- 19 hours ago
AWANI Borneo Selasa 27 Oktober 2026 bersama Assim Hassan
1. SPR adakan mesyuarat khas 6 November tetapkan tarikh penting PRN Sarawak.
2. PM pertahan peruntukan besar untuk Sabah dan Sarawak
3. Sabah perkasa bahasa kebangsaan dalam era digital, AI
1. SPR adakan mesyuarat khas 6 November tetapkan tarikh penting PRN Sarawak.
2. PM pertahan peruntukan besar untuk Sabah dan Sarawak
3. Sabah perkasa bahasa kebangsaan dalam era digital, AI
Category
🗞
NewsTranscript
00:00Intro
00:08Assalamualaikum dan salam sejahtera anda bersama saya Asim Hassan
00:11dalam Awani Wormio berikut tajuk utama untuk anda malam ini
00:19SPR adakan mesyuarat dan sidang media khas 6 November depan
00:26PM Pertahan Peruntukan Besar untuk Sabah dan Sarawak
00:34Kerajaan Sabah tetap perkasa bahasa kebangsaan dalam era digital
00:44Suruhanjaya Pilihan Raya SPR secara rasmi menerima pemakluman berhubung
00:48Pembubaran Dewan Undangan Negeri Dun Sarawak pada Selasa
00:52Penelusinya Dato' Sri Ramlan Harun dalam kenyataan hari ini memaklumkan
00:56Pemakluman itu diterima daripada Speaker Dun Sarawak Tan Sri Muhammad Asfiyah Awang Nasar
01:02melalui surat bertari 27 Oktober 2026
01:06Subungan itu satu mesyuarat khas bagi urusan Pilihan Raya Umum
01:10Dewan Undangan Negeri PRU Dun Sarawak yang ke-13
01:14akan diadakan pada 6 November 2026 iaitu pada Jumaat
01:19Musyarat khas itu akan membincangkan tarikh-tarikh penting
01:23PRU Dun Sarawak yang ke-13 sebagai tarikh pilihan raya
01:27Hari penaman calon, hari pengundian, daftar pemilih yang akan digunakan
01:31dan persiapan-persiapan lain bagi melaksanakan pilihan raya tersebut
01:37Pada 23 Oktober lalu, Premier Sarawak Tan Sri Abang Johariton Oping
01:42mengumumkan Dun Sarawak dibubarkan berkuatkuasa 26 Oktober
01:46bagi memberi laluan kepada Pilihan Raya Negeri PRN ke-13
01:56Terdahulu Speaker Dun Sarawak Tan Sri Mohd Asfiyah Awang Nasar
02:01memaklumkan secara rasmi pembubaran Dun Sarawak kepada penerusi SPR
02:06menerusi surat bertari 27 Oktober berdasarkan perkara 21
02:10kurungan 4 Perlembagaan Negeri Sarawak dan Raya Negeri
02:13mesti diadakan dalam tempoh 60 hari dari tarikh pembubaran Dun
02:18iaitu 26 Oktober lalu. Ini bermakna PRN Sarawak perlu diadakan
02:23selewat-lewatnya pada 25 Disember ini
02:27Bagi pilihan raya di Sarawak
02:34ini melibatkan 82 kerusi saja
02:39Duka cerita dimaklumkan
02:4117 kerusi yang dilulus oleh Dewan Orang Negeri
02:47pada 7 Julai 25 yang dilulus oleh Dewan Orang Negeri
02:56tidak dapat digunapakan kerana tak sempat
03:00untuk menggunakan kerusi-kerusi yang telah dilulus oleh Dewan Orang Negeri
03:07maka pilihan raya ini melibat hanya 82 kerusi tidak termasuk
03:15yang 17 yang dilulus oleh Dewan Orang Negeri pada 7 Julai 25
03:24Asfia menjelaskan
03:25Asfia menjelaskan penetapan tarikh penamaan calon, tempoh berkempen dan hari pengundian
03:30adalah di bawah bidang kuasa SPR selaras dengan peruntukan Perlembagaan Persekutuan
03:35Katanya lagi, Dun Sarawak yang baru perlu dipanggil bersidang dalam tempoh 120 hari
03:40dari tarikh pembubaran iaitu selewat-lewatnya pada 23 Februari 2027
03:46Beliau berkata demikian pada sidang media khas di bilik media Dun Sarawak, Kuching pada Selasa
03:53Sementara itu, Asfia sedia menyatakan kesediaannya untuk kembali bertanding
