• 17 dakika önce
Gece Haberleri, 24 saatin tüm gelişmelerini ekrana getiriyor.

Kategori

🗞
Haberler
Döküm
00:03İNTRO
00:07CNN Türkiye hoşgeldiniz gece haberleriyle karşınızdayız.
00:11Dünyanın ve Türkiye'nin sıcak başlıklarını bu saat diliminde sizlerle değerlendireceğiz.
00:15Konuklarımız olacak.
00:17Washington'da alarm zilleri çalmaya devam ediyor.
00:20ABD yönetiminin en üst düzey isimlerine yönelik yeni bir saldırı iddiası gündemde.
00:25Trump'a yönelik suikast ihtimalleri konuşuldu.
00:28Ardından Beyaz Saray'ın kilit isimlerinin güvenlik gerekçesiyle askeri tesislere taşındığı haberleri arka arkaya geldi.
00:35Şimdi ise çok daha sarsıcı bir iddia var.
00:38CNN International'ın Amerikalı yetkililere dayandırdığı haberine göre İran, Washington'da Trump yönetiminin üst düzey isimlerini
00:47kirli bomba veya kimyasal silahla hedef alabilecek senaryolar üzerinde çalıştığı iddia edilenler arasında
00:55Trump tehdit iddialarını ciddiye aldıklarını açıklarken Tahran bu suçlamaları reddediyor.
01:01Peki bu iddiaların arkasında ne var?
01:05İran'ın gerçekten böyle bir saldırı kapasitesi var mı?
01:09Washington olası bir saldırıya mı hazırlanıyor yoksa yeni bir savaşın siyasi zemini mi oluşuyor?
01:16Washington-Tahran hattında tansiyon nereye yükseliyor?
01:19Tüm bu soruları doçent doktor Halit Hamzaoğlu ve doktor Sinan Demirtürk de birlikte masaya yatıracağız.
01:27Öncelikle hoş geldiniz, iyi geceler.
01:30Teşekkür ederim, hayırlı geceler diliyorum.
01:32Selam ve iyi gelinler.
01:33Teşekkürler.
01:35Sinan hocam sizinle başlamak isterim.
01:37İran'ın Trump ve çevresindeki üst düzey isimlere yönelik saldırı planları yaptığı iddiaları neden peş peşe geldi?
01:43Bunu merak ederim.
01:44Ayrıca bu haberlerin arkasında gerçek bir istihbarat tehdidi olabilir mi?
01:50Yoksa taraflar arasındaki psikolojik harp mi derinleşiyor?
01:55Bunu geride bıraktığımız zaman diliminde de konuşmuştuk.
01:58Artık psikolojik bir savaşa doğru mu evrilmiş durumdayız?
02:02Evet, yani bu tartışmaların ön plana çıkıyor olması aynı zamanda İran'ın elinin ne kadar güçlü olduğunu,
02:09yani psikolojik harekatın bir boyutu itibariyle İran'ın kazançlı olduğunu gösteren bir tabloda meydana getirilmiş oluyor.
02:16Sizin de ifade ettiğiniz gibi İranlı makamlar böyle bir şeye tevessül etmeyeceklerini beyan ediyorlar.
02:22Zaten bunun mantıklı olmadığını, savaşın bütün gidişatı söz konusu olduğunda ve bugün özellikle İran tarafının belli ölçüde müzakerelerde başarı elde
02:34etmek kaydıyla
02:35önemli bir sonuç meydana getirebileceği bir dönemde neden ABD'de bir devlet sürekliliği tehdidi meydana getirmek istesinler?
02:44Yani bir varoluşsal tehdit, yani bunu bir taktik tehditten, bir stratejik tehditle neden çevirmeyi tercih etsin İran?
02:52Ve karşısında gerçekten önemli bir güç olarak tarif edebileceğimiz ABD'nin bütün devlet gücünün, bütün saldırı unsurlarının, saldırı erkinin kendi
03:04üzerine yoğunlaşabileceği,
03:05belki de tarihinin görmüş olduğu en büyük askeri taarruzlardan birinin niçin üzerine çekmek istesin?
03:11Bunlar tartışılmadığı sürece özellikle CNN International'la son bir hafta içerisinde yansımış olan bu haberler neyi ifade ediyor?
03:21Hatırlayacaksınız, geçtiğimiz hafta bazı İsrail'li medya kuruluşları da İsrail İstihbarat Başkanı'nın ABD'deki ziyaretleri üzerinde durdu.
03:31Ve bu haberler hemen bu ABD ve İsrail'li istihbarat makamlarının görüşmelerinin akabinde yayılmaya başladı.
03:39Yani Donald Trump'a, Maliye Bakanına, Hazine Bakanına, kritik görevlerdeki üst düzey askeri ve sivil bürokrasiye suikastler düzenleyebilecek olan bir
03:52İran müdahalesi söz konusu.
03:55Yani bu dediğimiz gibi bir zehirli gaz yayıcı bir etki.
04:01Yani kirli bomba dedikleri, yani İran tarafından istihbarat belisine göre, bu habere göre İran tarafından Amerika topraklarına sokulmuş ya da
04:11Amerika topraklarında...
04:12Hocam bu kirli bomba daha önce kullanıldı mı dünyanın farklı bir yerinde?
04:15Yani bunu ilk kez mi duyuyoruz kirli bombayı?
04:17Evet ben bu haberde duydum.
04:21Elbette ki örnekleri vardır.
04:23Yani radyolojik bir yayılım sağlayan bir kimyasal bombanın olduğu söyleniyor.
04:29Yani bir mekana ya da bir bölgeye bırakıldığı zaman bir tür sarin gazı örneğinde tarif edebileceğimiz gibi...
04:37Radyoaktif bir takım molekülleri ortaya serpecek olan ve havaya yayılması itibariyle belki onlarca, yüzlerce kişinin hayatını kaybedebileceği bir teneffüs yoluyla
04:48bulaşabilecek bir bombadan bahsediliyor.
04:50Yani kullanıldı mı bu Uluslararası İlişkiler literatürüne, istihbarat ve harp literatürüne girdi mi?
04:56Ben çok net bir şekilde hatırlamıyorum.
04:58Belki Halet Hocam buna bir ilave yapacaktır, katkısı olacaktır ama bu tip bir gaz bombasının yani bu tip bir radyoaktif
05:06yayılım sağlayabilecek olan bir kirli bombanın en azından ABD'de veyahut da kıta Avrupa'da sivillere yönelik olarak kullanılmadığını,
05:15yani en azından siyasi suikaster perspektifinde ortaya çıkmadığını ben hatırlıyorum.
05:20Bunu rahatlıkla ifade edebilirim.
05:22Yani İran'ın elinde bu vardır.
05:24İran böyle bir radyoaktif bomba ya da radyoaktif bir yayılım sağlayabilecek olan bir kimyasal gaz üretme imkanına sahiptir.
05:33Ama asıl mesele ABD gibi son derece hem havaalanları, havadan gümrük kapıları, denizden ve karadan sınırları son derece muhafazalı, kontrollü.
05:45Yani hem İran vatandaşlarının hem İran'ın da bağlantılı pek çok vatandaşın ya da uluslararası terör faaliyetlerine bulaşabilecek ve yönlendirilebilecek
05:54olan şahısların ciddi anlamda gözetim altında bulundurulabileceği bir ülkeye bu tek bir gaz nasıl sokulacak?
06:00Veya ABD'de bu nasıl temin edilecek?
06:02Veya bunlar kritik hedeflere nasıl yaklaştırılacak Emrah Bey?
06:06Bu başlı başına bir mesele.
06:09Elbette ki ellerinde bir istihbarat var mı yok mu?
06:12Bunu ayrıca irdelemek gerekiyor.
06:14Fakat ABD'nin tarihine baktığımızda bu tip güvenlik kaygıları üzerinden, bu tip güvenlik endişeleri üzerinden kendi siyasal nizamını inşa etmeye
06:26müsait bir ülkeden bahsediyoruz.
06:28Yani ABD'nin 1. Dünya Savaşı'na müzahir olmasına bakın.
06:32ABD'nin 2. Dünya Savaşı'na müzahir olmasına bakın.
06:35ABD'nin 11 Eylül saldırılarından hemen sonra hem İkiz Kulelere yapılan LKİD'ye atfedilmiş olan, LKİD'ye yönlendirilmiş olan bu
06:45uçaklı saldırısı ve özellikle Amerikan kamuoyunun irite edildiği, Amerikan kamuoyunun güvenlik endişesiyle ayağa kaldırılmış olduğu bir yıl süren şarbon tehdidi.
