00:00Yanımızda Profesör Doktor Şener Üşümezsoy var.
00:03Efendim hoş geldiniz yayınımıza.
00:04Hoş bulduk.
00:05Şimdi Balıkesir'de dün de bir deprem oldu.
00:08Panikledi insanlar.
00:09Neler söylersiniz?
00:11Evet kimse sınır galdığını bilmezken biz sınır gıda risk olduğunu uygulamıştık.
00:15Ağustos ayında olan riskten sonra.
00:18Ağustos olan.
00:20Şu an canlı yayındayız hocam.
00:22Ha öyle mi?
00:23Ağustos ayında riskten sonra.
00:266.1'lik deprem olduğunda.
00:28Sındırgı'nın altına Sındırgı Dağı dalıyordu.
00:31Ama artçılar Sındırgı'nın altı payın kırıldığı yerde değil Sındırgı Dağı'na doğru gelmişti.
00:37Sındırgı Dağı da şu şekilde birbirine makaslayan yani bir basamak gibi buna kürekle risk pay diyoruz.
00:44Kürekten bir yeri deliyorsun bir daha kazıyorsun.
00:48Onlar arka arka gelen böyle bir paylanma oldu.
00:50O paylar aslında bir sürü artçı gelmişti.
00:54Onlar artçı değildi.
00:55Bu yeni olan depremin öncüleriydi.
00:58Şimdi altı nokta birlik deprem mi onlar oluşturdu.
01:02Düğünde bir tane beşlik beş birlik deprem oldu.
01:06Bu ikinci fayın dışında belki de önce olacak bir depremdi.
01:11Bu anlattığım bayır dediğimiz bir yere doğru gelen kesim.
01:14Burada faylar şöyle.
01:16Elimi böyle koydum bir tanesi.
01:18İkincisi bu.
01:19Üçüncüsü bu.
01:20Arda arda dizilmiş birbirini aşmış faylar var.
01:22O faylarda olan depremden dolayı o faylarda olan depremden dolayı depremlerin aşağıda hepsi birleştirerek tek faya dönüyor.
01:31Burada bir deprem ikinci deprem olarak ikinci fayı da getirdi.
01:36Zaten artçıları dediğimiz kesim öncüyü de ikinci depremi getirmişti.
01:40Üçüncü deprem de gelebilir mi diye ortada bir kuşkumuz var.
01:43Artçıları o yüzden takip ediyoruz.
01:46Söyle bu ne demek oluyor hocam?
01:48Yeni bir deprem beklentimiz mi var bizim?
01:52Tekrar başına geleyim.
01:53Yani birinci depremden sonra artçılar dediğimiz faylar şeyler depremler hepsi dağ üzerinde dağ içinde olmuştu.
02:04Dağ içinde makaslanan listrik faylarda oldu.
02:07Demek ki onlar artçı değil öncüydü.
02:09Öncü demek faya stres geldi.
02:11O fayı kırma şafağındaydı.
02:14Ve ondan üç ay sonra bu kırıldı.
02:15Şimdi bundan sonra son deprem bizi alert eden bu bahsettiğimiz kesimin dışında 5-10'da birlik deprem oldu.
02:25Yani fay kuzeyden güneydoğuya doğru giden bir kesimde oluşmuştu.
02:30İşte burada fay simav fayına doğru gitmiyor.
02:34Ama güneye doğru giden kuzeybatı güneydoğu girişti.
02:38Bir doğrulukta bir fay kırılmıştı.
02:39Burada şimdi güneydoğu kuzeybatı alanında olan artçılar var.
02:44Bu artçılardan Yüreyir'de var, Bayır'da var.
02:48Onlar bir deprem oluşturabilir veyahut da oradaki bu çift deprem yırtılması tamamlamış da olabilir.
02:56Peki Marmara depremini konuşuyoruz yıllardır.
02:59Marmara depremiyle bu depremin bir alakası var mı hocam?
03:02Marmara depremiyle bu depremin alakası yok ama Marmara depremi için vurgulamamız gereken nokta şu.
03:07Karadeniz'de bir deprem oldu ve çok da çekmece ve büyük çekmece hissedildi.