03:58pada pilihan raya PRN Sarawak ke-13
04:01jika dicalonkan oleh Parti Pesaka Bumi Putera Bersatu, PBB
04:05Beliau yang juga pengurusi tetap PBB menjelaskan
04:08Speaker Dun Sarawak tidak semestinya dalam kalangan wakil rakyat
04:13sekaligus membolehkannya menjandang jawatan itu tanpa bertanding dalam pilihan raya
04:20Tapi di Sarawak, kita ada orang-orang di mana speaker itu tak perlu menjadi calon
04:29Jika saya dicalonkan, jawapan saya pantang mundur
04:55Asfia pernah berkhidmat sebagai wakil rakyat selama 24 tahun
04:59bermula sebagai adun Kuala Rajang dari 1979 hingga 1983
05:06Beliau kembali mewakili serdeng pada 1991 hingga 2006
05:11dan semop dari 2006 hingga 2011
05:17Asfia mula dilantik sebagai speaker Dun Sarawak pada November 2000
05:21dan kekal memegang jawatan itu sehingga kini
05:25sekaligus melakar sejarah speaker Dun paling lama di Malaysia
05:32Kementerian Pengangkutan Sarawak MOTS mengusahakan penambahan perkhidmatan penerbangan dan bas ekspres
05:39bagi memudahkan pengundi pulang menunaikan tanggungjawab pada PRN Sarawak ke-13
05:44Dalam kenyataan pada selasa, pihaknya telah menghubungi syarikat penerbangan
05:48dan pengendali bas ekspres bagi meneroka penambahan perkhidmatan
05:51sebelum dan selepas hari mengundi
05:54Bagi perkhidmatan udara, syarikat penerbangan diminta meneliti penambahan kekerapan penerbangan
05:59sepanjang minggu sebelum dan selepas hari mengundi
06:02khususnya bagi laluan antara Semenanjung Malaysia dan Sarawak
06:06Langkah itu bagi membantu anak Sarawak yang bekerja di Semenanjung
06:10Singapura dan Sabah merancang perjalanan pulang ke kawasan mengundi masing-masing
06:15Bagi bas ekspres pula, pengendali digalakkan menambah kekerapan perjalanan
06:19bermula 3 hari sebelum hari mengundi hingga 3 hari selepasnya
06:23MOTS turut mengalakkan penyedia bas simpanan
06:28serta pembukaan tempahan tiket dalam talian lebih awal
06:31bagi mengelak kekurangan tiket dan memastikan perjalanan lebih lancar
06:41Kerajaan mempertahan keputusan menyediakan peruntukan pembangunan lebih besar
06:46untuk Sabah dan Sarawak berdasarkan keperluan geografi
06:49serta infrastruktur di kedua-dua negeri berkenaan
06:52Perdana Menteri Datuk Sri Anwar Ibrahim berkata
06:55keperluan itu termasuk keadaan jalan raya yang masih teruk
06:59di beberapa kawasan di Sabah
07:01walaupun jumlah penduduknya lebih kecil berbanding negeri lain
07:07Saya pertahankan keputusan kita untuk memberikan dana yang lebih besar
07:12kerana tengok kawasan macam jalan raya
07:14walaupun penduduk kecil
07:16tapi jalan raya di banyak kawasan di Sabah itu parah
07:20lubang-lubang
07:21jadi sebab itu peruntukan harus bertambah
07:23jadi sebab itu saya katakan ini waat nasional
07:26jangan kita lihat dari segi kacamata satu negeri
07:29itu kepentingan untuk melayani lebih Sabah dan Sarawak
07:33tidak MA63 itu mesti lihat sebagai waat nasional
07:36kepentingan kita untuk menjaga kepentingan semua
07:42Perdana Menteri berkata
07:43kerajaan mengakui peruntukan pembangunan
07:46tidak dapat memenuhi semua keperluan
07:48tetapi keterisan dapat dielakkan melalui takbir urus yang cekap
07:52jelas beliau urusan peolehan dan pemberian kontrak juga
07:56perlu diteliti supaya mematuhi peraturan
