• 6 dakika önce
Türkiye, 2027 yılında TÜBİTAK bünyesinde devreye alınması planlanan 54 kübitlik kuantum bilgisayarıyla geleceğin kritik teknolojilerinden birinde önemli bir adım atmaya hazırlanıyor. İsrail basınında da gündem olan proje, Türkiye'nin siber güvenlik, şifreleme teknolojileri ve askeri sistemlerdeki araştırma kapasitesini artırmayı hedefliyor. Bilişim Uzmanı Emre Özcan, 54 kübitin yalnızca bir kapasite göstergesi olmadığını, yerli teknoloji geliştirme ve stratejik araştırmalar açısından önemli fırsatlar sunacağını belirtiyor.

Kategori

🗞
Haberler
Döküm
00:00Şöyle Tunç Bey aslında kuantum bilgisayarları açıklarken evimizdeki ya da iş yerimizdeki bilgisayarların 1 ve 0 ile çalıştığını söylemek gerekiyor.
00:09Yani nedir 1 ve 0? Yani belli komutlarla bilgisayarlar çalışıyor.
00:15Biz onlara belli komutlar veriyoruz ve bizim verdiğimiz komutlara göre çalışıyor evimizdeki ve iş yerimizdeki bilgisayarlar.
00:22Ama kuantum bilgisayarlar çok karmaşık problemleri bile çözebilecek yeteneklere sahip.
00:27İçinde bulunan teknoloji çok daha gelişmiş bir teknoloji.
00:33Çok büyük problemleri stratejik olarak çözülemeyen, bugüne kadar çözülemeyen ve kırılamayan şifreleri bile kırabilecek seviyede bu karmaşık problemleri rahatlıkla çözebiliyor.
00:45Tabii burada farklı teknolojilerden yararlanıyor.
00:49Çok farklı teknolojileri bir araya getirip kullanıyor.
00:53O yüzden evimizdeki klasik bilgisayardan çok daha farklı bir teknoloji olarak düşünebiliriz.
01:01Peki haberde de az önce telaffuz ettik.
01:05Qubit, Qubit nedir? İzleyicilerimiz için en basit haliyle bir anlatır mısınız bize?
01:12Qubit, kuantum bilgisayarların kullandığı aslında kapasite.
01:17Buradaki kapasite şunu ifade ediyor.
01:20Özellikle Türkiye'nin geliştirdiği yerli teknoloji 54 Qubit çapında olacak.
01:26Şu an 54 Qubit çapında olacağı, hatta İsrail basınında bile yer buldu.
01:31Şu an İsrail'in bile kullandığı Qubit'ler 27 bandında ama sadece tek başına Qubit'le bu farkı anlatmak doğru
01:41olmaz.
01:42Burada yararlanılan teknoloji, stratejik olarak yararlanılan kaynaklar ve geliştirme teknolojisi anlamında bu durumu ele almak lazım.
01:52Aslında 54 Qubit burada bizim yerli ve milli teknolojiyi geliştirirken ciddi bir alan açıyor, bir araştırma alanı açıyor.
02:03Ve bu araştırma alanı içerisinde bu kuantum bilgisayarları geliştirirken çok farklı denklemleri bir araya getirme fırsatı sunuyor.
02:12Ve en önemlisi de burada aslında burayı şöyle okumak lazım.
02:16Bizim kendi aslında buradaki teknolojimizi geliştirme anlamına geliyor bu.
02:22Kendi teknolojimizi, kuantum teknolojimizi geliştirme fırsatı tanıyor.
02:27Ve bu kuantum teknolojisini geliştirirken de bize araştırma anlamında, ciddi anlamda büyük bir ekiple çalışma fırsatı sağlıyor.
02:37Stratejik olarak büyük problemlerin kendi özellikle bizim askeri sistemlerde, bölgesel olarak ciddi anlamda siber teknolojilerde öne geçmemizi sağlıyor.
02:50Özellikle şunu vurgulamak lazım.