06:58Yani bugünkü bu radyoaktif kimyasal sanıma benzeyen binlerce, on binlerce Amerikalıya LKİD tarafından şarbon gazına veya şarbon zehirine sahip olan
07:09mektupların gönderilmesi iddiasıyla,
07:11ABD toplumunun konsolde edildiği Afganistan ve daha sonraki yıllarda 2. Irak operasyonunun, 2. Irak harekatının hızlandığı ve İstanbul ülkelerine yönelik
07:24olarak ABD müdahalesinin, maskeri yetkisinin daha da kuvvetlenmiş olduğu bir tablo var.
07:29Yani haliyle hem geçtiğimiz günlerde konuştuğumuz Amerika'daki büyük uçak sistemlerine ilgili kriz, yani büyük havacılık krizi tam olarak sonlandı mı
07:41sonlanmadı mı belli değil.
07:43Bugün NASA ile ilgili olarak bunun gündeme gelebileceği konuşuluyor.
07:47Aynı zamanda başta çok yaygın olarak kullanılan bir firmanın, ABD kökenli bir firmanın bütün sistemlerine yönelik olarak da bir siber
07:57saldırının varlığından bahsediliyor.
07:59Yani bugün milyonlarca telefona ulaşılamadığı, erişilemediği, pek çok server'a, application'a veyahut da buna benzer dijital yazılımlara erişilemediği konusunda
08:11veriler var.
08:12Ne kadar doğru, ne kadar açıklığa sahip belli değil.
08:16Avrupa'dakilerle birleştirildiğinde, Avrupa'daki havacılık ve uzay kriziyle ve siber saldırılarla bütünleştirildiği zaman,
08:25elbette ki bir siber saldırıla karşı karşıya olunması mümkün olabilir ama,
08:29bu endişeleri derleyip toplayarak, belki de ocağın üçünden önce,
08:34yani kongrenin iki kanadında da yeni demokrat senatörlerin, kongre ve senato üyelerinin yemininden önce,
08:42yani kongrenin her iki noktasında da demokrat ağırlığın oluşmaya başladığı ve ABD'de cumhuriyetçilere ve Trump'a yönelik bir denetim mekanizmasının
08:52oluşacağı
08:53ve dış politikada da ister istemez bir balansın, bir dengenin meydana gelebileceği bir dönemden önce,
09:00belki de yeni bir saldırı hazırlığımı, bu da çok tartışılıyor ve konuşuluyor, değerlendirmeye devam edelim tabii ki.
09:06Sayın Hamzoğlu, siz bu özellikle yaşanan gelişmelere bir istihbarat tehdidi mi,
09:13yoksa taraflar arasındaki psikolojik harpin derinleştiği görüşünü savunur musunuz,
09:20yoksa çok daha farklı bir pencereden mi bakacaksınız acaba?
09:25Şimdi esasında Emrah Bey şöyle ifade edelim,
09:28meselenin bir iç politika yönü vardır, dinamikleri vardır,
09:32ikinci yönü dış politika, İran dosyası ve üçüncü boyutta uluslararası boyut.
09:37Şimdi bunları biraz açalım, şimdi birincisi iç politika boyutuna baktığımızda,
09:43bir kere şu anda Trump'ın en fazla arzuladığı şey,
09:46yabancı istihbarat biliyorsunuz, gözetim yasası var.
09:50Bu çok önemli bir yasa, şu anda 12 Haziran 2026'da bu yasanın süreci durduruldu.
09:57Ama filan devam ediyor, 17 Mart 2027 tarihine kadar filan devam edecek.
10:02Nedir bu yabancı istihbarat gözetim yasası?
10:05Esasında özellikle yurt dışındaki yabancı uyluklara yönelik bir aslında veri paylaşımını aslında öngören bir yasa.
10:13Dolayısıyla bu bağlamda bu yabancı aktörlerle ya da yabancı uyluklarla temas eden,
10:20Amerikan vatandaşlarını da mahkeme izni olmaksızın,
10:23bu veri paylaşımını gerçekleştirmesini sağlıyor.
10:27Yani Amerikan istihbaratına aslında kontrol mekanizması sağlıyor.
10:31Bu bağlamda iç politikaya yönelik bir aslında istihbarat girişimi olarak da değerlendirilebilir.
10:37Yani bu yasanın geçmesi gerekiyor bir şekilde.
10:393 Ocak 2027 tarihine kadar, yani yeni kongre sürecinde,
10:44demokratların kazandığı kongreye kadar bu meselenin çözülmesini istiyor Trump.
10:48Bu önemli. Trump çok fazla aslında denedi ama olmadı.
10:53Hem cumhuriyetçi kanattan hem demokratlar tarafından bu yasaya yönelik eleştiriler var.
10:58Yani yasanın özgürlüklerinin kısıtlamaya yönelik bir adım olduğunu düşünüyorlar.
11:02Özellikle birey güvenliğine yönelik bir tehdit oluşturduğunu düşünüyorlar.
11:06Bu bir iç politika yönelik bir aslında bir tezahür de söz konusu.
11:11İkinci mesele tabii ki İran konusu.
11:13Yani İran konusunda Mossad başkanının doğrudan Washington'a ziyaret etmesi,
11:18Washington'da görüşmeler yapması ve ardından böyle bir aslında Amerika'ya önce bir havacılık sektöründe yaşanan gelişme.
11:26Neredeyse felç oldu Amerikan hava sahası.
11:29İkinci mesele ise İran'a saldırı ihtimali ki Trump çok hevesli değil.
11:34Açık söyleyelim Trump böyle bir saldırıya şu anda hazır değil.
11:38Yani elverişli koşullar yok.
11:39Hem iç politika bağlamında hem de dünya politikası bağlamında böyle bir elverişli bir zemin yok.
11:45Konjöktür müsait değil.
11:47Dolayısıyla ekonomik ablukanın sonuç vereceğini düşünüyor Trump yönetimi.
11:51Ve Pentagon'un da bu yönde bir aslında bir perspektif söz konusu.
11:55Fakat İsrail ısrar ediyor.
11:57Netanyahu biliyorsunuz seçim hükümet kurma sürecindeki rolü tartışılıyor.
12:01Ve dolayısıyla biraz da psikolojik harpe doğru bir girişim olarak değerlendirebiliriz İran dosyası bağlamında.
12:08Bir de meselenin uluslararası boyutu var.
12:10Biliyorsunuz 19 Kasım'da büyük bir zirve yapılacak şimdi Çin'de.
12:14APEX zirvesi ve orada işte Trump, Putin ve Xi Jinping bir araya geliyor.
12:20Yani dünyanın üç önemli ülkesi bir araya geliyor.
12:24Bu bağlamda onlara da bir mesaj.
12:26Yani ABD her anlamda İran konusunu gündemde tutmaya çalışıyor.
12:30İran tehditini gündemde tutmaya çalışıyor.
12:33Pazarlık mekanizması olarak da değerlendirebiliriz bu meseleyi.
12:37Yani usak gemisi meselesinde olduğu gibi bu konuda da bir pazarlık mekanizması inşa ediyor kendince ABD.
12:44Tabii ki oradaki mesele çok önemli bir mesele.
12:46Çünkü İran üzerinde Rus sehbetçinin büyük bir etkisi var.
12:49Bu bağlamda hem istihbari olarak hem psikolojik olarak hem de tabii ki jeopolitik olarak İran konusu üzerinden orada bir aslında
12:57baskı mekanizması oluşturmaya çalışıyor.
12:59Yani buradaki iç politik dinamiklere de göz ardı etmememiz gerekiyor.
13:04Onu da söyleyelim.
13:04Çünkü büyük bir savaş var şu anda ABD, Amerikan siyasetinde.
13:09Onun bir yansıması da olabilir.
13:11Yani kişilere doğru, kişilere yönelik saldırılar yani artık saldırıların bireyselleşmesi doğrudan savunma bakanının, dışları bakanının hedef alınması biraz daha olayı
13:21bireyselleştiriyor.
13:22Yani Amerikan müesses nizanındaki büyük tartışmayı beraberinde getiriyor tüm bu meseleler.
13:28Onu da ifade edelim ama tabii ki işin özeti şu aslında İran meselesini bu kadar gündeme getiren aktör yani İsrail
13:36ve İsrail'in uzantıları var ABD'nin de etkili olduğu aslında bir meseles, nizam üzerinde mağazam bir etkisi var.
13:43Onu da kullanmaya çalışıyor.
13:45Yani bu hem de İran meselesini, Amerikan müdahalesini meşruiyet kazandırmaya yönelik bir adım yani bir siyasal bir zemin aslında yaratmaya
13:55yönelik bir adım olarak da değerlendirilebilir.
13:57Şimdi bu aniden böyle bir istihbaratın gelmesi tabii ki yani beklenmedik bir şey değil yani sonuç itibariyle ABD'nin İran
14:09dosyasını bir şekilde taze tutması gerekiyor, gündemde tutması gerekiyor.
14:13Bu çok önemli bir faktör ama aynı anda Avrupa'ya yönelik de bir aslında bir tehdit söz konusu.
