00:02If you're a pet, it's not a pet, it's always a pusat.
00:10A lot of people are ugali at it's not a hard time, so it's not a hard time.
00:19So it's not a bad thing, it's a bad thing.
00:25Pero ang kawander natin si Derek, kakaiba ang taga-tanggal ng stress dahil ang kanyang ibinibidang alaga, itinuturing na pesta
00:38ng marami.
00:42Pero kanya namang bestie, Meet Bobet Certified Dagang Bukid.
00:48Ito po si Bobet, stress reliever ko po siya.
00:52Kwento ni Derek, aksidente lang daw ang pagtatagpo nila ni Bobet.
00:59That time po, nagpunta po kami ng sapa para manghuli po ng mga isda.
01:04Napansin ko po yung aso po namin na may hinahabol.
01:08Yung pagkakita ko po noon, daga pala.
01:10And yun po, nakita na lang po ako sa itsura ng daga, kaya kinuha ko na lang po.
01:15Mula Bukid, inuwi ni Derek ang munting dagang hinuli ng kanyang aso.
01:21Pinaliguan, pinakain at inalagaan.
01:25Hanggang ang dating mailap na daga, unti-unting umamuna sa kanya.
01:30Talagang lumalapit siya sa akin.
01:33At ang kanilang bonding moments, umabot na online.
01:37Kung aliw na aliwang iba, marami rin daw ang natatakot sa kanyang pet.
01:43Impression ko po parang nandiri po ako. Minsan natatakot din po ako para sa kanya.
01:48Kapag nalagaan mo sila ng maayos, syempre, maayos din po yung kanilang kondisyon. Mas malinis din po sila.
01:55Pero wala raw, makahahad lang sa pagumahala ni na Derek at Bobet.
02:01Hinanapan pa nga ito ni Derek ng mga makakabarkada.
02:04Ito po yung tatlong daga po na binili ko last month lang po.
02:08Sila, burnok, boyat, tsaka si titay.
02:12I wonder, posibleng nga bang makabuo ng relasyon ng tao at isang mailap na hayop tulad ng daga?
02:18Ayon sa animal behavior expert, hindi raw yan imposible.
02:22Between the individual and the animal, kung pinoconsider ka niya as parte ng grupo, ng pamilya niya, o amo niya,
02:30e tunay naman po yun.
02:32Hanggang tila may bantang sumira sa relasyon ni na Derek at mga alaga niyang daga.
02:38Sa gitna ng aming coverage, ang mga alagang daga ni Derek.
02:50Tila nabalisa.
02:53Umiiwas makisaramuha.
02:56Ang dating maaamo,
02:58naging mailap.
03:00Annyari?
03:01Medyo lumalabas na po yung kanyang pagiging weld kapag hinawakan ko po siya.
03:06Parang magpatry siyang kagatin yung kamay ko.
03:09Hindi ng safety na rin po.
03:11Bumali na lang po ako ng gloves kapag gusto ko po siyang hawakan.
03:19Nako! Bumalik pa kaya ang kalma mood ni Bobet?
03:25Ang naisip na remedyo ni Derek?
03:32Ipasok si Bobet sa isang dog training facility.
03:36Ang dog whisperer na si Siron.
03:39Tila dinadaga raw ang dibdib kung mapapaamo niya si Bobet.
03:44Pero may hawak daw siyang alas para mapakalma ang dagambukid ni Derek.
03:49Ang tinatawag nilang Skinner Box Method.
03:53Basically, hindi ito yung specialty namin.
03:56We'll try to use a clicker to mark the behavior.
04:01Una raw tuturoan ni Bobet ng basic command ng isang owner.
04:05Let's try Bobet na pumatong sa platform.
04:10First step na para matame natin siya.
04:13Kain siya.
04:15Naglagay na rin ang pagkain para makuha ang atensyon ni Bobet.
04:20If ever kumain siya, we'll mark it using the clicker.
04:25Sa unang tatlong minuto, parang dead ma lang si Bobet.
04:32Nanotice namin na the first time na naglagay kami ng pagkain,
04:38so nagulat siya.
04:39Ang behavior niya is parang in-flight.
04:41Sa aso, pag in-flight yung aso or dagaman,
04:44ang hunger nila parang nawawala.
04:48Sunod na inilapit ni Siron ang pagkain kay Bobet.
04:52Pero wala pa rin itong magandang reaksyon.
04:57Kay Bobet, medyo mahirap kasi di naman natin malalagyan ng leash.
05:03Hindi na lang tayo makakagamit like ng pressure sa kanya.
05:09Kung hahawakan mo man si Bobet,
05:11wag mo lang siya biglayin.
05:12So dahan-dahan lang.
05:14Until such time na makuha mo yung trust niya ulit.
05:17Consistency.
05:19Pero wagas daw ang pagtingin ni Derek sa kanyang alaga.
05:23Kaya kahit sinukuan na ito ng iba,
05:26tsatsagayin pa rin daw niya itong turuan at talagaan
05:29at ibalik ang kanilang mainit na samahan.
