldu. En büyüğü 3,9 ve 3,5 büyüklüğündeki sarsıntılar sonrası deprem fırtınası ihtimali gündeme geldi. Jeofizik Mühendisi Ali İlker Bulut, yaşanan hareketliliğin kısa faylar üzerinde gerçekleşen doğal bir deprem kümelenmesi olduğunu, büyük bir deprem beklentisi oluşturmadığını söyledi. Bulut, bu depremlerin başka fayları tetikleyebilecek güçte olmadığını vurgulayarak vatandaşların paniğe kapılmaması gerektiğini belirtti. Uzman isim ayrıca Marmara'daki deprem riskinin sürdüğünü ancak asıl önceliğin deprem hazırlıkları ve kentsel dönüşüm olması gerektiğini ifade etti.
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Şimdi önce endişelenmemeliyiz diye başlayalım.
00:02Çünkü böyle bizi endişelenmeye sevk edecek bir alan üzerinde deprem gerçekleşmiyor.
00:10Evet sosyal medyada bazı şeyler dönüyor olabilir ama depremlerin dağılımına baktığımızda
00:15ve geçen süreçte ne şekilde hareket ettiğine, yani biz bunun deprem geometrisine bakıyoruz,
00:21derinliklere bakıyoruz, birbirini takip eden depremler mi, artçı depremler mi diye.
00:25Bugün arkasından 3.9'luk ve 3.5'luk iki depremimiz var, büyük diyebileceğimiz orta ölçekli depremler.
00:32Yani aslında herhangi bir binada herhangi bir hastalara sebep olmasını beklemediğimiz büyüklükleri depremler bunlar.
00:37Ancak artık hem iletişimin artmasıyla birlikte insanların ilgisinin de biraz artmasıyla birlikte
00:43birlik depremlerinde artık saatlere, telefonlara geliyor olmasının da etkisi burada çok yüksek.
00:48Yoksa bir artçı süreci izliyoruz.
00:50Yani aslında kısa bir fay hattı üzerinde, bahsi geçen büyük o sarıs fayının üzerinde,
00:56aslında 10'dan 15-20 kilometre daha kuzey alanda gerçekleşen...
01:01Hocam çizilebilir misiniz?
01:02Şimdi Kayseri üzerinde tabii...
01:04Kalem açık, direkt çizebilirsiniz hocam kalem olarak.
01:06Şimdi şöyle bir sarıs fayı olduğunu ifade ediyoruz.
01:09Depremlerimiz şu alanda birkaç tane küçük depremle böyle başlayan ve orada kümelenen bir deprem üzerinde konuşuyoruz.
01:17Depremler üzerine konuşuyoruz bu konuyu.
01:19Sarıs fayı, evet, 7 büyüklüğünde deprem üretme ihtimalinin olduğu makalelerde de ifade edeni.
01:25Ancak geçen süreç içinde, yani 1900'li yıllardan bu yala adetsel dönemde bir büyük depreminin olmadığı,
01:32paleosismik yapılan çalışmalarda da uzun yıllar, yani binlerce yıl öncesine dayalı ispatlanmış büyük depreminin olmadığı,
01:40böyle küçük depremlerin, yani dörtlük, beşlik depremlerin zaman zaman yaşandığı adetsel dönemde bir fay hattı.
01:46Bunun üzerinde de kümelenmiş alanlarda, MTA diri fay haritasında da yer alan diri faylarımız var.
01:53Ama kısa faylar bunlar, fay grupları.
01:54Bunlarda da zaman zaman bu tip depremlerle karşılaşıyoruz.
01:58Tabii gündem artık deprem olduğu, çok yakın bir dönemde büyük deprem, işte o Maraş depremlerini hatırlayın,
02:04çok yakın bir zamanda çok geniş bir alanda hissedilen depremler ve etkisinin hala sürdüğü.
02:08Yani bugünkü depremler aslında oradaki enerjinin iletilmesiyle de ilgili olabilecek depremler.
02:12Ancak niye endişelenmeyin diyoruz?
02:14Burada kısa beş ve sekiz kilometrelik faylar var burada.
02:19Adlandırılmamış faylar diyoruz bunlar.