14:19Yani bütün meselelere baktığımızda bir kere Amerikan siyasetindeki o yeni işte kartların tekrar dağıtılması ve buradaki yasaların özellikle bu yabancı
14:31gözetim yani istihbarat gözetim yasası 1978'de kabul edildi.
14:352008 yılında 702. madde ilave edildi.
14:39702. madde gerçekten Amerikan istihbaratına yabancı uyruklara yönelik her türlü gözetim ve aynı zamanda takip yetkisi veriyor.
14:50Yani sınırsız bir yetki neredeyse ve bu yetki aslında elinden alınmak üzere yani şu anda yasanın dediğim gibi süresi doluyor.
14:58Buna yönelik bir yani ivedi bir şekilde kongrenin karar alması gerekiyor.
15:03Bu yasa üzerinde de etki yaratmaya çalışıyorlar.
15:06Çünkü hava sektöründe ya havacılık sektöründe yaşanan gelişmeden sonra Amerikan Ulaştırma Bakanı şunu söyledi.
15:1350 milyarlık dolarlık bir şey yani ek bütçesi dedi.
15:17Yani iç politikadaki o aslında yaşanan sorunlar doğrudan Amerikan dış politikasından yansıyor.
15:23O kavgalar yani çok büyük kavga var çünkü içeride Amerikan siyasetinde.
15:26Bunun yansıması da olarak da değerlendirebiliriz Emrah Bey.
15:29Yani mesele tabii ki İran dosyası önemli.
15:32Bunu ifade edelim.
15:33Meselenin İsrail boyutu önemli.
15:35Ama Amerikan iç politikasındaki o gelişmeler doğrudan yönlendiriyor.
15:39Yani istihbarat da bu işin içerisinde.
15:41Çünkü Amerikan istihbarat da bu işin içerisinde.
15:44Ve artı yani çok farklı klikler var.
15:47Ve bu klikler arası mücadele doğrudan bu mesele meselede kendini gösteriyor.
15:52Yani şimdi panik Beyaz Saray'a baktığımızda panik yaratmamaya çalışıyor.
15:57Yani biliyorsunuz Beyaz Saray sözcüsü şunu ifade etti.
16:00Herhangi bir saldırı ihtimali yok şu anda.
16:03Ve dolayısıyla aslında bir toplumu yatıştırmaya yönelik adımlar atıyor.
16:07Ama baktığımızda istihbaratın açıklamasına baktığımızda tam tersi.
16:10Yani bir aslında gri alanlar oluşturarak hem toplumu Amerikan toplumunu kontrolde tutuyor.
16:16Aynı zamanda da İran'a mesajlar vermiş oluyor.
16:19Dolayısıyla bu iç politikada yaşanan gelişmelerin bir uzantısı.
16:24İran konusu çok öyle bir etiket haline geldi ki artık neredeyse bütün siber saldırı ihtimallerinde ya da bütün gelişmelerde İran
16:34etiketi kullanılıyor.
16:35Yani İran çok kullanışlı bir aslında etiket.
16:38Şimdi Avrupa'ya baktığımızda Avrupa'daki saldırılarda da bu sefer Rusya etiketi kullanılıyor.
16:43İtalya ve Fransa'daki saldırılarda oradaki e-postalarda işte Rusya mesajlar veriliyor.
16:49Dolayısıyla burada ben meseleyi şöyle özetleyeyim daha net olsun diye.
16:54İç politikadaki gelişmeler yani orada bir doğum sansısı yaşanıyor.
16:59Yani 3 Ocağı kadar bir şeylerin tanzim edilmesi gerekiyor.
17:03Yani Amerikan ilişki politikasının dizayn edilmesi gerekiyor.
17:06Trump'ın kafasında dünyasında farklı opsiyonlar var.
17:12Yani bir kere yasaların önemsediği yasaların geçmesini istiyor.
17:16Yani bunların da başında yabancı istihbarat gözetim yasası geliyor.
17:20Bir şekilde geçmesini istiyor.
17:22Çünkü eğer Mart'a sarkarsa Mart'a doğru muhtemelen demokratlar bunu bu yasaya karşı daha sert muhalefet, opozisyon yapabilirler.
17:31Yani buna karşılık olarak da şu anda Trump önlemini alıyor.
17:34Bir panik havası da oluşturdu aslında Amerikan toplumunda.
17:38Şu anda yani o acil bir şekilde hem Savunma Bakanı'nın işte Hexet'in aynı zamanda Rubio'nun biliyorsunuz artık
17:46onlar da şu anda korumaya alındı.
17:48Yani bu Amerikalılar bunu izliyor ve artı biliyorsunuz Ulusal Güvenlik Ajansı'nın sitesi de şu anda çalışır bir vaziyette değil.
17:56Yani bu da önemli çünkü Ulusal Güvenlik Ajansı bu sürecin tam da merkezinde yer alıyor.
18:01Yani bu yasanın aslında uygulayışı o.
18:04Yani Ulusal Güvenlik Ajansı onu da ifade edelim.
18:06Yani bir istihbarat hem istihbarat arasında hem de sivil siyaset arasında da bir kavganın olduğunu görüyoruz Emrah Bey.
18:13Yani onu ifade edelim.
18:14Yani ben daha çok iç politikadan kaynaklanan sorunlar olarak görüyorum bu meseleyi.
18:20Peki şimdi Sinan Hocam Amerika Birleşik Devletleri'nde son 72 saatte enteresan bir takım gelişmeler yaşanıyor.
18:28Bir takım önemli özellikle hava yolu şirketlerinin özellikle işleyişinin aksadığını, bir takım bilişim şirketlerinin sistemlerinin çöktüğünü,
18:41yine geride bıraktığımız saat diliminde dünyanın farklı yerlerinde kullanılan telefon uygulamasının telefon kullanıcılarının da sorun yaşadığını biliyoruz.
18:50Bir dünya 72 saatte 178 firmanın web sitesi hacklendiği söyleniyor.
18:57Acaba birileri bir şeyler yapıyor, sahte bayrakla bunu hareket ettirip birilerinin üzerine başka bir plan mı kurguluyor?
19:07Amerika Birleşik Devletleri'nde bu zamana kadar belki görmediğimiz enteresan bir takım gelişmeler yaşanıyor.
19:14Bizim program saatinde işledikleri konuda özellikle Yunus Paxo'ya aktardığında bir kaos senaryosu yapacaklardı, deneyeceklerdi, oldu, olmadığı bir takım yerlerde.
19:27Amerika Birleşik Devletleri'nde birileri sahte bayrakla başka bir plan mı düşünüyor acaba?
19:32Bu da mümkün fakat ABD'deki hem müesses nizam hem de devlet aygıtı içerisinde yerleşmiş olan ana unsurlar Amerikan toplumunu manipüle
19:44etmeyi becermişlerdir.
19:45Yani özellikle JFK yani John Kennedy suikastini göz önüne getirelim, hatırlayalım o ABD tarihi söz konusu olduğunda yakın dönemde veya
19:56Nixon döneminin o meşhur Watergate skandallarını basına bazen sadece ifşalar yaparlar.
20:02Yani buna istihbarat diplomasisi demek mümkün, basına neyin sızacağı ve ABD kamuoyunun nasıl teyakkuza geçirileceği, ABD toplumunun nasıl yönlendirileceği konusunda
20:13ABD'de bir tür algı yönetiminin babası denilebilecek olan bir talihsel mazi var, bir talihsel arka plan var.
20:21Haliyle ben bu kadar büyük bir kurgu olmayabileceğini yani ABD'nin belli ölçüde bir takım siber saldırılarla karşı karşıya kalmasının
20:32muhtemel olduğunu ancak bunu elverişli bir hale getirebilecek ve ABD'deki güvenlik kaygılarını bütün halka yayacak.
20:40Yani bu 72 saat içerisinde bir kaos alarmı vermek nereden çıktı?
20:45Yani televizyonlara, bütün telefonlara, SMS yoluyla ve elektrik kesintileri yoluyla milyonlarca Amerikanın içerisinde alınabileceği bir kaos alarmı.
20:55Yani bu dışarıdan gelmiyor, bizatihi devlet kurumları tarafından, devlet aygı tarafından planlanıyor.
21:01Şimdi Amerika gibi belli ölçülerde bir refah toplumu haline gelmiş ve bir anlamda başındaki devleti güvenlik esaslı konumlamış olan bir
21:11toplumun yani tırnak içerisinde Amerikan rüyasının mensuplarının, Amerikan idealinin mensuplarının bu kadar yoğun krizlerle denenmiş olması ve sınanmış olması bana
21:24göre bir olağanüstü hale geçiş eğilimi.
21:27Yani kabul edersiniz ya da etmezsiniz ve ABD'de yargı erkiyle yasama ve yürütme arasında belli bir denetim dengesi vardı bugüne
21:38kadar ve bu anlamıyla hem ABD bağımsız yargısı siyasetçileri ve Amerikan başkanları denetleyebilecek olan bir nüveydi ve aynı zamanda kongredeki
21:48denge ve denetim unsurları başkanın ve Beyaz Saray'ın yetkilerini kısıtlayabilecek bir zemin meydana getiriyordu.