03:12Herkes dedi hani Karadeniz'de deprem yoktu.
03:14O 23 Nisan'da olan depremin artçısıydı.
03:1723 Nisan'da olan deprem bu bölgede stresini boşalttığı zaman kumurgazla silir arasında 35 kilometre.
03:25Ama silir büyük çekmeceden Yeşilköy'e kadar giden bir fay yoktu.
03:29O yüzden de artçılar orada bulunmuyordu.
03:31Ama artçı neredeydi?
03:32Orta sırtın doğusunda güney iniyor.
03:34Öbür tarafta silir çukurunda beşlik deprem oldu.
03:37Siyen'e de çıkmıştım orada.
03:38O da bunun artçısıydı.
03:40Peki İstanbul'da Kuzey Marmara kenesinde Adara fayı ve orta sırtta risk yok dedik.
03:46Orada gerçek yok ama İstanbul'da tarih boyunca 15009, 1719, 1766, 1894 ve 1999'da depremler olmuş.
03:55Onların oluş mekanizmasına baktığımız zaman son olarak 1894 depremi ile 1866 depremi aynı latüt içinde birbirini tamamlayan, birbirine aynı paralelikte olan bir çatal da olmuştu.
04:10O çataldaki deprem demek ki 1866'taki beklenen depremi 1894 enerjisini almıştı.
04:17Öbür taraftan 1999 fayın diğer kesimi kırıldı.
04:22Aralarında mesela 1963'te kırılan var.
04:24Ve böyle bir mekanizma ortada.
04:27Ve bu anlamda baktığım zaman buradan ne çıkarsınız?
04:29Daha evvelten 99 depreminde fay geldi teşvikiye.
04:33Oradan Esenyur'da doğru giden bir hattaydı.
04:37Orada risk vardır diye 25 yıldan beri söylüyorum.
04:39Ama son 1894 fayının Yalovaç-Narik kıyısında çatal fayda olması ondaki stresi boşaltmış görülmekte.
04:48Şimdi hocam Balıkesir Sındırgı'da fayları konuşuyoruz ya ne kadar bir büyüklükte deprem oluşturma potansiyeli var o bölgenin?
04:55Söyledim ya eğer o fay 3 fay bir yerde kırılsaydı 6.6'lık deprem olurdu.
05:031970'de Gediz'de 40 km fay kırıldı 6.8 olmuştu.
05:07Ama burada 6.6'lık deprem yerine 3 tane 6'lık deprem olsa bile enerjisi onun 16 kat daha düşük bir enerji çıkmış oluyor toplam olarak.
05:16Yani 6 artı 6 artı 6 ile çıkan enerji 3 tane 6.
05:22Ama bunu bir seferde kırıl zaman bu olduğu gibi 6.5'tan yüksek 7'ye yakın bir deprem 6.7'lik 6.8'lik bunun 16 kat daha yüksek enerjisi vardır.
05:33O yüzden Sındırgı'ların buradaki bu küçük depremlerle atlatmış olması olumlu bir şey.
05:38Ama daha boşalmadı o enerji. Bitmedi.
05:41Bir tane var ama bilmiyoruz onu dedim.
05:44Sun 5'lik depreminin olduğu kesim.
05:47Bayır dediğimiz yerde.
05:50Sındırgı'da ile deprem istiyorsan bir tane 6'lık olabilir diye düşündürürüz.
05:55Ben istemiyorum hocam.
05:56Ben onu demiyorum tamam şu anda canlı yayın.
05:58Beklentimiz ne?
05:59Ama 3 defa aynı şeyi söyletiyorsun bana ya.
06:02Tam anlamıyla anlamak için.
06:04Tam anlamıyla açıkça söylüyorum.
06:05Biri depremde 6.1'lik Sındırgı'nın altında oldu.
06:09İkinci depremde artçılar dediğimiz aslında Sındırgı Dağı'nda normal faylarda oluşan bir deprem vardı.
06:18Bunları biz artçı deniliyordu ama biz onu İshak Yılmaz'dan bunlar yeni depremin tomurcuktan olarak yeni depremi yapan kesimdi.
06:25Şimdi o bölümde birbirine böyle gelen iki faydı kuzeyden güneye.