02:20Niye?
02:21İşte adetsel dönemde büyük deprem üretmemiş, bu yüzey kırığı oluşturulmuş ama
02:25pariyosismik çalışmalarla bu alanda bir diri fay haritasına girecek şekilde isimlendirilmemiş faylar oldukları için
02:31faylar üzerinde gelen depremler de o alan üzerinde etkili olup bir yere enerji iletmiyorlar.
02:36Dolayısıyla burada kendi içinde şeyini bitirip işte enerjisini tüketip ki artçıları bunlarla ilgili sönümleniyorlar.
02:43Burada bizim için tehlike arz eden yine kabaca siz diyorum sarıs fayından bahsedebiliriz.
02:47Şurada hemen daha evvelki yayınlarda geldiğimiz bir Malatya fayımız var şöyle uzanan.
02:52Burada hemen bir RGS fayımız, yukarıya doğru dönen deliler fayı, işte erkilet fayı gibi, RGS fayı gibi faylarımız var.
03:01Ecem işfayı gibi faylarımız var. Bunların hepsi çok yavaş hareket eden ve ailesel dönemde büyük deprem üretmemiş ama
03:07tarihsel dönemde 7 ve 7'ye yakın depremler ürettiği makalelerde ifade edilen ama hızları çok yavaş.
03:14Yani biz Kuzey Nodolu fayında depremlerle karşılaşıyoruz ya, yılda mesela 23 milim, 24 milim hareket etmek isteyen bir enerjiyle orası
03:21çalışıyor.
03:22Ve dolayısıyla 150 yıllık, 200 yıllık periyotlarla büyük deprem üretiyor.
03:25Burada bunlar 1 milimetre gibi hareketler. Dolayısıyla binlerce yıl geçmesi gerekiyor ki büyük bir deprem üretebilecek hale gelsin.
03:33Hocam peki şimdi bu birbirini tetikleyen levhalar dediğimiz, özellikle Ege bölgesinde çok fazla var.
03:42Afrika'dan gelen levhalarla işte Ege bölgesindeki levhaların sıkıştırması artık sizden öğrendiğimiz kadarıyla bilgiyi de size satmak gibi olmasın ama şunu
03:49soracağım.
03:50Kayseri'de var mı böyle Akdeniz'e doğru? Çünkü biz Maraş depremini yaşadık.
03:55Burada hala daha biriken bir enerji ve buradan gelecek levhalarla birbirini sıkıştırıp buralarda etkiyi sağlayacak.
04:02Şimdi bizim bütün depremlerini söylediğiniz gibi aslında levha hareketlerine, levha tektonyla bağlı olan depremler.
04:07Bunlar da öyle depremler.
04:09Bahsettiğiniz işte Arap levhası ve Afrika levhası. Afrika levhası bizim altımıza giriyor ve bizi kaldırıyor.
04:15İşte dağların oluşması, öne doğru gitmemiz bunun sebebiyle oluşan.
04:18Bu fayların hepsinin aslında bu sıkıştırmalar ve alta girmelerle bizi bir dezerformasyon uğratıyor.
04:23Bir yapımızı değiştiriyor. Orada bir kırıklar alanı oluşturuyor.
04:27İşte bunların tamamı aslında böyle oluşan faylar.
04:29Ancak bir fayın diğerine birebir etki etmesi için çok büyük depremler üretmesi gerekiyor.
04:34Yani yedi büyüklüğündeki bir deprem ancak yakınındaki bir faya enerji iletmiş oluyor.
04:40İşte saatler sonra yaşadığımız diğer ikinci deprem gibi.
04:43Ya da Gölcük'te hatırlayın işte sonra Bolu'da deprem yaşamamız gibi.
04:47Ama böyle üç buçukluk, dörtlük, beşlik depremler bizim ülkemizde yani sayısı 500 ile 1500 arasında değişen yıl içinde olan depremler.
04:55Dolayısıyla bunlar herhangi bir enerji iletmiyorlar.
04:58Fayın yapısına da bağ olarak yani burada işte bu kısa fay üzerinde ya da sarıs fay üzerinde olan bir depremin
05:04çok büyük bir deprem olması lazım ki hemen altında işte Adana'daki bir faya bir enerji iletebilsin.