21:55Bence bugüne kadar Donald Trump kadar ABD'deki bu iç siyasal sistemi zorlayan, dönüşmeye zorlayan ikinci başkan adayı yoktur, başkan yoktur.
22:04Yani hem kongrenin farklı unsurlarla ve demokratlarla muazzam bir ağız dalaşı, hakarete dayalı bir gerilim, yargıyla muazzam bir gerilim, çatışma,
22:16seçilmiş olan belediye başkanları ve valilerle gerilim ve bu anlamıyla federal orduyu, ulusal orduyu gerektiğinde yerel unsurları ve eyaletlere sevk
22:26edebilecek kadar Amerika tarihinin pek görmemiş olduğu iç gerilimleri meydana getiren bir lider, bir siyasetçi.
22:32Şimdi bu olağanüstülüğü sürdürmek önündeki iki yıl boyunca Donald Trump'a büyük katkılar sağlayacak.
22:41Yani Sayın Alzoğlu'nun da ifade ettiği gibi yani çıkartmayı...
22:45Zaten kendisi dedi veto Trump göreceksiniz artık.
22:50Evet yani bu hem veto Trump göreceksiniz dedi hem de demokratlarla farklı konularla uzlaşmaya hazırım dedi.
22:56Yani bence Trump'ı biz söylemleri üzerinden, sözcükleri üzerinden ya da truth hesabı üzerinden ya da x hesabı üzerinden değerlendirmeye
23:06kalktığımız zaman yanılabiliriz.
23:08Trump ne yapıyor biraz bunu izlemek gerekiyor ya da Trumpizm ya da Trump'ın temel zihniyeti ABD'de neyi ifade ediyor
23:16biraz bunu konumlamak gerekiyor Emrah Bey.
23:18Yani ben sözlerine çok itibar edilmesi gerekmeyen bir lider olduğu kanaatindeyim.
23:22Sözlerini çok sıkkın...
23:23Öngörülemez birisi öyle mi deniyor hocam?
23:26Söylem itibariyle öngörülemez birisi.
23:29Hem veto şapkası da çıkarttığını ifade etti hem de demokratlarla farklı konularda uzlaşmak zorunda olduğunu ya da uzlaşmayı tercih edeceğini,
23:37çok iyi işler yapacağını da ifade ediyor.
23:39Haliyle bu olağanüstülük belki de kongre denetiminin, temsilciler meclisi ve sanatordaki denetim unsurlarını akamete uğratabilecek bir yeni olağanüstülüğü konumlamak anlamına
23:53gelir.
23:53Yani Beyaz Saray'ın ve bugün ABD başkanlarının elinde bulundurmuş olduğu iç güvenlik kartı ve bir anlamıyla uluslararası operasyonlar düzenleme
24:02yetkisi.
24:03Yani bakın savaş dediğiniz zaman buna kongrenin tavasutuna ihtiyaç var, kongrenin bütüncül görüşlerine ihtiyaç var.
24:10Fakat buna dış operasyonlar dediğiniz zaman, hele bunu iç güvenlik kaygıları ile bütünleştirdiğiniz zaman Trump'a belki 6 aylık, 1
24:18yıllık yeni bir olağanüstü yetki.
24:21Yani kendi otoriterizmini kuvvetlendirebilecek olan yeni bir yetkiyi meydana getirmek.
24:27Pentagon'da iş birliği içerisinde olduğu bir takım askerler, ABD istihbaratı içerisindeki temel unsurlar ve bu anlamıyla Cumhuriyetçiler ve Donald Trump,
24:38Amerikan seçmenin nezdinde önemli bir oy kaybetmiş olmasına rağmen hala ABD'deki bazı çok uluslu şirketler,
24:46önemli lobiler ve Amerikan saha tarafından da desteklenen bir figür olmaya devam ediyor.
24:51Haliyle bunların ABD ve dünya üzerindeki temel emelleri ve stratejilerinin de sürdürülebilmesi için bir dönem olağanüstü yetkileri toplayan
25:01ve kongre denetimini ve yargı müdahalesini bu tip bir iç güvenlik kaygısı ve yeni bir inşa ile öteleyebilecek olan bir
25:10Trump'tan bahsetmek mümkün.
25:11Bu anlamıyla daha saldırgan, daha yayınmacı, daha popülist ve yetkileri belli ölçüde beyaz sarayla toplamayı ve tekzip etmeni isteyebilecek olan
25:22bir tügürle karşı karşıyayız.
25:23Tıpkı bugün İsrail'de Bibi'nin yani Benjamin Netanyahu'nun aynı şekilde hükümetin olağan şartlarda kurulması ihtimali,
25:32yani Gadi Ayzenkot'un daha geniş çaplı bir mutabakat hükümetini kurması ihtimaline karşı İsrail'e ve bölgeyi yeni bir çatışmaya
25:42sürükleme eğilimi,
25:43yani İsrail'de de bir olağanüstülüğün meydana gelmesi ve İran tekniğinin yeniden oluşturulması,
25:49İsrail toplumu üzerinde yeniden zihinlerde bunun kurulmuş olması bir olağanüstü hal ve Netanyahu'nun belki de iktidarını bir müddet daha
25:58devam ettirebileceği bir kırılganlığı meydana getirebilir.
26:01Ben bunların ikisi arasında doğrudan bir bağlantı kurmaktayım ve bu anlamıyla bütünüyle hem ABD'nin hem de Avrupa'nın toplumsal
26:09manada bir krize,
26:11bir kriz senaryosuna söğükleniyor olmasında da istikrarı zorlayacak ve ortadan kaldırabilecek olan bir tehdit görüyorum.
26:19Demirka'ya açıkçası o bakımdan ben bu kadar büyük sorunun, bu kadar büyük krizin yeni çatışma alanlarını dünyanın farklı bölgelerinde
26:28meydana getirebilecek olan bir
26:30ön savaş hazırlığı olduğunu da okumak gerektiği kanaatindeyim.
26:35Bu endişe verici, umarım Amerikan ilk siyasal sistemi bunu dengeleyebilecek ve bir anlamıyla kontrolden çıkmasına mani olabilecek olan bir fren
26:45mekanizmasını da geliştirebilir.
26:47Çünkü hem Abu Dhabi'de Rusya-Ukrayna ihtilafıyla ilgili önemli bir görüşme zemini ortaya çıkmıştı.
26:55Aynı zamanda hem Kuveyt'te hem de Katar'da ara bulucuların, alt teknik heyetlerin görüşmeye devam ettiği bir İran müzakeresi hazırlığı vardı.
27:06Şimdi bunların sabote edilmesi için de bu tip büyük güvenlik kaygılarına ve endişelerin pompalanmasına ihtiyaç var gibi geliyor.
27:13Tam bir normalleşme eğiliminden bahsederken yeni bir çatışmaya doğru mu dünya sürükleniyor.
27:19Bunun üzerinde durmak lazım.
27:20Peki teşekkür ederim.
27:21Sayın Hamzoğlu aynı soruyla size açıkçası fikirlerinizi öğrenmek anlamında yöneltmek isterim.
27:28Sizce bu kaos ortamının oluşması, kaos senaryosuna karşı bir takım özellikle bir deneme yapacağız dediler.
27:39Onun da olduğu olmadığıyla ilgili bir takım tartışmalar da devam ediyor.
27:42Sizce bir sahte bayrak devrede ve birileri bir şey yapıp Amerika Birleşik Devletleri'nde yeni bir kaosun ortaya çıkmasıyla birlikte
27:51yeni hamlenin zemini mi oluşturulmaya çalışılıyor?
27:56Evet Emrah Bey burada olağan bir durum yok.
28:00Yani bunu ifade edelim.
28:02Yani buradaki farklı operasyonlar var.
28:04Bu operasyonlara baktığımızda bir kere şunu görüyoruz.
28:08Sadece mesele askeri istihbarat konusu olmaktan çıktı artık bir teknolojik bir dönüşüm yaşanıyor ve aslında Amerika'daki oligarşi değişiyor.
28:19Yani yeni oligarşik tabaka oluşmaya başlıyor.
28:22Bu oligarşik tabakanın da kendi talepleri var.
28:25Yani dolayısıyla bu bağlamda doğrudan siyasete müdahale etmeye çalışıyorlar ki ettiler daha önce.
28:31Yani Trump ara seçimlerde çok fazla müdahale ettiler aslında.
28:34Yani bunlar kim mesela?
28:36Elon Musk.
28:37Bunlardan bir müşahhas bir örnek olabilir Elon Musk.
28:41Yani öyle bir sancı yaşıyor ki Amerikan siyaseti.