05:32Maliliit na nila lang na gumagapang.
05:37May sipag na walang kapantay.
05:40Pero kapag kumagat,
05:42damaang apti sa buong katawan.
05:45Sirit na!
05:47E di langgam!
05:50Sa totoo lang, kapag langgam ang napagdiskitahan,
05:54kung hindi titirisin,
05:56kiyak napipitikin sa takot na kagatin.
05:58Oh no!
06:03Magandang umaga!
06:04Good morning guys! Come in!
06:05Pero ibahin ang galawan ng vlogger-comedian at singer na si Mikey Bustos,
06:09na ang turing sa mga langgam,
06:12parang isang maliit na komunidad.
06:14For example, this here is a volcano ant farm,
06:18and it features fire ants.
06:222009, na mangulay ko si Mikey ng mga langgam mula sa kanilang bakuran.
06:31Hanggang makabuo siya ng isang ant room.
06:38Tulad ng pulupulutong na langgam,
06:40dumarami na rin ang mga ant keeper o kolektor
06:43ng iba't ibang uri ng langgam dito sa bansa.
06:46Ang layunin ng kanilang kolonya este grupo,
06:49ipakilala ang iba't ibang species ng langgam,
06:51at paano pangangalagaan ang mga ito.
06:56Malilit man kasi sa ating paningin,
06:58gahigante naman daw ang papel ng mga langgam sa ating kalikasan.
07:03Ganyan din ang paniniwala ng ant keeper na si Adrian.
07:07Well, as a kid, super enthusiastic about animals.
07:11I found out na libre lang yung ants.
07:13You have this tiny, tiny queen
07:15that you start with the single one,
07:17and then papalakihin mo siya, makikita mo yung development,
07:20they'll go to 10, they'll go to 15,
07:21and then eventually you have, you know, this colony that's in a box
07:25and there's a hundred of them.
07:26So, ayun, ikaw mismo nag-alaga, ikaw mismong nagpalaki.
07:32So, kayo pakita yung pinaka-favorite ko.
07:35Ito yung pinaka-favorite ko, this is Carebara.
07:37Kasi meron silang maliliit na workers,
07:40or yung usual mo langgam,
07:42and then yung queen nila ay super duper laki.
07:44Personal favorite ko, mga ganito, mga teraryum.
07:47Ito yung mga open top natin.
07:48Ito yung natural setup or natural environment ng mga langgam.
07:52May mga langgam na nakaakyat, tulad neto,
07:54meron tayo pinapahid, kahit pulbos lang.
07:56Pulbos o mantika, papahid lang ng anstasyan
07:59para hindi sila nakaakyat.
08:00So, kahit open top, okay lang.
08:03Sa ilang kolonya ng langgam, may reyna, manggagawa, at sundalo.
08:08Mahalaga ang papel ng bawat isa
08:09para hindi bumagsak ang kanilang colony.
08:12Mula 2019, halos 180 species na raw ng langgam
08:17ang dumaan sa mga kamay ni Adrian.
08:20May mga kawal na nagmarcha ng matagumpay,
08:23pero may mga kolonya rin na nangamatay.
08:27Sa ngayon, nasa 30 species ng langgam ang inaalagaan niya.
08:33Napaka-simple ng brain niya, ng mga nerves niya.
08:37All its movements and activities and behavior are instinctive.
08:44Hindi mo mababago yun.
08:46Let's say, naka-confined siya sa isang plastic na ant farm.
08:50Pagka nabasag yun, or nagkaroon siya ng pagkakataon, tatakas yun.
08:54Behavior rin yun.
08:55And we don't know na even though you're able to keep it in that container,
09:00so mohanapin sa bahay mo ngayon.
09:03Alam naman daw ni Adrian na walang forever sa relasyon niya sa mga langgam,
09:08na hindi nga raw siguro siya kilala ng mga ito
09:11o nauunawaan ng kanyang pagkalinga.
09:14Pero huwag daw maging judgmental sa kanyang mga alagang langgam.
09:18Hindi man daw niya ito nahaplos-haplos o natatapik-tapik man lang,
09:23sapat na raw na pagmasdan lang ang mga ito habang sabay-sabay sa paggalaw.
09:28Ayun nga, since they're small, maliit sila,
09:30tas may sarili silang buhay.
09:31Pag pinapanood mo sila, hindi mo namamalayan yung oras.
09:34So inoobserve mo lang yung mga ginagawa nila.
09:37Papanood mo sila, you think, moments lang,
09:39and then when you're back at it, wala na ilang oras na yung nakalipas.
09:43So sine-enjoy mo talaga pa ng orin.
09:44Mas maganda rin siguro na mag-alaga nga kayo ng mga tinatawag nating mga pest ants.
09:52Kasi mapatay mo man sila o hindi, walang masasaktan.
09:58Pero pag native ants ang aalagaan nyo,
10:00ang risk nyan, pag nalipat-lipat mo yan,
10:03makakakistorbo yan dun sa napaglipatan.
10:05musica
10:07musica
10:09musica
10:12musica
10:15musica