05:09Aynı tektonik hareket üzerinde olabilsin.
05:11Bunlar iç Anadolu'da Anadolu plakası üzerinde işte bu sıkıştırmalar, bozuşmalar ve birbirini tetkiklemelerin etkisiyle kırılma alanlarında oluşan faylar.
05:21Ve yönleri dolayısıyla doğrultu atımlı, normal faylar, ters faylar diye ayrılan birçok çeşitte karşımıza çıkıyor.
05:27İşte Kuzey Anadolu fayındaki gibi hepsi doğrultu atımlı değil.
05:30Çökme batmalarla, genişleme daralmalarla oluşan faylar genelde iş Anadolu ve Batı Anadolu'ya doğru karşımıza çıkıyor.
05:36Birbirini o yüzden böyle net tetikliyor ifadesini ya da hesaplama yolunun işte bundan sonra bu olur diyebileceğiniz depremler değiller.
05:42Vatandaşımız o yüzden böyle hesaplanabilir olmayınca sosyal medyada geçen bundan sonra büyük olur depremi vatandaş karşılığı büyük deprem olacak diye
05:51algılıyor onu.
05:52Bir hesaplama şansı olmadığı için.
05:53Biz de işte sizin yayınlarınız aracılığıyla buradaki politika gereği de biz bu doğru yayıncılığı yapmak adına işte bunu böyle ifade
06:00etmekte fayda olduğunu görüyoruz.
06:02Ve karşılığını da gerçekten alıyoruz.
06:03Rahatlamış insanların mesajlarıyla karşılaşıyoruz.
06:06Bu bölgede bununla ilgili bir büyük deprem beklentisi yok.
06:09Tetikleyeceğimiz hiçbir yer yok.
06:11Dolayısıyla genel Türkiye için de birçok fay zaten bizim için tehlike verisi var.
06:19İşte 3.6 biliyorsunuz Marmara'da oldu.
06:22Geçen akşam yine Adalar Açıkları'nda gibi.
06:25O endişelendirdi mi hocam biraz öyle gelelim.
06:28Adalar Açıkları'ndan gelen o haberle birlikte aslında hepimiz ne oluyor o İstanbul depremini tekrar bir hatırlatırız.
06:33Şöyle büyütmeye çalışırsam orayı eğer şey yapmazsak.
06:36Hocam önce kalemi.
06:37Pardon kalemi kapatalım doğru.
06:39Evet şimdi buyurun.
06:40Buyurun hocam.
06:40Teşekkür ediyorum.
06:42Böyle çektim.
06:43Hemen olduğu yere geldik.
06:44Şimdi burada Erdek üzerinde.
06:47Şöyle kalemi hocam silgiyi.
06:49Kaleme de geldim.
06:50Silgiyi alalım.
06:50Önce bir silelim.
06:51Tamam.
06:52Silgiyi kaleme de geldim hemen.
06:54Buyurun hocam.
06:55Şu tarafta olacağımız için onları şey yapmayacağız.
06:58Kalemi işaretleyelim hocam.
06:58İşaretledik.
06:59Şimdi kalemi de işaretledik.
07:01Şimdi burada bizim Erdek ve Marmara Adası meydana gelen depremle ilgili burada daha evvelden burada faylarımız olduğu bakın şöyle kabaca
07:12çiziyorum.
07:12Burada faylarımız olduğu normal faylarımızın olduğu birçok makalede olan 1935'te 6.4 büyük günde bir depremin şurada ve kabaca ifade
07:24ediyorum yine Erdek açıklarında burada iki büyük depremin ardı ardı olduğu bir gün içinde 6.4 ve 6.3 olduğunu
07:30biliyoruz.
07:31Ve meydana gelen depremde yine bu alanda işte kabaca işaretlediğimiz zaman yine aynı fay hattı üzerinde bu normal faylar üzerinde
07:39olmuş bir deprem olarak gözüküyor.
07:41Yani bu alanda tekrar deprem oluşturabilecek enerjiyi daha toplamadığını bilimsel olarak düşünüyoruz.
