00:00Bakit unconstitutional ang 2024 at 2025 budgets?
00:04Pag-usapan natin.
00:06Din-declare ng Supreme Court kamakailan na unconstitutional ang budget noong nakalipas na dalawang taon
00:11dahil sa paglobo ng amount mula sa unang naaprubahan ng Pangulo.
00:16Pinunan ng Supreme Court ang $449.5 billion na increase ng 2024 national budget
00:21at ang $17.99 billion na increase ng 2025 national budget.
00:26Ang increase na ito ay naprubahan ng parehas na houses ng Congress during ng Bicameral Conference Committee.
00:33Ang increase noong 2024 ay napunta sa unprogrammed appropriations.
00:37Ito ang standby na halaga na walang funding sources,
00:39ngunit maaaring punan kapag ang total revenue collections ng gobyerno ay sumobra sa target ito
00:45o kapag nagkaroon ng sobra-sobrang kita.
00:48Samantalang ang increase noong 2025 ay napunta sa Special Ruled Fund ng Department of Public Works and Highways.
00:53Ito ay yung pondo na napupunta sa pag-improve ng road conditions at drainage system ng bansa
00:59sa pag-install ng mga traffic lights at iba pa, pati na rin pag-monitor ng vehicle emissions.
01:05Partikular sa paglobo ng unprogrammed appropriations, sabi ng Supreme Court,
01:09nilabag nito ang Book 6 ng Administrative Code
01:11na nagbabawal ng pagdagdag ng amounts mga special provisions beyond sa pre-nopost ng Presidente.
01:18Wala rin naman daw mali sa unprogrammed appropriations, sabi ng Supreme Court.
01:22Pero nagiging constitutionally infirm ito once mawala ng sufficient standards
01:27na effectively nag-a-allow sa isang departamento ng isang unchecked spending authority
01:31na nagpapahina sa fiscal discipline.
01:35Pero kahit patinawag itong unconstitutional, sabi ng Supreme Court,
01:38valid pa rin ito lalo na kung ginastos yung pera in good faith.
01:42Operative fact lang na dineclear ito as unconstitutional
01:45at walang epekto sa kung anong nangyari na.
01:48However, it does not shield those behind this increase from any accountability
01:53unless they have also acted in good faith, dagdag ng Supreme Court.
01:57Sa isang press conference din, sinabi ni Solicitor General Darlene Berberabe
02:01na walang kailangang maibalik sa perang na gastos.
02:04Ang desisyon ng Supreme Court bagkus ay magiging guardrails lang
02:08kung paano gagastasin ang mga susunod na budget.
02:11So, operative fact, ibig sabihin, hindi natin i-invalidate yung mga proyekto.
02:16So, wala pong sinabi yung desisyon na ibabalik.
02:20Kung hindi, in fact, pasulong nga po at yung mga guardrails na sinabi naman sa Supreme Court decision,
02:27yun po ay paalala sa Executive at sa Congress na,
02:31o sige, sa mga susunod na budget, ito ngayon yung mga guardrails na inyong aalalahanin.
02:37So, para hindi na na maulit yung sinasabi nila na lumabag sa konstitusyon noong 2024 at 2025.
02:47Kasama ng ruling na ito, unconstitutional din ang unprogrammed appropriations ng 2026 budget.
02:53Kaya sa pagtatapos ng taon, mas mahihirapan ang mga ahensya na gamitin ang kanilang natitirang budget
02:59dahil sa ruling na ito.
03:01I'm Joseph Pedra, senior reporter for Manila Bulletin.
03:08Kaya sa pagtatapos ng taon, mas mahihirapan ang mga guardrails na mga guardrails na mga guardrails na mga guardrails na
03:11mga guardrails na mga guardrails na mga guardrails na mga guardrails na mga guardrails na mga guardrails na mga guardrails
03:12na mga guardrails na mga guardrails na mga guardrails na mga guardrails na mga guardrails na mga guardrails na mga
03:12guardrails na mga guardrails na mga guardrails na mga guardrails na mga guardrails na mga guardrails na mga guardrails na
03:12mga guardrails na mga guardrails na mga guardrails na mga guardrails na mga guardrails na mga guardrails na mga guardrails
03:12na mga guardrails na mga guardrails na mga guardrails