07:59serta mengambil kira keupayaan pelaksanaan sesebuah projek
08:05Timbalan Perdana Menteri Datuk Sri Ahmad Zaid Hamidi
08:08menyeru rakyat Malaysia supaya sentiasa berwaspada
08:11susulan bermulanya
08:12monsoon timur laut 2026-2027
08:15hari ini
08:16menurutnya musim monsoon yang dijangka berlarutan
08:20hingga Mac tahun depan
08:21berpotensi membawa hujan lebat berterusan
08:24banjir dan laut bergelora
08:28Berdasarkan ramalan Jabatan Meteorologi Malaysia
08:31antara 3 hingga 5 episod hujan lebat
08:33berterusan dijangka berlaku
08:35antara November 2026 hingga Januari 2027
08:39keadaan ini boleh meningkatkan risiko banjir
08:42terutama di kawasan berhampiran sungai
08:44dan kawasan rendah
08:45Ahmad Zaid Trub berkata
08:47angin kencang sepanjang musim monsoon
08:49boleh menyebabkan laut bergelora
08:50serta kenaikan paras laut di perairan Laut Cina Selatan
08:53Sehubungan itu, beliau mengingatkan orang ramai
08:56supaya sentiasa mengikuti amaran cuaca semasa
08:59dan mengelakkan kawasan yang berisiko di naiki air
09:02Beliau terus menasihatkan orang ramai
09:04supaya tidak meredah banjir
09:05serta mematuhi arahan pihak berkuasa
09:08termasuk berpindah ke pusat pemindahan jika diperlukan
09:11Selain itu, rakyat digalakkan membuat persediaan awal
09:14dengan memastikan dokumen penting, ubat-ubatan
09:17keperluan asas dan nombor kecemasan sentiasa tersedia
09:20Beliau berharap seluruh rakyat Malaysia
09:23sentiasa dilindungi dan bersedia menghadapi
09:25sebarang kemungkinan sepanjang tempoh monsoon timur laut
09:30Kementerian Kesihatan KKM Komitet menangani isu kesesakan
09:34serta memindikkan masa menunggu pesakit di fasiliti kesihatan awam
09:38di seluruh negara
09:39Menterinya Datuk Seri Dr. Zulkifli Ahmad berkata
09:42usaha itu berhasil apabila hampir 72% hospital utama
09:46mencatat purata masa menunggu katil kurang 8 jam
09:49setakat Jun tahun ini
09:51berbanding 55% pada tahun sebelumnya
09:56Sehingga Jun 2026 sejumlah 28 daripada 39 hospital
10:01bersamaan hampir 72% jenis 1 dan 2
10:05hospital negeri dan juga hospital pakar meja
10:07yang menerima jumlah pesakit yang ramai
10:09di jabatan kecemasan
10:11serta limpahan kes rujukan daripada daerah sekeliling
10:13hospital-hospital daerah membuat rujukan
10:15telah mencatat purata masa menunggu katil
10:18bagi kemasukan ke ward
10:20dari jabatan kecemasan di bawah 480 minit
10:24ia ataupun 8 jam di seluruh negara
10:27secara relatifnya ia ada sikit kebaikan
10:31saya tidak berkhawatir dengan ini lagi
10:32pencapaian ini
10:33pencapaian 2025 adalah 55%
10:37yang mencapai kurang daripada 8 jam
10:41ataupun 480 minit
10:42tetapi tahun 2026
10:45pencapaiannya adalah hampir 72%
10:47to be exact
10:4871.8%
10:50manakala sejumlah 94 daripada 103 hospital
10:53bersamaan 91.3%
10:56jenis 3 dan 4
10:57ini yang pakar minor
10:59dan juga tidak berpakar
11:01terdiri daripada hospital yang saya tebukkan tadi
11:03mencatatkan purata masa menunggu
11:04kurang daripada 240 minit
11:09Kerajaan menafikan syarikat perladangan Malaysia
11:12terbabit dalam aktiviti pembakaran hutan dan tanah di Indonesia
11:15Menteri Perladangan dan Komuniti Datuk Seri Norani Ahmad berkata
11:19pemantauan Lembaga Minyak Sawit Malaysia MPOB
11:22mendapati kebakaran yang dikesan berlaku