28:44Sadece mesela istihbarat ve askeri pentagon arasındaki mücadele ya da farklı unsurların Trump'la yine kongre arasındaki o siyasi rekabetin
28:55ötesinde aslında Amerika'nın dokusu değişiyor.
28:57Yani Amerika'nın finansal oligarşisi aslında büyük bir dönüşümü yaşıyor şu anda ve bunun sancılarını yaşayan bir Amerikan toplumu ve
29:05Amerikan siyaseti var.
29:06Çok normal bir şey değil bu.
29:09Gelişmeler, yaşanan gelişmeler çok bence tabii ki burada komplo aramıyoruz.
29:13Yani meseleyi teknik bağlamda değerlendirdiğimizde şimdi ne diyorlar?
29:17Özellikle bu yine havazılık sektöründe yaşanan yani usaklarla ilgili meseleye ya da hava güvenliği şimdi orada işte analoglar kullanılıyor.
29:251980'lerden beri süre gelen yani eski teknolojiye yeni yapay zeka destekli teknoloji ekleniyor ve bu yüzden sorun oluşuyor diyorlar.
29:35Yani böyle argümentasyon bu şekilde geliştiriliyor.
29:38Ama bu argümanın gerçekten çok da karşılığı yok.
29:42Yani burada şunu görüyoruz bir kaos ortamına doğru evriliyor aslında Amerikan toplumu ve Amerikan siyaseti.
29:49Bunu yapanlar tabii kimler buna karar vermek kolay değil.
29:52Yani bunun bir yapay bir süreci olduğunu iddia etmiyorum.
29:57Yani bu doğal bir süreçti.
29:58Çünkü büyük bir değişim yaşadı Amerikan toplumu.
30:01Bugün baktığımızda demokratların elde ettiği üstünlük ve artı ilk kez geleneksel yani konvansiyonel anlamda seçmenin de aslında tepkisi değişti.
30:10Mesela artık o beyaz Anglo-Saksonların yerini şu anda Müslüman senatörler alıyor.
30:15Çok büyük bir değişim yani sosyolojik anlamda.
30:18Bunun hem sosyolojik anlamda hem teknolojik anlamda hem de siyaseten karşılığı var.
30:23Yani bu bağlamda nasıl dönüşecek işte Amerikan toplumu yani bir kaos oluşturularak bir kaos mekanizması devreye sokularak bir şekilde oluşturulmaya
30:32çalışıyor.
30:33Ve Trump'ın aslında bütün bu süreç işine geliyor.
30:36Yani Trump bu durumdan yani bu kaotik durumdan faydalanarak en azından 2028'e kadar bu süreci devam ettirme niyetini taşıyor.
30:44Ve artı şimdi burada en önemli gelişmelerden bir tanesi mesela Vence'in aslında mesela İran müzakerelerinden o baş müzakereci konumunda
30:54daha farklı bir konuma evrenmesi.
30:56Bakınız Vence'in tutumu belliydi.
30:58Daha ılımlı işte magazilerin bir perspektivi vardı.
31:02Trump bunu kabul etmedi.
31:03Yani Trump aslında yola nasıl çıktı?
31:05Magazilerle beraber çıktı.
31:07Magazilerin desteğini alarak aslında başkan oldu.
31:10Bunu ifade edelim ama o da aslında sertleşmeyi istiyor.
31:13Yani sert bir yani kaotik bir süreci o da istiyor.
31:17Yani Trump'ın da büyük ölçüde işine geliyor.
31:20Ben tüm bu konuların artık İran konusunun da Amerikan iç siyasetinin bir konusu olduğunu düşünüyorum.
31:26Yani açıkça söyleyeyim yani İran konusunda doğrudan artık Amerikan siyasetinin bir parçası haline geldi.
31:33Çünkü İsrail'le aslında İsrail de bu savaşın bu kavganın bir parçası.
31:38Dolayısıyla bu kadar kaotik bir ortamda yani bu olayların gerçekleşmesi tesadüfü değil.
31:45Yani onu ifade edelim.
31:46Yani bütün bu teknik Altepe'ye yönelik ya da işte kaos senaryolarının yazılması tesadüf değil.
31:51Bunun bir siyasal mühendislik olduğuna dair ipuçları var.
31:55Yani bunu ifade edelim.
31:56Yani sizin de ifade ettiğiniz gibi aslında bunun bilinçli bir şekilde, şuurlu bir şekilde bir siyasal mühendisliğe doğru evrildiğini görüyoruz.
32:03Ama bunun yansımaları olacaktır mutlaka.
32:06Yani Amerikan siyasetinde yaşanan bu erozyonun mutlaka dünya siyasetinde bir karşılığı olacaktır bu değişim sürecinin.
32:13Ve onun da sanzılarını yaşayacaktır Amerikalı.
32:15Özellikle jeopolitik anlamda dünyadaki gelişmelere bu bağlamda uzak kalabilir.
32:21Yani iç politikadan dolayı.
32:23Yani böyle bir aslında tehlike var Amerikalılar için.
32:26Dolayısıyla bu bağlamda da bütün bu operasyonlar, yapılan gelişmeler, son yaşanan gelişmeler şunu gösteriyor.
32:32Bu kaos senaryosunun devreye sokulduğunu gösteriyor.
32:35Yani bu birileri düğmeye bastı değil.
32:38Yani bu yanlış anlaşılmasın.
32:40Yani böyle bir şey yok.
32:41Ama doğal bir sonuç aslında.
32:43Yani hem sosyolojik dönüşüme bir cevap, hem Amerikan müesses nizamındaki o kavganın, oligarşinin de artık devreye girdiği ve aslında oligarşinin
32:52uyum sağlayamadığı,
32:54yani yeni sisteme uyum sağlayamadığı ve bu yüzden de kendi yeni oligarşisini meydana çıkardığı bir zülemden bahsediyoruz.
33:00Bu kolay, çok zorlu bir süreç.
33:03Ve dolayısıyla bu da ister istemez Amerikan siyasetine yansıyor ve yansımaya devam edecek.
33:08Yani stabil bir Amerikan siyaseti ben beklemiyorum.
33:112028'e kadar çok fazla farklı senaryolar da ortaya çıkabilir.
33:15Yani bu bağlamda Trump da bu süreçten faydalanabilir.
33:19Yani Trump'ın da tam istediği bir aslında bir sürece doğru evriliyor bütün meseleler.
33:23Tabii burada dış politikadaki adımlar, yani dış politikadaki olası diyelim kazanımlar daha da rahatlatır Trump'ı.
33:32Onu da ifade edelim.
33:33Mesela Rusya-Ukrayna savaşına yönelik attığı adımlar var.
33:36Yine baktığımızda İran'a yönelik attığı adımlar var ki,
33:40mümkün demelen 19 Kasım'da da bir diplomatik zafer olarak sunabileceği bir hikaye de yazabilir.
33:46Yani o üçlü görüşmeden, üçlü zirveden sonra.
33:48Bu Amerikan siyasetine mutlaka yansıyacaktır.
33:51Ben Trump'ın kolay kolay bu süreçte bütün yetkiyi,
33:55yani evet denetim çok önemli,
33:57demokratların kongrede olması en azından bir denetim mekanizmasını sağlıyor Amerikan siyasetinde ama
34:02ben kolay kolay bütün her şeyi demokratlarına böyle uzlaşacak,
34:06konsensüs halinde devam edeceğini düşünmüyorum Trump'ın.
34:09Yani iki sene Amerika için çok zor olacak.
34:12Amerikan siyaseti çok büyük bir salkantılar yaşayabilir.
34:15Tabii ki bunun dünyaya yansıması olacaktır.
34:17Ama bu dönüşümde Trump'ın işte veto yetkisinden vasılıyor.
34:21Evet, elinde çok güçlü bir aslında mekanizma var.
34:24Veto mekanizması.
34:25Ama elinde çok daha fazla bir şey daha var.
34:27O da kaos senaryosu.
34:29Daha önce yaşadı bunu yani.
34:31Trump bunu yaşattı dünyaya.
34:32Biliyorsunuz Beyaz Saray'a işte yine baskınlar düzenlendi.
34:35Farklı formasyonları, farklı şeyleri denedi.
34:38Dolayısıyla bu da devreye sokulabilir.
34:41Yarın öbür gün bu sefer istihbarat arasındaki yani o kavgalar farklı bir şekilde sirayet eder Amerikan siyasetini.
34:49Ama bütün dünya etkiliyor.
34:50Mesela şimdi bu hava sektöründe yaşanan, hava uçaklarda yaşanan sorun nedeniyle,
34:55havalimanlarında yaşanan sorun nedeniyle Avrupalılar da kaybetti.
34:58Yani bu ekonomik anlamda.
35:00Yani sadece 40'çı ülke bu süreçten etkilendi olumsuz anlamda.
35:05Ve iç turizm etkilendi işte farklı olaylar gelişti.