02:53Artık günümüzde sadece silahla ya da sadece bunun işte bir kara savaşıyla bağdaştırmamak lazım günümüzdeki savaşı.
03:05Artık siber saldırılar biliyorsunuz birçok ve gündemimizde son günlerde de yaşıyoruz.
03:10Sibel saldırılar ya da buradaki teknolojik saldırılarda bizim öne geçirecek, stratejik olarak aslında bize katkı sağlayacak bir yatırımı aslında imza
03:23tutulmuş durumda.
03:24Sayın Özcan bize katkı sağlayacak, kazanım sağlayacak dediğiniz noktada İsrail ile kıyaslayarak örnekleyebilir misiniz?
03:32Şimdi bizim kuracağımız sistem 54 kübit, İsrail'inki ise sizin de az önce söylediğiniz gibi 20-27 kübit.
03:40Şimdi arada ciddi bir fark var.
03:42Peki bu farkı hangi gelişmelerle, hangi kazançlarla doldurabiliriz?
03:47Tabii aslında en başta ifade ettiğim gibi kübit, burada kübit sayısı diğerinden üstün olduğunduğu anlamına gelmiyor.
03:56Burada yerli teknolojilerin hızlı bir şekilde buraya entegre olması, uyum sağlaması ve bizim araştırma kapasitemizin aslında yüksek...
04:10Tek başına kübitle sadece bu durumu açıklamak doğru olmaz.
04:20Biz burada araştırma kapasitemizin daha yüksek olduğu ve buradaki geliştirme sahamızın daha yüksek olduğu anlamına geliyor.
04:29Ve bu kuantum bilgisayarlar özellikle bu şifreleme teknolojilerinde yapay zekadan, veri biliminden yararlanıyor.
04:38Ve çok daha geniş bir kapasiteyle bu yapay zeka ve veri biliminden yararlanacağımız anlamına geliyor bu.
04:46Ama tabii ki İsrail bu teknolojiyi daha uzun süredir kullanıyor.
04:51O yüzden daha net bir şekilde onun önünde olduğu anlamına gelmiyor.
04:57Ama bizim için ciddi bir kapasite alanı sunuyor.
05:01Biz burada araştırma ve geliştirme faaliyetlerimizi çok daha geniş kapsamlı yapacağımız anlamına geliyor 54 kübit.
05:10Ve en önemlisi de yerli teknolojileri buraya entegre ettiğimizde bu kuantum bilgisayarlar bize uzun vadede özellikle siber teknolojilerde, dijital teknolojilerde,
05:23askeri, savaş stratejilerinde bile çok büyük avantaj sağlayabilecek bir konuma gelecek.
05:29Çünkü kırılamayan şifrelerin kırılması, güvenlik sistemlerine erişimde özellikle bizim siber güvenliğimizin ciddi anlamda artırılması anlamına geliyor bu.
05:41Çünkü bu araştırma kapasite geliştirme alanının yükselmesi siber güvenlik alanında da bizim alanımızın genişlemesi anlamına geliyor.
05:51En büyük kazanım ve en büyük fırsat olarak ben burada 54 kübiti araştırma ve kapasite alanımızın geniş olması olarak yorumluyorum.
06:00Burada da tabii ki bakanlığımız zaten özellikle bu alanda çalışacak ekipleri de ciddi bir araştırma ve geliştirme alanı sağlayacağını duyurdu.
06:12Bu yönden bakacak olursak şu an bizim araştırma geliştirme ve yerli teknoloji geliştirme anlamında çok ciddi bir kapasiteye sahip olduğumuzu
06:23rahatlıkla söyleyebiliriz.
06:24Şimdi bu söylediklerinizden İsrail basınının bizim bu projemizle ilgili Türk canavarı başlığını atması, manşetini atması çok doğal o halde.
06:35Tabii ki çok doğal.
06:37Çünkü bugüne kadar kuantum bilgisayarlarda İsrail aslında bu teknolojiyi yönetiyordu ve bu teknolojiye hakimdi.