06:29Şimdi üçüncü bir fay üzerinde bazı hareketler var ama bunu anlamamız için bu ikinci üçüncü fayın deprem olmasını artçıların devam edip onda öncüler yaratılarak çıkardığı resmi görmemiz lazım.
06:42O artçıları o zaman bundan sonra takip edeceğiz.
06:46Evet bravo.
06:47Tabi uzun süredir Ağustos ayından bu yene balık kesir sındırgı sallanıyor hocam.
06:52Binin üzerinde deprem olmuş yani sayıda oldukça fazla.
06:55Ondan hiç önemli değil yani.
06:56Sadece önemli olan ana kırılma.
06:59Depremin sayısı önemli değil buradan.
07:00Değil.
07:01Ana kırılma 15 kilometre uzunlukta genişlik 12 kilometre 150-200 kilometrelik bir yüze yırtılıyor.
07:09Beşlik depremde 3 kilometre çapında 10 kilometrelik bir yüze yırtılıyor onun etrafında.
07:13Dörtlük depremde 1 kilometre çapında yırtılıyor.
07:16Ama altılık bir depremde 10 kilometre çapında 100 kilometre karelik bir yer yırtılıyor.
07:216.1 150 kilometreye doğru 200'e doğru gidiyor.
07:25Burada kalan bir boşluk içinde bir altı deprem potansiyeli olabilir.
07:29İkiz yerine 300 doğurabilir deprem.
07:32En son cümle bu olsun.
07:33En son olmasın hocam şöyle.
07:35Balıkesir böyle bir potansiyele sahip ama çevre illerde fayatlarında durum ne?
07:39Onları nasıl etkiliyor?
07:40O bitmez.
07:41Senin kaç dakika bana veriyorsun?
07:42Süresiz hocam size verdim.
07:44Canlı yayın değil mi şu anda?
07:45Şu an devam ediyorum.
07:45O zaman Simav'a alırsak.
07:48Burada Simav Dağı'nda bağlı bir fayda değil.
07:51Birçok haritada Simav Dağı'nın devamı gibi gösteriyorlar bu sındırgıyı.
07:54Ama Simav Dağı'ndaki fayda 2011'de bir deprem vardı.
07:58Orada gördüğümüz olay.
07:59Daha açık olması için şunu soracağım.
08:01Balıkesir Simav'ı etkiler mi?
08:03Sındırgı Simav'ı etkiler mi hocam?
08:06Sındırgı sındırgı kadar etkiler.
08:08Etkilemek altılık depremlerin etkisi etrafında yedi olur göbeğe düştüğü yere.
08:12Ama Simav'da deprem olur diye baktığımız yerde Simav'ın kuzeyinde kuzey güne gidiştiği yerlerde oluşan beşlik depremler vardı.
08:21Ama bu Simav Dağı'nın üzerindeki fayda değil.
08:23Yani fayı böyle yapıştırırsak bunun etrafında yırtılma olursa etrafların böyle yırtılmalar olursa bu büyük avucu yırtar.
08:30Ama parmaklarımın sıra bir sürü küçük küçük yırtılma olursa yırtılacak yüzey olmayınca deprem yapmaz.
08:35Simav'ın kuzeyinde Eğrigöz Dağı'nın doğu kenarındaki fayda bir sürü artçılar bir sürü depremler oluyor.
08:42Ama onlar deprem fırtınası Simav fayının üzerindeki deprem değil.
08:45Güney'e dönelim o zaman Manisa'dan başlayıp Manisa'nın hemen Salihli, Sart, Alaşehir ondan sonra Buldan oradan sonra Ladakya Denizli'ye doğru giden bir hat boyunca Ege bölgesi Anadolu'dan ayrılıyor ve tarihsel depremlerin çoğu burada olmuş.
09:03Hatta İsa'dan sonra 17'de Sart'ta olan bir depremde çok büyük bir deprem.
09:09Alışığa da kırılmış, İnci'de de geçmiş, İsa'dan sonra Kırk'ta da Ladakya'da olmuş.
09:15Burası tarihin en büyük depremlerin olduğu yer.
09:17Güney'de Sındırgı ve Simav daha küçük bir noktada.
Yorumlar