35:09Dolayısıyla bu bağlamda Amerikan siyasetinin böyle tanzim edilme süreci kolay olmayabilir.
35:15Yani bu yeni aslında yeni denklem kolay olmayabilir.
35:18Ama bu durumda bütün süreç yani her şey her anlamda Trump'a yarıyor.
35:23Onu ifade edelim.
35:24Yani burada mesela Hexed'in biliyorsunuz böyle bir azil süreci vardı.
35:28Impeachment süreci vardı.
35:29Yani o sarı öküzü vermedi Trump.
35:32Yani bu çok önemliydi.
35:33Trump aslında Hexed'de bir şekilde tutmaya çalıştı.
35:38Evet demokratlar belki orada ortak bir irade gösteremedi.
35:41Evet bundan çok önemli bir neden ama yine de Trump'ın bence istekli olmadığını düşünüyorum.
35:46Yani o sarı öküz konusunda istekli olmadığını düşünüyorum.
35:49Çünkü şöyle bir durum var.
35:51Eğer Hexed'den sonra sırayla işte Rubio daha sonra Trump'a sıra gelebilirdi.
35:56Yani bütün bu aslında bu tanzim sürecinde yani yeniden yapılanma sürecinde
36:01Trump'ın bence temkinli hareket ettiğini görüyoruz.
36:05Yani kendi çevresindeki insanları kolay kolay bu bağlamda artık ortaya bir şekilde harcamak istemiyor.
36:12Ama Trump'ın pragmatik yönü de var.
36:15O ayrı mesele.
36:15Ama şu andaki süreç tam anlamıyla Amerikan seyasetindeki bu taşların tekrar oturmasını ya da kartların yeniden dağıtılması süreci Emrah Bey.
36:26Bunu ifade edelim.
36:27Bütün bu kaos senaryoları da aslında bir şekilde buradan besleniyor ve devam edecektir.
36:33Daha farklı opsiyonlar, farklı seçenekler de karşımıza çıkabilir.
36:37Şimdi Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump'tan bir son dakika açıklaması var.
36:43Sıcak bunu sizlerle paylaşayım.
36:45Trump küresel enerji piyasalarındaki düşüşü değerlendirdi.
36:49Ve dedi ki son 18 yılın en büyük benzin fiyatı düşüşünü yaşıyoruz diyor.
36:57Seçim sonrasına kadar beklediklerini fark ettiniz mi ifadeleriyle piyasalara hedef aldı.
37:03Trump'ın bu çıkışı Hürmüz Boğazı'ndaki saldırılara rağmen Orta Doğu sevkiyatının toparlanması ve küresel arz fazlası beklentisinin petrol fiyatlarını
37:13aşağı çektiği bir döneme denk geldi.
37:16Uluslararası piyasalarda Brent petrol %0,5 kayıpla 92 dolara, Amerikan ham petrol ise 85,28 dolara geriledi.
37:29Uluslararası Enerji Ajansı yılının son çeyreğinde arzın talebi aşacağını öngörürken 29 Kasım'daki OPEC artı toplantısı öncesi ABD'nin stratejik petrol
37:42rezervleri 276,4 milyar barille 1982'den bu yana en düşük seviyesine indi.
37:50Trump'ın sıcak açıklamaları üzerinden biraz daha bir parantez açmak isterim Sinan Hocam.
37:55Enerji piyasalarındaki tansiyon bir an olsun düşmüyor ama yön bu kez aşağı.
38:01Az önce Amerikan Başkanı Donald Trump'tan çok çarpıcı bir son dakika açıklaması geldi paylaştım sizlerle.
38:07Trump son 18 yılın en düşük benzin fiyatı düşüşü diyor.
38:12Seçim sonrasına kadar beklediklerini fark ettiniz mi diyerek hem piyasalara hem de siyasi rakiplerine mesaj gönderdi.
38:20Hürmüz Boğazı'nda saldırılar sürerken petrolün 92 dolara gerilemesini, arkasındaki arz fazlası beklentisini ve Trump'ın bu seçim vurgusunu nasıl
38:31yorumlarsınız?
38:32Biraz uzunca anlatmak istedim detaylıca sizin değerlendirmenizi merak ederim.
38:39Bir kere bu petrol fiyatlarında yani petrolün bir bariline tekabül edebilecek olan bu fiyatlarda çok esaslı dalgalanmalar söz konusu oluyor.
38:49Elbette ki asıl mesele İran savaşı.
38:52Hürmüz'ün bugün kapalı olması, İran'ın kontrolünde bulunuyor olması veya umman hattının, ummanın güvenlikli şeridinin zaman zaman İran devri
39:02muhafızlar ordusu tarafından taciz edilmiş olduğu tanker seyri seferinin İran'ın kontrolünde bulunuyor olması.
39:09Bu dalgalanmanın temel sebeplerinden bir tanesi ama bazen bu küçük düşüşler söz konusu oluyor.
39:14Bu da aynı zamanda yalnızca İran savaşıyla bağlantılandırılamayacak olan yine dünyadaki farklı enerji birleşenlerinin doğal yansıması olarak görülüyor.
39:25Haliyle Donald Trump her konuda olduğu gibi bu konuyu da kendi siyasi akıbetiyle veyahut da kendisinin merkezinde yer almış olduğu
39:35bir yorumla analiz ediyor.
39:36Ama bu yeterli mesele değil bu anlamıyla hem ABD'deki bu arz durumu, arz ve talep dengesi, ABD'nin aynı zamanda
39:45yavaş yavaş Venezuela petrol üzerinden dünya piyasalarında yer alması eğilimi ve aynı zamanda Hürmüz'deki krizi bir faydaya çevirme isteği.
39:57Bu da doğru şekilde okunmalı.
40:00Yani Hürmüz ve Vaben Mendeb üzerinden meydana getirmiş olduğu krizde birkaç yıl içerisinde yeni petrol sevkiyatı rotaları meydana getirebilecek olan
40:10bir ABD hedefleniyordu.
40:11Ama bu seçim sonuçları onun çok elverişli olmadığını da ortaya koymuş oldu.
40:16Yani merkezine kendisini alan Donald Trump merkezli bir yorum yapıldığı kanaatindeyim.
40:22Yeniden eğer İran'a bir müdahale söz konusu olursa ve İran ordusu Hürmüz'ü yeniden daha şiddetli bir şekilde kapatır
40:32ve cevabi nitelikte Körfez ülkelerindeki Amerikan üstlerine doğru bir saldırı yöneltirse yeniden petrol fiyatlarındaki tırmanışı görmek ve okumak mümkün olabilir.
40:43O bakımdan ABD bundan bağımsız değil yani piyasalara sübvanse ediyor olmasına rağmen ABD kamuoyuna, ABD toplumuna bu petrol fiyatlarındaki hızlı
40:55düşüş ya da artışların direkt yansınmaması için bir takım sübvansiyonları ortaya koyuyor olmasına rağmen Amerikan toplumu da bundan bağımsız kalamıyor.
41:03O bakımdan savaşın akıbeti ya da barışın gidişatı, müzakerelerin gidişatı elbette ki enerji piyasalarının bir tür dengeye oturmasında da kolaylık
41:14sağlayacak.
41:15Bugün ana sorun enerji altyapısının ve dünyadaki bu enerji akili güzergahlarının güvenliği meselesi Emrah Bey.
41:24Hem Hürmüz'de hem Babel Mendeb'te, Kızıldeniz'de aynı zamanda Karadeniz'de ve Baltık'ta da benzeri sorunlar söz konusu.
41:31Yani dünyada petrol ve doğal gaz sevkiyatını sağlayan bu ana güzergahların tamamında savaş iklimi var.
41:38Haliyle bu yatışmadığı sürece, normalleşmediği sürece her zaman büyük dalgalanmalara petrol ve doğal gaz piyasasında,
41:47hatta azot ve gübre piyasasında, mikroçipler piyasasında yani dünyadaki bu kritik ve önemli malzemelerin ve enerji ham vaktesinin ve ana
41:58unsurlarının
41:59gidişatında normalleşmeye erişmek mümkün değil.
42:02Fakat ben savaşın başladığı ilk günden itibaren bir noktanın üzerinde durulması gerektiği kanaatindeyim.
42:09O da Hürmüz krizinin ABD'deki bazı çevrelere aynı zamanda katkı sağladı.
42:16Yani belki Avrupa'daki, Amerika'daki, Hindistan'daki, Çin'deki, Rusya'daki yüz milyonların petrol fiyatları bağlamında kriz yaşadığı ve fakirleştiği bir dönemde
42:27ve ABD'deki ve Avrupa'daki bazı çok uluslu şirketlerin ve petrol firmalarının acaba ne gibi karlar elde ettiğini sorgulanması gerekir.
42:36Yani hiçbir savaş bu çok uluslu şirketlerden ve ABD'deki bu oligarklardan bağımsız okunamaz.