06:45Kendi sistemlerinin korumasını da bu teknolojilerle sağlıyordu.
06:49Şimdi İsrail'e ait güvenlik sistemlerinin, şifrelerinin kırılabileceği ihtimali bile biliyorsunuz İsrail basınında bu geniş yankı bulmasının temelinde bu var
07:00aslında.
07:01Çünkü bu bize ait bir teknoloji olacak.
07:04Hem bizim siber güvenliğimiz anlamında ciddi katkıları olacak hem de özellikle İsrail'e ait bizim de buradaki şifrelemelerle alakalı yapacağımız
07:14çalışmaları belki uzun vadede bu şifrelerin kırılabileceği ihtimali konuşuluyor.
07:19Bu teknolojiyle birlikte.
07:21Bu da tabii ki doğal olarak İsrail'i ve İsrail basınında oldukça rahatsız etmiş durumda.
07:27Biz burada en önemlisi yerli teknolojiyi geliştirme alanı sağlamış oluyoruz.
07:33Bence asıl burada üzerinde durulması gereken konu bu.
07:38Yapay zeka ve veri bilimiyle de bunu desteklediğimizde siber güvenliğimizin,
07:42işte günümüzdeki özellikle siber saldırıları da baz alacak olursak bizim tüm kurumlarımızla birlikte bu dünyada, dijital dünyada korumamızı sağlayacak çok
07:54önemli bir teknolojiyi geliştirmiş ve geliştirmeye başlamış bulunuyoruz diyebiliriz aslında.
07:59Sayın Özcan son olarak yine az önceki İsrail gazetesinin haberinde şöyle bir alt başlık da var.
08:06Diyor ki İsrail'in sakladığı sır tehlikede.
08:09Şimdi bir bilgisayar başka bir ülkenin sırlarını nasıl tehlikeye atar diyerek böyle görevimiz tehlike tadında bir açıklama istiyorum sizden.
08:19Evet şimdi aslında şöyle Tunç Bey, burada bu bilgisayarlarda biliyorsunuz şifreler ya da güvenlik sistemleri belli koruma kalkanlarıyla şifreleniyor.
08:31Ve şifreleme mantığı bizim bildiğimiz o klasik parola girdiğimiz ya da iki faktörlü kimlik doğrulaması oluşturuyoruz biliyorsunuz hesaplarımıza girerken.
08:40Bunlar gibi klasik bir şifreleme yöntemiyle korunmuyor bunlar.
08:44Çok daha gelişmiş sistemlerle işte kuantum bilgisayar dediğimiz normal bilgisayarların komutlarıyla çalışmayan bu bilgisayarlarda bu şifreler tutuluyor.
08:55Ve biz bu teknolojiyi kuantum teknolojisini hayata geçirdiğimizde bu kuantum bilgisayarının bu şifrelerden oluşan koruma kalkanını işte kodlamalarla burada özellikle
09:09yapay zekadan da faydalanarak...
09:12Bu rahat bir şekilde kırabileceğini düşünüyoruz.
09:16Bu güvenlik kalkanını kolaylıkla...
09:20...ve klasik şifreleme mantığının dışında düşünmesini istiyorum buradan bizi dinleyen izleyicilerimizin de.
09:27Bu tamamen çok boyutlu şifrelenmiş, klasik bir komutla çözülemeyecek.
09:34Sadece kuantum bilgisayarı dediğimiz çok karmaşık problemleri çözen bilgisayarların aslında çözebileceği ve kırabileceği sistemler...
09:44Peki.
09:44...özellikle de bu askeri güvenlik sistemlerini burada tutuyorlar.
09:47Peki.
09:48Sayın Emre Özcan çok teşekkür ederiz.
09:53İzlediğiniz için teşekkür ederim.
09:53Bir sonraki videoda görüşmek üzere.
09:55Bir sonraki videoda görüşmek üzere.
09:56Bir sonraki videoda görüşmek üzere.
09:56İzlediğiniz için teşekkür ederim.

Önerilen