11:25di luar kawasan ladang milik syarikat Malaysia
11:27Menurut Norah Aini kebakaran berkenaan dipercayai merebak dari kawasan lain sebelum memasuki kawasan ladang
11:35sesulan keadaan cuaca panas yang menyebabkan api mudah merebak
11:39Pemantauan turut mendapati kebakaran dapat dipadamkan dengan segera
11:44selain syarikat perladangan Malaysia tertakluk kepada pihawaian kelastarian
11:49yang melarang pembakaran terbuka
11:51sebab melalui laporan yang kami terima oleh MPOB
11:56setakat ini dia tidak bermula di ladang tersebut
12:00dia bermula dekat tempat lain
12:03tapi apabila disebabkan cuaca terlampau panas
12:06dia bergerak tapi dia dapat dipadamkan dengan segera
12:09Terima kasih
12:10Bukan kesalahan
12:13Sebab semua syarikat, peladangan
12:17dia tertakluk pada RSPO
12:20Round Table Sustainable Farm Oil
12:24di mana open burning is not allowed at all
12:28memang tak ada open burning
12:30memang MSPO pun sama
12:33dan pemantauan itu sering dilaksanakan oleh MPOB
12:39Pada isnen NGO Alam Sekitar Indonesia
12:42Wahana Lingkungan Hidup Indonesia atau WALHI
12:45mendakwa 21 syarikat yang mempunyai kaitan dengan
12:49kumpulan perniagaan Malaysia terbabit
12:51dalam kebakaran hutan dan tanah di Indonesia
12:54bagi tempoh Januari hingga September tahun ini
12:58WALHI mendakwa lebih 30,000 titik panas
13:01direkodkan di seluruh Indonesia
13:03dalam tempoh 9 bulan pertama tahun ini
13:06hampir separuh daripadanya pula
13:08berada dalam kawasan konsesi operasi
13:10syarikat peladangan kelapa sawit dan perhutanan
13:16Sabah akan meneruskan usaha memertabatkan
13:19bahasa kemangsaan dalam menghadapi
13:21cabaran pendigitalan dan kecerdasan buatan AI
13:24termasuk memperluas penggunaannya
13:27di tempat awam dan urusan rasmi
13:29Ketua Menteri Sabah Datuk Suwi Haji Nur berkata
13:32usaha ini turut merangkumi
13:33pemeriksaan seni pantun, tulisan jawi, penyelidikan bahasa
13:38dan sastra etnik serta pembangunan industri buku
13:41yang menampilkan karya penulis tempatan
13:44Dalam era digitalisasi dan kecerdasan buatan AI hari ini
13:52cabaran terhadap bahasa kemangsaan semakin kompleks
13:56Justru kerajaan negeri akan sentiasa memberikan perhatian serius
14:02dan sokongan terhadap pelbagai usaha
14:05Dewan Bahasa dan Perustaka dalam memperkasakan bahasa kemangsaan
14:16Antara penggunaan bahasa kemangsaan di tempat awam
14:21Pemerkasaan pantun di pelbagai lokasi terpilih
14:26Pemerkasaan tulisan jawi
14:29Pematuhan terhadap penggunaan bahasa kemangsaan
14:34khusus dalam konteks rasmi penyelidikan pelbagai bahasa
14:40dan sastra etnik dan industri buku negara
14:45Haji Ji berkata usaha memertabatkan bahasa Melayu
14:49tidak bermaksud mengabaikan bahasa ibunda mahupun etnik
14:53sebaliknya ia perlu terus dipelihara
14:55Tambah beliau ke pelbagai etnik, budaya serta dialek di Sabah
15:00disatukan secara harmoni melalui bahasa Melayu
15:03yang bertindak sebagai ejen penyatuan
15:06Beliau berkata demikian ketika merasmikan
15:09Bulan Bahasa Kebangsaan 2026
15:11beringkat negeri Sabah
15:13di Dewan Amir Jaya, Dewan Bahasa dan Pustaka
15:16Cawangan Sabah pada senasa
15:22May lalapuran ito mga hiri Awani Borneo
15:25Ito hari ni saya, Sim Hasan
15:26Salamat malam, kita jumpa lagi
15:32Terima kasih kerana menonton!
15:35Terima kasih kerana menonton!