42:43Birinci Dünya Savaşı'nın arkasında kimlerin olduğu bellidir.
42:47İkinci Dünya Savaşı'nın çıkartılmasının arkasında kimlerin olduğu bellidir.
42:51Körfez Savaşı'nın çıkmasının arkasında kimlerin olduğu bellidir.
42:54Bunların hepsinin kazananları alt altta incelendiğinde talihsel bir doküman olarak.
42:59Bugün acaba İran Savaşı ve Hürmüz krizi hangi küçük zümreyi, ABD'deki hangi çok uluslu şirketlere dayanmış olan mutlu azınlığı zenginleştirmeye
43:10devam ediyor?
43:10Bunun sorgulanması gerekiyor ve bunun da Donald Trump'la doğrudan bağlantılı olduğunu kabul etmek gerekir.
43:16Yani bu savaşı çıkartmak üzere desteklenmiş olan bir başkan Donald Trump.
43:20Yani İran Savaşı spontan ortaya çıkmış, akşamdan sabaha planlanmış ve yalnızca Benjamin Netanyahu'nun teşviki ve yönlendirmesiyle ortaya çıkmış olan
43:31bir harp gibi okunamaz.
43:32O bakımdan zaten Donald Trump'ın ikinci dönemdeki başkanlığının da biraz İran Savaşı ve Orta Doğu'daki bu büyük kırılmanın başlangıcı
43:41olarak okunması gerekiyor.
43:42O bakımdan ben ABD'yi de dünyayı da Donald Trump politikalarının arkasındaki bu çok uluslu şirketlerin ve sistemin artık zorladığı
43:51kanaatindeyim.
43:52Yani bu kadar büyük bir enerji krizine insanlığın dayanması mümkün değil.
43:58Milyonların dayanması, tahammül etmesi mümkün değil.
44:01O bakımdan Perşembe günkü zirvede yeni bir denge arayışı ortada olacak.
44:07Yani Rusya ve Çin'in Donald Trump'la yapacağı yeni anlaşmalar.
44:12Yani bunun kapısı aralanacaktır.
44:14Elbette ki yalnızca APEX ilvesi çerçevesinde bu üç liderin yapacağı görüşme yeterli olmaz ama
44:20devam edecek olan bu üçlü sacayağının dünyada bence bu küresel enerji piyasalarındaki büyük kırılmayı ve yangını söndürmek adına bir ön
44:30mutabakat yapmaları muhtemel.
44:32Emrah Bey.
44:33Çünkü bu dediğimiz gibi bu üç ülkenin pek çok müttefikini ve halkını da yakından ilgilendiriyor.
44:39Peki teşekkürler.
44:41Sayın Hamzoğlu seçim sonrasını beklediler.
44:45Benzin fiyatı çıkışı Trump'ın neyi ifade ediyor?
44:48Yani ben yapmadım birileri yaptı.
44:51Gördünüz mü?
44:52Düşüyor petrol dediğime geldi mi diyor Trump?
44:56Evet şu anda Trump'ın aslında böyle yani böyle tırnak içinde söylüyoruz tabii zaferlere ya da kazanımlara ihtiyacı var.
45:05Yani kendini onaylamak açısından ya da seçimde biliyorsunuz büyük bir fiyaskoya uğradı ve bu türlü o eylemler yani enerji fiyatlarındaki
45:14düşüş de oradan Trump'a bir koz veriyor.
45:16Yani bunu siyasi malzeme olarak kullanıyor ve kullanmaya devam edecek ama şunu unutmayalım şu anda piyasalar 19 Kasım'daki zirveye aslında
45:25bir uyum sağlıyorlar.
45:27Yani bu piyasa bunu satın aldı yani 19 Kasım'daki o büyük zirveye yönelik aslında piyasanın her anlamda olumlu tepkisi var.
45:37Bunu pozitif tepki görebiliyoruz.
45:39Petrol de bu anlamda onu mu satın aldı?
45:41Aldı tabii ki aldı neden çünkü zaten Rusya çok önemli bir aktör enerji haritasında enerji jeopolitinde ABD'nin rolü de
45:50belli ve Çin haksı umreti de en fazla tüketen yani aslında enerjiye en fazla ekonomik büyümesi için en fazla muhtaç
45:59duyan ihtiyaç duyan bir aktör konumunda yani birbirini tamamlayan üst aktörden bahsediyoruz.
46:04Yani jeopolitik büyük güç olmanın dışında bu üç aktör aslında enerjiyle neredeyse eşdeğer yani bunu ifade edelim güç projeksiyonları bağlamında
46:14ve o yüzden aslında satın aldı.
46:16Şimdi 19 Kasım sonrası İran dosyası, Ukraine dosyası muhtemelen enerji fiyatlarına yansıyacaktır.
46:22Yani ben bunun ne yazık ki böyle geçici bir şey olduğunu düşünüyorum yani geçici bir ivme olduğunu düşünüyorum.
46:28Yani şimdilik tabii ki burada OPEC Plus'ın da OPEC Artır'ın da biliyorsunuz oradaki faaliyetleri Suudi Arabistan'ın da
46:34denkleme dahil olması birçok beklenti var.
46:37Tansiyonun düşmesi genel itibariyle dünyada şimdi Ukrayna meselesinde bir ilerleme sağlandı.
46:42Evet belki kozmetik bir ilerleme esir takası falan ama yine de bir sağlandı.
46:48İran dosyasında herhangi bir saldırı yok şu anda.
46:50Saldırı beklenmiyor, ekonomik abluka devam ediyor.
46:54Dolayısıyla müşahhas bir böyle tansiyonlu bir şekilde daha da artmasına neden olan bir durum söz konusu değil ve artı herkes
47:02neredeyse bütün aktörler 19 Kasım'daki zirveye odaklandılar ve piyasa da oraya odaklandı.
47:08Çünkü beklentiler çok fazla oradaki özellikle ekonomik anlamda belli konularda bir anlaşmaların yapılması bekleniyor.
47:14Yani mesele sadece jeopolitik ve strateji değil aynı zamanda ekonomik anlamda ve jeoekonomik anlamda belli bir anlaşmaların yapılması bekleniyor.
47:23Anlaşmalardan kastımız herhangi bir böyle yani hukuki anlamda bağlayıcıl olan bir anlaşma değil.
47:28Yani büyük güçler arasında Yalta 2.0 olarak tanımlanan böyle aslında böyle anlaşma mekanizmasından bahsediliyor.
47:37Dolayısıyla ben bu durumda bu durumun da aslında Trump'ın işine geldiğini düşünüyorum ama Trump şu anda seçimden önce yani
47:46kongre ara seçimden önce aynı durum söz konusu değildi.
47:50Yani eğer olsaydı evet düştü ama istediği düzeyde düşmedi.
47:54Çünkü enerji üzerinden aslında İran üzerinden dolaylı olarak Hürmüz konusu üzerinden aslında Trump büyük ölçüde kaybetti.
48:02Yani bunu Vence de dile getirdi.
48:04Evet İran'daki savaş Amerikan seçimlerinin üzerinde bir etki bırakmadı.
48:07Yani İran kimsenin uğrunda değildi ne yazık ki Amerikan seçmenleri açısından söylüyorum.
48:13Ama dolaylı bir şekilde Amerikan vatandaşlarını etkiledi.
48:16Yani Hürmüz'de yaşanan kriz enerji konusunda ona bir yanıt verdiler.
48:21Dolayısıyla Trump'ı bu alanda bu türlü olayları yani böyle enerji piyasasındaki bu dalgalanmaları kullanmaya müsait yani çok kullanmayı seven
48:30ve bunu iç politikaya aslında bir yeni bir mekanizma olarak dönüştüren bir lider.
48:35Bu bağlamda da değerlendirebiliriz.
48:38Yani tam da Trump bu anı fırsat olarak gördü ve olumlu anlamda bir gelişme olduğunu.
48:43Yani bir de şöyle çok olumsuz gelişme var kaoslardan bahsediyoruz Amerikan siyasetinde şimdi enerji üzerinden de olumlu yani müsbet aslında
48:52mesajlar vermek zorunda.
48:54Yani bu bağlamda da toparlamak zorunda çünkü inanılmaz bir panik var şu anda Amerikan toplumunda.
48:59Kaos var şimdi enerji üzerinden de en azından dengelemeyi düşünüyor ama bu bir palyatif bir çözüm onu ifade edelim.
49:06Yani palyatif olmasının nedeni aslında yani enerji piyasalarına bu piyasalandaki bu gelişmeler palyatif olmasının nedeni şu.
49:14Çünkü 19 Kasım'daki süreçten ne çıkacağı belli değil Emrah Bey.
49:18Yani sonraki gelişmeler belli değil.
49:20İsrail'in tutumu belli değil.
49:22Yani çok fazla belirsizlik.
49:22Olumlu bir takım şeyler çıkarsa ne olur?