07:48Çünkü çok yakın zamanda 6.4'lük bir deprem olmuş ve bundan sonra burada bu tip depremlerde karşılaşmışız.
07:53Bizim hep konuştuğumuz şu kuzey kolu yayınlarımızda konuşuyoruz siz de ifade ediyorsunuz burada bir kuzey kolumuz var.
08:03Kuzey Anadolu fay hattının üst kolu ve İstanbul'u etkilemesi muhtemelen tartışma konusu olan ama aşağıda da bir alt kolumuz
08:09var burada ayrılan.
08:11Şöyle devam eden üzerinde bandırma çok kabaca çiziyoruz tabii kusura bakmasın insanlar ama burada İznik mekece fayımız var.
08:19Oldukça enerjisini biriktirmiş potansiyel bölgelerimizden biri.
08:23En son ne zaman olmuş oradaki bir?
08:25Burayla ilgili yaklaşık 200 yılı doldurmuş durumda.
08:28200 yılı doldurunca biraz endişeleniyor mu?
08:30Buradaki periyotlar öyle.
08:32Dolayısıyla bu noktada baktığımızda 7'nin üzerinde deprem bekleyebileceğimiz güney kollardan İstanbul için sadece bunun endişeli bizim için endişe yaratmadığını,
08:44güney kolda olacak depremlerin de bizim için problem olabildiğini ifade ediyoruz.
08:48Buradaki depremleri işte bu güney kollada birleştiren makaleler olmakla birlikte yalnız genel kanı bu alanda mümferit bu faylar üzerinde depremlerin
08:57olduğu ve dolayısıyla bu depreminin onlarla ilişkili bir deprem olduğu ve büyük bir deprem üretmeyle ilgili bir potansiyelinin olmadığını ifade
09:04edelim.
09:04Ancak güney kolumuz bizim her zaman o en son kırıldığı biliyorsunuz işte kırıldığı alandan sonra geldi, kırıldı, tekrar geri döndü,
09:13boşluğu kapattı biliyorsunuz.
09:14Artık bu iki kola, arada da bir çınarcık şeyimiz var.
09:17Bu iki kola enerjisini iletmiş, bekliyor.
09:20Burası bekliyor mu hocam?
09:21Tamam şurayı şöyle yapalım, burası bekliyor mu?
09:23Çınarcık içinde biliyorsunuz tarihsel dönemde deprem var.
09:28Bu tarihsel dönemdeki depremle acaba işte yukarıdaki kolda mı oldu, aşağıdaki kolda mı oldu tartışmaları neticesinde bu alanda o yüzden
09:36potansiyel alanlardan biri, altın üzerinde deprem üretme ihtimali olanlardan biri.
09:39O yüzden kırmızı olarak gözüküyor bizim haritalarımızda da.
09:43İşte bu yer oturtma kısmı aletsel dönem olmadığı için tamamen anlatımlarla bu fay burayı etkilemiştir.
09:50O zaman çınarcık açıklarında olmuştur.
09:52Dolayısıyla yeri burasıdır.
09:53İşte 1509, 1786, 1894 depremleri gibi, 1894'ün aşağıda mı yukarıda mı olduğunu tartışmamız gibi.
10:01Biz burada gerçek olan şu, bunu atlamamak zorundayız.
10:05Biz hazırlık kısmını tamamlamak zorundayız.
10:07Yani bu diğeri sadece uyarı, bilgilendirme, bu hazırlıkların yapılması için ikna etme yolu belki de.
10:13Bizim bu yayınlarımızda, sizin aracınızda belki bu iknayı kolaylaştırıyor.
10:17İnsanların bunun için yönelmesini, devletin işinin biraz daha kolaylaşmasını sağlıyor.
10:22Bana göre kentsel dönüşüm, bina risk analizleri, deprem eğitimleri, dünyada kabul edilen, literatürde kabul edilen hazırlık çalışmaları bunlar.
10:30Yoksa bu diğeri bilimsel konu.
10:32Evet bunu konuşalım, bilelim nerede olacağını öğrenelim.
10:34Ama bunun tek kurtuluş yolu da depremi beklemektir.
10:37Bununla ilgili hazırlıkları yerine getirmek maalesef.
Yorumlar