49:25Olumsuz bir takım sonuçlar çıkarsa dünya neyle karşı karşıya kalır kısaca?
49:30Tabii buradaki çok önemli kritik bir zirve yani şu anda çok büyük bir beklenti var.
49:34Tabii Avrupa masada değil yani Avrupa'nın masada olmaması İngiltere, Fransa gibi aktörlerin masada olmaması önemli.
49:41Yani bir üçlü zirveye baktığımızda dünyadaki yani özellikle nükleer güç anlamında üç büyük süper güçten bahsediyoruz.
49:49Çin ekonomik olarak süper güç.
49:50Amerikalıların zaten konumu ortada.
49:53Yani burada olumlu anlamda şu yani Ukrayna'ya yönelik ve İran'a yönelik olumlu bazı gelişmeler yaşanabilir.
50:00Yani tansiyon daha da düşebilir.
50:02Bunun mutlaka ekonomiye bir yansıması olacaktır.
50:05Çünkü şu anda ABD ve Çin'in ortak kaygısı ekonomi.
50:10Yani ekonominin nereye gittiği yani dünya ekonomisinin nereye gittiğine dair aslında büyük bir sorun var.
50:16Ve aslında Washington ve Pekin bu konuda uzlaşabilir.
50:20Yani bunu ifade edelim.
50:21Neden uzlaşır?
50:21Çünkü her ikisi aslında şu anda pastadan en fazla pay alan iki önemli aktör.
50:27Yani aslında dünya ekonomisi demek Pekin ve Washington demek.
50:31Dolayısıyla onların ellerini taşın altına koyması gerekiyor.
50:35Bence bir sorumluluk alabilirler bu konuda.
50:38Tabii Rusya aynı konuda değil.
50:39Rusya daha fazla böyle teknolojik anlamda olsun ekonomik anlamda olsun göreceli olarak daha geride.
50:45Ama onların da Rusya'nın da bu bağlamda jeopolitik olarak sunabileceği bazı şeyler var.
50:49Kaynak bağlamında sunabileceği özellikle Amerikalara bu bağlamda bir aslında bir kaynak sunabilirler.
50:56Ve dolayısıyla bence oradaki zirvenin esas konusu jeopolitik nüfus mücadelesi değil.
51:03Yani böyle bir YALT'ye benzer bir paylaşımdan ziyade ekonomik dönüşüme uygun.
51:07Mesela yapay zeka konusunda ben bir mutabakat bekliyorum.
51:11Özellikle ABD ve Çin arasında çünkü böyle bir paylaşım da yani biz şimdi iki kutuplu dünya diyoruz ama Emrah Bey
51:17bunun esas bu iki kutuplu dünyanın esas karakteristik özelliği yapay zeka konusunda yani teknoloji konusunda iki kutupluluk.
51:27Yani şu anda yapay zeka konusunda inanılmaz bir tekeri var bu iki ülkenin ve bir anlaşma yapmak zorundalar.
51:33Yani normatif bir aslında bir perspektive kavuşması gerekiyor yapay zeka konusunun.
51:38Bunu yapabilecek iki aktör var o da Pekin ve Washington muhtemelen buradan bu konularda teknolojik dönüşüm konusunda ekonomik konularda bir
51:47anlaşma çıkabilir.
51:48Ve bunun o dünyaya hem negatif etkileri olur hem pozitif negatif etkileri şöyle yani özellikle yapay zeka konusunda iki aktöre
51:56devredilmesi her şeyin yani bütün inisiyatifin bence çok büyük bir tehlike.
52:00O zaman bu yapay zekayı kontrol ettikleri için dünya siyasetini de uluslararası siyasette kontrol etme şansına sahip oluyorlar.
52:08Yani böyle bir aslında böyle bir negatif yönü de var.
52:11Ama ben dediğim gibi buradaki anlaşmanın daha çok jeoekonomik ve ekonomik ağırlıklı olmasını bekliyorum.
52:18Yani jeopolitik konulardan ziyade yani neyi kastediyoruz?
52:21Çok fazla teknoloji de kullanmamaya çalışıyorum ama siyasi olayların daha ikinci planda kaldığı daha çok ekonomik konuların ön planda olduğu
52:29bir bir zirve olabilir.
52:31Yani çünkü şu anda dünyanın ihtiyaç duyduğu şey bu.
52:34Peki çok teşekkürler.
52:37Açıkçası dünyanın yakından merak ettiği konu başlıklarını bu saat diliminde her iki değerli isimle birlikte değerlendirdik.
52:45Yayına katkı için sizlere çok ama çok teşekkür ederim ki 19 Kasım tarihindeki bu görüşmenin sonuçlarını da konuşacağız.
52:54Önemli başlıklar arasındaydı.
52:56Çok teşekkürler yayına katkı için.
52:59Evet şimdi kısa bir ara vereceğiz.
53:02Aranın ardından tekrar karşınızda olacağım.
53:15Zeynep Türk'ten tekrar merhaba hoş geldiniz.
53:18Kaldığımız yerden devam edelim.
53:19Orta Doğu'daki savaşın ve Hürmüz Boğazı krizinin küresel dalgaları yıllar önce bitti.
53:25Sanılan ölümcül bir tehlikeyi açık denizlerde yeniden bu hatırlattı.
53:30Somali açıklarında neredeyse sıfırlanan korsan saldırıları, ABD-İran savaşı ve fırlayan yakıt fiyatlarıyla birlikte petrol tankerlerine hedef alarak geri döndü.
53:41Beş denizcinin güvertede infaz edildiği beş aylık rehine kabusunun perde arkasını CNN International aktardı.
53:49Sizler bu haberi izlerken biz veda edeceğiz.
53:52Tabii sıcak gelişme olduğu takdirde tekrar karşınızda olacağız.
53:56Hoşçakalın.
54:15Elleri arkadan bağlanmış güvertede ölümü bekleyen rehine denizciler.
54:21Somali açıklarında kaçırılan petrol tankeri MT Hannaur 25'te yaşananlar, açık denizlerde korsanlığın en vahşi boyutuyla geri döndüğünü belgeliyor.
54:31Videonun çekilmesinden hemen sonra korsanlar, beş kişilik mürettebatı kurşuna dizdi.
54:37Çakçıbaşı Yasir Hansa bacağından vuruldu, yaralı olarak kurtuldu.
54:41CNN International muhabiri Ivan Watson neler yaşandığını araştırdı.
55:05Gemi Somali'ye dizel yakıt taşırken 21 Nisan günü hedef alındı.
55:10Hiçbir askeri koruması ve dikenli teli bulunmayan tanker, korsanlar tarafından dakikalar içinde ele geçirildi.
55:1717 kişiden oluşan mürettebat, tam beş ay boyunca kaptan köşküne hapsedildi.
55:23Silah dipçikleri ve ölüm tehditleriyle yaşadı.
55:35Korsanlar rehinelerin Pakistan'ın Karachi kentindeki ailelerine ulaşmak için Whatsapp grupları kurdu, aileleri arayarak fidye için tehditler savurdu.
55:45Piratlarla'yla konuştuk mu?
55:46Evet, onlar beni tanıdılar ve mevcutlar.
55:522018 ile 2023 yılları arasında neredeyse tamamen biten Somali korsanlığı nasıl oldu da yeniden küresel bir tehdit'e dönüştü?
56:22Bölgede yıllardır güvenliği sağlayan Amerikan savaş gemilerinin İran gerilimi nedeniyle Hürmüz boğazına çekilmesi,
56:29Somali açıklarında ciddi bir denetim boşluğu yarattı.
56:33Ayrıca küresel enerji krizi yüzünden akaryakıt fiyatlarının rekor kırması,
56:37dizel ve petrol taşıyan tankerleri korsanlar için çok daha değerli ve cazip bir av haline getirdi.
56:46Beş ay süren kabus 29 Eylül sabahı kanlı bir şekilde son buldu.
56:51Somali güvenlik güçleri ticari bir gemiyle kurtarma operasyonu başlattığında korsanlar paniğe kapıldı.
57:01Eskiden kimsenin değil,
57:06Ak-47'i anıya
57:07Bire alak talking
57:15Ak-47'i anıya
57:17Ak-47'i anıya
57:18Bir indonesiyen
57:19Bir'anエk boils
57:21Ve Fiki'yi
57:23Kajı'yı
57:24Atı kajı
57:25Atı hak-47'i anıya
57:26Burst
57:28Bir
57:34Sağ kalan korsanlar kaçarken arkalarında 5 ceset ve çok sayıda ağır yaralı denizci bıraktı.
57:51Karaçı'da toprağa verilen denizcilerin ardından hayatta kalanlarsa büyük bir travmayla baş başa.
58:08Orta Doğu'daki savaş sadece karadaki dengeleri değil, okyanuslardaki hayati ticaret yollarını da vuruyor.
58:23İzlediğiniz için teşekkür ederim.

Önerilen